Supreme Court annuls interest calculation error in social security debt case regarding post-May 2019 interest rates.

Απόφαση 447 / 2024 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 447/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Θεόδωρο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κυριάκο Μπαμπαλίδη, Παναγιώτη Βενιζελέα, Κλεόβουλο - Δημήτριο Κοκκορό - Εισηγητή και Παναγιώτα Γκουδή - Νινέ, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 23 Οκτωβρίου 2023, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ" (e-ΕΦΚΑ), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα από τον Διοικητή του, ως οιονεί καθολικός διάδοχος του Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ - ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΜΙΣΘΩΤΩΝ (Ι.Κ.Α. - Ε.Τ.Α.Μ.)". Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χαράλαμπο Τούμπα, με δήλωση το άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσιβλήτου: ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "Α. Α. Κ. Δ. Α. - M. H. Α. «Ε. και ήδη «Α. Α. Δ. Α. Κ. Ι. Δ. Ε. M. H. Α. Ε.", που εδρεύει στον ... και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Θεοδώρα Μήτσιου, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6-9-2011 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου και την με ΓΑΚ 9894/ΕΑΚ1107/2020 ανακοίνωση δίκης, προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 14146/2020 του ίδιου Δικαστηρίου και 741/2022 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 22-6-2022 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την υπό κρίση από 22-6-2022 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων κατά την τακτική διαδικασία εκδοθείσα υπ' αριθμ. 741/2022 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, το οποίο δέχθηκε την έφεση του αναιρεσείοντος κατά της υπ' αριθμ. 14146/2020 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία είχε απορριφθεί η αγωγή της αναιρεσίβλητης λόγω έλλειψης δικαιοδοσίας των πολιτικών δικαστηρίων. Η αίτηση αυτή αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ). Επομένως, είναι παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς τους λόγους της (άρθρο 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Με το Ν. 3918/2-3-2011 "Διαρθρωτικές αλλαγές στο σύστημα υγείας και άλλες διατάξεις", προκειμένου (όπως αναφέρεται στην Εισηγητική του Έκθεση) να εξασφαλισθεί η ισότιμη πρόσβαση όλων των ασφαλισμένων σε ενιαίο σύστημα παροχής υπηρεσιών υγείας και να επιτευχθεί η σύμπραξη όλων των μονάδων πρωτοβάθμιας υγείας του Εθνικού Συστήματος Υγείας (ΕΣΥ) με τις υπάρχουσες δομές όλων των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης (ΦΚΑ), στο πλαίσιο οργάνωσης και λειτουργίας ενιαίου δικτύου πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, ορίστηκαν και τα ακόλουθα:

Στο άρθρο 17 αυτού, όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 2 του άρθρου 72 του ν. 3984/2011: "1. Συνιστάται νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) με την επωνυμία Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (εφεξής Ε.Ο.Π.Υ.Υ. ή Οργανισμός), το οποίο αποτελεί Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης... Η έναρξη λειτουργίας του Οργανισμού ορίζεται έξι μήνες μετά τη δημοσίευση του παρόντος νόμου. 2.

Στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. μεταφέρονται και εντάσσονται ως υπηρεσίες, αρμοδιότητες και προσωπικό ο Κλάδος Υγείας του Ιδρύματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων - Ενιαίο Ταμείο Ασφάλισης Μισθωτών (Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ.) με τις μονάδες υγείας του, το κέντρο διάγνωσης ιατρικής της εργασίας του Ι.Κ.Α. με το σύνολο του εξοπλισμού του, οι Κλάδοι Υγείας του Οργανισμού Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΟΓΑ) και του Οργανισμού Ασφάλισης Ελεύθερων Επαγγελματιών (ΟΑΕΕ), ο Οργανισμός Περίθαλψης Ασφαλισμένων Δημοσίου (ΟΠΑΔ), όπως διαμορφώθηκε με τις διατάξεις του ν. 3655/2008, ως προς τις παροχές σε είδος. 3... 4. ... 5. ...".

Στο άρθρο 18: "1. Σκοπός του Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας είναι α. Η παροχή υπηρεσιών υγείας στους εν ενεργεία ασφαλισμένους, συνταξιούχους και τα προστατευόμενα μέλη των οικογενειών τους, των μεταφερόμενων φορέων, σύμφωνα με τα οριζόμενα από τον προβλεπόμενο στο άρθρο 30 Ενιαίο Κανονισμό Παροχών Υγείας του παρόντος νόμου... 2.

Η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας παρέχεται στους ασφαλισμένους του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ: α) από τις Μονάδες Υγείας του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, β) από τους συμβεβλημένους με το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, τον ΟΑΕΕ και τον ΟΠΑΔ ιατρούς και γ) από τους ιατρούς των Κέντρων Υγείας και των Περιφερειακών Ιατρείων... 3. ... 4. ...". Στο άρθρο 23: "1. Οι υπηρεσίες του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

διακρίνονται σε Κεντρική και Περιφερειακές. Α.... Β. α. Τις Περιφερειακές Υπηρεσίες του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. αποτελούν οι υφιστάμενες μονάδες των περιφερειακών υπηρεσιών υγείας του Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ., οι υγειονομικές υπηρεσίες αυτού που δεν αποτελούν οργανικές μονάδες και λειτουργούν μέχρι την εφαρμογή του παρόντος ενταγμένες στις υπηρεσίες ασφάλισης, οι υπηρεσίες Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ.

που ασκούν αρμοδιότητες σχετικές με παροχές ασθένειας σε είδος και λειτουργούν σε υπηρεσίες ασφάλισης, καθώς και οι περιφερειακές υπηρεσίες των λοιπών εντασσόμενων φορέων και κλάδων υγείας που ασκούν αρμοδιότητες σχετικές με παροχές ασθένειας σε είδος. Από τις περιφερειακές υπηρεσίες υγείας του Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ.

εξαιρούνται οι υπηρεσίες νοσοκομειακής υποστήριξης, οι οποίες μεταφέρονται στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος. β. Η ένταξη των περιφερειακών υπηρεσιών των μεταφερόμενων φορέων στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., σύμφωνα με το άρθρο 17 του παρόντος, δύναται να είναι σταδιακή και πραγματοποιείται με την έκδοση κοινής απόφασης των Υπουργών Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, στην οποία καθορίζεται και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή της παρούσας διάταξης".

Περαιτέρω, με το άρθρο 29 του ίδιου ως άνω Ν. 3918/2011 ορίστηκε ότι: "1.Α) Ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. αποτελεί καθολικό διάδοχο των εντασσόμενων φορέων και υπεισέρχεται στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις αυτών. 2 ... 3. Οι συμβάσεις των εντασσόμενων φορέων εξακολουθούν να ισχύουν έναντι του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.", ενώ με την μεταβατική διάταξη του άρθρου 33 παρ. 9 του ιδίου νόμου ορίστηκε ότι: "Εκκρεμείς δίκες που αφορούν διαφορές ή υποθέσεις των εντασσόμενων φορέων συνεχίζονται από τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., χωρίς να επέρχεται διακοπή της δίκης.

Δικαστικές αποφάσεις που εκδίδονται ισχύουν έναντι του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.". Κατ' εξουσιοδότηση της προαναφερόμενης διάταξης του άρθρου 23 παρ. 1 Ββ' του ν. 3918/2011 εκδόθηκε η ΥΑ Φ.80000/οικ.32115/2009 (Β' 3010/29.12.2011), με την οποία μεταφέρθηκαν, από 1.1.2012, στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. από το Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ. οι Νομαρχιακές Μονάδες Υγείας, οι Τοπικές Μονάδες Υγείας, τα Τοπικά Ιατρεία, τα Διαγνωστικά Κέντρα, οι Υγειονομικές Υπηρεσίες που δεν αποτελούσαν οργανικές μονάδες και λειτουργούσαν μέχρι τότε ενταγμένες στις υπηρεσίες ασφάλισης του Ιδρύματος κ.λπ., οι οποίες αποτελούσαν, σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 3 του π.δ. 266/1989, μαζί με τις λοιπές αναφερόμενες εκεί υπηρεσίες, τις Υπηρεσίες Υγείας του ΙΚΑ.

