44/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 44 / 2008 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 44/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Φώσκολο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου - Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Χαράλαμπο Παπαηλιού, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 7 Νοεμβρίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ..... η οποία παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Σφακιανάκη.

Του αναιρεσίβλητου: ......, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Ρουμελιώτη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27-7-1991 αγωγή των 1. ..... που δεν είναι διάδικος στην παρούσα δίκη και 2. .... ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Χαλκίδας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 256/1996, 187/2000, 214/2003 προδικαστικές, 308/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 172/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 24-5-2006 αίτησή της και με τους από 5-10-2007 πρόσθετους λόγους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Λεωνίδας Ζερβομπεάκος ανέγνωσε την από έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της από 24-5-2006 αιτήσεως και των από 5-10-2007 προσθέτων λόγων αναιρέσεως της 172/2005 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και των προσθέτων λόγων αναιρέσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου την απόρριψή τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατά την έννοια του αριθ.19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ανεπαρκής ή αντιφατική αιτιολογία, που έχει ως συνέπεια την αναίρεση για έλλειψη νομίμου βάσεως, υπάρχει όταν από το αιτιολογικό της αποφάσεως δεν προκύπτουν κατά τρόπο σαφή και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία σύμφωνα με το νόμο είναι αναγκαία για τη θεμελίωση του κανόνα δικαίου που εφαρμόσθηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση, όχι όμως και όταν υπάρχουν ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του πορίσματος που έχει εξαχθεί από αυτές, εφόσον τούτο εκτίθεται σαφώς. Ως "ζητήματα" των οποίων η μη αιτιολόγηση ή η αιτιολόγηση κατά τρόπο ανεπαρκή ή αντιφατικό στερεί από την απόφαση τη νόμιμη βάση της, νοούνται μόνον οι ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη, δηλαδή εκείνοι που τείνουν στη θεμελίωση ή την κατάλυση δικαιώματος που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο, όχι όμως και τα απλά πραγματικά ή νομικά επιχειρήματα, πουν δεν συνέχονται με την αξιολόγηση και στάθμιση των αποδείξεων, για την οποία η έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας δεν ιδρύει λόγο αναιρέσεως.

Εν προκειμένω κατά της προσβαλλόμενης απόφασης, η οποία απέρριψε κατ' ουσία την ένδικη διεκδικητική ακινήτου αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας κατά του ήδη αναιρεσίβλητου και δέχθηκε ως βάσιμη κατ' ουσία την ένσταση ιδίας κυριότητας του τελευταίου επί του επίδικου ακινήτου, κτηθείσας με παράγωγο και πρωτότυπο (τακτική και έκτακτη χρησικτησία) τρόπο, προσάπτεται η από τον αριθ.19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια της έλλειψης νόμιμης βάσης λόγω ανεπαρκών και αντιφατικών αιτιολογιών ως προς τα όρια των αγροτεμαχίων που περιέχονται στους τίτλους κτήσεως του αναιρεσίβλητου και τα οποία (αγροτεμάχια) δέχθηκε (η προσβαλλόμενη) ότι συνιστούν το επίδικο, διότι α) δεν διευκρινίζεται αν με την φράση "με τα όρια πλησίον" εκλαμβάνεται με τον ορισμό και έννοια της λέξης "όρια" 1) ως τα σημεία πέρα από τα οποία δεν μπορεί να εκτείνονται τα αγροτεμάχια και 2) τα σημεία πέρα από τα οποία αρχίζει κάτι άλλο, δηλαδή σε επαφή ....., δεν αιτιολογεί γιατί δεν είναι ή δεν έπρεπε να είναι η θάλασσα και ο ποταμός όρια των αγροτεμαχίων του εναγομένου ......., β) δεν διευκρινίζεται με ποια έννοια το επίρρημα "πλησίον" αναφέρεται και στις λέξεις "ποταμού και θαλάσσης" .....

και θα έπρεπε για να είναι πλήρεις οι αιτιολογίες "πλησίον θάλασσας και του ποταμού" να τις συναρτήσει μεταξύ τους, αλλά και με τις "πλησίον ιδιοκτησίες ..., ...." αφού η χωροθέτηση και διάταξη απαιτεί την ύπαρξη τριών τουλάχιστον σταθερών σημείων για να οριστεί ένα επίπεδο, και γ) έχει αντιφατικές αιτιολογίες διότι σε ορισμένες παραδοχές εκλαμβάνει και ταυτοποιεί το επίρρημα "πλησίον" εννοιολογικά με τα όρια των αγροτεμαχίων "θάλασσα, ποταμό κλπ." ανεξάρτητα της έννοιας του "πλησίον", ενώ σε άλλες παραδοχές δέχεται χωροθέτησή τους με βάση το επίρρημα "πλησίον" μέχρι αποστάσεως 150 μ.

από τη θάλασσα ως εύλογη. Ο λόγος αυτός αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος διότι οι ως άνω εκτιθέμενες πλημμέλειες αφορούν ελαττωματικότητα των αιτιολογιών σχετική με την εκτίμηση των αποδείξεων και όχι με αυτοτελείς ισχυρισμούς και ως εκ τούτου δεν δημιουργεί τον ως άνω λόγο αναιρέσεως, αφού το αποδεικτικό πόρισμα εκτίθεται σαφώς.

