458/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 458 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 458/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Εμμανουήλ Κλαδογένη, και Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 23 Σεπτεμβρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρίας με την επωνυμία " Attica Bank Ανώνυμη Τραπεζική Εταιρία" (πρώην Τράπεζα Αττικής Α.Ε.), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Βασιλική Οικονομοπούλου.

Των αναιρεσιβλήτων: 1)Ε. Μ. του Α., κατοίκου ... και 2)Ανώνυμης Χρηματιστηριακής Εταιρείας με την επωνυμία "Axon Ανώνυμη Χρηματιστηριακή Εταιρία", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα. Ο 1ος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Κόλλια και η 2η εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Σπυριδούλα - Αγγελική Λιόση.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις: 1)από 2/12/2004 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, 2)από 16/2/2006 ανακοίνωση δίκης - προσεπίκληση - παρεμπίπτουσα αγωγή (με αριθμό κατάθεσης 32752/1680/2006) του 1ου αναιρεσίβλητου και 3)από 16/2/2006 ανακοίνωση δίκης - προσεπίκληση - παρεμπίπτουσα αγωγή (με αριθμό κατάθεσης 327779/1681/2006) του 1ου αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5877/2007 του ίδιου Δικαστηρίου και 1207/2011 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα εταιρία με την από 25/6/2012 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεράσιμος Φουρλάνος ανέγνωσε την από 16/9/2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του δεύτερου λόγου της αναίρεσης και την απόρριψη των λοιπών λόγων.

Η πληρεξούσια της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I. Κατά το άρθρο 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ., αναίρεση επιτρέπεται, αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου. Ο λόγος αυτός συντρέχει, αν εχώρησε ψευδής ερμηνεία ή κακή εφαρμογή κανόνα ουσιαστικού δικαίου. Εσφαλμένη, κατ' ακρίβειαν, εφαρμογή υπάρχει, όταν αποδόθηκε μεν στην μείζονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού ορθά, η έννοια του εφαρμοστέου κανόνα, στη συνέχεια, όμως, δεν εφαρμόστηκε ο ίδιος στη συγκεκριμένη περίπτωση, αν και τα περιστατικά που έγιναν δεκτά υπάγονταν στον κανόνα αυτόν ή, αντίστροφα, εφαρμόστηκε ο κανόνος, αν και τα περιστατικά δεν υπάγονταν σ' αυτόν (Ολ.

ΑΠ 36/1988, Ολ. ΑΠ 4/2006). Στην υπό κρίση περίπτωση, με την αγωγή της, η ήδη αναιρεσείουσα (ως Τράπεζα Αττικής ΑΕ) ανέφερε: α) ότι στις 29-9-2003, κατήρτισε, ως δανείστρια τράπεζα πίστωση με ανοιχτό αλληλόχρεο λογαριασμό, με την μη διάδικο στην παρούσα διαδικαστική φάση της δίκης εταιρία με την επωνυμία APEX AXEΠEY, η οποία αυξήθηκε με νέα, από 5-2-2004 σύμβαση, β) ότι ο ήδη πρώτος αναιρεσίβλητος εγγυήθηκε ευθυνόμενος εις ολόκληρον, ως πρωτοφειλέτης, γ) ότι ο λογαριασμός έκλεισε οριστικά στις 9-9-2004 με κατάλοιπο χρεωστικό από 2.544.913,45 ευρώ, δ) ότι ο εγγυητής αν και γνώριζε τα παραπάνω, εκποίησε, λόγω πωλήσεως, στη δεύτερη των αναιρεσιβλήτων τα ακίνητα (γραφεία) που στην αγωγή περιγράφονται.

Ζήτησε δε μετά ταύτα: 1) κυρίως μεν, να αναγνωριστεί η ακυρότητα της πώλησης ως εικονικής. β) άλλως, γιατί αυτή έγινε κατά παραβίαση δικαστικής προσωρινής διαταγής, η οποία απαγόρευσε τη μεταβολή της περιουσιακής κατάστασης του εγγυητή, η οποία χορηγήθηκε, κατ' ακολουθίαν άσκησης αίτησης ασφαλιστικών μέτρων, γ) άλλως να διαρρηχθεί η συγκεκριμένη δικαιοπραξία, ως καταδολιευτική.

