Appeal dismissed because appellant failed to prove legal interest in property to negate defendant's ownership claim.

Απόφαση 452 / 2021 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 452/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ασπασία Μαγιάκου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παρασκευή Καλαϊτζή-Εισηγήτρια, Γεώργιο Παπανδρέου, Αναστασία Περιστεράκη, Μαρία Μουλιανιτάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 13 Ιανουαρίου 2021, με την παρουσία και του Γραμματέα Παναγιώτη Μπούκη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ι. Μ. του Κ., δικηγόρου, κατοίκου …, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ευάγγελο Γεωργακόπουλο και κατέθεσε προτάσεις

Της αναιρεσιβλήτου: Φ. Τ. του Ι., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Ροϊνιώτη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27-7-2015 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος και την από 31-7-2015 αγωγή Νομικού Προσώπου που δεν είναι διάδικος στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ναυπλίου και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 169/2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 164/2019 του Μονομελούς Εφετείου Ναυπλίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 27-1-2020 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από τον συνδυασμό των άρθρων 70, 216 παρ. 1, 335, 338 Κ.Πολ.Δ., σαφώς συνάγεται ότι για την θεμελίωση της αρνητικής αναγνωριστικής αγωγής, αρκεί κατ' αρχήν, μόνον, η αντιτασσόμενη από τον ενάγοντα κατά του προβαλλομένου δικαιώματος του εναγομένου γενική άρνηση και δεν είναι υποχρεωμένος ο ενάγων να αποδείξει την αναλήθεια των πραγματικών περιστατικών, που στηρίζουν το προβαλλόμενο από τον εναγόμενο δικαίωμα, τα οποία αυτός οφείλει να προτείνει και να αποδείξει.

Εξάλλου από την διάταξη του άρθρου 70 Κ.Π.Δ. προκύπτει, επίσης, ότι απαραίτητο στοιχείο της αναγνωριστικής αγωγής είναι η ύπαρξη εννόμου συμφέροντος του ενάγοντος -που να δικαιολογεί την ζητούμενη αναγνώριση"• το οποίο αυτός οφείλει να επικαλεσθεί στην αγωγή και να αποδείξει, εάν δε αυτό δεν γίνει, η αγωγή απορρίπτεται τυπικά-ή κατ' ουσία, αναλόγως, χωρίς να ενδιαφέρει εάν ο εναγόμενος προέτεινε και απέδειξε ή όχι το προβαλλόμενο δικαίωμα.

Επομένως, επί αγωγής, με την οποία επιδιώκεται η αναγνώριση ανυπαρξίας δικαιώματος κυριότητας ή άλλου εμπράγματου δικαιώματος του εναγομένου σε ακίνητο, ο ενάγων, όταν θεμελιώνει το έννομο συμφέρον για την άσκηση αυτής, σε δικαίωμα κυριότητας επί του ίδιου ακινήτου, πρέπει αυτός να επικαλεσθεί στο δικόγραφο της αγωγής ότι με κάποιο νόμιμο τρόπο έγινε κύριος του ακινήτου, εκθέτοντας τα στοιχειοθετούντα αυτόν πραγματικά περιστατικά και εάν αμφισβητηθούν, να τα αποδείξει, αλλιώς απορρίπτεται η αγωγή, χωρίς τίποτε άλλο, ενώ ο εναγόμενος οφείλει προς απόρριψη της αγωγής να επικαλεσθεί και να αποδείξει ότι μεταγενεστέρως έγινε αυτός κατά ένα νόμιμο τρόπο κύριος του ακινήτου ή ότι κέκτηται άλλο εμπράγματο δικαίωμα επ' αυτού.

Εάν όμως ο εναγόμενος ισχυρισθεί ότι ο ενάγων ποτέ δεν έγινε κύριος του ακινήτου, του οποίου αυτός από την αρχή ήταν κύριος, αυτό αποτελεί άρνηση του αγωγικού ισχυρισμού περί εννόμου συμφέροντος του ενάγοντος (ΑΠ 1391/91).

