Supreme Court allows appeal against lower court dismissal of contractor's claim for payment due to defective material supplied by client.

Απόφαση 433 / 2022 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 433/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χρήστο Τζανερρίκο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωάννα Κλάπα-Χριστοδουλέα, Χρήστο Κατσιάνη, Ασημίνα Υφαντή - Εισηγήτρια και Κανέλλα Τζαβέλλα-Δημαρά, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 15 Νοεμβρίου 2021, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "R. Α. Ρ. ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Κελεμένη και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "FRIGOGLASS ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΨΥΚΤΙΚΩΝ ΘΑΛΑΜΩΝ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Απόστολο Κούρτη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4/7/2016 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 8555/2017 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 5293/2019 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 23/6/2020 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα, κατά την τακτική διαδικασία, υπ' αριθμ.5293/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών που απέρριψε την έφεση της αναιρεσείουσας κατά της πρωτόδικης αποφάσεως, η οποία είχε απορρίψει την αγωγή της ως νόμω αβάσιμη. Η αίτηση αναιρέσεως ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ.1 ΚΠολΔ), είναι συνεπώς παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 αρθμ.3 ΚΠολΔ).

Κατά το άρθρο 699 του ΑΚ, αν από ελάττωμα της ύλης που χορήγησε ο εργοδότης ή εξαιτίας του τρόπου που αυτός όρισε για την εκτέλεση, το έργο καταστράφηκε ή χειροτέρεψε πριν από την παράδοση ή έγινε αδύνατη η εκτέλεσή του, ο εργολάβος έχει δικαίωμα, εφόσον επέστησε εγκαίρως την προσοχή του εργοδότη σ'αυτούς τους κινδύνους, να απαιτήσει αμοιβή για την εργασία που εκτελέστηκε και απόδοση των δαπανών που δεν περιλαμβάνονται στην αμοιβή.

Δεν αποκλείεται και περαιτέρω ευθύνη του εργοδότη εξαιτίας της υπαιτιότητάς του. Η ως άνω διάταξη του εδαφίου α' δεν προϋποθέτει υπαιτιότητα του εργοδότη σε σχέση με την ελαττωματικότητα της ύλης που χορηγεί ή την ακαταλληλότητα των οδηγιών του. Αν όμως η καταστροφή, χειροτέρευση ή αδυναμία της εκτελέσεως του έργου οφείλεται σε υπαιτιότητα του εργοδότη ή των προσώπων για τα οποία ευθύνεται, π.χ.

εν γνώσει του χορήγηση ελαττωματικής ύλης ή ακατάλληλων οδηγιών, τότε ο εργοδότης οφείλει καταρχήν στον εργολάβο αμοιβή για την εργασία που εκτελέστηκε και απόδοση των δαπανών που πραγματοποιήθηκαν και ενδεχομένως δεν περιλαμβάνονται στην αμοιβή, χωρίς να αποκλείεται και περαιτέρω ευθύνη του λόγω της υπαιτιότητάς του, σύμφωνα με το εδάφιο β' της διατάξεως του άρθρου 699 ΑΚ.

Η ευθύνη του εργοδότη απορρέει είτε από τη διάταξη του άρθρου 381 ΑΚ είτε από τις διατάξεις των άρθρων 914 επ. ΑΚ, βάσει των οποίων υποχρεούται να αποκαταστήσει κάθε ζημία του εργολάβου.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ.1 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου (ημεδαπού ή αλλοδαπού), στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοσθεί ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοσθεί ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (ΟλΑΠ 10/2011, 7/2006, 4/2005). Έτσι με τον παραπάνω λόγο αναιρέσεως ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής ή των ισχυρισμών (ενστάσεων) των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς (ΟλΑΠ 2/2013).

Στην προκείμενη περίπτωση, η ενάγουσα και ήδη αναιρεσείουσα, στην από 4-7-2016 αγωγή της, όπως το περιεχόμενό της επιτρεπτώς εκτιμάται από τον Άρειο Πάγο (άρθρο 561 αρθμ.2ΚΠολΔ), εκθέτει τα ακόλουθα: Ότι στις 10-7-2015 η εναγομένη της παρέδωσε ένα καλούπι, προκειμένου να το χρησιμοποιήσει στην παραγωγή χυτοπρεσσαριστών εξαρτημάτων (γωνιών) για τα ψυγεία παραγωγής της εναγομένης.

Ότι κατά τη διάρκεια της παραγωγικής διαδικασίας το καλούπι, λόγω ελαττωματικής κατασκευής του, παρουσίασε βλάβες, οι οποίες καταγράφηκαν και γνωστοποιήθηκαν στην εναγομένη στις 3-9-2015, μαζί με τις ζημίες που υπέστη αυτή (ενάγουσα), λόγω της μειωμένης αποδοτικότητας της παραγωγής, ανερχόμενες στο ποσό των 30.540,50 ευρώ.

