449/2022 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 449 / 2022 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 449/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ευστάθιο Νίκα, Μαρία Βάρκα, Άννα Αγγελάτου - Βασιλείου και Αθανάσιο Τσουλό, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 5 Νοεμβρίου 2021, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Μαρία Γεωργιάδη, Πάρεδρο ΝΣΚ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Μ. Τ. του Δ., χας Κ. Ρ., 2) Ι. Ρ. του Κ., 3) Δ. Ρ. του Κ., κατοίκων ..., 4) ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, 5) ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "..." και ήδη "...", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα και 6) ΝΠΔΔ με την επωνυμία "Οργανισμός Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού" (ΟΑΕΔ), που εδρεύει στον Άλιμο Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, ως καθολικού διαδόχου του ν.π.δ.δ. με την επωνυμία "Οργανισμός Εργατικής Κατοικίας", εκ των οποίων οι 1η, 2η και 3ος εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Τρύφωνα Κόλλια με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, η 5η εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Φώτιο Σαρρή, που δήλωσε στο ακροατήριο, καθώς και με τις από 8-11-2021 κατατεθείσες προτάσεις του την ως άνω μεταβολή της αναιρεσίβλητης εταιρείας, ενώ η 4η και το 6ο δεν παραστάθηκαν.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21-11-2017 αίτηση των ήδη 1ης, 2ης και 3ου των αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Ελασσόνας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 24/2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 279/2019 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 7-11-2019 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Αθανάσιο Τσουλό, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της 5ης αναιρεσίβλητης ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την υπό κρίση από 7/11/2019 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η εκδοθείσα κατά την διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας (άρθρα 739 έως 741 επ. του Κ.Πολ.Δικ., σε συνδυασμό με άρθρο 15 του Ν. 3869/2010), υπ` αριθμ. 279/2019 απόφαση του, ως Εφετείου, δικάσαντος Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας, ερήμην της πέμπτης των εφεσιβλήτων και ήδη αναιρεσιβλήτων.

Παρά, όμως, την ανωτέρω ερημοδικία, η προσβαλλομένη απόφαση είναι τελεσίδικη και η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης απευθύνεται παραδεκτά εναντίον αυτής, διότι, σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 14 του Ν. 3869/2010, δεν υπόκειται σε ανακοπή ερημοδικίας και, συνακολούθως, δεν μπορεί να γίνει λόγος για την αρχή της διαδοχικής άσκησης των ενδίκων μέσων, σύμφωνα με την οποία η ερήμην οριστική απόφαση του εφετείου υπόκειται σε αναίρεση μόνον αφότου έπαυσε να υπόκειται σε ανακοπή ερημοδικίας (ΑΠ 153/2017).

Από τις προσκομιζόμενες και επικαλούμενες από το αναιρεσείον υπ` αριθμ. 7330/3-6-20 και 7369/11-6-20 εκθέσεις επίδοσης της δικαστικής επιμελητρίας στο Εφετείο Αθηνών Δ. Κ., προκύπτει ότι ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της υπό κρίση αίτησης για αναίρεση της προαναφερόμενης απόφασης του, ως Εφετείου, δικάσαντος Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας, με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την δικάσιμο της 19.3.2021, επιδόθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα από το αναιρεσείον, το οποίο επισπεύδει την συζήτηση, στους τέταρτη και έκτο των αναιρεσιβλήτων.

Κατά την εν λόγω δικάσιμο της 19.3.2021 η συζήτηση της υπόθεσης ματαιώθηκε διαρκούσης της αναστολής λειτουργίας των δικαστηρίων λόγω των εκτάκτων μέτρων προστασίας της δημόσιας υγείας από την πανδημία του κορωνοϊου COVID-19, οπότε ορίσθηκε αυτεπαγγέλτως με την από 13.5.21 πράξη της προέδρου του Δ τμήματος ως νέα ημέρα συζήτησης της υπόθεσης η προκείμενη (5.11.21), της εγγραφής της υπόθεσης στο πινάκιο ισχύουσας ως κλήτευσης όλων των διαδίκων κατ'άρθρο 83 παρ. 2 Ν. 4790/2021.

Οι εν λόγω όμως αναιρεσίβλητοι, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου, δεν εμφανίστηκαν, ούτε έλαβαν μέρος με οποιονδήποτε νόμιμο τρόπο στην συζήτηση αυτή, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε με την σειρά της από το οικείο πινάκιο.

Συνεπώς, παρά την απουσία τους, το Δικαστήριο πρέπει να προχωρήσει στην συζήτηση της υπόθεσης (άρθρο 576 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δικ.).

Η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης έχει ασκηθεί, συμφώνως και με τα προεκτεθέντα, νομότυπα (άρθρ. 552, 553 παρ. 1, 556, 558, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ. σε συνδ. 741 και 769 ΚΠολΔ) και εμπρόθεσμα (άρθρο 564 παρ. 1 ΚΠολΔ), επισημαινόμενου περαιτέρω και του ότι στη θέση της αρχικώς πρώτης αναιρεσίβλητης τραπεζικής εταιρείας, με την επωνυμία "..." υπεισήλθε ως καθολική διάδοχός της η ανώνυμη τραπεζική εταιρεία, με την επωνυμία "...", λόγω διασπάσεως της πρώτης με απόσχιση του κλάδου τραπεζικής δραστηριότητάς της και σύσταση της δεύτερης τραπεζικής εταιρείας (άρθρο 16 ν. 2515/1997 και άρθρα 57 παρ. και 59-74 του ν. 4601/2019).

Με την παρ. 2 του άρθρου 9 του Ν. 3869/2010 "Ρύθμιση των οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων και άλλες διατάξεις", όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 14 παρ. 1 του Ν. 4346/2015 και καταλαμβάνει τις αιτήσεις που έχουν κατατεθεί από 1/1/2016, ορίζεται ότι "Μέχρι την 28η Φεβρουαρίου 2019, ο οφειλέτης μπορεί να υποβάλει στο δικαστήριο πρόταση εκκαθάρισης και σχέδιο διευθέτησης οφειλών ζητώντας να εξαιρεθεί από την εκποίηση βεβαρημένο ή μη με εμπράγματη ασφάλεια ακίνητο, εφόσον, στο πρόσωπο του οφειλέτη, πληρούνται σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις:

α) το συγκεκριμένο ακίνητο χρησιμεύει ως κύρια κατοικία του, β)... Το σχέδιο διευθέτησης οφειλών θα προβλέπει ότι ο οφειλέτης θα καταβάλλει το μέγιστο της δυνατότητας αποπληρωμής του και ότι καταβάλλει ποσό τέτοιο ώστε οι πιστωτές του δεν θα βρεθούν, χωρίς τη συναίνεσή τους, σε χειρότερη οικονομική θέση από αυτήν στην οποία θα βρίσκονταν σε περίπτωση αναγκαστικής εκτέλεσης.

