456/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 456 / 2017 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 456/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελένη Διονυσοπούλου, Σοφία Ντάντου, Γεώργιο Χοϊμέ και Αλεξάνδρα Κακκαβά, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 13 Ιανουαρίου 2017, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην …, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Σταυρούλα Καλαμπαλίκη, Πάρεδρο ΝΣΚ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Π. Ζ. του Θ., κατοίκου ..., με την ιδιότητά του ως εκκαθαριστή της εταιρίας με την επωνυμία "... ΑΕ" και 2) ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ... ΑΕ", που εδρεύει στον … και εκπροσωπείται νόμιμα, εκ των οποίων ο 1ος παραστάθηκε αυτοπροσώπως με την ιδιότητά του ως δικηγόρου και η 2η εκπροσωπήθηκε από τον ίδιο ως άνω εκκαθαριστή δικηγόρο της Π. Ζ..

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-10-2011 αίτηση του ήδη 1ου των αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Εφετείο Πειραιώς.

Εκδόθηκε η 527/2012 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς, την αναίρεση της οποίας ζητεί το αναιρεσείον με την από 10-9-2015 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ελένη Διονυσοπούλου διάβασε την από 1η-4-2016 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου αυτού, τότε Αρεοπαγίτη και ήδη Αντιπροέδρου Αρείου Πάγου Γεωργίου Σακκά, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της από 10-9-2015 αιτήσεως για αναίρεση της 527/2012 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς, ως προς τον πρώτο λόγο της.

Ο αναιρεσίβλητος και εκκαθαριστής της 2ης των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 527/2012 απόφαση του Εφετείου Πειραιώς, που εκδόθηκε κατά τη διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας, επί αιτήσεως του πρώτου αναιρεσιβλήτου, ως εκκαθαριστή της δεύτερης αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρείας, που έχει τεθεί στο καθεστώς ειδικής εκκαθάρισης του άρθρου 46 του Ν. 1892/1990, περί χορήγησης άδειας εκποίησης ακινήτου αυτής, η οποία (αίτηση) και έγινε δεκτή κατ’ ουσίαν.

Με τις διατάξεις του άρθρου 46α παρ. 7 και 11 του ν. 1892/ 1990, που προστέθηκε με το άρθρο 14 του Ν. 2000/1991 και αντικαταστάθηκαν με το άρθρο 2 παρ. 4 του Ν. 2702/1999, που ρυθμίζουν την πώληση όλου του ενεργητικού μιας προβληματικής επιχείρησης για τη ρύθμιση των χρεών της προς τους πιστωτές της, ορίζονται τα ακόλουθα. Ειδικότερα κατά την παρ. 11 "Εάν δεν υποβληθεί καμία νομότυπη προσφορά, οι πιστωτές, που εκπροσωπούν το 51% τουλάχιστον των κατά της επιχείρησης απαιτήσεων της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου δηλώσουν εγγράφως προς τον εκκαθαριστή, ότι δεν θεωρούν καμία από τις υποβληθείσες προσφορές ως συμφέρουσα για τους πιστωτές, ο διαγωνισμός επαναλαμβάνεται με τη δημοσίευση εντός 15 ημερών νέας διακήρυξης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 5.

Εάν και ο νέος διαγωνισμός δεν τελεσφορήσει, ο εκκαθαριστής προχωρεί στην τμηματική πώληση με πλειστηριασμό των περιουσιακών στοιχείων της επιχείρησης, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 9 του ν. 1386/1983. Όσα περιουσιακά στοιχεία της υπό εκκαθάριση επιχείρησης εκτέθηκαν σε πλειστηριασμό, κατά τα ανωτέρω, για τρεις τουλάχιστον φορές και δεν κατέστη δυνατόν να πωληθούν, πωλούνται ως σύνολο ή τμηματικά, με ελεύθερη διαπραγμάτευση, ύστερα από δημόσια πρόσκληση, με ανάλογη εφαρμογή των διατάξεων της παρ. 7 του παρόντος άρθρου".

Κατά την παρ. 7 "Ο εκκαθαριστής εντός 5 ημερών από την αποσφράγιση των προσφορών συντάσσει και υποβάλλει σε όλους τους πιστωτές της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου και επί τη αιτήσει του σε οποιονδήποτε άλλο πιστωτή, συνοπτική έκθεση αξιολόγησης των προσφορών και προτείνει την κατακύρωση της πώλησης στον πλειοδότη, εφ’ όσον εγκρίνουν την έκθεση αξιολόγησης και την προτεινόμενη κατακύρωση πιστωτές, που εκπροσωπούν το 51% τουλάχιστον των κατά της επιχείρησης απαιτήσεων της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου, ο εκκαθαριστής συνάπτει με τον πλειοδότη ενώπιον του επί του πλειοδοτικού διαγωνισμού συμβολαιογράφου, τη σύμβαση μεταβίβασης του ενεργητικού της επιχείρησης, βάσει των όρων της προσφοράς του και των τυχόν άλλων επί τα βελτίω όρων, που υποδείχθηκαν από τους παραπάνω πιστωτές.