Ότι από πταίσμα της εναγομένης, η οποία της παρέδωσε ελαττωματικό καλούπι, δεν μπόρεσε να πραγματοποιήσει τη συμφωνημένη παραγωγή των εξαρτημάτων και να εισπράξει με την παράδοσή τους ολόκληρη την συμφωνημένη εργολαβική αμοιβή της ποσού 215.012 ευρώ, αλλά παρήγαγε τελικά μόνο 15.846 εξαρτήματα, από τα 46.170 συμφωνηθέντα, και δεν εισέπραξε το επιπλέον ποσό της αμοιβής της ύψους 160.669,60 ευρώ.

Ότι η εναγομένη, αν και ανέλαβε την υποχρέωση, στο πλαίσιο της μεταξύ τους συμφωνίας, να της παραδώσει ένα καλούπι λειτουργικό και κατάλληλο για την παραγωγή των εν λόγω εξαρτημάτων, της παρέδωσε καλούπι που είχε κατασκευαστικές ατέλειες και ήταν ακατάλληλο για την παραγωγή των εξαρτημάτων, εκπληρώνοντας έτσι πλημμελώς την κύρια συμβατική της υποχρέωση, με συνέπεια να μην είναι δυνατή η εκτέλεση του συμφωνηθέντος έργου.

Ζήτησε δε να υποχρεωθεί η εναγομένη να της καταβάλει το ποσό των 30.540,50 ευρώ που αντιστοιχεί στη ζημία που υπέστη λόγω της ελάχιστης αποδοτικότητας της παραγωγής, καθώς και το ποσό των 160.669,60 ευρώ που αντιστοιχεί στη συμφωνηθείσα εργολαβική αμοιβή της. Με το ανωτέρω περιεχόμενο, η αγωγή είναι νόμιμη, στηριζομένη στις διατάξεις των άρθρων 699 εδ.β', 381 παρ.1 του ΑΚ, αφού τα ανωτέρω εκτιθέμενα περιστατικά, εφόσον αληθεύουν, πληρούν το πραγματικό αυτών των διατάξεων και ειδικότερα η εναγομένη, ενώ με βάση την καταρτισθείσα σύμβαση, είχε αναλάβει την υποχρέωση να παραδώσει στην ενάγουσα ένα καλούπι λειτουργικό και κατάλληλο για την παραγωγή των παραγγελθέντων εξαρτημάτων, από δικό της πταίσμα, παρέδωσε στην ενάγουσα ένα καλούπι που κατασκευάστηκε με δική της επιμέλεια, το οποίο, λόγω της ελαττωματικής κατασκευής του, παρουσίαζε συνεχείς βλάβες κατά τη διάρκεια της παραγωγής των εξαρτημάτων, με αποτέλεσμα η ενάγουσα να μην μπορέσει να πραγματοποιήσει τη συμφωνημένη παραγωγή των εξαρτημάτων και να ζημιωθεί κατά το ποσό της μη εισπραχθείσας αμοιβής της, ύψους 160.669,60 ευρώ και τη δαπάνη της μη αποδοτικής λειτουργίας της μηχανής της, ποσού 30.540,50 ευρώ.

Επομένως, το Εφετείο που έκρινε αντιθέτως, με τη σκέψη ότι στην ένδικη αγωγή δεν γίνεται επίκληση κάποιου πταίσματος της εναγομένης όσον αφορά την ύλη που αυτή χορήγησε, αλλά απεναντίας εκτίθεται ότι το ελαττωματικό καλούπι κατασκευάστηκε από άλλη εταιρεία, χωρίς καμία ανάμιξη της εναγομένης στην κατασκευή του και χωρίς να εκτίθεται οποιαδήποτε σχέση εξαρτήσεως ή εγγυητική της εναγομένης με την κατασκευάστρια εταιρεία, με βάση δε αυτά τα δεδομένα η ελαττωματικότητα της ύλης συνιστά τυχηρό γεγονός, για το οποίο δεν ευθύνεται η εναγομένη, με συνέπεια τη μη εφαρμογή της ΑΚ 699 εδ.β' και την απαλλαγή της από την καταβολή της αντιπαροχής, οπότε οι ένδικες αξιώσεις είναι νόμω αβάσιμες, ακολούθως δε απέρριψε την έφεση της ενάγουσας, επικυρώνοντας την πρωτόδικη απόφαση που είχε κρίνει ομοίως, παραβίασε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 699 εδ.β' και 381 παρ.1 ΑΚ και γι' αυτό πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος ο πρώτος αναιρετικός λόγος από τον αριθμ.1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, ενώ παρέλκει η έρευνα των λοιπών αναιρετικών λόγων, καθόσον η εμβέλεια του ως άνω λόγου που έγινε δεκτός την καταλαμβάνει στο σύνολό της.

Στη συνέχεια, πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ), να διαταχθεί η απόδοση του κατατεθέντος παραβόλου στην αναιρεσείουσα (άρθρο 495 αριθμ.3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί η αναιρεσίβλητη, λόγω της ήττας της, στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα αυτής (άρθρα 106, 176, 183, 189 αριθμ.1, 191 αριθμ.2 ΚΠολΔ), όπως ορίζονται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ'αρθμ.5293/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλο δικαστή.

Διατάσσει την επιστροφή του κατατεθέντος παραβόλου στην αναιρεσείουσα.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 4 Ιανουαρίου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 16 Μαρτίου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