Από τις διατάξεις που προαναφέρθηκαν συνάγεται ότι με το άρθρο 17 του Ν. 3918/2011 συστήθηκε ως ΝΠΔΔ ο ΕΟΠΥΥ, με σκοπό, μεταξύ άλλων, την παροχή υπηρεσιών υγείας στους εν ενεργεία ασφαλισμένους, στους συνταξιούχους και στα προστατευόμενα μέλη των οικογενειών των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης (ΦΚΑ), που εντάχθηκαν σε αυτόν, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και το ΝΠΔΔ με την επωνυμία ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ότι ο ΕΟΠΥΥ, κατά το άρθρο 29 παρ. 1 και 9 και 33 παρ. 9 του ιδίου νόμου, αποτελεί καθολικό διάδοχο των ΦΚΑ, που εντάσσονται σε αυτόν, στα οποία περιλαμβάνεται και το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ως προς τις παροχές υγείας σε είδος, οι δε συμβάσεις των εντασσομένων φορέων εξακολουθούν να ισχύουν έναντι του ΕΟΠΥΥ, ο οποίος συνεχίζει τις εκκρεμείς δίκες χωρίς να επέρχεται διακοπή της δίκης (ΑΠ 1990/2022, ΑΠ 465/2019, ΣτΕ 759/2020).

Επομένως, μετά το Ν. 3918/2011, για τις προμήθειες του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ του προγενέστερου του νόμου αυτού χρονικού διαστήματος, αν οι προμήθειες αυτές αφορούν τον κλάδο υγείας του ΙΚΑ, συνεχίζει τις σχετικές δίκες, ως καθολικός διάδοχος του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ο ΕΟΠΥΥ (ΑΠ 1990/2022, ΑΠ 465/2019, ΣτΕ 759/2020). Τα ανωτέρω δεν μεταβλήθηκαν με το Ν. 4238/2014 "Πρωτοβάθμιο Εθνικό Δίκτυο Υγείας (Π.Ε.Δ.Υ.), αλλαγή σκοπού Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

και λοιπές διατάξεις", ο οποίος άρχισε να ισχύει, σύμφωνα με το άρθρο 56 αυτού, από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (17.2.2014), και ορίζει στην παρ. 2 του άρθρου 1, με τον τίτλο "Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας", που εντάσσεται στο πρώτο κεφάλαιο του νόμου, ότι: "Στο Εθνικό Σύστημα Υγείας (Ε.Σ.Υ.) συνιστάται Πρωτοβάθμιο Εθνικό Δίκτυο Υγείας (Π.Ε.Δ.Υ.) που λειτουργεί στις Διοικήσεις Υγειονομικών Περιφερειών (Δ.Υ.Πε.) της Χώρας" και στο άρθρο 2 ότι: "1.

Τα Κέντρα Υγείας και οι λοιπές Μονάδες παροχής υπηρεσιών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας των Δ.Υ.Πε. αποτελούν τις δημόσιες δομές παροχής υπηρεσιών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας του Π.Ε.Δ.Υ.. 2. ... 3. Οι Μονάδες παροχής υπηρεσιών Π.Φ.Υ. του Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) μεταφέρονται και εντάσσονται στην οργανωτική δομή των Δ.Υ.Πε.

ως αποκεντρωμένες μονάδες τους, εξαιρουμένων των Φαρμακείων του Ε.Ο.ΠΥ.Υ., τα οποία παραμένουν και λειτουργούν στον Οργανισμό. 4. ...", γιατί, όπως συνάγεται από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 8 και 21 παρ. 4, 5, 6, 8 και 9 του νόμου αυτού, για τις συμβάσεις προμηθειών του κλάδου υγείας του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, που μεταβιβάστηκαν στον ΕΟΠΥΥ με το Ν. 3918/2011, εξακολουθεί να νομιμοποιείται ο ΕΟΠΥΥ και δεν νομιμοποιούνται οι αντίστοιχες Δ.Υ.Πε. (ΑΠ 1990/2022, ΑΠ 465/2019, ΣΤΕ 759/2020).

Στη συνέχεια, με το άρθρο 51 παρ. 1 του Ν. 4387/12-5-2016 συστήθηκε Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ) με την επωνυμία "Ενιαίος Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης" (Ε.Φ.Κ.Α.) και έδρα την Αθήνα, το οποίο τελεί υπό την εποπτεία του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, και ορίστηκε ότι από 1/1/2017, που αρχίζει η λειτουργία του, εντάσσονται σ' αυτό αυτοδίκαια οι φορείς κοινωνικής ασφάλισης (ΦΚΑ), που αναφέρονται στο άρθρο 53 επ.

του ιδίου νόμου, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και το έως τότε υφιστάμενο ΝΠΔΔ με την επωνυμία ΙΚΑ - ΕΤΑΜ, όπως αυτό είχε παραμείνει μετά την ίδρυση του ΕΟΠΥΥ και την ένταξη των νοσοκομείων του στο ΕΣΥ με το άρθρο 32 του ανωτέρω Ν.3918/2011, των οποίων ΦΚΑ ο ΕΦΚΑ καθίσταται οιονεί καθολικός διάδοχος. Ως σκοπός του Ε.Φ.Κ.Α.

ορίστηκε η κάλυψη των υπακτέων στην ασφάλισή του προσώπων για τους ασφαλιστικούς κινδύνους που προβλέπονται από την οικεία νομοθεσία με την προβλεπόμενη στο νόμο αυτόν χορήγηση: α. μηνιαίας κύριας σύνταξης, λόγω γήρατος, αναπηρίας και θανάτου στους ασφαλισμένους ή/και στα μέλη της οικογενείας τους, β.

η χορήγηση προσυνταξιοδοτικών και άλλων παροχών στους συνταξιούχους ...γ. παροχών ασθένειας σε χρήμα, δ. ειδικών προνοιακών επιδομάτων και ε. κάθε άλλης παροχής σε χρήμα ή υπηρεσιών, για τις οποίες καθίσταται αρμόδιος ο Ε.Φ.Κ.Α. ενώ με το άρθρο 51 Α'παρ. 1 του ιδίου νόμου, το οποίο προστέθηκε με το άρθρο 1 του Ν. 46702020, που άρχισε να ισχύει από 1/3/2020, ο ΕΦΚΑ μετονομάσθηκε από την 1.3.2020 σε "Ηλεκτρονικός Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης", αποκαλούμενος στο εξής "e-Ε.Φ.Κ.Α.".

Στη συνέχεια, ο Ν. 4430/31-10-2016, στην παρ. 1 του άρθρου 52 αυτού, το οποίο φέρει τον τίτλο "Εκκαθάριση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.), ως καθολικού διαδόχου των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης", όρισε ότι: "1α) Ο Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) θα χρηματοδοτηθεί από τον Κρατικό Προϋπολογισμό τα οικονομικά έτη 2016 και 2017 για την εξόφληση ληξιπρόθεσμων οφειλών του Οργανισμού, όπως αυτές είχαν διαμορφωθεί στις 30.4.2016 προς τα Φαρμακεία, λοιπούς συμβεβλημένους ιδιώτες παρόχους υπηρεσιών υγείας (ιατρούς, κλινικές, διαγνωστικά κέντρα, εργαστήρια κ.λπ.), "φαρμακευτικές εταιρείες, προμηθευτές υγειονομικού και λοιπού υλικού κ.λπ." [όπως το εντός εισαγωγικών τμήμα προστέθηκε με το άρθρο 34 παρ.4 περ.

α' του ν. 4447/2016 ]... β) Ως ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. νοούνται εκείνες που αφορούν τα πριν τις 31.12.2012 έτη και για τις οποίες έχουν εκδοθεί τα προβλεπόμενα κατά περίπτωση, κατά το χρόνο υποβολής, παραστατικά στοιχεία και οι οποίες δεν έχουν εξοφληθεί", ενώ στην παρ. 4 του ιδίου άρθρου 52 όριζε ότι: "4.

Η εξόφληση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του Οργανισμού που πραγματοποιείται από Φ.Κ.Α. των οποίων οι κλάδοι υγείας εντάχθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 29 παρ. 10 του Ν. 3918/2011, όπως ισχύει, διενεργείται το αργότερο έως 30.6.2017". Η τελευταία αυτή διάταξη της παρ. 4 του άρθρου 52 του Ν. 4430/2016 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 97 παρ. 1α του Ν. 4486/7-8-2017 ως ακολούθως: "4.

Μετά τις 30.6.2017 οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. που προέρχονται από Φ.Κ.Α., των οποίων οι κλάδοι υγείας εντάχθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ, μεταφέρονται, παρακολουθούνται και βαρύνουν τον προϋπολογισμό του Ε.Φ.Κ.Α.. Εκκρεμείς δίκες που αφορούν διαφορές από τις ως άνω ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις, συνεχίζονται από τον Ε.Φ.Κ.Α., χωρίς να επέρχεται διακοπή της δίκης και οι δικαστικές αποφάσεις ισχύουν και εκτελούνται σε βάρος του προϋπολογισμού του Ε.Φ.Κ.Α..

