435/2012435/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 435 / 2012 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Νοσηλεύτρια, επίδομα τριετιών που επαυξάνει το βασικό μισθό, έτσι, ώστε επί του επαυξημένου βασικού μισθού να υπολογίζονται τα λοιπά επιδόματα. Ιδρύεται ο αναιρετικός λόγος 559 αρ.8 ΚΠολΔ, όταν η μεν ενάγουσα επικαλείται την προϋπηρεσία της και συνυπολογίζει το επίδομα κατά την παράθεση του «βασικού μισθού» αυτής ως βάσης για τον περαιτέρω υπολογισμό των νομίμων αποδοχών της, το δε εφετείο κατά την αναζήτηση του βασικού μισθού αρκείται στον προσδιοριζόμενο από τις ΣΣΕ και δεν λαμβάνει υπ' όψη την επαύξησή του με τις τριετίες, με την αιτιολογία ότι «δεν ζητήθηκε». Αναιρεί.

Αριθμός 435/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2 Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους δικαστές Δημήτριο Πατινίδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, Δημήτριο Μουστάκα, Χριστόφορο Κοσμίδη και Νικόλαο Τρούσα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του την 13η Δεκεμβρίου 2011, με την παρουσία και του γραμματέως Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

ΤΗΣ ΑΝΑΙΡΕΣΕΙΟΥΣΑΣ: Μ. Κ. του Ν., συζύγου Γ. Ξ., κατοίκου ..., που παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Νικολάου Βαβούρη, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