Με απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος ορίζονται η διαδικασία και τα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη για τον προσδιορισμό της μέγιστης ικανότητας αποπληρωμής του οφειλέτη και τον προσδιορισμό του ποσού το οποίο θα ελάμβαναν οι πιστωτές σε περίπτωση αναγκαστικής εκτέλεσης, καθώς και για τον προσδιορισμό της ενδεχόμενης ζημίας των πιστωτών...Οι απαιτήσεις των πιστωτών ικανοποιούνται από τις καταβολές του οφειλέτη με βάση την παρούσα παράγραφο κατά αναλογική εφαρμογή των άρθρων 974 επ.

Κ.Πολ.Δ". Με την απόφαση της ΤτΕ 54/15-12-2015 (ΦΕΚ Β 2740/16-12-2015) ορίσθηκαν η διαδικασία και τα κριτήρια προσδιορισμού της μέγιστης ικανότητας αποπληρωμής του οφειλέτη και του ποσού που θα ελάμβαναν οι πιστωτές του σε περίπτωση αναγκαστικής εκτέλεσης, στο πλαίσιο της διαδικασίας του άρθρου 9 παρ. 2 ν. 3869/2010, όπως ισχύει, ως ακολούθως: "Α.ΜΕΓΙΣΤΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΠΟΠΛΗΡΩΜΗΣ ΤΟΥ ΟΦΕΙΛΕΤΗ.

Ο προσδιορισμός της μέγιστης ικανότητας αποπληρωμής του οφειλέτη βασίζεται στην τρέχουσα και στη μελλοντική ικανότητα αυτού για αποπληρωμή του συνόλου της οφειλής με βάση αξιόπιστες και ρεαλιστικές παραδοχές που λαμβάνουν υπόψη και τις αναφερόμενες στο άρθρο 5 παρ. 3 ν. 3869/2010 εύλογες δαπάνες διαβίωσης του οφειλέτη και των προστατευόμενων μελών της οικογένειας του, βάσει της κατωτέρω μεθοδολογίας:

Α1. ΤΡΕΧΟΥΣΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΠΟΠΛΗΡΩΜΗΣ ΤΟΥ ΟΦΕΙΛΕΤΗ:1. Βάση του υπολογισμού της τρέχουσας ικανότητας αποπληρωμής του οφειλέτη αποτελούν το συνολικό διαθέσιμο εισόδημα και οι δαπάνες διαβίωσης αυτού και των προστατευόμενων μελών της οικογένειας του κατά το χρόνο συζήτησης της προβλεπόμενης στο άρθρο 4 παρ. 1 ν. 3869/2010 αίτησής του, όπως αυτά τεκμηριώνονται από τα έγγραφα και δικαιολογητικά, που αυτός έχει καταθέσει στη Γραμματεία του Δικαστηρίου, με την ως άνω αίτηση και ορίζονται στην κοινή υπουργική απόφαση με αριθμό 7534/2015 (ΦΕΚ Β` 1794/20.8.2015). 2.

Για το σκοπό αυτό ο οφειλέτης υποβάλλει μαζί με την αίτησή του άρθρου 4 παρ. 1 ν. 3869/2010 κατάλληλα συμπληρωμένο το τυποποιημένο υπόδειγμα του Παραρτήματος που αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της παρούσας Απόφασης. Σε αυτό ενσωματώνονται: α) τα στοιχεία του εισοδήματος του οφειλέτη που δηλώθηκαν από αυτόν στην αίτηση του άρθρου 4 παρ. 1 ν. 3869/ 2010 και β) οι δαπάνες διαβίωσης του οφειλέτη και των προστατευόμενων μελών της οικογένειας του κατηγοριοποιημένες στις ομάδες των ευλόγων δαπανών διαβίωσης, που προβλέπονται στο άρθρο 5 παρ. 3 ν. 3869/2010 και στις ενδεχόμενες λοιπές δαπάνες.

Α. 2. ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΠΟΠΛΗΡΩΜΗΣ ΤΟΥ ΟΦΕΙΛΕΤΗ 1. Βάση του υπολογισμού της μελλοντικής ικανότητας αποπληρωμής του οφειλέτη αποτελεί το ποσό που προκύπτει από τον υπολογισμό της τρέχουσας ικανότητας αποπληρωμής του οφειλέτη, σύμφωνα με το Κεφάλαιο. Α. 1. ανωτέρω, υποκείμενο σε κατ' αρχήν σταδιακή προσαύξηση ποσοστού 5% ανά πενταετία. 2.

Το ανωτέρω ποσοστό της προσαύξησης ανά πενταετία μπορεί να είναι ανώτερο ή κατώτερο του 5%: (α) στην περίπτωση που βασίζεται σε προσδοκία μελλοντικής αύξησης ή σε εκτίμηση μελλοντικής μείωσης του εισοδήματος του οφειλέτη από οποιαδήποτε αιτία, εφόσον αυτή τεκμηριώνεται επαρκώς, (β) στην περίπτωση που βασίζεται σε οικειοθελή δέσμευση του οφειλέτη να μειώσει τις δαπάνες διαβίωσης του ιδίου και των προστατευόμενων μελών της οικογένειας του, εφόσον δεν συντρέχουν άλλοι προφανείς λόγοι που καθιστούν μη ρεαλιστική την προοπτική μείωσης των δαπανών διαβίωσης.