Από τις διατάξεις του προηγούμενου εδαφίου εξαιρούνται οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις των πρώην ΟΠΑΔ, πρώην Οίκου Ναύτου και πρώην ΤΑΥΤΕΚΩ και οι οποίες εξακολουθούν να παρακολουθούνται και να βαρύνουν τον προϋπολογισμό του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και εξοφλούνται σύμφωνα με τα οριζόμενα στο παρόν άρθρο". Επακολούθησε ο Ν. 4578/3-12-2018, ο οποίος στο άρθρο 12 αυτού, που φέρει τον τίτλο "Εκκαθάριση και πληρωμή ληξιπροθέσμων υποχρεώσεων του κλάδου υγείας των Φ.Κ.Α.

που εντάχθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ.", όπως η περιπτ. α' της παρ. 1 αυτού συμπληρώθηκε από τότε που άρχισε να ισχύει με το άρθρο 44 του ν. 4611/17-5-2019, όρισε τα εξής: "1. α) Ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του κλάδου υγείας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης (ΦΚΑ), που εντάχθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. προς τα φαρμακεία, λοιπούς συμβεβλημένους ιδιώτες παρόχους υπηρεσιών υγείας (ιατρούς, κλινικές, διαγνωστικά κέντρα, εργαστήρια κ.λπ.), φαρμακευτικές εταιρείες, προμηθευτές υγειονομικού και λοιπού υλικού κ.λπ., και προς ασφαλισμένους των ΦΚΑ, εκκαθαρίζονται και πληρώνονται από τον ΕΦΚΑ μέχρι 31.12.2019.

Από τις διατάξεις του προηγούμενου εδαφίου εξαιρούνται οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του πρώην Ο.Π.Α.Δ./Τομέας Ασφαλισμένων Δημοσίου, πρώην Οίκου Ναύτου και πρώην Τ.Α.Υ.Τ.Ε.Κ.Ω., οι οποίες εξακολουθούν να παρακολουθούνται από τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και να βαρύνουν τον προϋπολογισμό του και εξοφλούνται, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 52 του ν. 4430/2016 ....

β) Ως ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις, νοούνται εκείνες που αφορούν τα έτη από 1.1.2006 και εντεύθεν, για τις οποίες έχουν εκδοθεί τα προβλεπόμενα, κατά περίπτωση, παραστατικά ή αποδεικνύεται η παροχή των υπηρεσιών ή η παραλαβή των προϊόντων και οι οποίες δεν έχουν εξοφληθεί έως την έναρξη ισχύος του παρόντος".

Επίσης, με το άρθρο 13 του ως άνω Ν. 4578/2018, υπό τον τίτλο "Νομική παράσταση ΕΦΚΑ υπέρ Ε.Ο.Π.Υ.Υ." ορίστηκε ότι: "1. Σε δίκες που αφορούν αξιώσεις ή υποχρεώσεις των κλάδων υγείας που μεταφέρθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 17 του Ν. 3918/2011, την παρ. 17 του άρθρου 13 του Ν. 4052/2012 .. και το εδάφιο 1β της υποπαραγράφου ΙΒ.1 της παρ.

ΙΒ` του άρθρου μόνου του Ν. 4093/2012 ..., στις οποίες διάδικος είναι το πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, νυν ΕΦΚΑ, ή/και ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ., ο ΕΦΚΑ εξακολουθεί να νομιμοποιείται στη διεξαγωγή των δικών αυτών και η νομιμοποίηση αυτή περιλαμβάνει και την άσκηση ένδικων μέσων, μέχρι και την αμετάκλητη περάτωσή τους. Η νομική θέση του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

στις δίκες αυτές δεν θίγεται. Οι αποφάσεις δεσμεύουν τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και εκτελούνται υπέρ και εις βάρος του. 2. Οι διατάξεις του παρόντος καταλαμβάνουν και τις εκκρεμείς, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, δίκες". Από το συνδυασμό όλων των ανωτέρω διατάξεων προκύπτει ότι, μετά τις 30.6.2017, με βάση τις διατάξεις του άρθρου 52 παρ. 4 του ν. 4430/2016, όπως το άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε από το άρθρο 97 παρ. 1 α' του Ν. 4486/2017, οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

που προέρχονται από Φ.Κ.Α., των οποίων οι κλάδοι υγείας εντάχθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., όπως είναι και το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, όπως προαναφέρθηκε, (πλην εκείνων του πρώην ΟΠΑΔ, πρώην Οίκου Ναύτου και πρώην ΤΑΥΤΕΚΩ), "μεταφέρονται, παρακολουθούνται και βαρύνουν τον προϋπολογισμό του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφαλίσεως (Ε.Φ.Κ.Α.)" και οι εκκρεμείς δίκες που αφορούν διαφορές από τις ως άνω ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις συνεχίζονται από τον Ε.Φ.Κ.Α., χωρίς να επέρχεται διακοπή της δίκης και συνεπώς στις δίκες αυτές δεν νομιμοποιείται να παραστεί ο ΕΟΠΥΥ, αλλά ο ΕΦΚΑ και ήδη ο ε-ΕΦΚΑ (ΑΠ 1990/2022, ΑΠ 343/2018, ΣτΕ 759/2020).

Από την γενικότητα της διατύπωσης της ανωτέρω διάταξης και από τον σκοπό, που επιδιώκει, συνάγεται ότι στις ληξιπρόθεσμες αυτές απαιτήσεις του ΕΟΠΠΥ, που "μεταφέρονται, παρακολουθούνται και βαρύνουν τον προϋπολογισμό του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφαλίσεως (Ε.Φ.Κ.Α.)" συμπεριλαμβάνονται και οι κατ' αυτού απαιτήσεις από αδικαιολόγητο πλουτισμό, όπως είναι και οι απαιτήσεις από άκυρες συμβάσεις προμήθειας ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού, που είχε συνάψει με προμηθευτές του το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ μέχρι και τις 31/12/2011 (AΠ 433/2023).

Εξάλλου, ο νομοθέτης αποβλέποντας στην εξόφληση όλων των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του κλάδου υγείας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης (ΦΚΑ), που εντάχθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., από 1.1.2006 και εντεύθεν, όρισε με το άρθρο 12 του Ν. 4578/2018, ότι οι υποχρεώσεις αυτές "εκκαθαρίζονται και πληρώνονται από τον Ε.Φ.Κ.Α." μέχρι 31.12.2019 (πλην εκείνων του πρώην ΟΠΑΔ, πρώην Οίκου Ναύτου και πρώην ΤΑΥΤΕΚΩ), ήδη δε, μετά από διαδοχικές παρατάσεις, μέχρι τις 31/12/2022, δυνάμει της ΥΑ60855/2022(ΦΕΚ Β'3354/2022), που εκδόθηκε κατ'εξουσιοδότηση του άρθρου 85 ν. 4825/2021.

Περαιτέρω, με το άρθρο 13 του ιδίου νόμου επιλύθηκαν θέματα νομικής παράστασης του Ε.Φ.Κ.Α. υπέρ Ε.Ο.Π.Υ.Υ. σε εκκρεμείς δίκες, τις οποίες καταλαμβάνουν οι διατάξεις του άρθρου αυτού, και ορίστηκε ότι η νομική θέση του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. στις δίκες αυτές δεν θίγεται και ότι οι αποφάσεις δεσμεύουν τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και εκτελούνται σε βάρος του.

Η διάταξη, όμως, αυτή, ορώμενη σε συνδυασμό με τις προπαρατεθείσες ρυθμίσεις, πρέπει να ερμηνευθεί ότι δεν αφορά τις εκκρεμείς δίκες του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. που συνεχίζονται από τον Ε.Φ.Κ.Α. και αφορούν ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., οι οποίες προέρχονται από Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης (Φ.Κ.Α.), που οι κλάδοι υγείας τους εντάχθηκαν, με την παρ. 2 του άρθρου 17 του Ν. 3918/2011, στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ, και οι οποίες, κατά τα προεκτεθέντα, σύμφωνα με τη διάταξη της παρ.4 του ιδίου άρθρου 52 του Ν. 4430/2016, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 97 παρ. 1α του Ν. 4486/2017 "μεταφέρονται, παρακολουθούνται και βαρύνουν τον προϋπολογισμό του Ε.Φ.Κ.Α." (που, άλλωστε, και δυνάμει των νεότερων διατάξεων του άρθρου 12 του Ν. 4578/2018 "εκκαθαρίζονται και πληρώνονται από τον Ε.Φ.Κ.Α."), αλλά εκείνες τις εκκρεμείς δίκες που έχουν ως αντικείμενο τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης (πρώην Ο.Π.Α.Δ, πρώην Οίκου Ναύτου, πρώην Τ.Α.Υ.Τ.Ε.Κ.Ω.), οι οποίες εντάχθηκαν μεν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., με τις ίδιες διατάξεις, αλλά δεν μεταφέρθηκαν, μετά τις 30.6.2017, προς εξόφληση στον Ε.Φ.Κ.Α., διότι εξαιρέθηκαν ρητώς, κατά τα ανωτέρω (άρθρο 52 παρ. 4 Ν. 4430/2016, όπως ισχύει και άρθρο 12 Ν. 4578/2018), και εξακολουθούν να παρακολουθούνται από τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

και να βαρύνουν τον προϋπολογισμό του (ΑΠ 853/2023, ΑΠ 795/2023, ΑΠ 433/2023, ΑΠ 643/2023, ΑΠ 1990/2022, ΑΠ 624/2022, ΣτΕ 759/2020). Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 1 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με εσφαλμένη εφαρμογή (Ολ.ΑΠ 7/2006, Ολ.ΑΠ 4/2005).

