459/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 459 / 2008 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 459/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Φώσκολο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου - Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο και Χαράλαμπο Παπαηλιού, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Ιανουαρίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ......., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αναστάσιο Γκούσκο.

Των αναιρεσίβλητων: 1. Ψ1, 2. Ψ2 και 3. Ψ3. Η 1η παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Χατζηκωνσταντή, η 2η εκπροσωπήθηκε από τον ίδιο πιο πάνω πληρεξούσιο δικηγόρο. Ο 3ος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Παπαδέλλη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την α) 24-10-1996 αγωγή των ήδη 1ου και 2ου αναιρεσιβλήτων, β) την από 3-2-1997 ανακοίνωση δίκης με προσεπίκληση και αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας και γ) την από 22-2-1997 δια των προτάσεων ανταγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Σάμου και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 22/1998 προδικαστική, 46/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 346/2005 του Μεταβατικού Εφετείου Αιγαίου στη Σάμο. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 23-4-2006 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη ανέγνωσε την από 28-12-2007 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ., η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση όταν στο αιτιολογικό, που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν αναφέρονται καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν ή όχι οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε.

Αντίθετα, η απόφαση δεν στερείται νόμιμης βάσης, όταν οι πιο πάνω ελλείψεις αφορούν την εκτίμηση των αποδείξεων (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ) και, ειδικότερα, αναφέρονται στην ανάλυση, αξιολόγηση και στάθμιση του πορίσματος που εξάγεται από αυτές, αρκεί μόνο το πόρισμα να εκτίθεται με σαφήνεια (Ολ. ΑΠ 24/1992). Στην προκείμενη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο της αναίρεσης προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο στέρησε την απόφασή του από τη νόμιμη βάση της με το να διαλάβει ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες ως προς τα όρια του ιδιόκτητου ακινήτου της πρώτης ενάγουσας και ήδη πρώτης αναιρεσίβλητης, ως προς τον προσανατολισμό και το συνολικό εμβαδόν του τελευταίου, ως προς την ταυτότητα των επίδικων δύο κηπαρίων, ως προς την έκταση των επίδικων τεσσάρων εδαφικών τμημάτων και ως προς την ταυτότητα των τελευταίων, ως προς την ακριβή περιγραφή κατά θέση, έκταση και όρια του κληρονομιαίου ακινήτου της Ψ, μητέρας των εναγουσών και ήδη πρώτης και δεύτερης από τους αναιρεσιβλήτους, καθώς και της ........, γιαγιάς των τελευταίων, αντίστοιχα και, τέλος, ποια είναι η μερίδα της ίδιας στο κληρονομιαίο ακίνητό της και σε ποιο ειδικότερα τίτλο ιδιοκτησίας αναφέρεται αυτή.

Ο ερευνώμενος αυτός αναιρετικός λόγος είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, αφού οι προβαλλόμενες με αυτόν ελλείψεις και αντιφατικότητες της αιτιολογίας της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης αναφέρονται στην εκτίμηση των αποδείξεων, το από τις οποίες πόρισμα εκτίθεται σαφώς (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ). Ο προβλεπόμενος από τον αριθμό 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης για παραμόρφωση εγγράφου συνίσταται στο διαγνωστικό λάθος της απόδοσης από το δικαστήριο της ουσίας σε αποδεικτικό, με την έννοια των άρθρων 339 και 432 ΚΠολΔ, έγγραφο, περιεχομένου καταδήλως διαφορετικού από το αληθινό, εξαιτίας του οποίου καταλήγει σε πόρισμα επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα.

Δεν περιλαμβάνει όμως και την περίπτωση που το δικαστήριο, από την εκτίμηση και αξιολόγηση του αληθινού περιεχομένου του εγγράφου, έστω και εσφαλμένα, καταλήγει σε συμπέρασμα αντίθετο από εκείνο που θεώρησε ως ορθό ο αναιρεσείων, γιατί τότε πρόκειται για αιτίαση σχετική με την εκτίμηση πραγμάτων, η οποία δεν ελέγχεται από τον 'Αρειο Πάγο.

Πρέπει δε την παραπάνω επιζήμια κρίση του για τον αναιρεσείοντα να σχημάτισε το δικαστήριο αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο από το έγγραφο που φέρεται ως παραμορφωμένο, προϋπόθεση, η οποία δεν συντρέχει, όταν το εν λόγω έγγραφο εκτιμήθηκε μαζί με άλλα αποδεικτικά μέσα, χωρίς να εξαίρεται η σημασία του σε σχέση με το πόρισμα για την αλήθεια ή αναλήθεια του γεγονότος που αποδείχθηκε, γιατί στην τελευταία αυτή περίπτωση δεν είναι δυνατή η εξακρίβωση της ιδιαίτερης αποδεικτικής σημασίας του.

