451/2010 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 451 / 2010 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Για την ένταξη μισθωτού, που γίνεται για την πλήρωση κενής οργανικής θέσεως, τα όργανα της ΔΕΗ πρέπει να λάβουν υπόψη, για μεν την ένταξή του στον κλάδο το είδος της απασχολήσεώς του, για δε την ένταξη σε κατηγορία και μισθολογικό κλιμάκιο τα γενικά και ειδικά προσόντα, τα οποία έχει εκείνος που προσλήφθηκε για την προσφορά της σχετικής εργασίας και ιδίως το ήθος, τη μόρφωση, την ικανότητα, την πείρα και το κύρος που απαιτείται για την ενάσκηση των καθηκόντων του.

Αριθμός 451/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Παναγιώτη Κομνηνάκη και Ανδρέα Δουλγεράκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 17 Νοεμβρίου 2009, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ (ΔΕΗ) ΑΕ", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Παπαδημητρίου.

Της αναιρεσίβλητης: Ψ1, κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Αδάμη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 24-6-2002 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1598/2003 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 4683/2004 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 21-6-2006 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ανδρέας Δουλγεράκης διάβασε την από 5-12-2008 έκθεση του ήδη αποχωρήσαντος από την Υπηρεσία Αρεοπαγίτη Αθανασίου Θεμέλη, με την οποία εισηγήθηκε να γίνουν δεκτοί οι δεύτερος, τρίτος, τέταρτος και πέμπτος λόγοι της από 21-6-2006 αίτησης για αναίρεση της 4683/2004 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο κανονισμός καταστάσεως προσωπικού της ΔΕΗ, που κυρώθηκε με το Ν.Δ. 210/1974 και έχει ισχύ νόμου, ορίζει στα άρθρα: Α)2 παρ. 1 και 3 ότι "1. Το προσωπικό συνδέεται μετά της ΔΕΗ δια σχέσεως εργασίας ιδιωτικού δικαίου, διακρίνεται δε εις τακτικόν και έκτακτον... 2... 3. Έκτακτον προσωπικόν είναι το προσλαμβανόμενον δια συμβάσεως ωρισμένου ή αορίστου χρόνου προς κάλυψιν εκτάκτων ή προσκαίρων αναγκών της επιχειρήσεως και υπαγόμενον εις ας μόνον διατάξεις αναφέρεται εις το άρθρον 42 του παρόντος", Β) 4 παρ. 1 ότι "Το τακτικόν προσωπικόν κατατάσσεται εις κλάδους, υποδιαιρουμένους εις κατηγορίας, δυναμένας επίσης να υποδιαιρεθούν εις βαθμίδας, εις ας αντιστοιχούν μισθολογικά κλιμάκια και αριθμός οργανικών θέσεων.

Έκαστος μισθωτός εντάσσεται εις μισθολογικόν κλιμάκιον, βαθμίδα, κατηγορίαν και κλάδον, εις πλήρωσιν οργανικής θέσεως", Γ) 5 παρ. 3 και 4 ότι, "3. Η ένταξις γίνεται εις μισθολογικόν κλιμάκιον της κατωτέρας βαθμίδος εκάστης κατηγορίας δι' αποφάσεων του διοικητού, κατόπιν προτάσεως της ιεραρχίας. 4. Το διοικητικόν συμβούλιον εισηγήσει του διοικητού αποφασίζει δι' ένταξιν τακτικών μισθωτών εις οιονδήποτε μισθολογικό κλιμάκιον έκαστης κατηγορίας".

Δ) 42 παρ. 2 και 4 ότι "Εις την περί προσλήψεως εκτάκτου προσωπικού απόφασιν του Διοικητού καθορίζονται το είδος της απασχολήσεως και ο μισθός των ούτω προσλαμβανομένων μισθωτών, ως και το έργον δια τας ανάγκας του οποίου ούτοι προσλαμβάνονται", "Το έκτακτον προσωπικόν δύναται να ενταχθή εις το τακτικόν, δι' αποφάσεως του διοικητού μετά γνώμην του αρμοδίου πρωτοβαθμίου συμβουλίου κρίσεως".

