451/2025 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 451 / 2025 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 451/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αγάπη Τζουλιαδάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιφιγένεια Ματσούκα, Φωτεινή Μηλιώνη, Ευγενία Μπιτσακάκη- Εισηγήτρια, Αναστασία Καραμανίδου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ, δημόσια, στο ακροατήριό του, στις 8 Ιανουαρίου 2025, με την παρουσία και του γραμματέα Παναγιώτη Μπούκη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Αικατερίνη Λημνιώτου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσίβλητης: Κ. συζ. Β. Π., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Μαγουλά, με δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 31-1-2017 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3643/2018 μη οριστική, 2642/2021 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2443/2022 του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί το αναιρεσείον με την από 9-2-2023 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι) Η υπό κρίση από 9-2-2023 αίτηση αναίρεσης κατά της υπ' 2443/2022 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 495, 552, 553, 556, 558, 560, 564 παρ.1, 566παρ. 1 Κ.Πολ.Δ) Είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρ. 577παρ.1 Κ.Πολ.Δ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των κατ' ιδίαν λόγων της (άρθρο 577 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.).

Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία υπ' αριθμ. 2443/2022 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, κατάληξη της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής: Με την από 31-1-2017 αγωγή που η ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη άσκησε ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης εναντίον του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου, ερειδόμενη στο άρθρο 6 παρ.2 του Ν.2664/1998, όπως αυτή συμπληρώθηκε νόμιμα από την ενάγουσα- αναιρεσίβλητη σχετικά με τον τρόπο κτήσης κυριότητας των δικαιοπαρόχων της, μετά την αμφισβήτηση της κυριότητάς της εκ μέρους του εναγομένου, ισχυριζόμενη ότι τυγχάνει συγκυρία κατά ποσοστό 1/24 εξ αδιαιρέτου του περιγραφόμενου ακινήτου εκτάσεως 2.588,38 τ.μ.

που βρίσκεται στην περιοχή "..." Θεσσαλονίκης, κυριότητα που απέκτησε με τα προσόντα της έκτακτης χρησικτησίας, ως νεμόμενη αυτό κατά το άνω ποσοστό εξ αδιαιρέτου, από το έτος 1967 που περιήλθε σε αυτήν κατόπιν ατύπου δωρεάς εκ μέρους του θείου της Χ. Γ., μέχρις της ασκήσεως της αγωγής, στο δε άνω δωρητή της είχε περιέλθει δυνάμει κληρονομικής εκ διαθήκης διαδοχής από τον αποβιώσαντα την 6-12-1926 πατέρα του Κ.

Γ. που απέκτησε ποσοστό 6/48 εξ αδιαιρέτου του άνω ακινήτου με αγορά από τους Μ. Ν., Ν. Ν. του Μ. και Ν. Ν. του Ι. που εξουσίαζαν αυτό δυνάμει ταπίων, ενώ είχαν αποκτήσει δικαίωμα τεσσαρούφ, με την επί δεκαετία έως την 20-5-2017 καλλιέργειά του και ότι κατά τις αρχικές εγγραφές στο κτηματολόγιο, το επίδικο ιδανικό της μερίδιο καταχωρήθηκε ανακριβώς στα κτηματολογικά βιβλία του κτηματολογικού γραφείου Θεσσαλονίκης "ως αγνώστου", ζήτησε να αναγνωριστεί η κατά τα άνω συγκυριότητά της επί του επιδίκου ακινήτου και να διαταχθεί η διόρθωση της εσφαλμένης πρώτης εγγραφής, ώστε να καταχωρηθεί η ίδια ως συγκυρία του άνω ποσοστού (1/24) εξ αδιαιρέτου επί του επιδίκου.

Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο δικάσαν κατά την τακτική διαδικασία και κατ' αντιμωλία των διαδίκων εξέδωσε αρχικά την υπ' αριθμ. 3643/2018 μη οριστική του απόφαση με την οποία διέταξε την επανάληψη της συζήτησης και τη διενέργεια πραγματογνωμοσύνης και ακολούθως την υπ' αριθμ. 2642/2021 οριστική του απόφαση με την οποία έγινε δεκτή ως ουσιαστικά βάσιμη η αγωγή και απορρίφθηκαν οι ισχυρισμοί του εναγομένου.

Κατόπιν ασκήσεως εφέσεως κατ' αυτής, εκ μέρους του ηττηθέντος εναγομένου Ελληνικού Δημοσίου, εκδόθηκε επίσης κατά την τακτική διαδικασία και κατ' αντιμωλία των διαδίκων η προσβαλλομένη υπ' αριθμ. 2443/2022 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, με την οποία έγινε τυπικά δεκτή και απορρίφθηκε στην ουσία της η έφεση.

ΙΙ) Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 8 Κ.Πολ.Δ., λόγος αναίρεσης ιδρύεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. "Πράγματα" κατά την έννοια της διατάξεως αυτής θεωρούνται οι νόμιμοι, παραδεκτοί, ορισμένοι και λυσιτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων, που έχουν αυτοτελή ύπαρξη και τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος που ασκήθηκε, είτε ως επιθετικό, είτε ως αμυντικό μέσο και άρα ως ουσιώδεις ισχυρισμοί στηρίζουν το αίτημα αγωγής, ένστασης ή αντένστασης ή λόγου έφεσης.