Για την εκτίμηση της παρούσας παραγράφου λαμβάνονται ενδεικτικά υπόψη: • το τρέχον επίπεδο δαπανών σε σχέση με τις εύλογες δαπάνες, • η ηλικία του οφειλέτη, • ο αριθμός και ηλικία των προστατευόμενων μελών της οικογένειάς του, • τυχόν προβλήματα υγείας του οφειλέτη και των προστατευόμενων μελών της οικογένειάς του,• οι συνθήκες της αγοράς ή του κλάδου δραστηριότητας του οφειλέτη ή του εργοδότη αυτού.

Α.3. ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΜΕΓΙΣΤΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟΠΛΗΡΩΜΗΣ ΤΟΥ ΟΦΕΙΛΕΤΗ 1. Κατά τον υπολογισμό της μέγιστης ικανότητας αποπληρωμής του οφειλέτη λαμβάνεται υπόψη το χρονικό διάστημα, κατά το οποίο οι τυχόν μεταβολές στο εισόδημα ή στις δαπάνες του αναμένεται να επισυμβούν και η περίοδος που εκτιμάται ότι αυτές θα διαρκέσουν. 2.

Εάν το σχέδιο διευθέτησης οφειλών περιέχει σταδιακά αυξανόμενες δόσεις αποπληρωμής, η ικανότητα αποπληρωμής υπολογίζεται μέχρι το χρονικό σημείο της ολοσχερούς εξόφλησης της συνολικής οφειλής, λαμβάνοντας υπόψη την πιο πάνω, κατά περίπτωση, τεκμηρίωση. 3. Το σύνολο του ποσού των δόσεων που προκύπτει από την εκτίμηση της μέγιστης δυνατότητας αποπληρωμής του δανειολήπτη ανάγεται σε παρούσα αξία.

Για το σκοπό αυτό ως προεξοφλητικό επιτόκιο θα χρησιμοποιείται το μέσο επιτόκιο υφιστάμενων στεγαστικών δανείων σε ευρώ με διάρκεια άνω των πέντε ετών, όπως αυτό δημοσιεύεται κάθε μήνα στο διαδικτυακό τόπο της Τράπεζας της Ελλάδος καθώς και στο Μηνιαίο Στατιστικό Δελτίο".

Περαιτέρω, κατά την διάταξη του άρθρου 560 αριθμ. 1 εδ. α` του Κ.Πολ.Δικ., όπως ίσχυε, τόσο πριν όσο και μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του ν. 4335/2015, κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων, που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών.

Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ.ΑΠ 31/2009, ΑΠ 757/2015).

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ` ουσίαν, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται με βάση τα πραγματικά περιστατικά που ανέλεγκτα το δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν και την υπαγωγή τους στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης, αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν φανερή την παραβίαση.

Με τον λόγο αυτόν δεν επιτρέπεται να πλήττεται η προσβαλλομένη απόφαση κατά την εκτίμηση των αποδείξεων, υπό την επίκληση ότι αυτή παραβίασε κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που δεν ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο κατά το άρθρο 561 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δικ. (Α.Π. 551/2018, Α.Π. 1753/2017). Τέλος, κατά την διάταξη του άρθρου 560 αριθμ. 6 του Κ.Πολ.Δικ., όπως το άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του ν. 4335/2015, ο οποίος άρχισε να ισχύει από 1-1-2016, μεταξύ άλλων και για τα ένδικα μέσα που κατατίθενται από την ημερομηνία αυτή (άρθρο 1 άρθρο ένατο παρ. 2 και 4 αυτού) και εφαρμόζεται, εν προκειμένω, ως εκ του χρόνου κατάθεσης της ένδικης αίτησης αναίρεσης (8.11.2019), αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Κατά την έννοια του αναιρετικού αυτού λόγου, που δεν προβλεπόταν μεταξύ των περιοριστικά αναφερόμενων στο πιο πάνω άρθρο λόγων, όπως τούτο ίσχυε πριν αντικατασταθεί με το ν. 4335/2015 και αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παρ. 3 του Συντάγματος, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και υφίσταται, συνεπώς, εκ πλαγίου παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, όταν από τις παραδοχές της, που περιλαμβάνονται στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού της και αποτελούν το αιτιολογικό της, δεν προκύπτουν καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του για ζήτημα με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, με αποτέλεσμα έτσι να μην μπορεί να ελεγχθεί αν στην συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που δεν εφαρμόσθηκε.

Ειδικότερα αντιφατικές αιτιολογίες έχει η απόφαση, όταν τα πραγματικά περιστατικά που στηρίζουν το αποδεικτικό πόρισμά της για κρίσιμο ζήτημα, δηλαδή για ζήτημα αναφορικά με ισχυρισμό των διαδίκων που τείνει στην θεμελίωση ή στην κατάλυση του επιδίκου δικαιώματος, συγκρούονται μεταξύ τους και αλληλοαναιρούνται, αποδυναμώνοντας έτσι την κρίση της απόφασης για την υπαγωγή ή μη της ατομικής περίπτωσης στο πραγματικό συγκεκριμένου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που συνιστά και το νομικό χαρακτηρισμό της ατομικής περίπτωσης.

Αντίστοιχα ανεπάρκεια αιτιολογίας υπάρχει όταν από την απόφαση δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που είτε είναι κατά το νόμο αναγκαία για την στοιχειοθέτηση της διάταξης ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε στην ένδικη περίπτωση, είτε αποκλείουν την εφαρμογή της. Δεν υπάρχει δε έλλειψη αιτιολογιών, όταν η απόφαση περιέχει συνοπτικές μεν, αλλά πλήρεις αιτιολογίες, αφού αναγκαίο να εκτίθεται σαφώς στην απόφαση είναι μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε και όχι ο λόγος για τον οποίο αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε (ΑΠ 151/2014, ΑΠ 1942/2013, ΑΠ 2075/2007).

Δεν έχει, όμως, εφαρμογή η παραπάνω διάταξη, όταν οι ελλείψεις ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και, ιδίως, στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του πορίσματος που εξάγεται απ` αυτές, γιατί στην κρίση του αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανέλεγκτα, κατά την διάταξη του άρθρου 561 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δικ., εκτός αν δεν είναι σαφές και πλήρες το πόρισμα και για το λόγο αυτόν γίνεται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος.