ΤΗΣ ΑΝΑΙΡΕΣΙΒΛΗΤΗΣ: Εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΕΠΕ", όπως εκπροσωπείται νομίμως, που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη και παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Ηλία Σαρακενίδη, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25-5-2005 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης. Επί της αγωγής εκδόθηκε η 15804/2007 απόφαση του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου και, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως, η 435/2009 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 16-11-2009 αίτηση και τους επ' αυτής, από 16-12-2010 πρόσθετους λόγους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης, Χριστόφορος Κοσμίδης ανέγνωσε την από 27-12-2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της αίτησης για αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και των πρόσθετων λόγων, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψη, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στα δικαστικά έξοδα.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση του δικογράφου της ένδικης, από 25-5-2005 αγωγής, η ενάγουσα (ήδη αναιρεσείουσα) αναφέρει τα εξής ουσιώδη: Ότι συνδεόταν με την εναγομένη (ήδη αναιρεσίβλητη) με σύμβαση παροχής εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, σε εκτέλεση της οποίας, κατά το επίδικο χρονικό διάστημα από 1-1-1999 έως 15-4-2004, είχε απασχοληθεί ως νοσηλεύτρια στην επιχείρηση της τελευταίας, η οποία έχει ως αντικείμενο τη λειτουργία κλινικής, όπου παρέχεται ιατρική φροντίδα σε ηλικιωμένα άτομα με χρόνιες παθήσεις. Ότι η πρόσληψή της είχε πραγματοποιηθεί κατά το έτος 1977, από άλλο εργοδότη, φορέα της ίδιας επιχείρησης, στο πρόσωπο του οποίου, ύστερα από αλλεπάλληλες διαδοχές χωρίς ενδιάμεση λύση της αρχικής συμβάσεως εργασίας, υπεισήλθε, τελικώς, η εναγομένη. Ότι, κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα, οι αποδοχές της ρυθμίζονταν από τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας (στο εξής: ΣΣΕ) για τους όρους απασχόλησης και αμοιβής των εργαζομένων στις ιδιωτικές κλινικές, οίκους ευγηρίας, ιατρικά διαγνωστικά κέντρα και ιατρικά εργαστήρια όλης της Χώρας, που είχαν κηρυχθεί υποχρεωτικές. Ότι σύμφωνα με τις συμβάσεις αυτές (ειδικότερα, την από 8-6-1994 ΣΣΕ, που κηρύχθηκε υποχρεωτική με τη νομίμως δημοσιευμένη ΥΑ 13075/4-8-1994, καθώς και το άρθρο 10 της από 4-6-1999 ΣΣΕ, που κηρύχθηκε υποχρεωτική με τη νομίμως δημοσιευμένη ΥΑ 11601/29-7-1999), οι εργαζόμενοι του κλάδου αυτού λάμβαναν επίδομα "υπηρεσίας - προϋπηρεσίας", το οποίο επαυξάνει τον εκάστοτε βασικό μισθό κατά ποσοστό 10% για την πρώτη τριετία απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη και 5% για την καθεμιά των επομένων οκτώ τριετιών. Και ότι αυτή, ως έγγαμη, στην αρχή του επιδίκου χρονικού διαστήματος είχε προϋπηρεσία 21 ετών στον ίδιο εργοδότη με συνέπεια επί του εκάστοτε "βασικού μισθού" της (σε εισαγωγικά, για αντιδιαστολή προς το βασικό μισθό χωρίς εισαγωγικά, κατά τη διάκριση που θα φανεί στη συνέχεια) να δικαιούται επίδομα "γάμου" σε ποσοστό 10%, επίδομα "πολυετούς υπηρεσίας" (διαφορετικό από εκείνο της "υπηρεσίας - προϋπηρεσίας") σε ποσοστό 7%, επίδομα "νοσοκομειακό" σε ποσοστό 20% και επίδομα "τροφοκατοικίας" σε ποσοστό 6% ήτοι, συνολικώς, προσαύξηση 43%. Στη συνέχεια της αγωγής, όπως από την επισκόπηση του δικογράφου αυτής προκύπτει, η ενάγουσα παραθέτει τους υπολογισμούς βάσει των οποίων ζητεί τις κατά τις επί μέρους χρονικές περιόδους του επιδίκου χρονικού διαστήματος διαφορές μεταξύ των νομίμων και των καταβληθεισών αποδοχών της. Ειδικότερα, παραθέτει εκάστοτε συγκεκριμένο χρηματικό ποσό σε ευρώ, το οποίο αποκαλεί "βασικό μισθό" και επί του οποίου, στη συνέχεια, υπολογίζει τα λοιπά επιδόματα, συμποσούμενα σε 43% και κάνει αναγωγή για την εξεύρεση του ημερομισθίου ή του ωρομισθίου αυτής, όπου αυτό είναι απαραίτητο για τον προσδιορισμό των αιτουμένων διαφορών. Το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφαση, δέχθηκε μεν ότι η ενάγουσα δικαιούταν την επαύξηση των τριετιών (ήτοι το ως άνω επίδομα "υπηρεσίας - προϋπηρεσίας"), αλλά απέρριψε το σχετικό λόγο της έφεσής της με την αιτιολογία ότι αυτή δεν είχε ζητήσει με την αγωγή την εν λόγω επαύξηση και ότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο ορθώς είχε κάνει τους σχετικούς υπολογισμούς χωρίς να λάβει υπ' όψη τις τριετίες της προϋπηρεσίας της, διότι άλλως θα είχε επιδικάσει αντικείμενο επί πλέον του αιτηθέντος, κατά παράβαση της αρχής της συζητήσεως (ΚΠολΔ 106). Έτσι, όμως, το Εφετείο δεν έλαβε υπ' όψη το γεγονός ότι στο χρηματικό ποσό, επί του οποίου η ενάγουσα έκανε εκάστοτε τους σχετικούς υπολογισμούς και το οποίο στην αγωγή ονόμαζε "βασικό μισθό", συμπεριλαμβανόταν ήδη το επίδομα των τριετιών, αν και το ότι αυτό έπραττε η ενάγουσα αναφερόμενη σε "βασικό μισθό" μπορούσε ευχερώς να συναχθεί από τη σύγκριση του χρηματικού ποσού που αναφερόταν σε κάθε κεφάλαιο ή κονδύλιο (κατά περίπτωση) της αγωγής ως "βασικός μισθός" της ενάγουσας (με ρητή επίκληση, αντιστοίχως, των ετών της προϋπηρεσίας της κατά τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο) και του χρηματικού ποσού που προβλεπόταν σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες ΣΣΕ ως βασικός μισθός (κατά κυριολεξία) για τον εργαζόμενο χωρίς προϋπηρεσία, τον οποίο το Εφετείο διαπίστωσε αυτεπαγγέλτως. Με τον τρόπο αυτό, το Εφετείο δεν έλαβε υπ' όψη πράγμα που προτάθηκε και είχε ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, διότι ο συνυπολογισμός της επαύξησης του βασικού μισθού λόγω τριετιών επηρέαζε το συνολικό ύψος του αιτήματος της αγωγής και την ευδοκίμηση ή μη της ενστάσεως της εναγομένης περί ολοσχερούς καταβολής των νομίμων αποδοχών της ενάγουσας. Επομένως, ο πρώτος λόγος της αιτήσεως, με τον οποίο, κατ' ορθή εκτίμηση του περιεχομένου αυτού, προβάλλεται η αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ.8 ΚΠολΔ (και όχι του αρ.1, όπως αναφέρεται στο αναιρετήριο υπό το ως άνω ιστορικό), είναι βάσιμος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ την 435/2009 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση στο ίδιο δικαστήριο, του οποίου η συγκρότηση από άλλους δικαστές είναι εφικτή.- Και

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσίβλητη να πληρώσει στην αναιρεσείουσα δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ, για τα δικαστικά έξοδα.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 18η Ιανουαρίου 2012. -Και

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στην Αθήνα την 13η Μαρτίου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