Ε) 23 παρ. 1 ότι "Μετατάξεις από κατηγορίας εις κατηγορίαν του αυτού ή ετέρου κλάδου δύνανται να ενεργώνται προς κάλυψιν υπηρεσιακών αναγκών ή δια λόγους υγείας". Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 3 του ιδίου κανονισμού, οι κλάδοι, που αποτελούν γενικές διακρίσεις του προσωπικού κατά το είδος της απασχολήσεώς του, ορίζονται ως εξής:

α) Στελέχη Γενικών Θέσεων (Γ) β) Τεχνικοί (Τα) γ) Διοικητικοί Οικονομικοί (ΔΟ) δ) Δικηγόροι (Ν) ε) Υγειονομικοί (Υ) και στ) Μισθωτοί Γενικών Υπηρεσιών (ΓΥ). Στον Διοικητικό οικονομικό κλάδο περιλαμβάνεται και η κατηγορία ΔΟ2 (λοιποί διοικητικοί οικονομικοί) με τυπικό προσόν για την ένταξη σ' αυτήν το απολυτήριον εξατάξιου σχολής εκπαιδεύσεως ημεδαπής ή αλλοδαπής και εισαγωγικό μισθολογικό κλιμάκιο 11, στο δε κλάδο των Μισθωτών γενικών Υπηρεσιών (ΓΥ) περιλαμβάνεται και η κατηγορία ΓΥ5 (εργάτες) με τυπικό προσόν ένταξης απολυτήριο δημοτικού σχολείου και εισαγωγικό κλιμάκιο 12.

Από τις προαναφερόμενες διατάξεις προκύπτει ότι για την ένταξη αυτή, η οποία από της προσλήψεως του μισθωτού αποτελεί υποχρέωση της Δ.Ε.Η. που έχει ως γενεσιουργό λόγο τις ανωτέρω διατάξεις του κανονισμού, δεν προβλέπονται, εκτός από τις οριζόμενες στην παρ. 5 του άρθρου 5 τυπικές προϋποθέσεις, τις οποίες πρέπει να συγκεντρώνει ο μισθωτός, ειδικώς ορισμένες προϋποθέσεις και έτσι επί της εντάξεως θα εφαρμοσθεί ο κανόνας του άρθρου 288 Α.Κ., σύμφωνα με τον οποίο ο οφειλέτης υποχρεούται να εκπληρώσει την παροχή όπως απαιτεί η καλή πίστη, αφού ληφθούν υπόψη και τα συναλλακτικά ήθη.

Η ένταξη έκτακτου μισθωτού στο τακτικό προσωπικό της ΔΕΗ θεμελιώνει υποχρέωση αυτής (ΔΕΗ) και αντίστοιχο ενοχικό δικαίωμα του μισθωτού, που πηγάζει από την ατομική σύμβαση εργασίας του, όπως αυτή συμπληρώνεται από τον κανονισμό και η μη εκπλήρωση της, είτε δια της μη ένταξης είτε δια της ένταξης σε κατηγορία διαφορετική εκείνης στην οποία αυτός εδικαιούτο να ενταχθεί, συνιστά αθέτηση ενοχικής της υποχρέωσης και όχι αδικοπραξία.

H ένταξη αυτή γίνεται για την πλήρωση κενής οργανικής θέσεως, υπό τη συνδρομή και των λοιπών τυπικών προϋποθέσεων που ορίζονται στο άρθρο 5 του Κανονισμού, τα αρμόδια όργανα δε της ΔΕΗ, προκειμένου να εντάξουν το προσωπικό σε κλάδο, κατηγορία και μισθολογικό κλιμάκιο πρέπει να λάβουν υπόψη, για μεν την ένταξή του στον κλάδο το είδος της απασχολήσεώς του, για δε την ένταξη σε κατηγορία και μισθολογικό κλιμάκιο τα γενικά και ειδικά προσόντα, τα οποία έχει εκείνος που προσλήφθηκε για την προσφορά της συναυτής εργασίας και ιδίως το ήθος, τη μόρφωση, την ικανότητα, την πείρα και το κύρος που απαιτείται για την ενάσκηση των καθηκόντων του (Ολ.

ΑΠ 4/2007).Εξάλλου, ο αναιρετικός λόγος του άρθρου 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ ιδρύεται αν παραβιάσθηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου, ο οποίος παραβιάζεται αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι όροι εφαρμογής του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα. Στην προκειµένη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλοµένη απόφασή του, δέχθηκε, ανελέγκτως, τα εξής:

Η αναιρεσείουσα προσέλαβε την αναιρεσίβλητη την 1.2.1989, µε σύµβαση εξαρτηµένης εργασίας ορισµένου χρόνου, ως έκτακτο ηµεροµίσθιο προσωπικό και την απασχόλησε µέχρι 30.6.1989 ως διοικητικό προσωπικό. Η σύµβαση αυτή ανανεώθηκε έκτοτε από 3.12.1990 έως 31.12.1990, από 1.1.1991 µέχρι 24.5.1991, από 1.7.1991 µέχρι 31.12.1991, από 20.1.1992 µέχρι 17.7.1992 και από 17.8.1992 µέχρι 13.9.1993 και κατά τη διάρκεια των ανανεώσεων αυτών η ενάγουσα προσέφερε τις υπηρεσίες της ως καθαρίστρια.