Συνακόλουθα τα επιχειρήματα του δικαστηρίου, που σχετίζονται με την εκτίμηση απλώς των αποδείξεων, δεν συνιστούν παραδοχές διαμορφωτικές του αποδεικτικού πορίσματός του και, επομένως, αιτιολογία της απόφασης ικανή να ελεγχθεί αναιρετικά με τον παραπάνω λόγο για ανεπάρκεια ή αντιφατικότητα, ούτε ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης, αν το δικαστήριο της ουσίας δεν ανέλυσε ιδιαιτέρως ή διεξοδικά τα επιχειρήματα των διαδίκων που δεν συνιστούν αυτοτελείς ισχυρισμούς τους (Α.Π. 1361/2013, Α.Π. 1266/2011).

Στην προκειμένη περίπτωση, οι 1η, 2η και 3ος των αναιρεσιβλήτων άσκησαν ενώπιον του Ειρηνοδικείου Ελασσόνας την από 21.11.2017 (αρ. καταθ. 65/24.11.2017) αίτησή τους (κατ' άρθρο 4 παρ. 1 του ν. 3869/2010) κατά του ήδη αναιρεσείοντος Ν.Π.Δ.Δ με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ" ("Τ.Π.Κ.Δ") και των ήδη τέταρτης και πέμπτης αναιρεσιβλήτων ανωνύμων τραπεζικών εταιρειών με τις επωνυμίες "..." και "ΤΡΑΠΕΖΑ ...", αντίστοιχα, καθώς και κατά του Ν.Π.Δ.Δ με την επωνυμία "Οργανισμός Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού" ("Ο.Α.Ε.Δ"), με την οποία (επικαλούμενοι ότι έχουν περιέλθει σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής των μη ληξιπρόθεσμων χρηματικών οφειλών τους κατόπιν της εξ αδιαθέτου κληρονομιάς του αποβιώσαντος συζύγου της 1ης και πατρός των 2ης και 3ου), ζήτησαν να γίνει δεκτό το προτεινόμενο σχέδιο διευθέτησης των οφειλών και να επικυρωθεί αυτό, άλλως να ρυθμιστούν τα χρέη τους δικαστικώς, σύμφωνα με το άρθρο 8 του ν. 3869/2010 και να εξαιρεθεί από την ρευστοποίηση η κύρια κατοικία τους σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 9 παρ. 2 του ιδίου νόμου, κατά τα ειδικότερα στην αίτησή τους αναφερόμενα.

Επί της αίτησης αυτής εκδόθηκε η με αριθμό 24/2018 απόφαση του Ειρηνοδικείου Ελασσόνας, με την οποία έγινε δεκτή αυτή και ρυθμίστηκαν τα χρέη τους, όπως αναλυτικά αναφέρεται στο διατακτικό της, ήτοι με μηνιαίες καταβολές επί τρία έτη, συνολικού ποσού 4.068,00 € προς το αναιρεσείον "Τ.Π.Κ.Δ" (μεταξύ των λοιπών πιστωτών).

Επιπλέον, με την ίδια απόφαση καθορίσθηκε το καταβλητέο ποσό των 9.158,00 € προς το αναιρεσείον "Τ.Π.Κ.Δ" για την διάσωση της κύριας κατοικίας τους και συνολικά προς το αναιρεσείον το ποσό των 13.226,00 € έναντι οφειλής προς αυτό ποσού 41.720,43€. Κατά της ανωτέρω πρωτόδικης απόφασης ασκήθηκε εκ μέρους του ήδη αναιρεσείοντος "Τ.Π.Κ.Δ" η από 27.12.2017 έφεση, η οποία συνεκδικάσθηκε με έφεση που ασκήθηκε από τον "Ο.Α.Ε.Δ" κατά της αυτής απόφασης, και επί των οποίων εκδόθηκε η προσβαλλόμενη με αριθμό 279/2019 απόφαση του δικάσαντος ως Εφετείου Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας, με την οποία απορρίφθηκαν αμφότερες.

Ειδικότερα το εν λόγω Δικαστήριο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε, ανελέγκτως, κατά το μέρος που ενδιαφέρει εν προκειμένω για την έρευνα των συναφών αναιρετικών λόγων, τα ακόλουθα: "Συνεκδοχικά, συντρέχουν όλες οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή των χρεών των εφεσιβλήτων στη ρύθμιση του Ν. 3869/2010 και ειδικότερα στη διάταξη του άρθρου 8 παρ. 2 του νόμου αυτού, για μηνιαίες καταβολές για χρονικό διάστημα τριών (3) ετών.

Η ρύθμιση των χρεών των εφεσιβλήτων θα γίνει, κατά πρώτο λόγο, με μηνιαίες καταβολές απευθείας στους μετέχοντες στην δίκη πιστωτές από τα εισοδήματά τους επί τριετία. Όσον αφορά το ειδικότερο περιεχόμενο της ρύθμισης αυτής, οι μηνιαίες απολαβές των εφεσιβλήτων, όπως προαναφέρθηκε, ανέρχονται πλέον, κατά μέσο όρο, στο συνολικό ποσό των 1.670 ευρώ μηνιαίως.

Το ποσό που απαιτείται για την κάλυψη των στοιχειωδών μηνιαίων βιοτικών αναγκών των εφεσιβλήτων (διατροφή, ένδυση, υπόδηση, λειτουργικά έξοδα κατοικίας, μετακινήσεις, επισκευή και συντήρηση οικιακού εξοπλισμού, είδη οικιακής κατανάλωσης και ατομικής φροντίδας, μόρφωση, υπηρεσίες τηλεφωνίας, εκπαίδευσης, κοινωνικής προστασίας και οικονομικές υπηρεσίες) προσδιορίζεται από το παρόν Δικαστήριο στο ποσό των 1.300 ευρώ, δοθέντος ότι οι εκ των εφεσιβλήτων πρώτη και τρίτος δεν επιβαρύνονται με την καταβολή μηνιαίου μισθώματος.

