449/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 449 / 2008 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 449/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Φώσκολο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου - Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο και Χαράλαμπο Παπαηλιού, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 21 Νοεμβρίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. ......, 2. ...... και 3. ......., ως εξ αδιαθέτου κληρονόμων της Χ. Ο 1ος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γρηγόριο Δάτσιο και οι 2η, 3η εκπροσωπήθηκαν από τον ίδιο ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο.

Της αναιρεσίβλητης: Ψ, η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο. Στο σημείο αυτό εμφανίσθηκε η πληρεξούσια δικηγόρος Μαρία-Λουΐζα Ανδριακοπούλου και δήλωσε ότι η αναιρεσίβλητη απεβίωσε την 10-4-2006 και κληρονομήθηκε από τους: 1. Ψ1, 2. Ψ2 και 3. Ψ3, οι οποίοι συνεχίζουν την βιαίως διακοπείσα δίκη και εκπροσωπούνται δι' εμού.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14-3-200 αγωγή της αρχικής διαδίκου Ψ και με την 18-7-2000 αγωγή της αρχικής διαδίκου Χ, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1687/2002 του ίδιου Δικαστηρίου και 10.056/2002 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 21-11-2005 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Λεωνίδας Ζερβομπεάκος ανέγνωσε την από 9-11-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του τρίτου λόγου και την απόρριψη των λοιπών λόγων της από 21-11-2005 αιτήσεως αναιρέσεως της 10.056/2002 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, η πληρεξούσια των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατά τη διάταξη της παρ.1 του άρθρου 225 ΚΠολΔ, η επέλευση της εκκρεμοδικίας δεν στερεί τους διαδίκους από την εξουσία να μεταβιβάσουν το επίδικο πράγμα ή δικαίωμα ή να συστήσουν εμπράγματο δικαίωμα, κατά δε τη διάταξη της παρ.2 του άρθρου αυτού, η μεταβίβαση του επιδίκου πράγματος ή δικαιώματος ή η σύσταση εμπράγματου δικαιώματος δεν επιφέρει καμία μεταβολή στη δίκη. Ο ειδικός διάδοχος έχει δικαίωμα να ασκήσει παρέμβαση. Περαιτέρω, όπως προκύπτει από τις διατάξεις των άρθρων 286 επ. ΚΠολΔ, τα οποία εφαρμόζονται και στην κατ' αναίρεση δίκη (573 παρ.1 ΚΠολΔ), αν ο διάδικος είναι στη ζωή κατά την έναρξη της δίκης, αποβιώσει όμως στη συνέχεια (προτού αποπερατωθεί η δίκη αμετακλήτως), αν ο θάνατός του επήλθε μέχρι πέρατος της προφορικής συζητήσεως, μετά την οποία εκδίδεται οριστική απόφαση, τότε, τηρουμένων των νομίμων διατυπώσεων, επέρχεται διακοπή της δίκης, η επανάληψη της οποίας μπορεί να γίνει με ρητή δήλωση του διαδίκου υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή και που είναι ο καθολικός διάδοχος του αποβιώσαντος διαδίκου (κληρονόμος του).

Συνεπώς, μετά την, εξαιτίας του θανάτου της αναιρεσίβλητης στις 10-4-2006, βίαιη διακοπή της δίκης επί της κρινόμενης από 21-11-2005 αιτήσεως αναιρέσεως κατά της 10.056/2002 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, νομίμως αυτή επαναλαμβάνεται και συνεχίζεται με την καταχωρισθείσα στα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά συνεδρίασης του δικαστηρίου τούτου ρητή δήλωση των 1) Ψ1, 2) Ψ2 και 3) Ψ3, ως μοναδικών κατ' ισομοιρία εξ αδιαθέτου κληρονόμων της ως άνω αποβιώσασας διαδίκου, οι οποίοι και μόνον νομιμοποιούνται παθητικώς προς συζήτηση της αναίρεσης υπό την ως άνω ιδιότητά τους και όχι οι ειδικοί διάδοχοι της ως άνω αναιρεσίβλητης, στους οποίους μεταβίβασε το επίδικο ακίνητο λόγω δωρεάς με το νομίμως μεταγραφέν ...... συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Αθηνών Βενετίας Δελλοπούλου, απορριπτομένου του περί αντιθέτου ισχυρισμού των ως άνω κληρονόμων της αναιρεσίβλητης.