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ` ουσίαν την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο, ιδρύεται δε ο λόγος αυτός, όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη, στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται.

Για να είναι ορισμένος ο λόγος αυτός πρέπει να καθορίζονται η συγκεκριμένη διάταξη του ουσιαστικού δικαίου, που παραβιάσθηκε και το αποδιδόμενο στο δικαστήριο νομικό σφάλμα περί την ερμηνεία και εφαρμογή της (Ολ.ΑΠ 20/2005, Ολ.ΑΠ 32/1996), αλλιώς ο λόγος αυτός είναι αόριστος και γι' αυτό απορριπτέος ως απαράδεκτος.

Η νομιμοποίηση του διαδίκου, αποτελεί, σύμφωνα με το άρθρο 68 ΚΠολΔ, ουσιαστική προϋπόθεση για την παροχή δικαστικής προστασίας.

Συνεπώς, η εσφαλμένη κρίση του δικαστηρίου ότι συντρέχει ή όχι η προϋπόθεση αυτή ιδρύει τον ανωτέρω αναιρετικό λόγο του αριθμού 1 του άρθρου 559 (ΟλΑΠ 25/2008,ΑΠ 915/2021, ΑΠ 42/2021).

Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο δέχθηκε, με την προσβαλλομένη απόφασή του, κατά το ενδιαφέρον τον αναιρετικό έλεγχο μέρος, τα ακόλουθα: "Η ενάγουσα-εκκαλούσα (ήδη αναιρεσίβλητη) ανώνυμη εταιρεία, με την επωνυμία "Α. Α. Κ. Δ. Α. - M. H. Α. Ε." (η επωνυμία της οποίας έχει ήδη τροποποιηθεί σε "Α. Α. Δ. Α. Κ. Ι. Δ. Ε. - M.

H. Α. Ε.") δραστηριοποιείται με την εμπορία, εισαγωγή και διανομή στην Ελλάδα βιοχημικών και αιματολογικών αντιδραστηρίων προϊόντων, που παράγονται από αναγνωρισμένους διεθνώς αλλοδαπούς οίκους ιατρικών προϊόντων, συμμετέχοντας μάλιστα σε δημόσιους ανοικτούς διαγωνισμούς για την προμήθεια με προϊόντα εμπορίας της νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου.

Η ενάγουσα-εκκαλούσα, στα πλαίσια της ανωτέρω δραστηριότητας της, κατήρτισε με το εναγόμενο νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, καθολικός διάδοχος του οποίου ήταν το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία ΕΟΠΥΥ, βάσει του άρθρου 29 Ν. 2918/2011, μετά από διαγωνισμό (αρ. διακήρυξης Λ30Φ/2/15-1-2004) σύμβαση προμήθειας και υπεγράφη η Φ.Υ. 143/03 διοικητική σύμβαση, κατόπιν της με αρ.

Λ36/96/24-9-2004 κατακυρωτικής απόφασης Διοικητή ΙΚΑ, αντιδραστηρίων, αναλωσίμων υλικών και για βιοχημικούς αναλυτές ποσού 580.000,00€ για τρία έτη, με την οποία η ίδια δεσμεύτηκε να προμηθεύσει το αντίδικό της με αντιδραστήρια και αναλώσιμα υλικά για τους βιοχημικούς αναλυτές προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες της ανήκουσας οργανικά στο τελευταίο Μονάδας Υγείας Αχαρνών έως του ποσού των 580.000,00€.

Ωστόσο, στις αρχές 2006, εξαντλήθηκε το ως άνω ποσό της κατακύρωσης, οπότε και το εναγόμενο, αφού προηγήθηκε συμφωνία των διαδίκων μερών, συνέχισε να προμηθεύεται υλικά από την ενάγουσα, κατόπιν έκδοσης σχετικών αποφάσεων, υπό συνθήκες πλέον ελεύθερου εμπορίου. Σε εκτέλεση της πιο πάνω συμφωνίας και ύστερα από την κάθε φορά υποβολή αιτήσεων προμήθειας από το αρμόδιο τμήμα του εναγόμενου καταρτίσθηκαν συμβάσεις πώλησης, χωρίς την τήρηση της απαιτούμενης για την προμήθεια και αγορά των αναφερόμενων στην αγωγή υλικών, διαδικασίας, όπως προβλέπεται από τις διατάξεις των άρθρων 1 παρ. 1, 2, 5 παρ. 1 του Ν. 2286/1995/του Π.Δ/τος 394/1996 περί "Κανονισμού/ Προμηθειών Δημοσίου" και 22 του Ν. 2690/1996, με βάση τις οποίες η ενάγουσα πώλησε και παρέδωσε εμπροθέσμως και προσηκόντως στο ως άνω Ν.Π.Δ.Δ.

τα αιτηθέντα υλικά μετά την έκδοση των παρακάτω τιμολογίων πώλησης και δελτίων αποστολής κατά αριθμό, ημερομηνία εκδόσεως και αξία αυτών, συμπεριλαμβανομένου του νομίμου ΦΠΑ. Ειδικότερα, εκδόθηκαν τα εξής τιμολόγια:... [Το εφετείο παραθέτει στη συνέχεια 41 τιμολόγια - δελτία αποστολής, δεχόμενο ακολούθως τα εξής:].....

Ήτοι πωλήθηκαν στο εναγόμενο ΙΚΑ και παραδόθηκαν προϊόντα συνολικής αξίας 45.213,10 ευρώ. Όλα, δε, τα ανωτέρω τιμολόγια πώλησης - δελτία αποστολής, όπως προαναφέρθηκε, συνοδεύονται από αντίστοιχα πρακτικά οριστικής παραλαβής της αρμόδιας επιτροπής παραλαβών υγειονομικών και αναλωσίμων ειδών του εναγομένου.

Συνεπώς, η ενάγουσα πώλησε και παρέδωσε στο Ι.Κ.Α. Αχαρνών, κατά το έτος 2007, προϊόντα συνολικής αξίας 45.213,10€, (συμπεριλαμβανομένου ποσού Φ.Π.Α.). Οι ανωτέρω ένδικες συμβάσεις πώλησης συνήφθησαν μετά τη λήξη, ως άνω, της δημόσιας διοικητικής σύμβασης, χωρίς να τηρηθούν οι διατάξεις σχετικά με τη διαδικασία σύναψης αυτών για προμήθεια υλικών από το δημόσιο (οι οποίες ως αναγκαστικού δικαίου δεν υποχωρούν στη βούληση των μερών, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα).

Υπό τα ανωτέρω πραγματικά περιστατικά, που συνθέτουν το είδος της έννομης σχέσης που συνδέει τους διαδίκους, όσον αφορά στις επίδικες μεταγενέστερες συμβάσεις, επισημαίνεται ότι είναι ιδιωτικού δικαίου, δεδομένου ότι αυτές αποτελούν κοινές συμβάσεις πώλησης, υπαγόμενες στη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων, τόσο ως προς την κύρια βάση της αγωγής όσο και ως προς την επικουρική.

Όμως, η ετήσια δαπάνη του Ν.Π.Δ.Δ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (οιονεί καθολικός διάδοχος του οποίου κατέστη στη συνέχεια το Ν.Π.Δ.Δ. Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και ήδη το εφεσίβλητο) από τις επιμέρους μικρότερες πωλήσεις της εκκαλούσας του έτους 2007, που ειδικότερα αναφέρονται ανωτέρω και ανέρχονται στο ποσό των 45.213,10€, υπερβαίνει το ποσό των 45.000 € στο οποίο ανέρχεται η ετήσια ανώτερη επιτρεπόμενη δαπάνη (όπως ίσχυε και τα προβλεπόμενα όρια αναπροσαρμόστηκαν με την Υπουργική Απόφαση Π1 /7445/2001) για κατάρτιση συμβάσεων από αυτό ως ΝΠΔΔ με απευθείας ανάθεση, χωρίς τη διενέργεια διαγωνισμού, κατά παράβαση όσων ορίζονται στις διατάξεις του άρθρου άρθρο 83 ν. 2362/1995.