Η σύμβαση αυτή επέχει θέση τελεσίδικης κατακύρωσης του άρθρου 1003 επ. Κ.Πολ.Δικονομίας". Από τις παραπάνω διατάξεις σαφώς συνάγεται ότι, για τις προβληματικές επιχειρήσεις του άρθρου 46 α.ν. 1892/ 1990, δεν προβλέπεται χορήγηση στον εκκαθαριστή άδεια από το Εφετείο, προκειμένου να εκποιήσει με ελεύθερη διαπραγμάτευση ένα ακίνητο της προβληματικής επιχείρησης, αλλά αυτή διενεργείται, μετά τον άκαρπο δημόσιο πλειοδοτικό διαγωνισμό για τρεις τουλάχιστον φορές, κατά τη διαδικασία που ορίζεται στην παρ. 7 του άρθρου 11 ν. 1892/1990, κατά την οποία απαιτείται και έγκριση της προτεινόμενης από τον εκκαθαριστή πώλησης στον υποψήφιο αγοραστή από τους πιστωτές, που εκπροσωπούν το 51% τουλάχιστον των κατά της επιχείρησης απαιτήσεως.

Περαιτέρω, ο αναιρετικός λόγος του αριθμού 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. για παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου ιδρύεται αν το δικαστήριο της ουσίας προέβη σε εσφαλμένη ερμηνεία των προϋποθέσεων εφαρμογής του εφαρμοσθέντος κανόνα ουσιαστικού δικαίου ή σε εσφαλμένη υπαγωγή ή μη υπαγωγή των πραγματικών διαπιστώσεών του στο εννοιολογικό περιεχόμενο του εν λόγω κανόνα δικαίου.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχτηκε ανέλεγκτα τα εξής πραγματικά περιστατικά: "Δυνάμει της υπ’ αριθμ. 330/2007 απόφασης του Εφετείου Πειραιά η καθής ανώνυμη εταιρεία τέθηκε σε καθεστώς ειδικής εκκαθάρισης κατ’ άρθρο 46 παρ. 1 ν. 1892/1990 και διορίστηκε εκκαθαριστής ο αιτών, που απεδέχθη το διορισμό του με την από 27-4-2007 δήλωσή του ενώπιον της Γραμματείας του Εφετείου Πειραιά.

Μετά την ανάληψη των καθηκόντων του ο αιτών προέβη, σε απογραφή της κινητής και ακίνητης περιουσίας της καθής και αποφάσισε να εκποιήσει με δημόσιο πλειστηριασμό ένα ακίνητο της καθής, κείμενο στον Πειραιά και στη διασταύρωση των οδών .... Έτσι με την από 27-6-2007 αίτησή του ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά ζήτησε τον καθορισμό τιμής πρώτης προσφοράς του ακινήτου.

Επί της αιτήσεως αυτής εκδόθηκε η υπ’ αριθμ. 8735/2007 απόφαση του άνω Δικαστηρίου, με την οποία ορίστηκε η αξία του όλου ακινήτου στο ποσό των 3.150.225 ευρώ και ως τιμή πρώτης προσφοράς το ποσό των 2.520.180 ευρώ, πλην όμως ο ορισθείς για τις 21-11-2007 πλειστηριασμός ματαιώθηκε λόγω της μη προσέλευσης πλειοδοτών, όπως αυτό βεβαιώθηκε με την υπ’ αριθμ. .../ 2007 πράξη της επί του πλειστηριασμού υπαλλήλου συμβολαιογράφου Πειραιά Ε.

Μ.. Στη συνέχεια με την από 14-1-2008 αίτησή του ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά, ο αιτών ζήτησε τη διόρθωση της υπ’ αριθμ. 8735/2007 απόφασης, καθώς από παραδρομή είχε συνυπολογισθεί στη συνολική αξία του άνω ακινήτου και στη τιμή πρώτης προσφοράς, η αξία του πρώτου ορόφου που αποτελείται μόνο από κοινόχρηστους χώρους, όπως προέκυπτε από την υπ’ αριθμ. .../2002 πράξη σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας και το υπ’ αριθμ. ...2003 συμβόλαιο πώλησης του συμβολαιογράφου Αθηνών Α.

Δ.. Επί της αιτήσεως αυτής εκδόθηκε η υπ’ αριθμ. 1541/2008 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά, η οποία διόρθωσε την προγενέστερη υπ’ αριθμ. 8735/ 2007 απόφαση και με βάση την οποία η αξία του όλου ακινήτου εκτιμήθηκε στο ποσό των 2.715.225 ευρώ και η τιμή πρώτης προσφοράς στο ποσό των 2.172.189 ευρώ. Ακολούθως επιχειρήθηκε η πώληση του ακινήτου με πλειστηριασμό, πλην όμως ο Α’ , Β’ και Γ’ επαναληπτικοί πλειστηριασμοί ματαιώθηκαν στις 9-1-2008, 2-4-2008 και 4-6-2008 αντίστοιχα λόγω μη εμφάνισης πλειοδοτών, όπως προκύπτει από την από 11-6-2008 βεβαίωση της συμβολαιογράφου Πειραιά Ε.