Εξάλλου, το κόστος διαβίωσης στην Ελασσόνα, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, είναι χαμηλότερο σε σχέση με το αντίστοιχο στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Συνεπώς, το ποσό που απομένει ανά μήνα, κατά μέσο όρο, από το εισόδημα των εφεσιβλήτων για την κάλυψη των απαιτήσεων των πιστωτών τους ανέρχεται σε 370 (1.670-1300) ευρώ, το οποίο, με βάση τις προπαρατεθείσες οικονομικές δυνάμεις των εφεσιβλήτων, επιμερίζεται ως ακολούθως: 250 ευρώ για την πρώτη εφεσίβλητη, 100 ευρώ για τη δεύτερη εφεσίβλητη και 20 ευρώ για τον τρίτο εφεσίβλητο.

Το ανωτέρω ποσό, το οποίο θα καταβάλουν οι εφεσίβλητοι στο πλαίσιο της ρύθμισης του άρθρου 8 παρ. 2 του Ν. 3869/2010, είναι εύλογο και εντός των οικονομικών τους δυνατοτήτων. Εξάλλου, πρέπει και οι εφεσίβλητοι από την πλευρά τους να μειώσουν στο ελάχιστο τις δαπάνες τους, περιοριζόμενοι μόνο στις απολύτως απαραίτητες, για το προβλεπόμενο από το νόμο χρονικό διάστημα, προκειμένου, μετά την υπαγωγή τους στις διατάξεις του Ν. 3869/2010, να μπορέσουν να ανταποκριθούν στην πλήρη ικανοποίηση των οφειλών τους, αφού η ικανοποίηση αυτή από τα εισοδήματά τους για μια χρονική περίοδο προβάλλει ως δοκιμασία, προκειμένου να επιτύχουν οι εφεσίβλητοι μετά το πέρας της το ευεργετικό αποτέλεσμα της απαλλαγής τους από τα χρέη.

Ως εκ τούτου, θα πρέπει οι δαπάνες τους να περιοριστούν προκειμένου να εξευρεθεί μεγαλύτερο ποσό χρημάτων προς ικανοποίηση τόσο των πιστωτών τους όσο και των στοιχειωδών βιοτικών αναγκών των ιδίων. Επομένως, το ποσό της μηνιαίας δόσης που θα καταβάλουν οι εφεσίβλητοι στους πιστωτές τους είναι το ακόλουθο: 1) Η πρώτη εφεσίβλητη θα καταβάλει το ποσό των 250 ευρώ συμμέτρως στους πιστωτές της ως ακολούθως:

α) στην Ανώνυμη Τραπεζική Εταιρία, με την επωνυμία "....", το ποσό των 109 ευρώ, ήτοι 250 X 84.930,75 / 194.627,33 = 109, β) στην Ανώνυμη Τραπεζική Εταιρία, με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ....", το ποσό των 65 ευρώ (κατά στρογγυλοποίηση), ήτοι 250 X 50.474,53 / 194.627,33 = 64,83, γ) στο Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ", το ποσό των 54 ευρώ (κατά στρογγυλοποίηση), ήτοι 250 X 41.720,43 / 194.627,33 = 53,59 και δ) στο Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου, με την επωνυμία "Οργανισμός Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού" (Ο.Α.Ε.Δ.), το ποσό των 22 ευρώ (κατά στρογγυλοποίηση), ήτοι 250 X 17.501,62 / 194.627,33 = 22,48. 2) Η δεύτερη εφεσίβλητη θα καταβάλει το ποσό των 100 ευρώ συμμέτρως στους πιστωτές της ως ακολούθως:

α) στην Ανώνυμη Τραπεζική Εταιρία, με την επωνυμία "....", το ποσό των 51 ευρώ (κατά στρογγυλοποίηση), ήτοι 100 X 44.902,51 / 87.269,24 = 51,45 και β) στο Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ", το ποσό των 49 ευρώ (κατά στρογγυλοποίηση), ήτοι 100 X 42.366,73 / 87.269,24 = 48,54. 3) Ο τρίτος εφεσίβλητος θα καταβάλει το ποσό των 20 ευρώ συμμέτρως στους πιστωτές του ως ακολούθως:

α) στην Ανώνυμη Τραπεζική Εταιρία, με την επωνυμία "....", το ποσό των 10 ευρώ (κατά στρογγυλοποίηση), ήτοι 20 X 44.945,04 / 87.311,77 = 10,29 και β) στο Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου, με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ", το ποσό των 10 ευρώ (κατά στρογγυλοποίηση), ήτοι 20 X 44.902,51 / 87.311,77 = 10,28. Γίνεται μνεία, ότι σε σχέση με την εκφερόμενη κρίση του Πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου περί της κατά τον ανωτέρω τρόπο ορισθείσας μηνιαίας δόσης στο πλαίσιο του άρθρου 8 παρ. 2 του Ν. 3869/2010 δεν υποβάλλεται ειδικό παράπονο με τη μορφή λόγου έφεσης κατά των αντίστοιχων παραδοχών της εκκαλουμένης αποφάσεως.

Τέλος, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 9 παρ. 2 του Ν. 3869/2010, όπως ισχύει μετά την αντικατάσταση της με το άρθρο 14 παρ. 1 του Ν. 4346/2015 (ΦΕΚ Α' 152) και την, κατ' εξουσιοδότηση αυτής, υπ' αριθμ. 54/15-12-2015 (ΦΕΚΒ' 2740/16-12- 2015) απόφαση της εκτελεστικής επιτροπής της Τράπεζας της Ελλάδος, η οποία ισχύει για τις αιτήσεις που κατατίθενται από 1-1-2016, για τη διάσωση της κύριας κατοικίας των εφεσιβλήτων, θα πρέπει να ορισθούν πρόσθετες καταβολές μέχρι τη συμπλήρωση ποσού, το οποίο δεν μπορεί να είναι κατώτερο από αυτό που θα λάμβαναν οι πιστωτές τους σε περίπτωση αναγκαστικής εκτέλεσης.

Ως προς τη νομιμοποίηση των εφεσιβλήτων, που υπέβαλαν το σχετικό αίτημα, πληρούνται όλες οι νόμιμες προϋποθέσεις για την υπαγωγή της κύριας κατοικίας τους σε καθεστώς διάσωσης, αφού η αντικειμενική της αξία ανέρχεται στο ποσό των 35.000 ευρώ (8.750,96 + 13.126,43 +13.126,43 βλ. τις προσκομιζόμενες μετ' επικλήσεως δηλώσεις ΕΝ.Φ.Ι.Α.