Επομένως, ο επιμερισμός της ετήσιας αυτής δαπάνης, προερχόμενη από μία ενιαία συμφωνία μεταξύ των συμβαλλομένων με συνολικό αντικείμενο παροχής (προμήθεια αντιδραστηρίων και αναλώσιμων υλικών για βιοχημικούς αναλυτές) σε Μονάδα Υγείας του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ κατά το έτος 2007, υλοποιημένη, όμως, σε επιμέρους μερικότερες, με τα προαναφερόμενα τιμολόγια, οδηγεί σε καταστρατήγηση των ως άνω νόμιμων διαδικασιών ανάθεσης και αντιτίθεται στο περιεχόμενο των διατάξεων αυτών, οι οποίες ως σκοπό έχουν τη διασφάλιση του υγιούς ανταγωνισμού και του δημόσιου συμφέροντος.

Για το λόγο αυτό, οι ένδικες συμβάσεις είναι άκυρες στο σύνολό τους, κατά τα άρθρα 85 εδ. α' ν. 2362/1995, με συνέπεια να θεωρούνται ως μη γενόμενες (άρθρο 180 ΑΚ) και από αυτές δύναται να γεννηθεί μόνο αξίωση αδικαιολόγητου πλουτισμού,... Η ακυρότητα αυτή λαμβάνεται υπόψη και αυτεπαγγέλτως, εφόσον οι ως άνω νομικές διατάξεις περί συμβάσεων για προμήθεια υλικού από το Δημόσιο και ΝΠΔΔ είναι αναγκαστικού δικαίου, πέραν του ότι, εν προκειμένω, η ακυρότητα προτείνεται και από το εναγόμενο ΝΠΔΔ με τις προτάσεις του όπως οι εκεί αναφερόμενοι ισχυρισμοί εκτιμούνται από το Δικαστήριο.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, δεκτής γενομένης της ακυρότητας της διαδικασίας κατάρτισης των ένδικων συμβάσεων με απευθείας ανάθεση, χωρίς διαγωνισμό, και, ακυρότητας αυτών ως προς τον τύπο σύναψης τους, χωρίς έγγραφη κατάρτιση αλλά με έγγραφη παραγγελία και εκτέλεση με την παράδοση των παραγγελθέντων υλικών από την ενάγουσα εταιρεία στο ΙΚΑ Αχαρνών και την παραλαβή από τους αρμοδίους υπαλλήλους, η αγωγή πρέπει να απορριφθεί ως προς την κύρια βάση της.

Η εκκαλούσα - ενάγουσα δεν μπορεί να στηρίξει στις συμβάσεις αυτές τις αξιώσεις της σε βάρος του εκκαλούντος, παρά μόνο με την επικουρική βάση της αγωγής, που στηρίζεται στον αδικαιολόγητο πλουτισμό. Με την προμήθεια (παράδοση) από την ενάγουσα και εκκαλούσα των ειδών στο πλαίσιο των άκυρων ως άνω συμβάσεων, χωρίς την καταβολή της σχετικής δαπάνης, το αρχικώς συμβληθέν Ν.Π.Δ.Δ.

με την επωνυμία ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και κατ' επέκταση το εφεσίβλητο, κατέστη πλουσιότερο χωρίς νόμιμη αιτία σε βάρος της περιουσίας της ενάγουσας και ήδη εκκαλούσας, η δε ωφέλειά του συνίσταται στη χρηματική αποτίμηση των παραδοθέντων ειδών και στη δαπάνη που εξοικονόμησε, στην οποία θα υποβαλλόταν κατ' εφαρμογή της με αρ.

Λ36/96/24-9-2004 απόφασης Διοικητή ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, αν η εκτέλεση της προμήθειας των ιατρικών ειδών ανατίθετο, με έγκυρες συμβάσεις, σε άλλο πρόσωπο, το οποίο θα διέθετε τα ίδια επαγγελματικά προσόντα και ικανότητες. Επομένως, πρέπει να απορριφθεί η αγωγή ως προς την κύρια βάση της από την ενδοσυμβατική ευθύνη του εναγομένου, λόγω ακυρότητας της διαδικασίας κατάρτισης των ένδικων συμβάσεων κατά τα προαναφερόμενα και να γίνει δεκτή, ως προς την επικουρική από τον αδικαιολόγητο πλουτισμό βάση της, καθόσον αποδείχθηκε ότι για τα προαναφερόμενα πωληθέντα είδη, που αντιστοιχούν στις ως άνω άκυρες συμβάσεις πώλησης, σε εκτέλεση των οποίων εκδόθηκαν τα προαναφερόμενα τιμολόγια και παραδόθηκαν στο Ν.Π.Δ.Δ.

με την επωνυμία ΙΚΑ-ΕΤΑΜ τα αναφερόμενα σε αυτά ιατρικά είδη, το τελευταίο, ούτε κάποιος από τους διαδόχους αυτού, δεν έχει προβεί μέχρι σήμερα σε καμία καταβολή. Τέλος, ως προς, δε, την παθητική νομιμοποίηση του εκκαλούντος, Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία Ενιαίος Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης (Ε.Φ.Κ.Α), πρέπει να αναφερθούν ότι η ένδικη αξίωση προέρχεται από πώληση υλικών προς την Τοπική Μονάδα Υγείας ΙΚΑ Αχαρνών, η οποία κατά τον χρόνο άσκησης της αγωγής 9-9-2011, ήταν ενταγμένη στο ΙΚΑ, ακολούθως με το νόμο 3918/2011 περιήλθε στον ΕΟΠΥΥ, με έναρξη λειτουργίας έξι μήνες μετά τη δημοσίευση του νόμου αυτού, κατέστη καθολικός διάδοχος του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ στον οποίο δυνάμει της κοινής υπουργικής απόφασης Υπουργών Εργασίας και Υγείας με ΦΕΚ Β 30120/29-12-2011 εντάχθηκαν από 1-1-2012 μεταξύ άλλων οι Μονάδες Υγείας του ΙKA -ΕΤΑΜ και τέλος κατέστη αποκεντρωμένη μονάδα της 1ης Δ.Υ.ΠΕ, με το ν. 4238/2014, σε συνδυασμό με την με αριθμό Γ.Π/οικ. 16339 απόφαση του Υφυπουργού Υγείας περί Χωροταξικής Κατανομής ανά Υγειονομική Περιφέρεια των υφιστάμενων Μονάδων Υγείας του ΕΟΠΥΥ, οι οποίες μεταφέρονται και εντάσσονται στην οργανωτική δομή των Δ.Υ.Π.Ε της Χώρας (ΦΕΚ 376Β/2014).

Επομένως, ο ισχυρισμός του ήδη εφεσιβλήτου, κατ' εκτίμηση του από το παρόν Δικαστήριο, διά των προτάσεών του ότι δεν νομιμοποιείται το ίδιο αλλά ο ΕΟΠΥΥ, δεν είναι βάσιμος, αφού για την πληρωμή των προμηθειών υλικών των νοσοκομείων μέχρι και την 31-12-2014, δηλ. και των επιδίκων, που έλαβαν χώρα το έτος 2007 (γεγονός που συνομολογείται από το ίδιο) ευθύνεται το αρχικώς εναγόμενο Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

ως καθολικός διάδοχος του Ι.Κ.Α. - Ε.Τ.Α.Μ και τελικά το εκκαλούν Ν.Π.Δ.Δ. "Ε.Φ.Κ.Α.", ως οιονεί καθολικός διάδοχος του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 97 του ν. 4486/2017, κατά δε την διάταξη του άρθρου 13 του ν. 4578/2018 που ίσχυε κατά το χρόνο εκδίκασης της υπόθεσης (άρθρο 533 παρ. 2 ΚΠολΔ,...), ο ΕΦΚΑ νομιμοποιείται στη διεξαγωγή των δικών και ενδίκων μέσων μη θιγόμενης της νομικής θέσης του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

ενώ οι επίδικες, δεν αφορούν ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις που εξαιρέθηκαν ρητώς, κατά τα ανωτέρω (άρθρο 52 παρ. 4 ν. 4430/2016, όπως ισχύει και άρθρο 12 ν. 4578/2018), που εξακολουθούσαν να παρακολουθούνται από τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και να βαρύνουν τον προϋπολογισμό του, ενώ κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής ( 9-9-2011 ) δεν είχαν ενταχθεί ακόμα στον ΕΟΠΥΥ οι Μονάδες Υγείας ΙΚΑ- ΕΤΑΜ και μόνο το ΙΚΑ νομιμοποιούνταν παθητικά.

