Supreme Court dismisses appeal on appealable grounds regarding partition of common property lacking building permits.

Απόφαση 446 / 2025 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 446/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αγάπη Τζουλιαδάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιφιγένεια Ματσούκα, Φωτεινή Μηλιώνη, Ευαγγελία Στεργίου, Αναστασία Καραμανίδου-Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ, δημόσια, στο ακροατήριό του, στις 4 Δεκεμβρίου 2024, με την παρουσία και του γραμματέα Παναγιώτη Μπούκη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δ. Θ. του Ε., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου του Ιωάννη Κάκου, και δεν κατέθεσε προτάσεις. Του αναιρεσιβλήτου: Χ. Θ. του Ε., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Γκριμπαβιώτη, με δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-5-2017 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Άρτας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 52/2018 μη οριστική, 63/2020 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 148/2022 του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί ο αναιρεσείων με την από 29-5-2023 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Με την με αρ. κατ. ...2023 αίτηση αναίρεσης, προσβάλλεται η με αρ. 148/27-5-2022 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων που εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την τακτική διαδικασία και η οποία δέχθηκε τυπικά και απέρριψε κατ ουσίαν την από 27-10-2020 έφεση, που άσκησε ο εκκαλών-εναγόμενος και ήδη αναιρεσείων (Δ. Θ.) κατά της με αρ. 63/2020 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Άρτας, με την οποία είχε γίνει δεκτή ως και κατ ουσίαν βάσιμη η από 12-5-2017 αγωγή διανομής κοινού ακινήτου του ενάγοντος και ήδη αναιρεσίβλητου (Χ. Θ.) κατά του εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος και διέταξε την δια πλειστηριασμού διανομή του ακινήτου. Η αίτηση ασκήθηκε νομότυπα κι εμπρόθεσμα, εντός της τριακονθήμερης προθεσμίας του άρθρου 564 παρ. 1 του ΚΠολΔ, καθόσον αντίγραφο της προσβαλλομένης αποφάσεως επιδόθηκε στον αναιρεσείοντα στις 5-5-2023, όπως προκύπτει από τη σχετική επισημείωση του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών Τ. Ν. επί του προσκομιζομένου αντιγράφου της προσβαλλομένης αποφάσεως και η αίτηση αναίρεσης κατατέθηκε στην γραμματεία του εκδόσαντος αυτήν δικαστηρίου στις 30-5-2023 (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 1 και 144 του ΚΠολΔ). Επομένως είναι παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

2. α) Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 798, 799, 800 και 801 του ΑΚ, και 480, 480 Α, 481 και 484 παρ.1 του ΚΠολΔ, οι οποίες, σύμφωνα με το άρθρο 1113 του ΑΚ, εφαρμόζονται και επί διανομής κοινού πράγματος, προκύπτει ότι αν δεν συμφωνούν όλοι οι κοινωνοί για τη λύση της κοινωνίας με διανομή, κάθε κοινωνός μπορεί να ζητήσει τη δικαστική διανομή κατά τις διατάξεις του ΚΠολΔ (άρθρ. 478 επ.).

Με το άρθρο 480 Α`, ειδικότερα, καθιερώθηκε για πρώτη φορά ως τρόπος αυτούσιας διανομής κοινού οικοπέδου στο οποίο υπάρχει έστω και μια μόνο οικοδομή ή το οποίο είναι ακάλυπτο και οικοδομήσιμο, η, κατόπιν σχετικού αιτήματος κάποιου από τους συγκυρίους του οικοπέδου, σύσταση χωριστής ιδιοκτησίας, είτε κατά ορόφους ή μέρη ορόφων είτε σε διακεκριμένα μέρη του ενιαίου οικοπέδου, στα οποία θα είναι δυνατή η ανέγερση χωριστών οικοδομημάτων, σύμφωνα με τον ν. 3741/1929 και το ν.δ. 1024/1971, αντίστοιχα, καθώς και τα άρθρα 1002 και 1117 ΑΚ.