Στην προκείμενη περίπτωση, με το δεύτερο λόγο της αναίρεσης, προβάλλεται η από τον αριθμό 20 του άρθρου 559 ΚπολΔ πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφαση, παραμόρφωσε το περιεχόμενο τόσο του ...... πωλητήριου συμβολαίου της συμβολαιογράφου Αθηνών Μαριάνθης Μαθιουδάκη, -με το οποίο η πρώτη ενάγουσα και ήδη πρώτη αναιρεσίβλητη αγόρασε από τον αδελφό της Ψ3, άμεσο δικαιοπάροχο της εναγομένης και ήδη αναιρεσείουσας και ήδη τρίτο αναιρεσίβλητο το ιδανικό του μερίδιο σε ολόκληρο το στην αγωγή περιγραφόμενο ακίνητο,- με το να δεχθεί από εσφαλμένη ανάγνωσή του διαφορετική έκταση του σ' αυτό περιγραφόμενου ιδιόκτητου ακινήτου της πρώτης αναιρεσίβλητης, καθώς και διαφορετικά όρια και διαφορετικές πλευρές ορίων του εν λόγω ακινήτου, όσο και της .....

δήλωσης αποδοχής κληρονομίας του συμβολαιογράφου Πέτρου Θεοδ. Σταυροπούλου (τίτλου κτήσης κυριότητας της άμεσης δικαιοπαρόχου της πρώτης και του τρίτου από τους αναιρεσιβλήτους Ψ σε ολόκληρο το στην αγωγή περιγραφόμενο ακίνητο-οικόπεδο με οικία-), με το να δεχθεί από εσφαλμένη, επίσης, ανάγνωσή της, διαφορετική θέση του επίδικου κηπαρίου.

Ο ερευνώμενος αυτός αναιρετικός λόγος είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, αφού το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στις παραπάνω κρίσεις του, στηρίχθηκε σε περισσότερα αποδεικτικά μέσα, δηλαδή, στις καταθέσεις των μαρτύρων των διαδίκων, στις ένορκες βεβαιώσεις μαρτύρων της εναγομένης και ήδη αναιρεσείουσας, στην έκθεση πραγματογνωμοσύνης, στην ιδιωτική γνωμοδότηση του τεχνικού συμβούλου της αναιρεσείουσας και σε όλα τα, με επίκληση, προσκομιζόμενα από τους διαδίκους έγγραφα, χωρίς να στηρίζει στα έγγραφα που προμνημονεύθηκαν αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο το επί της ουσίας πόρισμά του.

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναίρεσης όταν το δικαστήριο της ουσίας παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Πράγματα, υπό την έννοια της πιο πάνω διάταξης, θεωρούνται οι ασκούντες ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων, που, υπό την προϋπόθεση της νόμιμης πρότασής τους, θεμελιώνουν ιστορικώς το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης ουσιαστικού η δικονομικού δικαιώματος. (Ολ.

ΑΠ 25/2003, 12/2000 και 3/1997), όχι δε και εκείνοι που συνέχονται με την ιστορική βάση της αγωγής και αποτελούν άρνηση αυτής, ούτε και εκείνοι που δεν έχουν αυτοτέλεια και αποτελούν επιχειρήματα νομικά ή πραγματικά, τα οποία αντλούνται από το νόμο ή από την εκτίμηση των αποδείξεων (Ολ. ΑΠ 469/1984). Ο λόγος δεν ιδρύεται αν το δικαστήριο που δίκασε, έλαβε υπόψη ισχυρισμό που προτάθηκε και τον απέρριψε για οποιονδήποτε τυπικό ή ουσιαστικό λόγο (Ολ.

ΑΠ 12/1991). Ο τρίτος, επομένως, λόγος της αναίρεσης, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 8 περίπτ. β' του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τους επί μέρους ισχυρισμούς και τα πραγματικά περιστατικά που πρότεινε ενώπιόν του, με την έφεσή της, η αναιρεσείουσα, προς απόδειξη της ουσιαστικής βασιμότητας της ένστασής της περί ύπαρξης δουλείας διέλευσης από το ακίνητο της πρώτης αναιρεσίβλητης υπέρ του όμορου ακινήτου της, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, εφόσον το Εφετείο έλαβε υπόψη όλα όσα υποστηρίχθηκαν από την αναιρεσείουσα σε σχέση με την αμέσως πιο πάνω ένστασή της αλλά απέρριψε την τελευταία ως αναπόδεικτη.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 23-4-2006 αίτηση για αναίρεση της 346/2005 απόφασης του Εφετείου Αιγαίου (μεταβατική έδρα στη Σάμο).

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ, επιμεριζομένη λόγω της χωριστής τους υπεράσπισης.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 5 Φεβρουαρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 5 Μαρτίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