445/2015 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 445 / 2015 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 445/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαου Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ανδρέα Δουλγεράκη, Νικόλαο Πάσσο, Μιχαήλ Αυγουλέα και Χρήστο Βρυνιώτη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 3 Μαρτίου 2015, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου, με την επωνυμία "Δημοτικό Ωδείο Κατερίνης" που εδρεύεις την Κατερίνη και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Εμμανουηλίδη, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Θ. Γ. του Β., 2. Ν. Τ. (Τ.) του Λ., 3. Ι. Τ. του Χ., 4. Π. Τ. του Χ., 5. Χ. Ν. του Γ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Βασιλική Παπαναγιώτου και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την υπ' αριθ. 2530/319/2009 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κατερίνης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 17/2011 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1932/2012 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 8-11-2013 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Νικόλαος Πάσσος, ανέγνωσε την από 7-10-2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι.(Α) Προϋπόθεση του παραδεκτού της αναίρεσης, αυτεπάγγελτα εξεταζομένη, όπως προκύπτει και από το άρθ.577§§1 και 2 ΚΠολΔ, είναι, μεταξύ άλλων, η εμπρόθεσμη άσκησή της (ΑΠ 1905/2011, 22/2010), η άσκησή της δηλ. μέσα στην οριζομένη από το νόμο προθεσμία. Ειδικότερα, κατ' άρθ. 564§§1 και 3 ΚΠολΔ αν ο αναιρεσείων διαμένει στην Ελλάδα, η προθεσμία της αναίρεσης είναι 30 ημέρες και αρχίζει από την επίδοση της απόφασης, αν δε η απόφαση δεν επιδόθηκε, η προθεσμία είναι τρία έτη και αρχίζει από την δημοσίευση της απόφασης που περατώνει την δίκη. Για την έναρξη της ως άνω τριακονθήμερης προθεσμίας από την επίδοση της απόφασης απαιτείται νόμιμη επίδοση αυτής, σύμφωνα με τις διατάξεις του ΚΠολΔ για την επίδοση δικογράφων, στον διάδικο, στον οποίο παρέχεται από το νόμο το δικαίωμα για την άσκηση αναίρεσης (ΑΠ 1197/2007). Περαιτέρω, σε περίπτωση επίδοσης εγγράφου σε νομικό πρόσωπο πρέπει το έγγραφο αυτό να παραδίδεται σε εκείνον που είναι εκπρόσωπός του κατά το νόμο ή το καταστατικό (άρθ.126§1 εδ. δ' ΚΠολΔ) (Β) Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 152 έως 158 του Κ.Πολ.Δ., που εφαρμόζονται και στην περίπτωση απώλειας της προθεσμίας για την άσκηση της αίτησης αναίρεσης, προκύπτουν τα εξής: (1) Ο θεσμός της επαναφοράς των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση από την αδυναμία τήρησης κάποιας δικονομικής προθεσμίας, που στηρίζεται στην αρχή της επιείκειας και αποτελεί ένδικο βοήθημα, χωρίς να υποκαθιστά οποιοδήποτε ένδικο μέσο, παρέχει την δυνατότητα της, με δικαστική παρέμβαση, άρσης νομικής και επιβλαβούς για το διάδικο κατάστασης, που δημιουργήθηκε από την μη τήρηση της ορισμένης ως άνω προθεσμίας για δύο λόγους, δηλαδή την ανωτέρα βία ή το δόλο του αντιδίκου