Περαιτέρω ορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 480Α ΚΠολΔ, ότι το δικαστήριο αποφασίζει τη διανομή με τον τρόπο που αναφέρεται στην παράγραφο αυτή, αν είναι εφικτή και δεν αντιβαίνει στο συμφέρον των λοιπών συγκυρίων και υπό την επιφύλαξη πάντοτε των πολεοδομικών διατάξεων, με την έννοια ότι η υπάρχουσα οικοδομή θα περιέλθει, ως αυτοτελής ιδιοκτησία, σε ένα από τους (συγ)κυρίους και στους λοιπούς θα περιέλθουν οι ανεγερθησόμενες υπόλοιπες ιδιοκτησίες επί των οριζόμενων από το Δικαστήριο διακεκριμένων μερών, με εξίσωση των τυχόν ανισοτήτων με την καταβολή χρηματικού ποσού ή σύσταση δουλειών (ΑΠ 619/2022, ΑΠ 2230/2009, ΑΠ 1843/1999).

β) Στη διάταξη του άρθρου 1 παρ. 1 του ν. δ. 1024/1971 "περί διηρημένης ιδιοκτησίας επί οικοδομημάτων ανεγειρομένων επί ενιαίου οικοπέδου" ορίζεται ότι : "εν τη εννοία του άρθρου 1 του Ν. 3741/1929 και των άρθρων 1002 και 1117 του Αστικού Κώδικος δύναται να συσταθεί διηρημένη ιδιοκτησία και επί πλειόνων αυτοτελών οικοδομημάτων ανεγειρομένων επί ενιαίου οικοπέδου ανήκοντος εις ένα ή πλείονας, ως και επί ορόφων ή μερών των οικοδομημάτων τούτων, επιφυλασσομένων των πολεοδομικών διατάξεων".

Η σύσταση καθέτου ιδιοκτησίας διέπεται κατά τα λοιπά από τις διατάξεις των άρθρων 1 επ. του ν. 3741/1929 και των άρθρων 1002 και 1117 ΑΚ. Εξάλλου η κάθετη ιδιοκτησία είναι σύνθετο εμπράγματο δικαίωμα, το οποίο αποτελείται από το δικαίωμα χωριστής αποκλειστικής κυριότητας στη διαιρεμένη ιδιοκτησία (οικοδόμημα) που υπάρχει ή πρόκειται να ανεγερθεί στο διαιρετό χώρο του οικοπέδου και από το δικαίωμα αναγκαστικής εξ αδιαιρέτου συγκυριότητας στα κοινά μέρη, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται οπωσδήποτε το ενιαίο οικόπεδο επί του οποίου τα αυτοτελή οικοδομήματα που αποτελούν διαιρεμένες (κάθετες) ιδιοκτησίες και οι τυχόν κοινόχρηστοι χώροι (ΑΠ 1231/2020, ΑΠ 443/2020, ΑΠ 891/2010).

Στην νομοθεσία αυτή περιλαμβάνονται, και είναι, συνεπώς, εν προκειμένω τηρητέες, και οι διατάξεις για τα ελάχιστα όρια αρτιότητας, το ποσοστό κάλυψης, τον ακάλυπτο χώρο, τον συντελεστή δόμησης, καθώς και τους λοιπούς όρους δόμησης, που καθορίζονται από το Γενικό Οικοδομικό Κανονισμό και τις ειδικές πολεοδομικές διατάξεις της περιοχής (ΣτΕ 1119/2008).

Περαιτέρω παρά την ύπαρξη συνεστημένης κάθετης ιδιοκτησίας, το οικόπεδο από άποψη δόμησης παραμένει ενιαίο και επίκοινο ο δε συντελεστής δόμησης υπολογίζεται ενιαίως (ΑΠ 1...2015). γ) Οπως έχει κριθεί, κατά την έννοια των άρθρων 1, 2, 4, 20, 30 και 43-45 του ν.δ/τος της 17.7/16.8.1923 (Α` 228), 2 παρ. 15, 6 παρ. 2α του ΓΟΚ (ν. 1577/1985, Α` 210), ήδη άρθρων 152, 153, 411, 276, 301, 242 παρ. 15 και 243, αντιστοίχως, του Κώδικα Βασικής Πολεοδομικής Νομοθεσίας, που απηχούν το θεμελιώδη πολεοδομικό κανόνα της δομήσεως μόνον ακινήτων που έχουν πρόσωπο σε κοινόχρηστο χώρο, προκειμένου να χορηγηθεί οικοδομική άδεια, η πολεοδομική αρχή οφείλει να διαπιστώσει προεχόντως αν το ακίνητο έχει πρόσωπο σε χώρο ο οποίος έχει τεθεί σε κοινή χρήση με οποιοδήποτε νόμιμο τρόπο.