Μ.. Ακολούθως ο αιτών με την από 17-6-2008 αίτησή του ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά ζήτησε τη διόρθωση της υπ’ αριθμ. 1541/2008 απόφασης όσον αφορά την αξία του ακινήτου και την τιμή πρώτης προσφοράς και επί της αιτήσεως αυτής εκδόθηκε η υπ’ αριθμ. 8787/2008 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, με την οποία διορθώθηκε η υπ’ αριθμ. 1541/2008 απόφαση και μειώθηκε η τιμή πρώτης προσφοράς του προς εκπλειστηριασμό ακινήτου στο ποσό του 1.737.752 ευρώ, πλην όμως ο Δ’ και ο Ε’ επαναληπτικοί πλειστηριασμοί που προγραμματίσθηκαν για τις 25-2-2009 και 15-12-2010 αντίστοιχα ματαιώθηκαν λόγω ελλείψεως πλειοδοτών (βλ.

από 24-1-2011 και 9-2-2011 βεβαιώσεις της συμβολαιογράφου Πειραιά Ε. Μ.). Τέλος, ο αιτών με την από 22-11-2010 αίτησή του ενώπιον του ίδιου ως άνω Δικαστηρίου ζήτησε τη διόρθωση της υπ’ αριθμ. 8787/2008 απόφασης ως προς την τιμή πρώτης προσφοράς και επί της αιτήσεως αυτής εκδόθηκε η υπ’ αριθμ. 799/2011 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, με την οποία διορθώθηκε η προγενέστερη υπ’ αριθμ. 8787/2008 απόφαση και μειώθηκε η τιμή πρώτης προσφοράς στο ποσό του 1.390.201,60 ευρώ, πλην όμως ο ορισθείς στις 27-4-2011 ΣΤ’ επαναληπτικός πλειστηριασμός ματαιώθηκε λόγω μη προσέλευσης πλειοδοτών (βλ.

από 14-2-2011 βεβαίωση της συμβολαιογράφου Πειραιά Ε. Μ.). Από τα ανωτέρω εκτεθέντα πλήρως προκύπτει ότι ο αιτών επιχείρησε έξι φορές την πώληση του ακινήτου της καθής με πλειστηριασμό, πλην όμως δεν κατέστη εφικτή η εκποίηση του ακινήτου λόγω μη εμφάνισης πλειοδοτών. Επομένως πρέπει να χορηγηθεί σ’ αυτόν η άδεια να εκποιήσει το ακίνητο με ελεύθερη διαπραγμάτευση, προκειμένου να ικανοποιηθούν οι πιστωτές από το τίμημα που θα εισπραχθεί.

Σημειώνεται ότι στην πώληση του ακινήτου με ελεύθερη διαπραγμάτευση συμφωνεί και η καθής οφειλέτρια". Με βάση τις παραδοχές αυτές το δικαστήριο της ουσίας, αφού έκρινε ότι η ένδικη αίτηση είναι νόμιμη στηριζόμενη στη διάταξη του άρθρου 46α παρ. 11 του Ν. 1892/1990, τη δέχθηκε και ως ουσιαστικά βάσιμη. Έτσι όμως που έκρινε παραβίασε ευθέως τη διάταξη του άρθρου 46α παρ. 11 του ν. 1892/1990 με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή, αφού χορήγησε άδεια εκποιήσεως ακινήτου στον εκκαθαριστή της δεύτερης αναιρεσίβλητης εταιρείας, χωρίς να προβλέπεται τούτο από τη διάταξη αυτή που εφάρμοσε.

Επομένως είναι βάσιμος ο από το άρθρο 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ. πρώτος λόγος αναιρέσεως, παρέλκει δε η έρευνα του δεύτερου λόγου αυτής. Κατ’ ακολουθίαν τούτων πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση και να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητοι, ως ηττηθέντες διάδικοι, στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος (άρθρα 176, 183 Κ.Πολ.Δ.), μειωμένη κατά τα άρθρα 22 παρ. 1, 3 του Ν. 3693/1957, που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 αρ. 18 Εισ.Ν.Κ.Πολ.Δ.

παρ. 12 του Ν. 1738/1987 και 2 της ΥΑ 134423/1992 (Οικονομικών και Δικαιοσύνης).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 527/2012 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο Εφετείο Πειραιώς, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, πλην αυτών που εξέδωσαν την αναιρουμένη απόφαση. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει στο ποσόν των τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 3 Φεβρουαρίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 16 Μαρτίου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