Επομένως, βάσει των προαναφερομένων διατάξεων και των νομικών σκέψεων που προηγήθηκαν, ο Ενιαίος Φορέας Κοινωνικής Ασφαλίσεως (Ε.Φ.Κ.Α.) καθίσταται από 30-6-2017 καθολικός διάδοχος του Ε.Ο.Π.ΥΎ.... νομιμοποιείται παθητικά για την άσκηση της υπό κρίση έφεσης, κρίνεται απορριπτέος ως αβάσιμος ο ισχυρισμός του εφεσιβλήτου περί έλλειψης παθητικής του νομιμοποίησης.

Συνεπώς, κατέστη και το ίδιο αδικαιολογήτως πλουσιότερο κατά την αξία των πωληθέντων υγειονομικών υλικών, χωρίς νόμιμη αιτία, σε βάρος της περιουσίας της ενάγουσας, και υποχρεούται να αποδώσει σε αυτήν την ωφέλεια που απέκτησε. Ο ισχυρισμός του, ότι δεν σώζεται ο πλουτισμός στο ίδιο, πρέπει να απορριφθεί ως μη νόμιμος.

Τούτο διότι, αφενός εκκινεί από εσφαλμένη προϋπόθεση, δηλ. αυτή της έλλειψης παθητικής του νομιμοποίησης, που κατά τα ανωτέρω κρίνεται απορριπτέος, αφετέρου,... ο πλουτισμός σώζεται και όταν, όπως εν προκειμένω, το αντικείμενο αυτού αναλώθηκε για τις ανάγκες του λήπτη, που θα αντιμετώπιζε με δικές του δαπάνες, στις οποίες θα υποβαλλόταν για την προμήθεια παρόμοιων ειδών από άλλον προμηθευτή.

Η δαπάνη αυτή ταυτίζεται κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας με την τιμή πώλησης των ανωτέρω υλικών προς το αρχικώς εναγόμενο συμβληθέν ΝΠΔΔ με την επωνυμία ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, στη συνέχεια στο οιονεί καθολικό διάδοχο ΝΠΔΔ με την επωνυμία Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και κατά επέκταση στο εφεσίβλητο, ούτε άλλωστε προέκυψε ανταποδεικτικά κάτι διαφορετικό και ανέρχεται σε ποσό των 45.213,10 ευρώ.

Κατ' ακολουθίαν, η αγωγή πρέπει να γίνει δεκτή ως και ουσιαστικά βάσιμη ως προς την επικουρική της βάση και πρέπει να υποχρεωθεί το εναγόμενο, να καταβάλει στην ενάγουσα, το ποσό των 45.213,10 ευρώ με τις διατάξεις περί αδικαιολόγητου πλουτισμού, με το νόμιμο τόκο από την επομένη της επίδοσης της αγωγής και μέχρι την πλήρη εξόφληση, απορριπτόμενων ως μη νόμιμων, κατά το άρθρο 7 παρ. 2 του ν.δ. 496/1974, των κυρίων περί τοκοφορίας αιτημάτων από πρότερα χρονικά σημεία, εφόσον πρόκειται για αξίωση κατά ν.π.δ.δ., που συνίσταται σε απόδοση πλουτισμού λόγω ακυρότητας των μεταξύ αυτού και του ιδιώτη προμηθευτή συναφθεισών συμβάσεων, οπότε δεν υφίσταται πεδίο εφαρμογής του ΠΔ 166/2003, το οποίο προϋποθέτει αξίωση αμοιβής στηριζόμενη σε έγκυρη συμβατική σχέση,...

υπολογιζομένων όμως των τόκων αυτών σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 21 του Κώδικα περί Δικών του Δημοσίου (δ/γμα της 26.6./10.7.1944), που εφαρμόζεται και επί ν.π.δ.δ., διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 109 ΕισΝΑΚ και καθορίζει το νόμιμο επιτόκιο σε 6% ετησίως (ΑΕΔ 25/2012 ΤΝΠ Νόμος)". Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο, δέχθηκε την έφεση και αφού εξαφάνισε την εκκαλουμένη και κράτησε και δίκασε την αγωγή, δέχθηκε την αγωγή ως προς την επικουρική βάση του αδικαιολόγητου πλουτισμού και υποχρέωσε το εναγόμενο να καταβάλει στην ενάγουσα το ποσό των 45213,10 ευρώ με το νόμιμο τόκο από την επομένη της επίδοσης της αγωγής, υπολογιζόμενο με επιτόκιο 6% ετησίως.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 52 παρ. 4 του Ν. 4430/2016, όπως ισχύει μετά την τροποποίησή της με το άρθρο 97 παρ. 1α' Ν. 4486/2017, η οποία ήταν εφαρμοστέα και επίσης ορθά δεν εφάρμοσε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 13 Ν. 4578/2018, η οποία δεν ήταν εφαρμοστέα, αφού, κατά τις ουσιαστικές παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, η αναιρεσίβλητη είχε ληξιπρόθεσμη απαίτηση κατά του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ ποσού 45.213,10 ευρώ με βάση τον αδικαιολόγητο πλουτισμό, από τις αναφερόμενες στην απόφαση 41 άκυρες συμβάσεις πώλησης ιατρικών υλικών στην τοπική Μονάδα Υγείας Αχαρνών αυτού, οι οποίες συνάφθηκαν και εκτελέστηκαν από 8-2-2007 μέχρι τις 23-7-2007 και δεν είχαν εξοφληθεί μέχρι τις 30/6/2017 τόσο από το ΙΚΑ, όσο και από τον οιονεί καθολικό διάδοχό του - αρχικά εναγόμενο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, και συνεπώς, σύμφωνα με τη μείζονα σκέψη, η εκκρεμής ενώπιον του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου δίκη, αφορώσα στις ανωτέρω ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του κλάδου υγείας του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, που μεταβιβάστηκαν στον ΕΟΠΥΥ (και παρέμειναν σε αυτόν και μετά το Ν. 4238/2014 αφού δεν μεταφέρθηκαν στις Δ.Υ.Πε.) συνεχίστηκε νομίμως πλέον από τον ΕΦΚΑ (και ήδη τον e-ΕΦΚΑ), στον οποίο οι υποχρεώσεις αυτές μεταφέρθηκαν και βαρύνουν τον προϋπολογισμό του, χωρίς να επέλθει διακοπή της δίκης, και ο οποίος πλέον μόνος νομιμοποιείται παθητικά στην ένδικη υπόθεση, χωρίς να παύσει μεταγενέστερα η νομιμοποίηση αυτή του ΕΦΚΑ δυνάμει του άρθρου 13 του Ν. 4578/2018, όπως εσφαλμένως ισχυρίζεται το αναιρεσείον, γιατί το άρθρο αυτό δεν αφορά στις ανωτέρω ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις κατά του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, που μεταβιβάστηκαν στον ΕΟΠΥΥ και κατά το άρθρο 52 παρ. 4 του Ν. 4430/2016, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 97 παρ. 1α' του Ν. 4486/2017, "μεταφέρονται, παρακολουθούνται και βαρύνουν τον προϋπολογισμό του ΕΦΚΑ", αλλά εκείνες τις εκκρεμείς δίκες που έχουν ως αντικείμενο τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης (πρώην ΟΠΑΔ, πρώην Οίκος Ναύτου, πρώην ΤΑΥΤΕΚΩ), οι οποίες εντάχθηκαν μεν στον ΕΟΠΥΥ, αλλά δεν μεταφέρθηκαν μετά τις 30/6/2017 προς εξόφληση στον ΕΦΚΑ, γιατί εξαιρέθηκαν ρητά, και ως εκ τούτου εξακολουθούν να παρακολουθούνται από τον ΕΟΠΥΥ και να βαρύνουν τον προϋπολογισμό του.

Επομένως, οι πρώτος και δεύτερος λόγοι αναίρεσης, εξεταζόμενοι ως σύνολο, στους οποίους το αναιρεσείον προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την ανωτέρω από τον αρ. 1 (και όχι και από τους αρ. 9, 14 και 19) του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, είναι αβάσιμοι.