Ειδικότερα ως οδός, επί της οποίας πρέπει να έχει πρόσωπο το οικόπεδο, για να είναι οικοδομήσιμο, νοείται όχι η προβλεπόμενη απλώς από το σχέδιο πόλεως, αλλά εκείνη, η οποία έχει καταστεί πράγματι κοινόχρηστη καθ'όλο το, από το σχέδιο πόλης, προβλεπόμενο πλάτος της είτε με τη συντέλεση της επί των ρυμοτομουμένων ακινήτων επιβληθείσας απαλλοτρίωσης είτε με παραίτηση από το δικαίωμα της αποζημίωσης και της παραχώρησης του ρυμοτομουμένου ακινήτου στην κοινή χρήση ή με άλλο τρόπο προβλεπόμενο από τις δημοσίου δικαίου διατάξεις της πολεοδομικής νομοθεσίας ώστε να εξασφαλίζεται η προσπέλαση στο οικόπεδο (ΣτΕ 3358/2014, ΣτΕ 3563/2008, ΣτΕ 1926/1979, ΣτΕ 2521/2000, ΣτΕ 2332/1995).

Κοινόχρηστη δε καθίσταται η οδός 1) με ρυμοτόμηση κατά τα ανωτέρω εκτεθέντα, 2) με τη βούληση των ιδιοκτητών η οποία πρέπει να γίνει με νομότυπη δικαιοπραξία 3) με την αμνημονεύτου χρόνου αρχαιότητα, την οποία προέβλεπε το προϊσχύσαν βυζαντινορωμαϊκό δίκαιο (ν.3 παρ. 2 Πανδ. 43.7, ν. 2 παρ. 8, Πανδ. 39. 3, ν. 28 Πανδ. 22. 3), 4), μετά δε την εισαγωγή του Αστικού Κώδικα, μπορεί έμμεσα να επιτευχθεί παρόμοιο αποτέλεσμα με βάση το άρθρο 281 αυτού, αν δηλαδή ο κύριος άφησε επί μακρό χρόνο το πράγμα εκτεθειμένο στην κοινή χρήση "ανεχόμενος ή πολύ περισσότερο επιθυμών αυτό να καταστεί κοινής χρήσεως"(ΑΠ 481/2024, ΑΠ 1728/2022, ΑΠ 1226/2019).

Από τον συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων συνάγεται ότι για την αυτούσια διανομή κοινού ακινήτου με σύσταση κάθετης ιδιοκτησίας, πρέπει το ακίνητο, το οποίο από άποψη δόμησης παραμένει ενιαίο και επίκοινο, να διαθέτει τα ελάχιστα όρια αρτιότητας και οικοδομησιμότητας και τους λοιπούς όρους δόμησης που καθορίζονται από τον ΓΟΚ της κάθε περιοχής.

Μεταξύ των προϋποθέσεων αρτιότητας ενός οικοπέδου είναι και το ότι πρέπει αυτό να έχει πρόσωπο σε κοινόχρηστη οδό και ως τέτοια νοείται όχι η προβλεπόμενη απλώς από το σχέδιο πόλεως, αλλ' εκείνη, η οποία έχει καταστεί πράγματι κοινόχρηστη καθόλο το πλάτος που προβλέπει το σχέδιο πόλης.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 παρ.1 εδ. α' του ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται μόνο, αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή εάν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και εάν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε ως ψευδής ερμηνεία του κανόνα δικαίου, δηλαδή όταν το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σε αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε ως κακή εφαρμογή, ήτοι εσφαλμένη υπαγωγή σ' αυτόν των περιστατικών της ατομικής περίπτωσης που καταλήγει σε εσφαλμένο συμπέρασμα με τη μορφή του διατακτικού (ΟλΑΠ 1/2016, ΟλΑΠ 2/2013). Με τον παραπάνω λόγο αναίρεσης ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής και των ισχυρισμών (ενστάσεων) των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα του ανωτέρω δικαστηρίου κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς (ΟλΑΠ 1/2022, ΑΠ 453/2023, ΑΠ 330/2022, ΑΠ 319/2017).