Στοιχείο δε ενός τέτοιου αυτοτελούς ισχυρισμού είναι κάθε περιστατικό το οποίο, αφηρημένως λαμβανόμενο οδηγεί κατά νόμο στη γέννηση ή την κατάλυση του δικαιώματος που ασκείται με την αγωγή ή την ένσταση. "Πράγματα" αποτελούν και οι επί μέρους λόγοι έφεσης που περιέχουν παράπονα κατά της απόφασης του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου με την οποία απορρίφθηκε αυτοτελής ισχυρισμός του εκκαλούντος ή έγινε δεκτός αυτοτελής ισχυρισμός του αντιδίκου του.

Αντίθετα δεν αποτελούν "πράγματα" οι μη νόμιμοι, απαράδεκτοι, αόριστοι και αλυσιτελείς ισχυρισμοί που δεν ασκούν επίδραση στην έκβαση της δίκης και το δικαστήριο δεν υποχρεούται να απαντήσει σε αυτούς, ούτε και οι αρνητικοί ισχυρισμοί, οι οποίοι συνέχονται με την ιστορική βάση της αγωγής, ένστασης ή αντένστασης και αποτελούν αιτιολογημένη άρνηση καθεμιάς εξ αυτών, ούτε οι νομικές αναλύσεις καθώς και τα επιχειρήματα ή τα συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου που αντλούνται από το νόμο ή από την εκτίμηση των αποδείξεων και το περιεχόμενο αυτών.

Ο λόγος αυτός δεν ιδρύεται αν το δικαστήριο που δίκασε, έλαβε υπόψη ισχυρισμό που προτάθηκε και τον απέρριψε για οποιοδήποτε λόγο τυπικό ή ουσιαστικό αλλά και όταν το δικαστήριο αντιμετωπίσε και απέρριψε στην ουσία εκ των πραγμάτων προβληθέντα ισχυρισμό με την παραδοχή ως αποδειχθέντων γεγονότων αντιθέτων προς αυτά που τον συγκροτούν (Ολ.Α.Π. 22/2005 Ολ.Α.Π.25/2003, Α.Π. 732/2022, Α.Π. 242/2023).

Στην προκειμένη περίπτωση με το μοναδικό λόγο αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η εκ του άρθρου 559 αρ. 8 Κ.Πολ.Δ. πλημμέλεια, συνισταμένη στο ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη του τον προβληθέντα με λόγο έφεσης ισχυρισμό του αναιρεσείοντος- εκκαλούντος περί του ότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο έλαβε υπόψη του και συνεκτίμησε μη προσκομισθέντες και επικληθέντες τίτλους , ήτοι τα ταπία 10,11,12 μηνός Μαΐου 1324 (1908) για να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα ότι το επίδικο κατά την τουρκοκρατία ήταν ιδιωτική έκταση και συνεπώς επιδεκτικό χρησικτησίας. Ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, καθόσον τα επικαλούμενα από το αναιρεσείον πραγματικά περιστατικά δεν θεμελιώνουν αυτοτελή ισχυρισμό υπό την προεκτεθείσα έννοια, δεδομένου ότι αλυσιτελώς προεβλήθη ως λόγος έφεσης στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, το οποίο, λόγω του μεταβιβαστικού αποτελέσματος της έφεσης (άρθρο 522 Κ.Πολ.Δ.), αποδιδομένης στην εκκαλουμένη απόφαση της πλημμέλειας της εσφαλμένης εκτίμησης των αποδείξεων, ήταν υποχρεωμένο να κρίνει την ορθότητα του διατακτικού της εκκαλουμένης μετά από καθολική εκτίμηση των αποδείξεων με βάση τα αποδεικτικά μέσα που νομίμως επικαλέστηκαν και προσκόμισαν ενώπιόν του οι διάδικοι και όχι εκείνα που προσκομίστηκαν μετ' επικλήσεως από τους διαδίκους κατά τη συζήτηση της αγωγής ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου.

ΙΙΙ)Συνακόλουθα πρέπει να απορριφθεί η ένδικη αίτηση για αναίρεση της 2443/2022 τελεσίδικης αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Τέλος, πρέπει να καταδικασθεί, κατά παραδοχή σχετικού αιτήματος της αναιρεσίβλητης, το αναιρεσείον, λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα αυτής, τα οποία θα καταλογισθούν μειωμένα (άρθρα 176, 183, 191παρ.2 Κ.Πολ.Δ. 22 παρ.1, 3 του ν.3693/1957, που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 αριθμός 18 του Εισ.Ν.Κ.Πολ.Δ., όπως τούτο ισχύει μετά την έκδοση της Κ.Υ.Α. 134423ΟΙΚ./08.12.1992 των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης (Φ.Ε.Κ. Β` 11/20.01.1993) που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 5παρ.12 του ν. 1738/1987). κατά τα οριζόμενα ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 9-2-2023 αίτηση για αναίρεση της 2443/2022 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ το αναιρεσείον στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, την οποία καθορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 5 Μαρτίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 12 Μαρτίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