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 9 περ. γ` ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο άφησε αίτηση αδίκαστη. Ως "αίτηση" κατά την έννοια της διάταξης αυτής, νοείται κάθε αυτοτελής αίτηση των διαδίκων, με την οποία ζητείται η παροχή εννόμου προστασίας, υπό οιανδήποτε μορφή της, που δημιουργεί εκκρεμότητα δίκης, και ιδίως η αγωγή, η ανταγωγή, η κυρία παρέμβαση, η αυτοτελής πρόσθετη παρέμβαση, η ανακοπή ή τριτανακοπή και τα ένδικα μέσα (ΟλΑΠ 25/2003, ΑΠ 917/2020) όχι, όμως, και ο λόγος της έφεσης, που περιέχει παράπονο κατά της εκκαλούμενης απόφασης, το οποίο αφορά σε πραγματικές ή νομικές αυτής πλημμέλειες, αναφορικά με ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, ο οποίος συνιστά "πράγμα", κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ, η λήψη ή μη λήψη υπόψη του οποίου θεμελιώνει τον από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ προβλεπόμενο αναιρετικό λόγο (ΑΠ 81/2022, ΑΠ 62/2019, ΑΠ 845/2009).

Με τον τέταρτο λόγο αναίρεσης το αναιρεσείον προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την από τον αρ. 8 (και όχι από τους αρ. 1, 9, 14 και 19 που επικαλείται) του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, με την αιτίαση ότι το Εφετείο δεν "επιλήφθηκε" του έκτου λόγου έφεσής του, στον οποίο ζητούσε να μεταρρυθμιστεί η πρωτόδικη απόφαση όσον αφορά το προσωρινά εκτελεστό και προς διαμόρφωση της ορθής νομολογίας για το συγκεκριμένο ζήτημα και να αναγνωριστεί όπως έχει εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση η παρ. 9 του άρθρου 21 του Ν. 1902/1990, με βάση την οποία το ΙΚΑ έχει τα δικονομικά προνόμια του Δημοσίου και δεν διατάσσεται προσωρινή εκτέλεση κατ' αυτού, αναστέλλεται δε η δικαστική εκτέλεση κάθε τελεσίδικης απόφασης κατ' αυτού, τόσο κατά την προθεσμία άσκησης αίτησης αναίρεσης όσο και από την άσκησή της.

Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος γιατί, όπως προαναφέρθηκε, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο απέρριψε την αγωγή λόγω έλλειψης δικαιοδοσίας και συνεπώς δεν κήρυξε την απόφασή του προσωρινά εκτελεστή. Από τις διατάξεις των άρθρων 533 παρ. 2 του ΚΠολΔ και 2 του ΑΚ προκύπτει ότι το εφετείο, κατά το πρώτο στάδιο της δίκης της έφεσης κατά απόφασης που έχει προσβληθεί με έφεση, εφαρμόζει το νόμο που ίσχυε κατά το χρόνο δημοσίευσης της πρωτόδικης απόφασης, με μόνες εξαιρέσεις τις περιπτώσεις που ο νέος νόμος, με ρητή διάταξη, καταλαμβάνει και τις σχέσεις, που έχουν οριστικά κριθεί ή είναι πραγματικά ερμηνευτικός, οπότε θεωρείται σύγχρονος του ερμηνευόμενου, ενώ στην περίπτωση κατά την οποία, συνεπεία παραδοχής κάποιου λόγου έφεσης, ως ουσιαστικά βάσιμου, εξαφανίσει την εκκληθείσα απόφαση και ακολουθήσει νέο στάδιο, κατά το οποίο κρατώντας το ίδιο την υπόθεση, δικάζει αυτήν στην ουσία, υποκαθιστάμενο στη θέση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, οφείλει, συμμορφούμενο προς τη γενική διάταξη του άρθρου 2 του ΑΚ, να εφαρμόσει το νέο νόμο, αφού αυτός ισχύει κατά το χρόνο δημοσίευσης της δικής του απόφασης, που κρίνει την ουσία της υπόθεσης, ασχέτως αν αυτός έχει ή όχι αναδρομική δύναμη και η εφαρμογή του οδηγεί σε κρίση διαφορετική από εκείνη του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου (ΟλΑΠ 1/2020, ΑΠ 306/2017).

Ο αναιρετικός έλεγχος νομιμότητας της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης γίνεται με βάση το νόμο, που όφειλε να εφαρμόσει το ουσιαστικό δικαστήριο, του οποίου η απόφαση προσβάλλεται. Κατ' εξαίρεση ο αναιρετικός έλεγχος νομιμότητας θα γίνει με νόμο μεταγενέστερο εκείνου, αν ο τελευταίος έχει αναδρομική ισχύ και ορίζει ότι εφαρμόζεται και επί των τελεσιδίκως κριθέντων ή στις δίκες που είναι εκκρεμείς σε οποιοδήποτε δικαστήριο ή δεν έγιναν αμετάκλητες, με την προϋπόθεση ότι η διάταξη για αναδρομική ισχύ δεν προσκρούει σε διατάξεις υπερνομοθετικής ισχύος, Σύνταγμα, ΕΣΔΑ κ.λπ. (ΟλΑΠ 30/1998, ΑΠ 1628/2017).

Εξάλλου, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 21 του Κ.Δ. της 26-06/10-07-1944 "Περί Κώδικος των νόμων περί δικών του Δημοσίου": "Ο νόμιμος και ο της υπερημερίας τόκος πάσης του Δημοσίου οφειλής ορίζεται εις 6% ετησίως, πλην αν άλλως ωρίσθη διά συμβάσεως ή ειδικού νόμου. Ο ειρημένος τόκος άρχεται από της επιδόσεως της αγωγής".

Ακολούθως, με τη διάταξη του άρθρου 45 Ν. 4607/2019 (ΦΕΚ Α` 65/24-04-2019) ορίσθηκε ότι: "Το ύψος του νόμιμου επιτοκίου και του επιτοκίου υπερημερίας κάθε οφειλής του Δημοσίου ισούται προς το επιτόκιο των πράξεων Κύριας Αναχρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (MRO), που ισχύει κατά την ημερομηνία άσκησης του ένδικου βοηθήματος, πλέον τριών (3,00) εκατοστιαίων μονάδων ετησίως.

Το επιτόκιο του προηγούμενου εδαφίου δεν μεταβάλλεται, κατά το μέρος που αφορά το επιτόκιο των πράξεων Κύριας Αναχρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (MRO), πριν από την εκάστοτε σωρευτική μεταβολή αυτού κατά μία (1,00) εκατοστιαία μονάδα, με σχετική βάση υπολογισμού του το επιτόκιο που ισχύει κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος Τα ανωτέρω δεν ισχύουν για:

α)...β)...γ)...Με την επιφύλαξη των εξαιρέσεων αυτών, όπου στην κείμενη νομοθεσία γίνεται αναφορά ή παραπομπή στο ύψος του οφειλόμενου από το Δημόσιο νόμιμου επιτοκίου ή και του επιτοκίου υπερημερίας, νοείται το επιτόκιο του παρόντος (παρ. 1). Στην περίπτωση των ένδικων βοηθημάτων κατά του Δημοσίου, τόκος οφείλεται, σε κάθε περίπτωση, μόνο από την επίδοση των σχετικών δικογράφων από τον διάδικο στον Υπουργό Οικονομικών ή στο αρμόδιο όργανο του Δημοσίου ή της Αρχής που προβλέπεται από τον νόμο σε ειδικές κατηγορίες υποθέσεων... (παρ. 2).

Με την πιο πάνω ρύθμιση του άρθρ. 45 του Ν. 4607/2019 τροποποιήθηκε το πλαίσιο για την τοκοφορία των οφειλών του Δημοσίου, με μείωση του επιτοκίου από το έως τότε ισχύον έξι τοις εκατό (6%) ετησίως, στο ύψος που ορίζεται στην εν λόγω νέα διάταξη, επειδή, όπως αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση του νόμου, το (προ)ισχύον νόμιμο επιτόκιο για τις οφειλές του Δημοσίου (ύψους 6% ετησίως), εκτός του γεγονότος ότι κρίνεται ιδιαίτερα υψηλό για τις σημερινές δημοσιονομικές συνθήκες, λόγω του αμετάβλητου χαρακτήρα του, δεν προσαρμόζεται στο εκάστοτε χρηματοοικονομικό περιβάλλον, με αποτέλεσμα τη σοβαρή επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού, λαμβανομένου υπόψη και του ρυθμού απονομής δικαιοσύνης και επίσης, με την ρύθμιση αυτή ενοποιήθηκε η έως τώρα υφιστάμενη νομοθεσία και καθιερώνεται ενιαίος τρόπος υπολογισμού του οφειλόμενου από το Δημόσιο τόκου (νόμιμου και υπερημερίας), για τις σχετικές οφειλές αυτού, ανεξάρτητα από την αιτία τους, με αναφορά στο επιτόκιο των πράξεων Κύριας Αναχρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (MRO), το οποίο ισχύει κατά την ημερομηνία άσκησης του ενδίκου βοηθήματος (γένεση επιδικίας), πλέον των προτεινόμενων εκατοστιαίων μονάδων (ΑΠ 1303/2022).