του (2) Η αίτηση επαναφοράς που απευθύνεται στο κατά νόμο αρμόδιο δικαστήριο, και έχει ως έννοια, ειδικά επί απώλειας της προθεσμίας για την άσκηση ενδίκου μέσου, να θεωρηθεί, με δικαστική απόφαση, το εκπρόθεσμα ασκηθέν ένδικο μέσο ως εμπρόθεσμο (ΑΠ 204/2014, 908/2006), ασκείται με τα διαμειβόμενα στη δίκη δικόγραφα, είτε με τις προτάσεις είτε με αυτοτελές δικόγραφο που κατατίθεται κατά τις διατάξεις για την αγωγή και κοινοποιείται στον αντίδικο μέσα στην κατ' άρθρ. 153 του ΚΠολΔ οριζόμενη 30νθήμερη προθεσμία από την άρση του κωλύματος που συνιστά την ανωτέρα βία ή τη γνώση του δόλου (3) Με την διάταξη του άρθ.158 ΚΠολΔ, με την οποία επιδιώκεται η εξασφάλιση σταθερότητας στην διαδικασία και η αποτροπή διατήρησης της εκκρεμότητας για μακρό χρόνο, τίθεται περιορισμός σχετικά με την αίτηση δικαστικής επαναφοράς, ο οποίος συνίσταται στον αποκλεισμό της υποβολής της αίτησης αποκατάστασης των πραγμάτων, αν για οποιοδήποτε λόγο (ακόμη και από δόλο του αντιδίκου του αιτούντος) απωλέσθηκε η οριζόμενη στο άρθρο 153 τριακονθήμερη προθεσμία άσκησής της (4) Ως "ανωτέρα βία" νοείται στην προαναφερόμενη διάταξη, το παρακωλυτικό γεγονός της τήρησης της προθεσμίας, που ήταν απρόβλεπτο και δεν μπορούσε στην συγκεκριμένη περίπτωση να αποτραπεί ούτε με ενέργεια άκρας επιμέλειας και σύνεσης. Τέτοιο γεγονός δεν είναι, πάντως, μόνη η άγνοια, έστω και ανυπαίτια, από τον διάδικο ή το νόμιμο εκπρόσωπό του της έγκυρης επίδοσης της απόφασης (ΟλΑΠ 29/1992, ΑΠ 84/2004). Τέλος, για την παραδεκτή και δη εμπρόθεσμη άσκηση της αίτησης επαναφοράς, η οποία σωρεύεται στο δικόγραφο της αίτησης αναίρεσης που ασκήθηκε εκπρόθεσμα, πρέπει να αποδεικνύεται εκ μέρους του αιτούντος την επαναφορά των πραγμάτων, η αναγκαία επίδοση του δικογράφου της αίτησης αναίρεσης με την σωρευόμενη αίτηση επαναφοράς μέσα στην αποκλειστική προθεσμία των 30 ημερών από την άρση του εμποδίου, αν και τέτοια επίδοση δεν απαιτείται αυτοτελώς για την άσκηση της αίτησης αναίρεσης, ώστε να εξακριβωθεί η εμπρόθεσμη άσκηση της αίτησης επαναφοράς εντός της παραπάνω προθεσμίας, η οποία (άσκηση) δεν ολοκληρώνεται, πριν από την επίδοση της αίτησης στον καθού αυτή απευθύνεται (ΑΠ 1216/2012). Στην προκειμένη περίπτωση, με όσα το αναιρεσείον ν.π.δ.δ. εκθέτει και συνομολογεί στην, σωρευομένη στο δικόγραφο της ένδικης αίτησης αναίρεσης, αίτηση επαναφοράς των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση και από τα στοιχεία της δικογραφίας, προκύπτει ότι η κρινομένη αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε καταρχήν εκπρόθεσμα, όπως ρητά αναφέρεται στην κρινόμενη αίτηση και αποδεικνύεται και από την προσκομιζομένη (από τους αναιρεσιβλήτους) με αριθ.5564Β/2013 έκθεση επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας Κατερίνης ..., από την οποία προκύπτει ότι η αναιρεσιβαλλομένη 1932/2012 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης επιδόθηκε στο αναιρεσείον την 9-9-2013, ενώ η κρινομένη αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε (κατατέθηκε, άρθ.495§1 