του έτους 2017) και άρα δεν υπερβαίνει το όριο προστασίας που θέτει ο νόμος (180.000 ευρώ για άγαμο, προσαυξανόμενο κατά 40.000 ευρώ για έγγαμο και κατά 20.000 ευρώ για κάθε τέκνο και μέχρι τρία τέκνα), το ύψος του μηνιαίου διαθέσιμου οικογενειακού εισοδήματος, δηλαδή το συνολικό καθαρό εισόδημα όλων των κατηγοριών (ημεδαπής ή αλλοδαπής προέλευσης) του συνόλου των μελών της οικογένειας στη διάρκεια του τελευταίου οικονομικού έτους που προκύπτει αφού αφαιρεθούν όλοι οι άμεσοι φόροι, οι εισφορές για κοινωνική ασφάλιση, οι κρατήσεις του Ν.4093/2012 ή υπέρ δημοσίου και η εισφορά αλληλεγγύης του Ν. 3986/2011, και αφού προστεθεί το σύνολο των επιδομάτων και άλλων ενισχύσεων, καθώς και το εισόδημα που απαλλάσσεται από το φόρο ή φορολογείται με ειδικό τρόπο, ανερχόμενο στο ποσό των 1.670 ευρώ, δεν υπερβαίνει τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης, προσαυξημένες κατά 70% (αφού 1.300 ευρώ οι εύλογες δαπάνες διαβίωσης στην υπό κρισιολόγηση περίπτωση X 70% = 2.210 και 1.670<2.210) και είναι συνεργάσιμοι δανειολήπτες, κατά τη διάταξη του άρθρου 1 παρ. 2 του Ν. 4224/2013, μη προβαλλόμενου περί του αντιθέτου ισχυρισμού εκ μέρους των πιστωτών τους.

Συνεπώς, συντρέχουν όλες οι προϋποθέσεις του νόμου για την ένταξη της κατοικίας των εφεσιβλήτων στη ρύθμιση του άρθρου 9 παρ. 2 του Ν. 3869/2010 για εξαίρεση από την εκποίηση. Το σύνολο του υπολοίπου των απαιτήσεων μετά την ολοκλήρωση των καταβολών στο τέλος της τριετίας, ανέρχεται, για την πρώτη εφεσίβλητη, στο ποσό των 185.627,33 (194.627,22 - 250 X 36) ευρώ, για τη δεύτερη εφεσίβλητη, στο ποσό των 83.669,24 (87.269,24 - 100 X 36) ευρώ και για τον τρίτο εφεσίβλητο στο ποσό των 86.591,77 (87.311,77 - 20 X 36) ευρώ. Η εμπορική αξία του ως άνω διαμερίσματος, σύμφωνα και με την προσκομιζόμενη μετ' επικλήσεως από τους εφεσίβλητους από 01-11- 2017 βεβαίωση εμπορικής αξίας διαμερίσματος του αρχιτέκτονα μηχανικού Κ. Χ., ανέρχεται στο ποσό των 28.000 ευρώ, δεδομένου ότι αυτό βρίσκεται στην Ελασσόνα, όπου δεν παρατηρείται ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αγορά ακινήτων, και επί οικοδομής, η οποία έχει κατασκευαστεί κατά το έτος 1990. Το ποσό του πλειστηριάσματος, σε περίπτωση που εκπλειστηριαζόταν η κύρια κατοικία των εφεσιβλήτων, αφαιρουμένου του ποσοστού απομείωσης αυτής, λόγω της αναγκαστικής εκποίησης της (άρθρα 993 παρ. 2 εδ. γ' και 954 παρ. 2 εδ. γ' ΚΠολΔ) σε πλειστηριασμό (ποσοστό 20% περίπου) και των εξόδων που συνδέονται με αυτόν, εκτιμάται ότι θα ανέλθει στο ποσό των 17.000 ευρώ.

Συνεπώς, στο πλαίσιο της ρύθμισης του άρθρου 9 παρ. 2 του Ν. 3869/2010 θα πρέπει να οριστούν μηνιαίες καταβολές, συνολικού ποσού 17.280 ευρώ (κατά στρογγυλοποίηση), ο δε χρόνος αποπληρωμής θα πρέπει να οριστεί σε 20 χρόνια, λαμβανομένων υπόψη, της διάρκειας των συμβάσεων, του ύψους του ανταλλάγματος, που πρέπει να πληρώσουν οι εφεσίβλητοι για τη διάσωση της κατοικίας τους, της οικονομικής τους δυνατότητας και της ηλικίας τους.

Έτσι, το ποσό κάθε μηνιαίας δόσης ανέρχεται σε 72 ευρώ, δηλαδή 17.280 ευρώ / 240 μήνες. Το ποσό αυτό αποτελεί το υποχρεωτικό αντάλλαγμα για τη διάσωση της κατοικίας των εφεσιβλήτων, το οποίο υποχρεούνται να καταβάλουν. Γίνεται μνεία, ότι σε σχέση με την εκφερόμενη κρίση του Πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου περί της κατά τον ανωτέρω τρόπο ορισθείσας μηνιαίας δόσης στο πλαίσιο του άρθρου 9 παρ. 2 του Ν. 3869/2010 δεν υποβάλλεται ειδικό παράπονο με τη μορφή λόγου έφεσης (ή με αντέφεση) κατά των αντίστοιχων παραδοχών της εκκαλουμένης αποφάσεως.

Περαιτέρω, η κατανομή των μηνιαίων δόσεων προς τους πιστωτές των εφεσιβλήτων, με δεδομένο ότι δεν υποβάλλεται ειδικό παράπονο με τη μορφή λόγου έφεσης κατά των αντίστοιχων παραδοχών της εκκαλουμένης αποφάσεως, θα γίνει ανάλογα με το ύψος της ασφαλιζόμενης με υποθήκη απαίτησης ενός εκάστου εκ των εμπραγμάτως ασφαλισμένων πιστωτών.

Ειδικότερα, το ως άνω ποσό των 72 ευρώ θα κατανεμηθεί κατά ποσοστό 25% στην Ανώνυμη Τραπεζική Εταιρία με την επωνυμία "....", κατά ποσοστό 53% στο Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ" και κατά ποσοστό 22% στο Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "Οργανισμός Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού" (Ο.Α.Ε.Δ.).

