Supreme Court dismisses appeal for procedural error; facts show disputed land ownership and illegal eviction.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the appellant's request to overturn the Court of Appeals' decision regarding a property dispute. The lower court found that the appellant had illegally evicted the respondent from the land in 2001, despite the respondent's prior possession and the appellant's claim of ownership based on a different title. The Court of Appeals correctly rejected the appellant's arguments that the respondent was not the lawful possessor and that the disputed property did not match the title described by the appellant.
Legislator headnote
AI generatedArticles 335, 338, 339, 340, 346, 559(11)(c) of the Code of Civil Procedure; The Court of First Instance must consider all evidence presented by parties without separate evaluation, and failure to do so constitutes grounds for cassation, whereas a decision based on sufficient reasoning regarding possession and property identity is valid.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Απόφαση 444 / 2008 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)
Αριθμός 444/2008
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Γ' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Φώσκολο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου - Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο και Χαράλαμπο Παπαηλιού, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Ιανουαρίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος:......, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Λαμπρόπουλο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.
Των αναιρεσίβλητων: 1. ........, 2. ....... και 3. ......., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Βασίλειο Κωστόπουλο.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28-2-2002 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος και με την από 21-3-2002 αγωγή της ήδη 1ης αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πατρών και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 130/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 459/2006 του Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 20-9-2006 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Λεωνίδας Ζερβομπεάκος ανέγνωσε την από 18-12-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσίβλητων ζήτησε την απόρριψή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Ι. Επειδή, όπως συνάγεται από τα άρθρα 335, 338, 339, 340 και 346 ΚΠολΔ, το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να σχηματίσει την κρίση του για το αποδεικτικό πόρισμα, αναφορικά με τους πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και έχουν ανάγκη αποδείξεως, υποχρεούται να λάβει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα τα οποία νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, χωρίς πάντως να είναι ανάγκη να γίνεται ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση του καθενός απ' αυτά. Η παράβαση της υποχρεώσεως αυτής ιδρύει τον προβλεπόμενο από το άρθρο 559 αριθ.11 περ.γ' του ίδιου Κώδικα λόγο αναιρέσεως. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στο περιεχόμενο σ' αυτήν αποδεικτικό πόρισμα, ως προς τους κρίσιμους πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων, έλαβε υπόψη του και εκτίμησε, μαζί με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα, "και όλα τα επικαλούμενα και προσκομιζόμενα από τους διαδίκους έγγραφα". Από τη γενική αυτή βεβαίωση, σε συνδυασμό με το όλο αιτιολογικό της προσβαλλόμενης αποφάσεως, καθίσταται αναμφίβολο ότι, παρόλο που δεν τα μνημονεύει ειδικώς και δεν τα αξιολογεί χωριστά, έλαβε υπόψη του και συνεκτίμησε και τα εξειδικευόμενα στο αναιρετήριο έντεκα επιμέρους έγγραφα, τα οποία επικαλέστηκε και προσκόμισε ο αναιρεσείων.
Συνεπώς, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως που υποστηρίζει τα αντίθετα είναι απορριπτέος, ως αβάσιμος.
ΙΙ. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ.19 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως, αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης για την οποία ιδρύεται ο άνω λόγος αναιρέσεως υπάρχει όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της τα πραγματικά περιστατικά, που είναι αναγκαία για την κρίση στη συγκεκριμένη περίπτωση, αν συντρέχουν οι όροι και οι προϋποθέσεις της διάταξης του ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε ή αν ελλείπουν οι όροι και οι προϋποθέσεις της διάταξης που δεν εφαρμόστηκε, καθώς και όταν η απόφαση έχει ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς το νομικό χαρακτηρισμό των περιστατικών που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης (ΟλΑΠ 24/2000). Ενόψει τούτων η απόφαση του δικαστηρίου της ουσίας, με την οποία γίνεται δεκτή αγωγή αποβολής από τη νομή πράγματος (άρθρο 987 ΑΚ), δεν στερείται νόμιμης βάσης όταν αναφέρονται σ' αυτήν α) ότι ο ενάγων είχε νομή, δηλαδή κατοχή με διάνοια κυρίου, επί του περιγραφομένου πράγματος (κινητού ή ακινήτου) κατά το χρόνο της αποβολής, και β) ότι η αποβολή του ενάγοντος από τη νομή έγινε παράνομα και χωρίς τη θέλησή του.
Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο απέρριψε ως αβάσιμη κατ' ουσία την έφεση του αναιρεσείοντος κατά της 130/2005 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πατρών, με την οποία το τελευταίο είχε απορρίψει την περί αποβολής από τη νομή του επίδικου ακινήτου αγωγή αυτού και δέχθηκε την όμοια αγωγή της πρώτης αναιρεσίβλητης επί του ιδίου ακινήτου, με τις εξής παραδοχές : "Το επίδικο ακίνητο είναι ένα αγροτεμάχιο, εκτάσεως 7117,43 τ.μ., που ευρίσκεται στη θέση .......
της κτηματικής περιφέρειας της Κάτω Αχαΐας και συνορεύει βόρεια σε πλευρά μήκους 84,10 μ. με αγροτικό δρόμο και πέραν αυτού με χαντάκι-μεγάλη μάνα, νότια σε πλευρά μήκους 80,30 μ. με αγροτεμάχιο ιδιοκτησίας κληρονόμων ........., ανατολικά σε πλευρά μήκους 91,30 μ. με αποστραγγιστικό αυλάκι και πέραν αυτού με αγροτεμάχιο ιδιοκτησίας πρώην .......
και λοιπών κληρονόμων ...... και ήδη ιδιοκτησίας δευτέρου και τρίτης εφεσίβλητης και δυτικά σε πλευρά μήκους 83,80 μ. με αγροτεμάχιο ιδιοκτησίας ....... Το παραπάνω ακίνητο κατέχει η α' εφεσίβλητη από το έτος 1960 μετά από παραχώρηση-δωρεά από τον πατέρα της ......, για οικονομική αποκατάσταση εν όψει του γάμου της, από του έτους δε αυτού συνεχώς και αδιαλείπτως μέχρι 26/3/2001, ασκούσε όλες τις πράξεις νομής και διακατοχής που προσιδίαζαν στην κατά προορισμό χρήση του ενεργώντας αυτές με τη θέληση ότι είναι κυρία αυτού, χωρίς ποτέ να ενοχληθεί από κανένα.
Ειδικότερα από τότε που παραχωρήθηκε το ακίνητο στην α' εφεσίβλητη, ο σύζυγός της καλλιεργούσε αυτό με βρώμη, κριθάρι και βίκο, το καθάριζε από τα άγρια χόρτα και διατηρούσε σε αυτό κουνέλια, πρόβατα και κοτόπουλα. Αλλά και μετά το θάνατό του, που συνέβη το έτος 1996, η α' εφεσίβλητη μέχρι το Μάρτιο 2001 εξακολούθησε να καλλιεργεί το ακίνητο και να διατηρεί σε αυτό ζώα.
Επίσης το ακίνητο είχε περιφραχθεί με πρόχειρη περίφραξη από καλάμια και ξύλινους πασσάλους. Το έτος 1999 η α' εφεσίβλητη τοποθέτησε περίφραξη από σιδηροπασσάλους στη δυτική πλευρά του ακινήτου αντικαθιστώντας τους ξύλινους και το πρώτο πενθήμερο του μηνός Μαρτίου 2001, αντικατέστησε την παλαιά περίφραξη με καινούργια διπλή συρμάτινη περίφραξη, ύψους 1,50 μ.