Περαιτέρω, από τη διάταξη της παρ. 3 του ιδίου άρθρου 45 του ανωτέρω Ν. 4607/2019, που ορίζει ότι οι παράγραφοι 1 και 2 εφαρμόζονται και σε όλες τις εκκρεμείς υποθέσεις, σε οποιοδήποτε βαθμό και στάδιο, για το μέρος κατά το οποίο οι αξιώσεις για τόκο ανάγονται και υπολογίζονται σε χρόνο μετά την πρώτη του επόμενου μήνα από την έναρξη ισχύος του παρόντος, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι ο νόμος αυτός δημοσιεύθηκε την 24η Απριλίου 2019, συνάγεται ότι στις υποθέσεις, οι οποίες είναι εκκρεμείς σε οποιοδήποτε βαθμό και στάδιο, συνεπώς και ενώπιον του Αρείου Πάγου, κατά την 24η Απριλίου 2019, το επιτόκιο οφειλών του Δημοσίου μέχρι και τις 30-04-2019 θα υπολογίζεται σε ποσοστό 6% ετησίως, σύμφωνα με την προϊσχύουσα διάταξη του άρθρου 21 του Δ/τος της 26-06/10-07-1944 και από 01-05-2019 θα υπολογίζεται σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 45 του Ν. 4607/2019 (ΑΠ 1303/2022).

Οι ανωτέρω διατάξεις εφαρμόζονται και για τον ΕΦΚΑ, σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 62 παρ. 3 Θ' του Ν. 4387/2016, που ορίζει ότι ο Ε.Φ.Κ.Α. έχει τα ουσιαστικά, δικονομικά και οικονομικά προνόμια του Δημοσίου. Με τον τρίτο λόγο αναίρεσης το αναιρεσείον προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση πλημμέλεια από τον αρ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με την αιτίαση ότι το Εφετείο εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε την διάταξη του άρθρου 21 του από 26-6/10-7-1944 διατάγματος "Περί Κώδικος των νόμων περί δικών του Δημοσίου", η οποία δεν ήταν εφαρμοστέα και εσφαλμένα δεν εφάρμοσε την εφαρμοστέα διάταξη του άρθρου 45 του Ν. 4607/2019, που έχει ισχύ και για τον ΕΦΚΑ και έτσι το υποχρέωσε να καταβάλει τόκο, για το μετά την 1/5/2019 χρονικό διάστημα, με επιτόκιο 6% ετησίως από την επίδοση της αγωγής και όχι με το επιτόκιο του άρθρου 45 Ν. 4607/2019, που εφαρμόζεται και στις εκκρεμείς δίκες.

Ο λόγος αυτός είναι βάσιμος, αφού η νέα ως άνω ρύθμιση του άρθρ. 45 ν. 4607/2019, έχοντας ημερομηνία έναρξης ισχύος την 24.4.2019, ίσχυε τόσο κατά τον χρόνο συζήτησης της έφεσης του αναιρεσείοντος ενώπιον του Εφετείου (1-6-2021), όσο και κατά το χρόνο δημοσίευσης της αναιρεσιβαλλομένης απόφασης (15-2-2022) και καταλάμβανε και την εκκρεμή στις 24.4.2019 ένδικη αξίωση της ιδιώτη - ενάγουσας - εφεσίβλητης - και ήδη αναιρεσίβλητης, για επιδίκαση τόκου, κατά το μέρος που η αξίωση αυτή ανάγεται και υπολογίζεται σε χρόνο μετά την πρώτη του επόμενου μήνα από την έναρξη ισχύος του εν λόγω νόμου και συνεπώς, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, το οποίο με την αναιρεσιβαλλομένη απόφασή του παρέλειψε να εφαρμόσει την διάταξη του άρθρ. 45 Ν. 4607/2019, που ήταν εφαρμοστέα και για τον ΕΦΚΑ, για το μετά την 1/5/2019 χρονικό διάστημα, αν και ήταν υποχρεωμένο να το κάνει και αυτεπαγγέλτως, σύμφωνα με την προηγηθείσα μείζονα σκέψη, έσφαλε ως προς την εφαρμογή του νόμου, κατά το μέρος που η κρίση του αυτή (περί τοκοδοσίας) αφορά στο χρονικό διάστημα μετά την 1/5/2019, αφού από τότε και μεταγενέστερα, ο οφειλόμενος από το Δημόσιο και συνεπώς και από τον ΕΦΚΑ τόκος υπολογίζεται με βάση τη νεότερη και ειδική ρύθμιση του άρθρ. 45 ν. 4607/2019 και όχι κατά το άρθρ. 21 του "Κώδικος των νόμων περί δικών του Δημοσίου", το οποίο δεν είναι εφαρμοστέο για το χρονικό αυτό διάστημα.

Κατόπιν των ανωτέρω, κατά παραδοχή του ως άνω κριθέντος ως βασίμου λόγου αναιρέσεως, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση μόνο κατά το κεφάλαιο των τόκων. Ενόψει δε του ότι η υπόθεση δεν χρειάζεται περαιτέρω διευκρίνιση, πρέπει αυτή, κατ' εφαρμογή του άρθρου 580 παρ. 3 εδ. α του ΚΠολΔ, να κρατηθεί και να δικασθεί από το παρόν αναιρετικό τμήμα και στη συνέχεια να γίνει δεκτή η αγωγή της ενάγουσας-ήδη αναιρεσίβλητης κατά την επικουρική της βάση από τον αδικαιολόγητο πλουτισμό και να υποχρεωθεί το αναιρεσείον, που συνεχίζει την δίκη ως οιονεί καθολικός διάδοχος του αρχικά εναγομένου ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, να καταβάλει στην ενάγουσα το επιδικασθέν (με την προσβαλλόμενη απόφαση κατά το μη αναιρούμενο μέρος) ποσό των 45213,10 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής και μέχρι την εξόφληση, με επιτόκιο έξι τοις εκατό (6%) ετησίως για το διάστημα έως και τις 30.4.2019 και με το επιτόκιο του άρθρου 45 ν. 4607/2019 για το διάστημα από 1.5.2019 και εφεξής.

Τέλος, τα δικαστικά έξοδα πρέπει να συμψηφιστούν στο σύνολό τους μεταξύ των διαδίκων, κατά το άρθρο 22 παρ. 2 εδ. β` του ν. 3693/1957, που εφαρμόζεται και για το αναιρεσείον κατά το άρθρο 62 παρ. 3 περ. Θ του Ν. 4387/2016, όπως ισχύει (ΑΠ 1815/2022, ΑΠ 259/2020), σε συνδ. με τα άρθρα 178 και 183 του ΚΠολΔ, λόγω της εν μέρει νίκης και ήττας αυτών.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ την υπ' αριθ. 741/2022 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος αυτής.

ΚΡΑΤΕΙ και ΔΙΚΑΖΕΙ την υπόθεση κατά το αναιρούμενο μέρος της, ήτοι την από 6-9-2011 και με αριθ. κατ. 150858/11795/2011 αγωγή, ως προς το ανωτέρω κεφάλαιο των τόκων.

ΥΠΟΧΡΕΩΝΕΙ το αναιρεσείον ΝΠΔΔ, ως διάδοχο του αρχικά εναγομένου ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ - ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΜΙΣΘΩΤΩΝ (ΙΚΑ - ΕΤΑΜ)", να καταβάλει στην ενάγουσα - αναιρεσίβλητη το επιδικασθέν (με την ως άνω υπ' αριθ. 741/2022 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών κατά το μη αναιρούμενο μέρος), ποσό των σαράντα πέντε χιλιάδων διακοσίων δεκατριών ευρώ και δέκα λεπτών (45.213,10), με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής και μέχρι την εξόφληση και με επιτόκιο έξι τοις εκατό (6%) ετησίως για το χρονικό διάστημα έως και τις 30/4/2019 και με το επιτόκιο του άρθρου 45 ν. 4607/2019 για το χρονικό διάστημα από 1/5/2019 και εφεξής. Και

ΣΥΜΨΗΦΙΖΕΙ στο σύνολό τους τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 28 Νοεμβρίου 2023.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 26 Μαρτίου 2024.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