ΙΙ. Όπως συνάγεται από τη διάταξη του άρθρου 270 παρ.2 ΚΠολΔ, όπως αυτή ίσχυε πριν την τροποποίησή της με το άρθρο 12 του ν. 2915/2001, η ένορκη βεβαίωση τρίτου ενώπιον Ειρηνοδίκη ή συμβολαιογράφου, η οποία λαμβάνεται υπόψη ως αποδεικτικό μέσο στη διαδικασία ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου καθώς και στη διαδικασία της δευτεροβάθμιας δίκης (άρθρο 524 παρ.1 ΚΠολΔ), μόνο αν έχει συνταχθεί πριν από τη δικάσιμο και μετά από προηγούμενη κλήτευση του αντιδίκου δύο τουλάχιστον ημέρες πριν από τη βεβαίωση, αποτελεί διαφορετικό αποδεικτικό μέσο από τους μάρτυρες ή από τα έγγραφα.

Γι' αυτό όταν προσκομίζεται τέτοιο αποδεικτικό μέσο στο δικαστήριο της ουσίας, προς απόδειξη ή ανταπόδειξη ουσιώδους ισχυρισμού, πρέπει ειδικώς να αναφέρεται στην απόφασή του ότι αυτό έχει ληφθεί υπόψη. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα περί του κατ' ουσίαν βασίμου της ένδικης περί αποβολής από τη νομή ακινήτου αγωγής της αναιρεσίβλητης και του κατ' ουσίαν αβάσιμου της ένδικης διεκδικητικής αγωγής, για το ίδιο ακίνητο, της δικαιοπαρόχου των αναιρεσειόντων, έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε, όπως βεβαιώνει, τις καταθέσεις των μαρτύρων που εξετάσθηκαν στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο και όλα τα έγγραφα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, ενώ αντιθέτως δεν βεβαιώνει τούτο ειδικώς ότι έλαβε υπόψη και τις ένορκες βεβαιώσεις των μαρτύρων .....

και ........, οι οποίες περιέχονται στην υπ' αριθ. ...... έκθεση της συμβολαιογράφου Ελευσίνας Μαρίας Λυμπεροπούλου, και, όπως προκύπτει από τα σχετικά έγγραφα, έχουν ληφθεί σύμφωνα με τις ανωτέρω διατυπώσεις του άρθρου 270 παρ.2 ΚΠολΔ και τις οποίες η δικαιοπάροχος των αναιρεσειόντων είχε επικαλεσθεί, όπως προκύπτει από τις προτάσεις της ενώπιον του Εφετείου, προς απόδειξη της επί εκτάκτου χρησικτησίας ερειδομένης διεκδικητικής αγωγής της καθώς και προς ανταπόδειξη της περί νομής αγωγής της αναιρεσίβλητης και είχε προσκομίσει κατά την ενώπιόν του συζήτηση, αφού δεν βεβαιώνεται το αντίθετο στην προσβαλλόμενη απόφαση.

Έτσι αναγκαίως πρέπει να γίνει δεκτό ότι οι ανωτέρω ένορκες βεβαιώσεις δεν έχουν ληφθεί υπόψη από το Εφετείο, όπως βασίμως υποστηρίζουν οι αναιρεσείοντες με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ.11 περ.γ' ΚΠολΔ, ο οποίος ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας, προς σχηματισμό της κρίσεώς του επί πραγματικών ισχυρισμών που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, παραλείπει να λάβει υπόψη, όπως έχει υποχρέωση σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 335 και 338 επ.

ΚΠολΔ όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι.

Συνεπώς, πρέπει ο παραπάνω λόγος αναιρέσεως να γίνει δεκτός, ως βάσιμος, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, του οποίου είναι δυνατή η σύνθεση από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 10.056/2002 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει του αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες (2000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 8 Ιανουαρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 5 Μαρτίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