Η καταβολή των μηνιαίων δόσεων για τη διάσωση της κατοικίας των εφεσιβλήτων θα αφετηριαστεί μετά το πέρας της τριετούς προθεσμίας που παρασχέθηκε από το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, κατά τις μη πληττόμενες με σχετικό λόγο εφέσεως παραδοχές της εκκαλουμένης αποφάσεως, θα γίνει δε εντόκως, χωρίς ανατοκισμό, με το μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου με το κυμαινόμενο επιτόκιο που θα ισχύει κατά το χρόνο της αποπληρωμής σύμφωνα με το στατιστικό δελτίο της Τράπεζας της Ελλάδος αναπροσαρμοζόμενο με επιτόκιο αναφοράς αυτό των Πράξεων Κυρίας Αναχρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας".

Σύμφωνα με τα ανωτέρω, όσον αφορά στη διανομή μεταξύ των δανειστών του ποσού των μηνιαίων δόσεων, σε περίπτωση εξαίρεσης από την εκποίηση ακινήτου του οφειλέτη, που χρησιμεύει ως κύρια κατοικία του, ο ν. 4346/2015 παραπέμπει στην αναλογική εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 974 επ. και 1007 του Κ.Πολ.Δ, περί διανομής του εκπλειστηριάσματος επί αναγκαστικού πλειστηριασμού σε περίπτωση μη επάρκειας του, με βάση την ύπαρξη ή μη προνομίων για τις απαιτήσεις των πιστωτών, με την οποία συνδέεται το μέγεθος της ικανοποίησης κάθε κατηγορίας (γενικών ή ειδικών προνομιούχων και ανεγγύων) κατά την αναλογία και τον τρόπο που προβλέπεται από τη διάταξη του άρθρου 977 Κ.Πολ.Δ.

Σύμφωνα όμως με το άρθρο 977 παρ. 3 του Κ.Πολ.Δ, αν υπάρχουν απαιτήσεις του άρθρου 976 ή 1007 παρ. 1 και μη προνομιούχες απαιτήσεις, οι πρώτες ικανοποιούνται έως το 90% και οι δεύτερες έως το 10% του ποσού του εκπλειστηριάσματος. Κατά δε τη διάταξη της παραγράφου 2 εδ. τελευταίο του ίδιου άρθρου, αν συντρέχουν περισσότερες απαιτήσεις του άρθρου 976 αριθ. 2 ή 1007 παρ. 1 ακολουθείται η κατά το ουσιαστικό δίκαιο σειρά, δηλαδή με βάση τη χρονολογική τάξη της εγγραφής κάθε εμπράγματης ασφάλειας (ΑΚ 1272 και 1300) καθώς και την ΑΚ 1279, που ορίζει ότι "Αν πριν από την τροπή της προσημείωσης σε υποθήκη χωρήσει αναγκαστική εκτέλεση στο ακίνητο, η απαίτηση υπέρ της οποίας έχει εγγράφει η προσημείωση, κατατάσσεται τυχαία και το ακίνητο περιέρχεται στον αγοραστή ελεύθερο".

Σημειωτέον δε και ότι σύμφωνα με το άρθρο 978 Κ.Πολ.Δ απαιτήσεις που εξαρτώνται από αίρεση ή αμφίβολες κατατάσσονται τυχαίως. Στη προκείμενη περίπτωση όμως, και δεδομένου ότι κατά τις παραδοχές της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης: "... Επί του ανωτέρω ακινήτου έχουν εγγραφεί τα ακόλουθα βάρη: α) υποθήκη στις 29-11-1997 υπέρ του Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου, με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ" για το ποσό των 10.000.000 δραχμών, β) υποθήκη στις 10-04-1998 υπέρ του Νομικού Προσώπου, με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ" για το ποσό των 2.500.000 δραχμών", γ) προσημείωση υποθήκης στις 15-11-2002 υπέρ της Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρίας, με την επωνυμία: "...." για το ποσό των 19.630 ευρώ και δ) προσημείωση υποθήκης στις 17-04-20Q7 υπέρ του Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία: "Οργανισμός Εργατικού Δυναμικού" (ΟΑΕΔ) για το ποσό των 18.000 ευρώ ....", το ως εφετείο δικάσαν Δικαστήριο έσφαλε κατά την εφαρμογή και ερμηνεία των ανωτέρω διατάξεων της παραγράφου 2 του άρθρου 9 του ν. 3869/2010 καθώς και των προειρημένων διατάξεων των άρθρων 976, 977, 978 ΚΠολΔ σε συνδυασμό με τα άρθρα 1272, 1279 και 1300 ΑΚ, ως προς τον καθορισμό του τρόπου ικανοποίησης των πιστωτών από την αξία της εξαιρούμενης κύριας κατοικίας των 1ης, 2ης και 3ου των αναιρεσιβλήτων και τούτο διότι δεν εφάρμοσε α) την κατά το άρθρο 977 παρ. 3 τέταρτο εδάφιο κατανομή του πλειστηριάσματος μεταξύ των ενέγγυων και ανέγγυων πιστωτών (δεδομένης της ύπαρξης ανέγγυας απαίτησης της "...") κατά ποσοστό 90% και 10%, καθώς και β) τον κανόνα της χρονικής προτεραιότητας των δικαιωμάτων των εμπραγμάτως ασφαλισμένων πιστωτών κατά την καθοριζόμενη από το ουσιαστικό δίκαιο σειρά εγγραφής των δικαιωμάτων της υποθήκης και της προσημείωσης υποθήκης.

Ειδικότερα, παρέβλεψε ότι το ΤΠΚΔ έχει εγγράψει επί του ακινήτου της κύριας κατοικίας των ως άνω αναιρεσιβλήτων υποθήκες για την εξασφάλιση έκαστης εκ των δύο απαιτήσεών του, στις 29.11.1997 και τις 10.4.1998 αντιστοίχως, ήτοι το ότι οι εμπραγμάτως ασφαλισμένες απαιτήσεις του ΤΠΚΔ προηγούνταν χρονικώς έναντι αυτών των λοιπών πιστωτών (οι οποίες σημειωτέον είναι εξασφαλισμένες με προσημείωση υποθήκης).

