454/2010 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 454 / 2010 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 454/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Παναγιώτη Κομνηνάκη και Ανδρέα Δουλγεράκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 2 Φεβρουαρίου 2010, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: ..., για τον εαυτό της ατομικά και ως ασκούσας τη γονική μέριμνα των ανηλίκων τέκνων της ... και ... Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Παναγιώτη Ρουμελιώτη.

Του αναιρεσιβλήτου: ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αθανάσιο Στεφόπουλο, που δήλωσε ότι ανακαλεί την από 1-2-2010 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. και παρίσταται.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 26-1-2005 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ηλείας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 289/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1353/2006 του Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 30-1-2007 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Σπυρίδων Ζιάκας διάβασε την από 17-3-2008 έκθεση του ήδη αποχωρήσαντος από την Υπηρεσία Αρεοπαγίτη Μάριου - Φώτιου Χατζηπανταζή, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του έκτου λόγου της αναιρέσεως και την απόρριψη των λοιπών λόγων αυτής. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 92 παρ. 3 του Κώδικα περί Δικηγόρων (ν.δ. 3026/1954), επιτρέπεται συμφωνία που εξαρτά την αμοιβή ή το είδος αυτής από την έκβαση της δίκης ή του αποτελέσματος ή από οποιαδήποτε άλλη αίρεση, κατά δε τη διάταξη της παραγράφου 5 του ιδίου άρθρου, η συμφωνία που εξαρτά την αμοιβή από την έκβαση της δίκης, τότε μόνο ισχύει, όταν ο δικηγόρος ανέλαβε την υποχρέωση να διεξαγάγει τη δίκη μέχρι τελεσιδικίας, χωρίς σε περίπτωση αποτυχίας να λάβει κάποια αμοιβή.

Για να είναι συνεπώς ισχυρή η συμφωνία περί εργολαβίας δίκης, πρέπει ο δικηγόρος να αναλάβει ρητά την υποχρέωση να διεξαγάγει αυτή μέχρι τελεσιδικίας και χωρίς σε περίπτωση αποτυχίας να λάβει αμοιβή. Αν λείπει ο όρος αυτός, η συμφωνία είναι άκυρη κατά τα άρθρα 174 και 180 ΑΚ και δε συνεπάγεται έννομα αποτελέσματα.

Εξάλλου, ο λόγος αναιρέσεως που προβλέπεται από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ.1 Κ.Πολ.Δ. ιδρύεται αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου. Παραβιάζεται δε ο κανόνας δικαίου, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι όροι εφαρμογής του, ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν έπρεπε καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα. Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο δέχτηκε, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, τα εξής:

Η εναγομένη (και ήδη αναιρεσείουσα), σύζυγος του ..., ο οποίος απεβίωσε στις .... σε εργατικό ατύχημα, που συνέβη κατά τη διάρκεια της εργασίας του με την ειδικότητα του βοηθού συνεργείου αυλής στον Ατμοηλεκτρικό Σταθμό Μεγαλοπόλεως της ΔΕΗ, με την οποία συνδεόταν με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας, ενεργώντας για λογαριασμό της ιδίας και των ανηλίκων τέκνων της, κατάρτισε με τον ενάγοντα (και ήδη αναιρεσίβλητο) δικηγόρο την από 9-10-2003 σύμβαση εργολαβίας δίκης.

Με τη σύμβαση αυτή έδωσε στον αναιρεσίβλητο την εντολή να ασκήσει εναντίον της ΔΕΗ αγωγή για χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης και αποζημίωση καθώς και να παρίσταται σε κάθε δίκη σε όλους τους βαθμούς μέχρις εκδόσεως αμετάκλητης αποφάσεως, Συμφώνησαν δε ότι όλα τα έξοδα των ποινικών και αστικών ειδών θα βαρύνουν τον εντολοδόχο αναιρεσίβλητο, ο οποίος, θα δικαιούται ποσοστό 15% ως νόμιμη αμοιβή του επί του ποσού που ήθελε επιδικαστεί, του κεφαλαίου, των τόκων και όλων των εξόδων ή επί του ποσού της αποζημιώσεως που ήθελε επιτευχθεί και το οποίο θα ενέκρινε η εντολέας του.

Ακολούθως, ο αναιρεσίβλητος άσκησε ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Τριπόλεως την από 17-11-2003 αγωγή της αναιρεσείουσας εναντίον της ΔΕΗ και των οργάνων της, με την οποία ζήτησε να επιδικαστούν στην εντολέα του τα αναφερόμενα σ' αυτή ποσά για χρηματική ικανοποίηση και αποζημίωση. Η εκδίκαση της εν λόγω αγωγής προσδιορίστηκε για τη δικάσιμο της 20ης Φεβρουαρίου 2004, κατά την οποία αναβλήθηκε η συζήτηση της υποθέσεως για τις 8-10-2004.

Στη δικάσιμο αυτή η συζήτηση ματαιώθηκε ενόψει εξώδικου συμβιβασμού, που τελικά επιτεύχθηκε μεταξύ της αναιρεσείουσας και της ΔΕΗ και δυνάμει του οποίου η πρώτη εισέπραξε το ποσό των 293.470 ευρώ. Με βάση τα περιστατικά αυτά τον Εφετείο έκρινε στη συνέχεια ότι ο αναιρεσίβλητος δικαιούται ως αμοιβή, σύμφωνα με την ως άνω σύμβαση εργολαβίας δίκης, ποσοστό 15% επί του ως άνω ποσού που επιτεύχθηκε με το συμβιβασμό.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο παραβίασε τις προαναφερόμενες διατάξεις ουσιαστικού δικαίου και συγκεκριμένα του άρθρου 92 παρ. 3 και 5 του Κώδικα περί Δικηγόρων, τις οποίες εσφαλμένα εφάρμοσε εφόσον, σύμφωνα με τις ως άνω παραδοχές, (και τέτοιες δεν αποτελούν τα αναφερόμενα, πριν από την απαρίθμηση των αποδεικτικών μέσων, κατά την παράθεση του περιεχομένου της αγωγής), στη συμφωνία περί εργολαβίας δίκης δεν περιλαμβανόταν ο όρος ότι σε περίπτωση αποτυχίας δε θα δικαιούται αμοιβής ο αναιρεσίβλητος εντολοδόχος δικηγόρος και κατά συνέπεια η συμφωνία αυτή ήταν άκυρη.

Επομένως, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται στο Εφετείο η από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. πλημμέλεια, συνισταμένη στην παραβίαση των ανωτέρω κανόνων δικαίου, είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 1353/2006 απόφαση του Εφετείου Πατρών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες τριακόσια (2300) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 2 Μαρτίου 2010.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 16 Μαρτίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