3. Στην προκειμένη περίπτωση ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος με την από 12-5-2017 και αρ. καταθ. ...2017 αγωγή του, εκθέτοντας ότι με τον εναγόμενο είναι συγκύριοι, ο ίδιος σε ποσοστό 78,565% και ο εναγόμενος σε ποσοστό 21,345%, ενός ακινήτου άρτιου και οικοδομήσιμου, εμβαδού 608,75 τ.μ. κατά δε το κτηματολόγιο 612 τ.μ., από το οποίο ρυμοτομούνται τμήματα εμβαδού 12,61 τ.μ.

και 62,99 τ.μ., εντός αυτού δε βρίσκεται ισόγειο κτίσμα 52,80 τ.μ. και κάλυψης 59,38 τ.μ. που ανηγέρθη με την με αρ. ...1968 οικοδομική άδεια και ότι ο εναγόμενος δεν συμφωνεί σε εκούσια διανομή, ζήτησε τη διανομή του ακινήτου κατά τα ανήκοντα στον καθένα ποσοστά συνιδιοκτησίας, αυτούσια άλλως με πλειστηριασμό. Επί της αγωγής αυτής, εκδόθηκε η με αρ. 52/2018 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Άρτας, η οποία αφού απέρριψε ως νόμω αβάσιμο, το, με τις εμπρόθεσμα κατατεθείσες προτάσεις του εναγομένου, προβαλλόμενο αίτημα περί αυτούσιας διανομής με σύσταση κάθετης ιδιοκτησίας, διέταξε την διεξαγωγή πραγματογνωμοσύνης.

Μετά την διενέργεια της πραγματογνωμοσύνης του πολιτικού μηχανικού Π. Α. και τη σύνταξη της από 29-1-2019 έκθεσης, εκδόθηκε η με αρ. 63/2020 οριστική απόφαση του ίδιου δικαστηρίου με την οποία, έγινε δεκτή η αγωγή ως κατ ουσίαν βάσιμη και διατάχθηκε η δια πλειστηριασμού διανομή του ακινήτου. Κατά της απόφασης αυτής ο εναγόμενος και ήδη αναιρεσείων Δ.

Θ., άσκησε την από 27-10-2020 έφεση, επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλομένη με αρ. 148/2022 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων, η οποία, αφού έκανε τυπικά δεκτή την έφεση, έκρινε νόμιμο το αίτημα του εναγομένου-εκκαλούντος περί αυτούσιας διανομής με σύσταση καθέτου ιδιοκτησίας και υπό τις παραδοχές ότι δεν είναι δυνατή η αυτούσια διανομή του ακινήτου για το λόγο ότι το τμήμα του εναγομένου καθίσταται μη άρτιο και μη οικοδομήσιμο και ότι διανομή με σύσταση καθέτου ιδιοκτησίας δεν είναι δυνατή για το λόγο ότι το ακίνητο δεν έχει πρόσωπο 14 μ.

σε διανοιγμένη πλήρως οδό - απορρίπτοντας το σχετικό αίτημα του εναγομένου ως αβάσιμο κατ ουσίαν- απέρριψε στη συνέχεια την έφεση κατ ουσίαν. Ειδικότερα από την επισκόπηση (άρθρ. 561 παρ. ΚΠολΔ) της προσβαλλομένης απόφασης, κατά το αναιρετικά ενδιαφέρον τμήμα αυτής, προκύπτει ότι αυτή δέχτηκε ότι: α) η αυτούσια διανομή του επιδίκου σε δύο αυτοτελή και αυτούσια τμήματα ανάλογα με το ποσοστό συγκυριότητας εξ αδιαιρέτου του καθενός, είναι προδήλως ανέφικτη αλλά και ασύμφορη διότι από τη φυσική διαίρεσή του σε μέρη, ανάλογα προς τις ιδανικές μερίδες των διαδίκων κοινωνών, αυτό που θα περιέλθει στον εναγόμενο δεν θα είναι άρτιο και οικοδομήσιμο, αφού δεν θα έχει το ελάχιστο απαιτούμενο εμβαδόν κατά τους ισχύοντες πολεοδομικούς όρους δόμησης δηλ.