ΚΠολΔ) την 12-11-2013, κατά την επ' αυτής βεβαίωση της αρμοδίας γραμματέως, δηλ. μετά την πάροδο της ως άνω προθεσμίας. Το αναιρεσείον προς θεμελίωση της αίτησης επαναφοράς για λόγους ανωτέρας βίας, ώστε να θεωρηθεί εμπρόθεσμη η αίτηση αναίρεσης, επικαλείται ότι (α) η επίδοση της προσβαλλομένης απόφασης είναι άκυρη, διότι, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην ως άνω έκθεση επίδοσης, την απόφαση αυτήν παρέλαβε η (μη κατονομαζομένη) αρμοδία υπάλληλος του Δημοτικού Ωδείου Κατερίνης (αναιρεσείοντος), χωρίς, όμως, να βεβαιώνεται στην ως άνω έκθεση επίδοσης ότι ο νόμιμος εκπρόσωπος του αναιρεσείοντος δεν βρέθηκε στα γραφεία αυτού (αναιρεσείοντος), ώστε σε περίπτωση, και μόνον, απουσίας του να μπορεί να γίνει επίδοση σε άλλο πρόσωπο, δεδομένου ότι η ως άνω υπάλληλος δεν είχε, κατά το καταστατικό του αναιρεσείοντος ή σύμφωνα με απόφαση καταστατικού οργάνου του, δικαίωμα παραλαβής εγγράφων, παρά την, οφειλομένη σε άγνοια των σχετικών νομικών διατάξεων, αντίθετη δήλωσή της, λόγω δε της μη έγκαιρης γνώσης (της επίδοσης της αναιρεσιβαλλομένης), οφειλομένης στην παραπάνω παράβαση, το αναιρεσείον δεν μπόρεσε να ασκήσει εμπρόθεσμη αίτηση αναίρεσης (β) μόλις πριν από πέντε ημέρες (ενν. πριν την άσκηση της αναίρεσης) έλαβε γνώση της άκυρης επίδοσης και επομένως νόμιμα ασκεί την ένδικη αίτηση αναίρεσης από την άρση του εμποδίου, δηλ. αφότου έλαβε γνώση της επίδοσης, αν και σε κάθε περίπτωση ισχύει η τριετής προθεσμία, καθόσον η άκυρη επίδοση δεν αφετηριάζει την προθεσμία άσκησης αναίρεσης λόγω ανώτερης βίας. Ως προς την αίτηση αυτή πρέπει να σημειωθεί ότι, όπως αποδεικνύεται από την ως άνω έκθεση επίδοσης, η αναιρεσιβαλλομένη δεν παραδόθηκε σε υπάλληλο του αναιρεσείοντος, όπως ανακριβώς αναφέρεται στην αίτηση, αλλά στο Πρόεδρο του αναιρεσείοντος, δηλ. στον νόμιμο εκπρόσωπο αυτού. Επομένως, πρέπει ν' απορριφθούν ως απαράδεκτες (α) η σωρευομένη στο δικόγραφο της αναίρεσης αίτηση επαναφοράς των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση (με την έννοια να θεωρηθεί εμπροθέσμως ασκηθείσα η αναίρεση) και δη το μεν ως ερειδομένη σε αναληθή προϋπόθεση, το δε ως εκπρόθεσμη, διότι δεν προσκομίζεται η έκθεση επίδοσης της αίτησης αναίρεσης και της σ' αυτήν περιεχομένης αίτησης επαναφοράς (β) η κρινομένη αίτηση αναίρεσης ως εκπροθέσμως ασκηθείσα, στην συνέχεια δε να καταδικασθεί το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, κατά τα ειδικότερα στο διατακτικό οριζόμενα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 8-11-2013 αίτηση του ν.π.δ.δ. "Δημοτικό Ωδείο Κατερίνης" για αναίρεση της 1932/2012 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης, καθώς και τη σωρευομένη σ' αυτήν αίτηση επαναφοράς των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση.

Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1800) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 17 Μαρτίου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 21 Απριλίου 2015.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