Στις 14-9-1993 υπογράφηκε, µεταξύ των διαδίκων, σύµβαση εργασίας αορίστου χρόνου, διεποµένη από τις διατάξεις του Κ.Κ.Π./Δ.Ε.Η. και συµφωνήθηκε ότι η αναιρεσίβλητη θα

εκτελούσε καθήκοντα προσωπικού Οικοκυροσύνης (καθαρίστριας), µε αποδοχές που αντιστοιχούσαν στο 12ο µισθολογικό κλιµάκιο του τακτικού προσωπικού. Κατ' εφαρµογή της παρ. 1 του άρθρου 28Α του Ν.2190/1994 η σύµβαση ακυρώθηκε και η αναιρεσίβλητη απολύθηκε στις 4.5.1994. Η αναιρεσίβλητη προσέφυγε στα δικαστήρια µε αίτηση ασφαλιστικών µέτρων, ζητώντας την προσωρινή απασχόλησή της και την ακύρωση της απολύσεώς της.

Από 12.3.1997 απασχολήθηκε προσωρινά σε εκτέλεση της 2.574/1997 απόφασης του Μονοµελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης.Στα πλαίσια εξωδικαστικής συµβιβαστικής επιλύσεως της διαφοράς, η αναιρεσείουσα αποδέχθηκε την επαναπρόσληψη της αναιρεσίβλητης ως έκτακτης. Ακολούθως και κατ' εφαρµογή των παραπάνω αποφάσεων καταρτίσθηκε µεταξύ των διαδίκων το από 21.5.1997 συµφωνητικό επανόδου στην υπηρεσία, µε το οποίο συµφωνήθηκε ότι η από 14.9.1993 σύµβαση εργασίας της αναιρεσίβλητης είναι έγκυρη, ισχυρή και µηδέποτε λυθείσα, διεποµένη από τις διατάξεις του ΚΚΠ/Δ.Ε.Η., ο δε χρόνος της εκτός Δ.Ε.Η.

παραµονής της και ο χρόνος της προσωρινής απασχολήσεώς της σε εκτέλεση των προαναφεροµένων αποφάσεων των ασφαλιστικών µέτρων, λογίζεται ως χρόνος πραγµατικής υπηρεσίας και ασφαλίσεως στην αναιρεσείουσα. Την 1.11.1998 η αναιρεσίβλητη εντάχθηκε στο τακτικό προσωπικό της αναιρεσείουσας, για την κάλυψη κενής οργανικής θέσεως, στην κατηγορία όµως ΓΥ4/Δ Προσωπικό Οικοκυροσύνης και στο εισαγωγικό αυτής µισθολογικό κλιµάκιο δηλ.

στο µ.κ. 12, µε ταυτόχρονη προαγωγή της στο µ.κ. 10, λόγω της αναγνωρίσεως χρόνου προϋπηρεσίας, βάσει του άρθρου 6 του Κ.Κ.Π./Δ.Ε.Η. Η αναιρεσίβλητη αποδέχθηκε την ένταξη και υπέγραψε τη σχετική ανακοίνωση. Την 1-8-1999 η εναγοµένη µε την ΔΠΡΣ/Φ.826/578/24-2-2000 απόφαση του Διοικητή της, κάνοντας δεκτή αίτηση της ενάγουσας, την µετέταξε από τον κλάδο "µισθωτοί γενικών υπηρεσιών" και από την κατηγορία ΓΥ4 - Οικοκυροσύνης, στον κλάδο "διοικητικοοικονομικό προσωπικό" και στην κατηγορία ΔΟ2 "λοιποί διοικητικοοικονομικοί υπάλληλοι" και στο μισθολογικό κλιμάκιο 10, το οποίο ήδη κατείχε, ενώ από 7-10-1999 προήχθη στο μισθολογικό κλιμάκιο 9.

Την 21-8-2000 κατέθεσε την με αριθμό πρωτ. ... προσφυγή της, ενώπιον του Δευτεροβαθμίου Συμβουλίου Κρίσεως, με την οποία, επικαλούμενη ότι από την επάνοδο της στην Υπηρεσία, τον Μάρτιο του 1997, της ανατέθηκαν και αυτή άσκησε καθήκοντα διοικητικού υπαλλήλου, έχοντας τα προς τούτο απαιτούμενα τυπικά προσόντα, δηλ.

απολυτήριο εξατάξιου Γυµνασίου, αλλά επί πλέον γνώριζε την Αγγλική, σε επίπεδο LOWER, και δακτυλογραφούσε µε το "τυφλό σύστηµα", ζήτησε να αναγνωριστεί ότι έπρεπε να ενταχθεί στο τακτικό προσωπικό της εναγοµένης στην κατηγορία ΔΟ2 από την ηµεροµηνία υπογραφής της αορίστου χρόνου συµβάσεώς της, δηλαδή από 14.9.1993 και στο µισθολογικό κλιµάκιο 10, εισαγωγικό κλιµάκιο της κατηγορίας Δ02.