Το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, έκρινε, ως προς το θέμα της, κατά παραβίαση της δικαστικής προσωρινής διαταγής, μεταβίβαση των προαναφερθεισών οριζοντίων ιδιοκτησιών τα ακόλουθα: "Από τους παραπάνω λογαριασμούς ο υπό στοιχείο - γ - εμφάνιζε την 9-9-04 χρεωστικό υπόλοιπο σε βάρος της πιστούχου ύψους 2.310.191,22 ευρώ και ο υπό στοιχείο δ όμοιο υπόλοιπο ύψους 234.722,23 ευρώ την ίδια ημερομηνία, οπότε η "Τράπεζα Αττικής Α.Ε.", κάνοντας χρήση σχετικού συμβατικού της δικαιώματος, έκλεισε τους παραπάνω λογαριασμούς με συνολικό χρεωστικό κατάλοιπο σε βάρος της πιστούχου εκ 2.544.913,45 ευρώ.

Την ίδια ημέρα η Τράπεζα απέστειλε εξώδικη δήλωση στην πιστούχο και τον εγγυητή της, που επιδόθηκαν στους ανωτέρω δυνάμει των αντιστοίχων υπ' αριθ. ... και .../9-9-04 εκθέσεων επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών … με την οποία τους δήλωνε, ότι κατήγγειλε τη συγκεκριμένη σύμβαση πίστωσης και ζητούσε την καταβολή των οφειλομένων σε αυτήν.

Ακόμη η "Τράπεζα Αττικής Α.Ε." προέβη την 8-9-2004 σε κατάθεση της υπ: αριθ. 10175/04 αίτησης ασφαλιστικών μέτρων ενώπιον του Πρωτοδικείου Αθηνών κατά του Εμ. Μ., με την οποία ζητούσε την παροχή αδείας σε αυτή για έγγραφη προσημείωσης επί της ακίνητης περιουσίας του καθού, μέχρι του ποσού των 1.300.000 ευρώ για εξασφάλιση της απαιτήσεως από τη δανειακή σύμβαση που μνημονεύθηκε, η δικάσιμος της οποίας προσδιορίσθηκε για την 29-11-2004, ταυτόχρονα δε με την ίδια αίτηση ζητούσε να της χορηγηθεί προσωρινή διαταγή περί απαγορεύσεως της μεταβολής της νομικής και πραγματικής κατάστασης της περιουσίας του οφειλέτη.

Η συζήτηση της τελευταίας αιτήσεως προσδιορίσθηκε για την επομένη 9-9-04, και ώρα 11:00 π.μ. για να γίνει στο γραφείο του Προέδρου Υπηρεσίας του Πρωτοδικείου Αθηνών. Παράλληλα αυθημερόν ο ανωτέρω δικαστικός λειτουργός χορήγησε προσωρινή διάταξη του παραπάνω περιεχομένου και ισχύος μέχρι την 11.00 ώρα της επομένης 9-9-04, η οποία και επιδόθηκε στον καθού Ε.

Μ. την ώρα 16:35 της 8-9-2004 (βλ. υπ' αριθ. .../8-9-2004 έκθεση του παραπάνω δικαστικού επιμελητή), δηλαδή ταυτόχρονα με την καταγγελία της συμβάσεως πιστώσεως. Η συζήτηση επί της προσωρινής διαταγής αναβλήθηκε για την 13-9-04, οπότε και χορηγήθηκε αυτή μέχρι τη συζήτηση της (κύριας) αιτήσεως των ασφαλιστικών μέτρων, που ύστερα από αναβολή κατά τη δικάσιμο της 29-11-04, με παράταση της ισχύος της προσωρινής διαταγής, έλαβε τελικά χώρα στις 10-12-2004, κατόπιν δε αυτής εκδόθηκε η υπ' αριθ. 960/05 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών με την οποία και απορρίφθηκε η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων με τη μορφή της χορηγήσεως αδείας προσημειώσεως της "Τράπεζας Αττικής Α.Ε." κατά του Ε.