Επιπλέον, μη ορθώς δεν κατέταξε τυχαίως τις απαιτήσεις των πιστωτών εκείνες οι οποίες ήταν εμπραγμάτως ασφαλισμένες με προσημείωση υποθήκης. Περαιτέρω το ως εφετείο δικάσαν Δικαστήριο με την αναιρεσιβαλλόμενη δεν εφήρμοσε τα οριζόμενα στις προεκτεθείσες διατάξεις σχετικά με τον αποκλειστικό καθορισμό της διαδικασίας προσδιορισμού του ποσού που θα ελάμβαναν οι πιστωτές σε περίπτωση αναγκαστικής εκτέλεσης, με την υποχρεωτική πρόβλεψη ότι ο οφειλέτης θα καταβάλει το μέγιστο της δυνατότητας αποπληρωμής του ώστε οι πιστωτές του να μην βρεθούν χωρίς τη συναίνεσή τους σε χειρότερη οικονομικά θέση από αυτήν, που θα βρίσκονταν σε περίπτωση αναγκαστικής εκτέλεσης.

Ειδικότερα έσφαλε κατά την υπαγωγή των κρίσιμων πραγματικών περιστατικών στον ως άνω εφαρμοστέο κανόνα δικαίου, αφενός μεν διότι αν και, όπως προαναφέρθηκε, ο νόμος υποχρεώνει για τον προσδιορισμό της μέγιστης ικανότητας αποπληρωμής να λαμβάνεται υπόψη πέραν της τρέχουσας ικανότητας και η μελλοντική, με (τιμαριθμική) προσαύξηση των καταβαλλόμενων ανά πενταετία ποσοστού 5%, στην αναιρεσιβαλλομένη, δεν διαλαμβάνονται πραγματικά περιστατικά αναφορικά με την μελλοντική ικανότητα προς προσδιορισμό της μέγιστης ικανότητας αποπληρωμής των οφειλετών, όπως σύμφωνα με τις παραπάνω διατάξεις απαιτείται, ούτε εκτίθενται τοιαύτα, που να δικαιολογούν την απόκλιση από την προβλεπόμενη προσαύξηση.

Συνεπώς, οι συναφείς δεύτερος και τρίτος λόγοι της αιτήσεως αναιρέσεως, με τους οποίους το αναιρεσείον προσάπτει στην προσβαλλομένη απόφαση την αναιρετική πλημμέλεια από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 του Κ.Πολ.Δ., ενώ με τον τρίτο προβάλλει και εκείνη από τον αριθμό 6 του άρθρου 560 του Κ.Πολ.Δ είναι βάσιμοι και πρέπει να γίνουν δεκτοί για ευθεία και εκ πλαγίου παραβίαση των προαναφερθεισών διατάξεων κατά τα προεκτιθέμενα, σημειούμενου ότι παραδεκτώς προβάλλονται οι ανωτέρω λόγοι αναίρεσης, μολονότι στηρίζονται σε ισχυρισμούς, που δεν είχαν προταθεί στο δικαστήριο της ουσίας, κατά το άρθρο 562 παρ. 2 περ.

β ΚΠολΔ, δεδομένου ότι τα σφάλματα της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης στα οποία ερείδονται οι λόγοι αυτοί, προκύπτουν από το ίδιο το "σώμα" αυτής (ΑΠ 1650/2018). Κατά συνέπεια, οι λόγοι αυτοί πρέπει να γίνουν δεκτοί, ενώ παρέλκει η έρευνα του άλλου (πρώτου) λόγου της αιτήσεως, που αφορά στο αυτό κεφάλαιο της προσβαλλομένης αποφάσεως , καθ' όσον η αναιρετική εμβέλεια των παραπάνω λόγων (που έγιναν δεκτοί) στο σύνολο του προσβαλλομένου με την αναίρεση κεφαλαίου της απόφασης καθιστά αλυσιτελή την εξέταση του λόγου αυτού (πρώτου), η παραδοχή του οποίου οδηγεί στο ίδιο αποτέλεσμα.

Μετά από αυτά, αφού η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης γίνει δεκτή, κατά παραδοχή ως βασίμων των προαναφερομένων λόγων της, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση κατά το κεφάλαιο της που αφορά την έφεση του "Τ.Π.Κ.Δ" και ειδικότερα ως προς το μέρος της περί εξαίρεσης του ακινήτου των αιτούντων-τριών πρώτων των αναιρεσιβλήτων, που χρησιμεύει ως κύρια κατοικία τους, από την εκποίηση, και να παραπεμφθεί η υπόθεση ως προς το μέρος της αυτό για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως (άρθρο 580 παρ. 3 του Κ.Πολ.Δ.).

Στην παρούσα απόφαση δεν περιλαμβάνεται διάταξη για δικαστικά έξοδα κατά το άρθρο 746 του Κ.Πολ.Δ., έστω και αν πρόκειται για υπόθεση που κρίνεται κατά τους κανόνες της εκούσιας δικαιοδοσίας (άρθρο 3 εδάφ. β' του ν. 3869/2010), γιατί η δικαστική διαδικασία του εν λόγω νόμου δεν επιτρέπει την εφαρμογή του άρθρου αυτού, καθώς επικρατεί η ειδικότερη ρύθμιση που προβλέπει το άρθρο 8 παρ. 6 εδάφ.

β' του πιο πάνω ν. 3869/2010, κατά το οποίο "...Δικαστική δαπάνη δεν επιδικάζεται", που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη (Α.Π. 156/2018, Α.Π. 1208/2017, Α.Π. 636/2017).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ ΑΝΑΙΡΕΙ την υπ` αριθ. 279/2019 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας που δίκασε ως Εφετείο, κατά το κεφάλαιο της που αφορά την έφεση του "Τ.Π.Κ.Δ" και ειδικότερα ως προς το μέρος της περί της εξαίρεσης του ακινήτου των αιτούντων-τριών πρώτων των αναιρεσιβλήτων, που χρησιμεύει ως κύρια κατοικία τους, από την εκποίηση.

ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο παραπάνω δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλον δικαστή, πλην αυτού που εξέδωσε την εν λόγω απόφαση.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 03 Δεκεμβρίου 2021.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 18 Μαρτίου 2022.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