επιφάνεια 250 τ.μ. , ότι τούτο είναι ανέφικτο ακόμη και με εξίσωση των ανίσων μεριδίων και β) στη συνέχεια ερευνώντας κατ ουσίαν την διανομή του επικοίνου ακινήτου με σύσταση κάθετης ιδιοκτησίας, δέχτηκε επακριβώς τα εξής: "Ως προς την ουσιαστική βασιμότητα του εν λόγω αιτήματος, αποδείχθηκε ότι ο διορισθείς από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο πραγματογνώμονας διερεύνησε τη δυνατότητα αυτούσιας διανομής του κοινού ακινήτου των διαδίκων και πρότεινε τη διανομή του με σύσταση δύο καθέτων ιδιοκτησιών, όπως αναφέρεται στην προσκομιζόμενη και νομίμως επικαλούμενη πραγματογνωμοσύνη του.

Ειδικότερα ο άνω πραγματογνώμονας με την υπ αρ. 3/2019 έκθεσή του, γνωμοδοτεί μεταξύ άλλων, ότι ".....Το οικόπεδο έχει εμβαδόν υφισταμένης κατάστασης 610,82 τ.μ. και εμβαδόν κατά το κτηματολόγιο 611,87 τ.μ. και έχει πρόσωπο σε δημοτικό δρόμο μεταβλητού πλάτους ο οποίος είναι μη πλήρως διανοιγμένος και σε αδιάνοιχτο δημοτικό δρόμο πλάτους 4 μ.

Το οικόπεδο ρυμοτομείται κατά ένα τμήμα εμβαδού 82,64 τ.μ. και απομένει καθαρό εμβαδόν μετά την εφαρμογή της ρυμοτομίας 528,18 τ.μ.. Το οικόπεδο είναι άρτιο και οικοδομήσιμο, εφόσον τεθεί σε κοινή χρήση το ρυμοτομούμενο τμήμα του και διανοιχθεί πλήρως ένας εκ των δύο δημοτικών δρόμων στους οποίους έχει πρόσωπο......

Με βάση τους ισχύοντες όρους δόμησης του οικισμού, στον συγκεκριμένο Τομέα Β (ΦΕΚ 272Δ'/14-5-1990), το οικόπεδο για να είναι άρτιο και οικοδομήσιμο απαιτούνται εμβαδόν 250 τ.μ. και πρόσωπο επί πλήρους διανοιγμένου δρόμου 14 μ.". Καταλήγει δε στο συμπέρασμα ότι "... Είναι δυνατή η σύσταση δύο καθέτων συνιδιοκτησιών.

Πρέπει να τεθεί σε κοινή χρήση το ρυμοτομούμενο τμήμα με στοιχεία Α1......Α1, εμβαδού 82,64 τ.μ. και να παρακρατηθεί το δικαίωμα κυριότητας και αποζημίωσης σε αυτό..... Στο καθαρό τμήμα του οικοπέδου εμβαδού 528,18 τ.μ. με στοιχεία Α5 ....... Α23, θα συσταθούν δύο κάθετες ιδιοκτησίες, η κάθετη με στοιχείο (Ι) με στοιχεία.....

και εμβαδόν 386,66 τ.μ. με την κατοικία εμβαδού 52,56 τ.μ., με ποσοστό 73,206% επί του οικοπέδου και ποσοστό 78,565% επί της επιτρεπομένης δόμησης, η οποία θα δοθεί στον Θ. Χ. και η κάθετη (

ΙΙ) με στοιχεία ..... και εμβαδόν 141,52 τ.μ. με ποσοστό 26,794% επί του οικοπέδου και ποσοστό 21,435 % επί της επιτρεπομένης δόμησης η οποία θα δοθεί στον Θ. Δ.. Η συνολική δόμηση στο οικόπεδο είναι ........422,54 τ.μ.. Δηλαδή στην κάθετη (Ι) μπορεί να δομηθεί κτίσμα συνολικού εμβαδού (με το υπάρχον κτίσμα διότι μετρά στην δόμηση) ....331,97 τ.μ. και στην κάθετη (