Μ.. Παράλληλα ο τελευταίος δυνάμει του υπ' αριθ. .../8-9-04 συμβολαίου ... που μεταγράφηκε νόμιμα, πώλησε και μεταβίβασε στην εφεσίβλητη εταιρεία με την επωνυμία "ΑΧΟΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" δέκα εννέα (19) τον αριθμό οριζόντιες ιδιοκτησίες (γραφεία) που βρίσκονται στο δεύτερο όροφο πολυκατοικίας ...

έναντι τιμήματος εξ 1.370.000 ευρώ. Η προαναφερόμενη συμβολαιογραφική πράξη και η σχετική σύμβαση αγοραπωλησίας ολοκληρώθηκε ως προς την κατάρτιση και την υπογραφή της την 12:30 μεσημβρινή ώρα της 8-9-2004, ενώ η κάτω από την υπ' αριθ. κατάθ. 10175/04 αίτηση της "Τράπεζας Αττικής Α.Ε." και από 8-9-2004 προσωρινή διαταγή, που μνημονεύθηκε, επιδόθηκε στον καθού Ε.

Μ. στις 16:35 ώρα της ίδιας ημέρας, όπως ελέχθηκε, δηλαδή μεταγενέστερα κατά τέσσερις (4) ώρες περίπου. Βέβαια η μεταγραφή του πωλητηρίου συμβολαίου έλαβε χώρα την επομένη 9-9-2004 στον τόμο ... και με αύξ. αριθ. … των βιβλίων μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Αθηνών, οπότε και ολοκληρώθηκε η μεταβίβαση των ακινήτων, δηλαδή σε χρόνο που είχε αρχίσει να ισχύει η απαγόρευση διαθέσεως τούτων κατά τα προαναφερόμενα, πλην όμως η απαγορευμένη αυτή αρχική διάθεση θεωρείται ότι ισχυροποιείται και καθίσταται αναδρομικά έγκυρη, αφού η υπ' αριθ.

κατάθ. 10175/04 αίτηση ασφαλιστικών μέτρων της "Τράπεζας Αττικής Α.Ε." πάνω στην οποία στηριζόταν η προεκτιθέμενη από 8-9-2004 προσωρινή διαταγή, απορρίφθηκε τελικά με την υπ' αριθ. 960/2005 απόφαση του Μον. Πρωτοδικείου Αθηνών, όπως ελέχθηκε ...". 'Ηδη με τον πρώτο, από το άρθρο 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ. λόγο της αναίρεσης (στοιχ. 5.6), η αναιρεσείουσα προβάλλει, πως το Εφετείο, με τις πιο πάνω παραδοχές του, εσφαλμένα εφάρμοσε τη διάταξη του άρθρου 176 ΑΚ σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 691 παρ. 2 και 700 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.

Τίθεται δε με τον αναιρετικό αυτό λόγο το γενικοτέρου ενδιαφέροντος ζήτημα: αν η εκ μέρους του οφειλέτου εκποίηση ακινήτου, που έλαβε χώραν κατά παράβαση σχετικής απαγόρευσης που τάχθηκε με προσωρινή δικαστική διαταγή, ισχυροποιείται αναδρομικώς με την απόρριψη της αίτησης ασφαλιστικών μέτρων, επί της οποίας αυτή εκδόθηκε, και μάλιστα ακόμα και στην περίπτωση που ο αιτησάμενος τα ασφαλιστικά μέτρα και την έκδοση της προσωρινής διαταγής δανειστής δικαιωθεί τελικώς κατά την τακτική επί της διαφοράς δίκη.

Ενόψει τούτων, κρίνεται αναγκαίο να παραπεμφθεί ο λόγος αυτός της ένδικης αίτησης στην Τακτική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 563 παρ.2β Κ.Πολ.Δ. και 23 παρ. 2 ν.1356/1988 "Κώδικα Οργανισμού των Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών", όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 16 Ν.2331/1995 και 169 παρ. 6 Ν.2479/1997.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Παραπέμπει στην Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, τον από το άρθρο 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ. λόγο της από 25-6-2012 αίτησης της εταιρείας με την επωνυμία "ΑΤΤΙCA BANK ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ" (πρώην "ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΕ"), όπως αυτός στο σκεπτικό προσδιορίστηκε, για αναίρεση της 1207/2011 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε, στην Αθήνα, στις 26 Νοεμβρίου 2013.

Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 28 Φεβρουαρίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