και σιδηροπασσάλους προς τη βόρεια πλευρά του ακινήτου, ενώ στη δυτική πλευρά αυτού τοποθέτησε δίφυλη σιδερένια πόρτα ύψους 2,2 μ. και μήκους 3,5 μ. με σύρμα καθώς επίσης και συρματόπλεγμα με μπάρες προς τη νότια πλευρά ύψους 1,5 μ. και τοποθέτησε στη πόρτα χοντρή αλυσίδα με λουκέτο με κλειδαριά. Όμως την 27/3/2001 ο ενάγων και εκκαλών έσπασε την αλυσίδα και την κλειδαριά που ασφάλιζε τη δίφυλη σιδερένια πόρτα της περίφραξης, τοποθέτησε τρεις νέες αλυσίδες με ισάριθμες κλειδαριές και μια πινακίδα με την ένδειξη "ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ Η ΕΙΣΟΔΟΣ-ΙΔΙΟΚΤΗΤΟΣ ΧΩΡΟΣ" και με τον τρόπο αυτό απέβαλε την α' εφεσίβλητη από τη νομή του επιδίκου.
Ακολούθως η α' εφεσίβλητη με αίτησή της ενώπιον του Ειρηνοδικείου Δύμης ζήτησε την λήψη ασφαλιστικών μέτρων για την προστασία της νομής της και επί της αιτήσεως αυτής εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 4/2002 απόφαση του παραπάνω δικαστηρίου με την οποία αναγνωρίστηκε αυτή προσωρινή νομέας του επιδίκου και ο εκκαλών υποχρεώθηκε να αποδώσει την νομή.
Πριν εκδοθεί η παραπάνω απόφαση η αρμόδια Ειρηνοδίκης επισκέφθηκε το επίδικο και κατά τη θεώρησή του διαπίστωσε ότι εντός του ακινήτου η α' εφεσίβλητη είχε φυτέψει ελιές και υπήρχαν ακόμη ορισμένα αντικείμενα, τα οποία η τελευταία χρησιμοποιούσε για τα ζώα της, όπως καζάνια για το πότισμα αυτών κ.τ.λ.
Ο εκκαλών αντίθετα ισχυρίζεται ότι είναι αυτός ο νομέας του επιδίκου, αφού κατέχει αυτό από το έτος 1981, δυνάμει του υπ' αριθμ....... συμβολαίου της συμβ/φου Πατρών Βικτωρία Αγγελοπούλου, νομίμως μεταγεγραμμένου και ότι τόσο αυτός όσον και οι προκτήτορές του που το κατείχαν από το έτος 1902, ασκούσαν σε αυτό συνεχώς και αδιαλείπτως, όλες τις πράξεις νομής και κατοχής που προσιδίαζαν στην κατά προορισμό χρήση του.
Όπως όμως προκύπτει από τον παραπάνω τίτλο, το ακίνητο που περιγράφεται είναι διαφορετικής εκτάσεως, κείται σε διαφορετική θέση από το επίδικο και τα ονόματα των ομόρων ιδιοκτητών είναι διαφορετικά, οπότε πρόκειται για άλλο ακίνητο, το οποίο δεν ταυτίζεται με το επίδικο". Κρίνοντας έτσι το Εφετείο δεν στέρησε την απόφασή του νόμιμης βάσης λόγω ανεπαρκών αιτιολογιών, αφού με επαρκείς αιτιολογίες δέχθηκε α) ότι η πρώτη αναιρεσίβλητη είχε τη νομή επί του επίδικου ακινήτου κατά το χρόνο της αποβολής της στις 26-3-2001, β) ότι η αποβολή της από τη νομή έγινε παράνομα και χωρίς τη θέλησή της, και γ) ότι το επίδικο δεν ταυτίζεται με το περιγραφόμενο στον επικαλούμενο από τον αναιρεσείοντα τίτλο ακίνητο και ουδεμία σχέση έχει η πρώτη αναιρεσίβλητη με το ακίνητο αυτό, γι' αυτό ο περί του αντιθέτου δεύτερος λόγος αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει την από 20-9-2006 αίτηση αναίρεσης της 459/2006 απόφασης του Εφετείου Πατρών.
Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε χίλια διακόσια (1.200) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 5 Φεβρουαρίου 2008. Και
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 5 Μαρτίου 2008.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