ΙΙ. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 17 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται, αν η ίδια απόφαση περιέχει αντιφατικές διατάξεις έτσι ώστε να εμποδίζεται η εκτελεστότητά της ή η πρόκληση της σκοπούμενης διάπλασης ή να προκαλείται αβεβαιότητα ως προς τη διαγνωστική λειτουργία της και τις σχέσεις των διαδίκων με το δεδικασμένο, όχι δε όταν η αντίφαση υπάρχει στις αιτιολογίες, εκτός αν οι αιτιολογίες επέχουν θέση διατακτικού, οπότε ιδρύεται ο παρών λόγος αναίρεσης (ΑΠ 1259/2013, 364/2012). Περαιτέρω, κατά τον αριθμό 19 του ίδιου άρθρου, η απόφαση στερείται νόμιμης βάσης, όταν στην ελάσσονα πρότασή της δεν αναφέρονται διόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικά τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του, επί ουσιώδους για την έκβαση της δίκης ζητήματος και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε η δεν συνέτρεχαν εκείνου που δεν εφαρμόστηκε. Ειδικότερα, αντιφατικότητα των αιτιολογιών υπάρχει, όταν εξαιτίας της δεν προκύπτει ποια πραγματικά περιστατικά δέχθηκε το δι8καστήριο για να στηρίξει το διατακτικό, ώστε σε συνδυασμό με το σκεπτικό, να κριθεί περαιτέρω, αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν τα στοιχεία για την εφαρμογή της διάταξης που εφαρμόστηκε, δηλαδή, να μπορεί να ελεγχθεί αν σωστά εφάρμοσε το νόμο (ΑΠ 153/2019).

ΙΙΙ. Στην προκείμενη περίπτωση από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 § 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της υπόθεσης προκύπτουν τα εξής: Ο αναιρεσείων με την από 27-7-2015 αγωγή του, επικαλούμενος την κτήση κυριότητας με έκτακτη χρησικτησία επί ενός οικοπέδου 60 τμ που βρίσκεται στον οικισμό …., ζήτησε:

α) ν' αναγνωριστεί ότι η εναγομένη, η οποία κατέλαβε παράνομα το πιο πάνω ακίνητο, δεν είναι κυρία αυτού, β) ν' αναγνωριστεί ότι ο ίδιος είναι κύριος του επιδίκου ακινήτου και γ) επικουρικά, ν' αναγνωριστεί ότι είναι δικαιούχος, με έκτακτη χρησικτησία, πραγματικής δουλειάς στάθμευσης αυτοκινήτων υπέρ της νοτίως του επίδικου ακινήτου ιδιοκτησίας αυτού.

Εξάλλου, ο Δήμος Βόρειας Κυνουρίας (μη διάδικος στην παρούσα αναιρετική δίκη) με την από 31-7-2015 αγωγή του, επικαλούμενος ότι το πιο πάνω ακίνητο αποτελεί κοινόχρηστο πράγμα, εξαιτίας της προαμνημονεύτου χρόνου χρήσης του από αόριστο αριθμό ανθρώπων από το έτος 1850 ζήτησε, μεταξύ άλλων: α) ν' αναγνωριστεί ότι η ίδια πιο πάνω εναγομένη (της πρώτης αγωγής), η οποία κατέλαβε παράνομα το επίδικο ακίνητο, δεν είναι κυρία αυτού, β) ν' αναγνωριστεί ότι το εν λόγω ακίνητο είναι κοινόχρηστο και ν αποδοθεί η χρήση του σ' αυτόν και γ) να υποχρεωθεί η εναγομένη με δαπάνες της να κατεδαφίσει τις κατασκευές που ανήγειρε εντός του επιδίκου.

Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο απέρριψε την πρώτη αγωγή ως ουσιαστικά αβάσιμη και δέχθηκε τη δεύτερη αγωγή ως ουσιαστικά βάσιμη. Το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση, κατά της οποίας είχαν ασκήσει εφέσεις ο ενάγων της πρώτης αγωγής - ήδη αναιρεσείων και η εναγομένη των δύο αγωγών, τις οποίες (εφέσεις) απέρριψε κατ' ουσία.