ΙΙ) μπορεί να δομηθεί κτίσμα συνολικού εμβαδού ... 90,57 τ.μ.". Με την ως άνω έκθεσή του ο πραγματογνώμονας γνωμοδοτεί ότι το κοινό οικόπεδο είναι άρτιο και οικοδομήσιμο, εφόσον τεθεί σε κοινή χρήση το ρυμοτομούμενο τμήμα και διανοιχθεί πλήρως ένας εκ των δύο δημοτικών δρόμων στους οποίους έχει πρόσωπο και ότι είναι εφικτή η διανομή του με τη σύσταση δύο κάθετων ιδιοκτησιών ανάλογες με τι μερίδες των κοινωνών διαδίκων, κατά τα ειδικότερα ως άνω αναφερόμενα στην έκθεσή του, αποφαίνεται όμως ότι για τη διανομή του ακινήτου με τον τρόπο αυτό θα πρέπει να τεθεί σε κοινή χρήση το ρυμοτομούμενο τμήμα εμβαδού 82,64 τ.μ. (με παρακράτηση του δικαιώματος κυριότητος των συγκυρίων και αποζημίωσης σε αυτό) και να διανοιχθεί πλήρως ένα εκ των δύο δημοτικών δρόμων στους οποίους αυτό έχει πρόσωπο, ήτοι ο προτεινόμενος αυτός τρόπος διανομής του κοινού ακινήτου τελεί και εξαρτάται υπό μελλοντικό και αβέβαιο γεγονός το οποίο από τα προσκομιζόμενα και επικαλούμενα αποδεικτικά μέσα δεν προκύπτει ότι πραγματοποιήθηκε, αλλά το κοινό ακίνητο έχει πρόσωπο σε δημοτικό δρόμο μεταβλητού πλάτους, ο οποίος είναι μη πλήρως δανοιγμένος και σε αδιάνοιχτο δημοτικό δρόμο πλάτους 4 μ.

και δεν τέθηκε σε κοινή χρήση το ρυμοτομούμενο τμήμα του.". Περαιτέρω, το Εφετείο, λαμβάνοντας υπόψη και την από 15-3-2019 τεχνική έκθεση του μηχανικού Ε. Θ., που συντάχθηκε προς αξιολόγηση του πορίσματος της πραγματογνωμοσύνης κατ εντολή του εφεσιβλήτου-ενάγοντος, ο οποίος επικαλούμενος την εγκύκλιο 25/87 αναφέρει ότι ο μη διανοιγμένος δρόμος δεν προβλέπεται να διανοιχθεί και ότι η διανομή με σύσταση κάθετης ιδιοκτησίας είναι και ασύμφορη, δέχτηκε ότι: "Ενόψει των ανωτέρω και με βάση την υφιστάμενη κατάσταση του κοινού ακινήτου των διαδίκων, κρίνεται από το παρόν δικαστήριο ότι δεν είναι εφικτή η διανομή του με τη σύσταση χωριστών ιδιοκτησιών σε διακεκριμένα μέρη του σύμφωνα με το ν.δ. 1024.1971, ώστε η υπάρχουσα οικία να περιέλθει ως αυτοτελής ιδιοκτησία, σε έναν των συγκυρίων και στον άλλον να περιέλθει η ανεγερθησόμενη επί του οριζομένου υπό του δικαστηρίου διακεκριμένου μέρους ιδιοκτησία, εξισουμένων των τυχών ανισοτήτων με την καταβολή χρηματικού ποσού ή σύσταση δουλείας.

Ενόψει όλων των ανωτέρω αποδειχθέντων περιστατικών, η κοινωνία των διαδίκων επί του ακινήτου θα πρέπει να λυθεί με την δια του δημοσίου πλειστηριασμού πώλησή του ώστε κάθε συγκύριος να λάβει μέρος του εκπλειστηριάσματος ανάλογο με την ιδανική του μερίδα." 4. Ο αναιρεσείων, με τον μοναδικό λόγο της αναίρεσής του, πλήττει την προσβαλλομένη απόφαση για την εκ του αριθμού 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια της ευθείας παράβασης του νόμου, υπό τις αιτιάσεις ότι εσφαλμένα το Εφετείο εφάρμοσε το ν. 4067/2012 (Νέος Οικοδομικός Κανονισμός) άρθρο 7 αλλά και το ν. 4269/2014 (Χωροταξική και πολεοδομική μεταρρύθμιση) άρθρα 21 και 14 αυτού και δέχθηκε την με πλειστηριασμό διανομή του κοινού ακινήτου, εκθέτοντας ότι η αυτούσια διανομή με σύσταση χωριστής ιδιοκτησίας είναι εφικτή διότι το υπό διανομή ακίνητο εμπίπτει στο εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο του Πέτα Ν.