Περαιτέρω, ο πρώτος, κατά το πρώτο μέρος αυτού, πρόσθετος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο αποδίδεται, στην προσβαλλόμενη απόφαση η από την ίδια ως άνω διάταξη του ΚΠολΔ πλημμέλεια της έλλειψης νόμιμης βάσης λόγων ανεπαρκών αιτιολογιών ως προς τα ίδια, ως άνω, αγροτεμάχια, που συνίσταται στο ότι αυτή δέχεται "για μεν το ένα αγροτεμάχιο ότι δύναται να βρίσκεται στην εύλογη απόσταση 150 μέτρων από την θάλασσα, στο δε δεύτερο τοποθετείται σε επαφή με την θάλασσα", ενώ έπρεπε ή και τα δύο να βρίσκονται σε απόσταση 150 μέτρων από τη θάλασσα ή να βρίσκονται όλα σε επαφή με τη θάλασσα..., είναι, ωσαύτως, απορριπτέος, ως απαράδεκτος, διότι αναφέρεται σε ελλιπή αιτιολόγηση πραγματικών επιχειρημάτων της αναιρεσείουσας και όχι σε αυτοτελείς ισχυρισμούς.

ΙΙ. Από τις διατάξεις των άρθρων 118 αρ.4, 566 παρ.1 και 559 αρ.20 ΚΠολΔ προκύπτει ότι για το ορισμένο του οριζόμενου από τη τελευταία διάταξη λόγου αναιρέσεως πρέπει να εκτίθεται στο αναιρετήριο: 1) το αληθινό περιεχόμενο του φερόμενου ως παραμορφωθέντος εγγράφου, 2) το από την προσβαλλόμενη απόφαση δεκτό γενόμενο διαφορετικό από το αληθινό περιεχόμενο, 3) το επιζήμιο αποδεικτικό πόρισμα στο οποίο κατέληξε το δικαστήριο για την ύπαρξη ή όχι κρίσιμων πραγματικών γεγονότων και 4) ο ουσιώδης πραγματικός ισχυρισμός, για την απόδειξη ή ανταπόδειξη του οποίου χρησιμοποιήθηκε το έγγραφο.

Εν προκειμένω, με τον πρώτο, κατά το δεύτερο μέρος αυτού, πρόσθετο λόγος αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια της παραμόρφωσης του περιεχόμενου των αναφερομένων σ' αυτόν συμβολαίων κατά τον καθορισμό των ορίων του επίδικου αγροτεμαχίου, τα οποία (συμβόλαια) χρησιμοποιήθηκαν για την απόρριψη της αγωγής της αναιρεσείουσας και την παραδοχή της ενστάσεως ιδίας κυριότητας του αναιρεσίβλητου. Ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, λόγω της αοριστίας του, διότι δεν διαλαμβάνει το αληθινό περιεχόμενο των φερομένων ως παραμορφωθέντων εγγράφων ούτε το από την προσβαλλόμενη απόφαση δεκτό γενόμενο διαφορετικό από το αληθινό περιεχόμενό τους, επιπλέον δε δεν εκτίθεται το επιζήμιο για την ύπαρξη ή όχι κρίσιμων πραγματικών γεγονότων αποδεικτικό πόρισμα αυτής (προσβαλλόμενης).

ΙΙΙ. Με τον δεύτερο πρόσθετο λόγο αναίρεσης προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθ.1 εδ.α' του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια της παραβίασης του ισχύοντος στη νήσο Σκύρο, όπου βρίσκεται το επίδικο ακίνητο, εθιμικού κανόνα για το δικαίωμα της χορτονομής, σύμφωνα με τον οποίο (εθιμικό κανόνα) επί των ακαλλιέργητων ή χέρσων ή θαμνωδών εκτάσεων, που δεν ανήκουν σε τρίτους, το πιο πάνω δικαίωμα παρέχει πλήρη και απεριόριστη κυριότητα σ' όποιον έχει και ασκεί την χορτονομή επ' αυτών, συνίσταται δε η ως άνω πλημμέλεια στο ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δέχθηκε ότι ο εναγόμενος και ήδη αναιρεσίβλητος κατέστη κύριος τμήματος του επίδικου ακινήτου, που ήταν ακαλλιέργητο και άγονο και δεν ανήκε σε τρίτους, ασκώντας από το έτος 1946 τις αρμόζουσες στη φύση του πράξεις νομής, με διάνοια δικαιούχου χορτονομής, συνιστάμενες στη βόσκηση του ποιμνίου του και στην εκμίσθωσή του σε τρίτους προς βοσκή, μολονότι α) οι τίτλοι, τους οποίους επικαλέστηκε και προσκόμισε η αναιρεσείουσα επικάλυπταν το πιο πάνω τμήμα και ως εκ τούτου ανήκε σ' αυτήν κατά κυριότητα, και β) το επίδικο τμήμα ήταν καλλιεργούμενο, με αποτέλεσμα το δικαίωμα της χορτονομής να μη καθιστά τον αναιρεσίβλητο δικαιούχο αυτού κατά πλήρη κυριότητα.

Ο λόγος αυτός, υπό το πρόσχημα του αναιρετικού λόγου της προαναφερθείσας διατάξεως, πλήττει την εκτίμηση πραγματικών γεγονότων από το δικαστήριο της ουσίας, η οποία δεν υπόκειται σε ακυρωτικό έλεγχο (άρθρ.561 παρ.1 ΚΠολΔ), γι' αυτό και πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 24-5-2006 αίτηση και τους από 5-10-2007 πρόσθετους λόγους αναιρέσεως της 172/2005 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Δεκεμβρίου 2007.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο στις 9 Ιανουαρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