Ειδικότερα, το Εφετείο, με την παραπάνω απόφασή του, δέχτηκε αναφορικά με το αίτημα της αγωγής του αναιρεσείοντος για αναγνώριση ανυπαρξίας δικαιώματος κυριότητας της εναγομένης στο επίδικο ακίνητο τα εξής: "αλυσιτελώς προβάλλεται από τον εκκαλούντα - ενάγοντα της πρώτης αγωγής με τον πρώτο λόγο της πρώτης έφεσης, ότι όλως αντιφατικώς το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο υπέπεσε στην πλημμέλεια να απορρίψει το αίτημα της πρώτης αγωγής περί αναγνώρισης ότι η εναγόμενη δεν είναι κυρία του επίδικου ακινήτου, ενώ στη συνέχεια προέβη στη σχετική αναγνώριση και δέχθηκε ως βάσιμο κατ' ουσία το ταυτόσημο αίτημα του ενάγοντα Δήμου της δεύτερης αγωγής και ο σχετικός λόγος της έφεσης πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, καθόσον το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο που δίκασε αμφότερες τις αγωγές δεν υπέπεσε σε αντιφάσεις δεχόμενο το ίδιο αίτημα για τον ενάγοντα της δεύτερης αγωγής και απορρίπτοντας αυτό για τον ενάγοντα της πρώτης αγωγής, προεχόντως διότι για τον ενάγοντα της πρώτης αγωγής δεν αποδείχθηκε εμπράγματο δικαίωμα του επί του επιδίκου, που να δικαιολογεί έννομο συμφέρον του για την υπέρ αυτού αναγνώριση της ανυπαρξίας δικαιώματος κυριότητας της εναγόμενης στο επίδικο, κατ' αντίθεση με τον ενάγοντα Δήμο της δεύτερης αγωγής, για τον οποίο αποδείχθηκε η κυριότητα του στο επίδικο και δικαιολογείται η αναγνώριση της ανυπαρξίας δικαιώματος κυριότητας της ίδιας εναγόμενης σε αυτό". 'Ετσι που έκρινε με αυτά που δέχτηκε το Εφετείο δεν διέλαβε στην απόφασή του αντιφατικές αιτιολογίες που να καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή μη εφαρμογή των ουσιαστικών διατάξεων των άρθρων 68 και 70 ΚΠολΔ, καθόσον δεν ενέχουν αντίφαση οι προαναφερόμενες αιτιολογίες της προσβαλλόμενης απόφασης, που στηρίζουν επαρκώς το διατακτικό της, ως προς το ουσιώδες ζήτημα που ενδιαφέρει στην προκείμενη περίπτωση και αφορά στην έλλειψη εννόμου συμφέροντος του αναιρεσείοντος - ενάγοντος για την αναγνώριση της ανυπαρξίας δικαιώματος κυριότητας της αναιρεσίβλητης - εναγομένης, (κατά της οποίας και μόνον στρεφόταν η ένδικη αγωγή του), στο επίδικο ακίνητο, επί του οποίου και ο ίδιος επικαλέστηκε την ύπαρξη δικαιώματος κυριότητας, άλλως δουλείας, καθόσον, όπως έγινε ανελέγκτως δεκτό, δεν αποδείχθηκε εμπράγματο δικαίωμά του σε αυτό, με τους επικαλούμενους στην αγωγή του τρόπους.

Οι περαιτέρω αιτιολογίες της απόφασης ως προς την παραδοχή του αντίστοιχου αιτήματος της αγωγής που άσκησε ο Δήμος Βόρειας Κυνουρίας, εναντίον της ίδιας εναγόμενης είναι πλεοναστικές, δεδομένου ότι η έλλειψη εννόμου συμφέροντος του αναιρεσείοντος για την άσκηση της ένδικης αγωγή του δεν εξαρτάται, ούτε έρχεται σε αντίφαση με την τυχόν ύπαρξη της προαναφερόμενης αγωγής του.

Ούτε, εξάλλου, προκαλείται αντιφατικότητα μεταξύ των διατάξεων της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, στην οποία ενσωματώνονται οι αντίστοιχες διατάξεις της πρωτόδικης απόφασης, μετά την απόρριψη των εφέσεων που ασκήθηκαν κατ' αυτής, έτσι ώστε να προκαλείται αβεβαιότητα ως προς τη διαγνωστική λειτουργία της και τις σχέσεις των διαδίκων με το δεδικασμένο, σύμφωνα με τη μείζονα σκέψη.

Επομένως, ο μοναδικός λόγος της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης από το άρθρο 559 αρ. 17 και 19 ΚΠολΔ, με τον οποίον ο αναιρεσείων υποστηρίζει τα αντίθετα, είναι αβάσιμος, σύμφωνα και με όσα εκτέθηκαν στη μείζονα σκέψη.

IV. Κατά συνέπεια, μη υπάρχοντος ετέρου λόγου προς διερεύνηση, πρέπει: 1) Να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης, 2) να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο και 3) να επιβληθούν στον ηττώμενο αναιρεσείοντα τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, κατά παραδοχή του αιτήματός της (άρθρα 176, 183, 191§2, 495§3 ΚΠολΔ), σύμφωνα με το διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 27-1-2020 αίτηση του Ι. Μ., για αναίρεση της 164/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Ναυπλίου.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

Και

Επιβάλλει στον αναιρεσείοντα τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, το ποσό των οποίων ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια ευρώ (2.700€).

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 4 Μαρτίου 2021.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 5 Απριλίου 2021.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