Η προσφυγή αυτή απορρίφθηκε από το Δευτεροβάθµιο Συµβούλιο Κρίσεως. Το Εφετείο δέχθηκε, περαιτέρω, ότι η αναιρεσείουσα από 2.5.1997 ανέθεσε στην αναιρεσίβλητη καθήκοντα διοικητικού υπαλλήλου (Δ02), καθόσον γνώριζε ήδη από 14.9.1993 ότι η τελευταία (αναιρεσίβλητη) ήταν κάτοχος απολυτηρίου εξαταξίου Γυµνασίου, που είχε καταθέσει η αναιρεσίβλητη, αλλά και πτυχίου LOWER, καθώς και ότι γνώριζε γραφοµηχανή τυφλού συστήµατος, η αναιρεσίβλητη δε άσκησε έκτοτε τα ως άνω καθήκοντα κατά τρόπο µόνιµο και όχι ευκαιριακό, ασχολούµενη µε όλες σχεδόν τις εργασίες του Τ.Η.Κ.

Συνεπώς η αναιρεσείουσα αν και όφειλε, καταλήγει το Εφετείο, κατά την ένταξή της αναιρεσίβλητης στο τακτικό προσωπικό της, κατ' εφαρµογή της καλής πίστεως και µε βάση τους συνηθισµένους στις συναλλαγές τρόπους ενεργείας, λαµβάνοντας υπόψη τα προσόντα µε βάση τα οποία την απασχολούσε, να την εντάξει στην κατηγορία Δ02 και στο µισθολογικό κλιµάκιο 10 αυτής, από 14-9-1993, όµως, την ενέταξε στην κατηγορία ΓΥ4/Δ προσωπικό Οικοκυροσύνης και στο µισθολογικό κλιµάκιο 12 και ότι η επί µακρό χρονικό διάστηµα απασχόληση της αναιρεσίβλητης, υποδηλώνει ότι η αναιρεσείουσα διέθεσε κενές οργανικές θέσεις στην ανωτέρω κατηγορία Δ02 και είχε ανάγκη σε προσωπικό της κατηγορίας αυτής και όχι καθαριστριών.

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο έκρινε ότι η αναιρεσίβλητη, λόγω της εσφαλµένης εντάξεώς της στον κλάδο που προαναφέρθηκε και της συνεπεία αυτής διαφοράς του µισθολογικού κλιµακίου, δικαιούται τις αιτηθείσες με την αγωγή διαφορές αποδοχών, του χρονικού διαστήματος από 14-9-1993 μέχρι 7-10-2001, που ανέρχονται στα αναφερόµενα στην προσβαλλόµενη απόφαση χρηµατικά ποσά, και απέρριψε στην ουσία την έφεση της αναιρεσείουσας κατά της πρωτόδικης απόφασης, που είχε δεχθεί κατ' ουσίαν την αγωγή της αναιρεσίβλητης.

Έτσι που έκρινε και µε αυτά που δέχθηκε το Εφετείο παραβίασε τις προαναφερόµενες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις και τούτο διότι, αν και δέχθηκε ότι η αναιρεσείουσα από 2-5-1997 ανέθεσε "πραγματικά" στην αναιρεσίβλητη καθήκοντα διοικητικού υπαλλήλου (ΔΟ2) και ότι έκτοτε η τελευταία άσκησε τα καθήκοντα αυτά, κατά τρόπο μόνιμο και όχι ευκαιριακά, ασχολούμενη με όλες σχεδόν τις εργασίες του Τ.Η.Κ., αφότου και έπρεπε να την εντάξει στην κατηγορία Δ02 και στο μισθολογικό κλιμάκο 1ο αυτής, όμως κατέληξε στην κρίση ότι η αναιρεσείουσα ήταν υποχρεωμένη να την εντάξει στον κλάδο και την κατηγορία που προαναφέρθηκαν από 14-9-1993 και να της χορηγήσει έκτοτε τα παραπάνω κλιμάκια, με την παραδοχή δε αυτή απέρριψε την έφεση της αναιρεσείουσας.

Επομένως, ο πρώτος, από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚπολΔ, λόγος αναίρεσης είναι βάσιµος και πρέπει να γίνει δεκτός. Μετά από αυτά, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων αναίρεσης, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο δικαστήριο που την εξέδωσε, αφού είναι δυνατή η συγκρότηση του από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 του ΚΠολΔ).

Η αναιρεσίβλητη πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, λόγω της ήττας της(άρθρ. 183 και 176 του ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 4683/2004 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς εκ νέου εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων πεντακοσίων (1500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα την 1η Δεκεμβρίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 16 Μαρτίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