Άρτας, είναι γωνιακό και οριοθετείται στη μία πλευρά του από κοινόχρηστο δρόμο έστω και αν δεν είναι πλήρως διανοιγμένος και στην άλλη από μη διανοιγμένο δρόμο που είναι κοινόχρηστος, με αποτέλεσμα να έχει αυτό το αναγκαίο, από τις πολεοδομικές διατάξεις, πρόσωπο σε κοινόχρηστο χώρο.

Η προσβαλλομένη απόφαση, υπό τις ανωτέρω παραδοχές, ορθά ερμήνευσε και εφήρμοσε τις διατάξεις που αναφέρονται στη νομική σκέψη που προηγήθηκε, περί διανομής ακινήτου και αδυναμίας αυτούσιας διανομής αυτού με σύσταση κάθετης ιδιοκτησίας ακόμη δε και αυτές των νόμων 4067/2012 και 4269/2014 που επικαλείται ο αναιρεσείων με το αναιρετήριο.

Τούτο διότι, για να συσταθεί κάθετη ιδιοκτησία πρέπει το ακίνητο να είναι άρτιο και οικοδομήσιμο, το δε επίδικο υπό διανομή ακίνητο, δεν έχει αποκτήσει οικοδομησιμότητα καθόσον δεν έχει πρόσωπο σε πλήρως διανοιγμένη οδό ενόψει του ότι η μία οδός είναι μεταβλητού πλάτους και ρυμοτομείται τμήμα του επιδίκου προς πλήρη διάνοιξη αυτής (διαπλάτυνση) η δε άλλη οδός δεν έχει διανοιχθεί καθόλου και επίκειται η διάνοιξή της στο μέλλον με την ρυμοτόμηση άλλου τμήματος του ίδιου ακινήτου.

Περαιτέρω κατά το χρόνο έκδοσης της αναιρεσιβαλλομένης απόφασης, δεν έχει συντελεσθεί η εφαρμογή του ρυμοτομικού σχεδίου, ούτε έχουν καταστεί τα ρυμοτομούμενα τμήματα του επιδίκου ακινήτου κοινόχρηστα, με κάποιον από τους προβλεπόμενους από το νόμο τρόπους κατά τα ήδη εκτεθέντα στην ανωτέρω νομική σκέψη.

Τέλος, ακόμη και υπό τις διατάξεις των νόμων, 4067/2012 (Νέος Οικοδομικός Κανονισμός) ο οποίος στο άρθρο 7 παρ. 1 ορίζει ότι " Οικόπεδο που εντάσσεται σε σχέδιο πόλης μετά τη δημοσίευση του ν. 1577/1985, θεωρείται άρτιο και οικοδομήσιμο όταν : α) έχει τα ελάχιστα όρια εμβαδού και προσώπου, κατά τον κανόνα ή κατά πρέκκλιση, τα οποία καθορίζονται από τους όρους δόμησης της περιοχής" και 4269/2014 (Χωροταξικές και πολεοδομικές ρυθμίσεις κλπ) ο οποίος στο άρθρο 14 ορίζει τις κατηγορίες και το περιεχόμενο των χρήσεων γης και στο άρθρο 21 ότι κοινόχρηστοι χώροι που καθορίζονται από το εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο είναι και οι οδοί, το επίδικο ακίνητο δεν καθίσταται οικοδομήσιμο για τους αυτούς ως άνω λόγους διότι δεν έχει πρόσωπο σε πλήρως διανοιγμένη κοινόχρηστη οδό, με αποτέλεσμα να μην είναι εφικτή η σύσταση κάθετης ιδιοκτησίας σε αυτό και η με τον τρόπο αυτό αυτούσια διανομή του.

Επομένως ο μοναδικός λόγος της αίτησης αναίρεσης είναι αβάσιμος.

Κατόπιν των ανωτέρω και εφόσον δεν υπάρχει προς έρευνα άλλος αναιρετικός λόγος, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο δημόσιο ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ, όπως ισχύει) και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσιβλήτου, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά του (άρθρα 176, 183, 189 παρ. 1, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 29-5-2023 και με αρ. καταθ. ...2023 αίτηση για αναίρεση της με αρ. 148/2022 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων. Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο δημόσιο ταμείο.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 19 Φεβρουαρίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 12 Μαρτίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