431/2009 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 431 / 2009 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 431/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρήστο Αλεξόπουλο, Αντώνιο Αθηναίο, Γρηγόριο Κουτσόπουλο και Δημήτριο Μουστάκα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Νοεμβρίου 2008, με την παρουσία και της Γραμματέως Σουζάνας Κουφιάδου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος : Χ, κατοίκου ..., τον οποίο εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος του Απόστολος Κωνσταντινίδης με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ., χωρίς να καταθέσει προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "ΓΕΚΕ Α.Ε (HOTEL PRESIDENT) ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, την οποία εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος της Μιχάλης Μαρτσέκης.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22.12.2004 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 862/2006 οριστική του ίδιου δικαστηρίου και 3117/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί ο αναιρεσείων με την από 21.09.2007 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χρήστος Αλεξόπουλος ανέγνωσε την από 08.11.2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνουν δεκτοί οι εκ του άρθρου 559 αρ.19 Κ.Πολ.Δ πρώτος, δεύτερος, κατά τα δεύτερα σκέλη των πρώτου και δευτέρου μερών του, λόγοι, όπως συμπληρώνονται με την παραπάνω έκθεση, και να απορριφθεί ο δεύτερος, κατά τα πρώτα σκέλη των πρώτου και δεύτερου μερών του, λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 648, 649, 652, 653 και 659 ΑΚ προκύπτει ότι, εάν κατά τη διάρκεια της συμβάσεως εργασίας συμφωνηθεί μεταξύ των συμβληθέντων η παροχή από τον μισθωτό εντός του νομίμου ωραρίου πρόσθετης διαρκούς φύσεως εργασίας, η οποία, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας και της λογικής, δεν είναι συναφής προς την αρχικώς συμφωνηθείσα, ούτε περιλαμβάνεται μεταξύ των καθηκόντων του μισθωτού που προβλέπονται από κανόνα δικαίου, και κατά τις συνήθεις περιστάσεις παρέχεται μόνον με μισθό, οφείλεται ο συμφωνηθείς για την πρόσθετη αυτή εργασία μισθός, ενώ εάν δεν καθορισθεί συγχρόνως ο πρόσθετος μισθός ή ο τρόπος προσδιορισμού του, ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλει τον συνηθισμένο για τέτοια εργασία μισθό, δηλαδή εκείνον που θα καταβαλόταν σε άλλον μισθωτό που θα παρείχε την ίδια εργασία, υπό τις ίδιες γενικές συνθήκες, εκτός και αν συμφωνήθηκε μεταξύ του εργοδότη και του μισθωτού η μη καταβολή πρόσθετου μισθού και η από το μισθό της κύριας απασχολήσεως κάλυψή του.

Εξάλλου, οι αναιρετικοί λόγοι των αριθμών 1 εδάφ. α και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ιδρύονται ο μεν πρώτος, αν το δικαστήριο της ουσίας προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών διαπιστώσεών του στο εννοιολογικό περιεχόμενο του εν λόγω κανόνα, ο δε δεύτερος, όταν στο αιτιολογικό της αποφάσεως του δικαστηρίου της ουσίας δεν περιέχονται καθόλου ή δεν περιγράφονται με πληρότητα, σαφήνεια και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά εκείνα γεγονότα που είναι αναγκαία για να κριθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συντρέχουν ή όχι οι προϋποθέσεις, εφαρμογής του εφαρμοσθέντος ουσιαστικού δικαίου ή αν έγινε ή όχι ορθός νομικός χαρακτηρισμός των κρίσιμων πραγματικών γεγονότων.

Εν προκειμένω, το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε ανελέγκτως ως αποδειχθέντα τα ακόλουθα: Ο αναιρεσείων, ο οποίος είχε προϋπηρεσία σερβιτόρου σε ξενοδοχείο της ... και ήταν απόφοιτος της Ανωτέρας Βρετανικής Σχολής Επισιτισμού (FAB), προσελήφθη στις 13-3-1978 από τον εκπρόσωπο της αναιρεσίβλητης εταιρείας "ΓΕΚΕ Α.Ε.

ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ", με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου για να εργαστεί ως σερβιτόρος τραπεζαρίας, στο ξενοδοχείο ..., που η αναιρεσίβλητη διατηρεί και εκμεταλλεύεται στη λεωφόρο ..., στο οποίο απασχολεί περίπου 130 εργαζόμενους διαφόρων ειδικοτήτων. Μετά την πάροδο έξι μηνών προήχθη στη θέση του Captain (βοηθού μετρ) εστιατορίου, ενώ, παράλληλα του ανατέθηκαν και καθήκοντα υπευθύνου της παράθεσης πρωινών φαγητών στους πελάτες.

Μετά δε την πάροδο ενός έτους από την πρόσληψή του, η αναιρεσίβλητη του ανέθεσε επί πλέον και τα καθήκοντα του υπευθύνου του τμήματος προσωπικού. Τα καθήκοντα αυτά του captain εστιατορίου, του υπευθύνου της παράθεσης πρωινών φαγητών στους πελάτες και του υπευθύνου του τμήματος προσωπικού, άσκησε ο αναιρεσείων στο ως άνω ξενοδοχείο της αναιρεσίβλητης επί μία δεκαετία, ήτοι μέχρι το έτος 1989, οπότε ο Διευθύνων Σύμβουλος της αναιρεσίβλητης ΑΑ, τον διόρισε και τυπικά πλέον προϊστάμενο του τμήματος προσωπικού (προσωπάρχη) του ξενοδοχείου ... .

Έκτοτε, ο αναιρεσείων άσκησε τα καθήκοντα του προσωπάρχη του ως άνω ξενοδοχείου, συνεχώς, μέχρι την απόλυσή του από την αναιρεσίβλητη στις 9-6-2004, οπότε η τελευταία κατήγγειλε εγγράφως τη σύμβαση εργασίας του, και κατέβαλε τη νόμιμη αποζημίωση, που ανήλθε σε 62.920.80 ευρώ, με βάση τις μηνιαίες αποδοχές του, οι οποίες κατά την απόλυσή του ανέρχονταν στο ποσό των 2.451,45 ευρώ.

Τα καθήκοντα του προϊσταμένου του τμήματος προσωπικού (προσωπάρχη), τα οποία εκθέτει ο αναιρεσείων στην ένδικη αγωγή του και τα οποία συνομολογούνται από την αναιρεσίβλητη ήσαν: α) η έρευνα της αγοράς εργασίας για την εξεύρεση του κατάλληλου προσωπικού στον ξενοδοχειακό κλάδο, προς επάνδρωση των τμημάτων του ξενοδοχείου, β) η εισήγηση των εκάστοτε προς πρόσληψη υπαλλήλων και εργατών, γ) η αξιολόγηση του προσωπικού του ξενοδοχείου σε τακτά χρονικά διαστήματα και η αντικατάσταση, όσων δεν πληρούσαν τις απαιτήσεις της αναιρεσίβλητης, δ) ο μηνιαίος προϋπολογισμός, και η έγκριση από το Δ.Σ.

της δύναμης του προσωπικού που χρειαζόταν για τη σωστή λειτουργία του και τον απολογισμό στο τέλος εκάστου έτους, ε) ο καθημερινός έλεγχος του προσωπικού μέσω των προϊσταμένων τους, αλλά και απευθείας για την παραγωγικότητά τους μέσω των δεικτών παραγωγικότητας που όρισε η διοίκηση της αναιρεσίβλητης σε συνεργασία με τον προσωπάρχη, στ) η έκδοση των προγραμμάτων εργασίας όλου του προσωπικού και η αποστολή προς θεώρηση στην Επιθεώρηση Εργασίας, ζ) ήταν υπεύθυνος έναντι όλων των δημοσίων υπηρεσιών και αρχών (ΙΚΑ, ΟΑΕΔ, Επιθεώρηση Εργασίας, Υγειονομική Υπηρεσία), που εμπλέκονται με το προσωπικό της επιχείρησης, η) η χορήγηση αδειών ανάπαυσης στο προσωπικό και ενημέρωση, του βιβλίου αδειών, θ) η ενημέρωση και τακτοποίηση των ασφαλιστικών βιβλιαρίων ενσήμων των εργαζομένων του ξενοδοχείου, ι) η χορήγηση βεβαιώσεων εργασίας, πιστοποιητικών προϋπηρεσίας, ια) η συνεργασία με το λογιστήριο, και τα λοιπά τμήματα της επιχείρησης για την έκδοση της μισθοδοσίας, τον έλεγχο και την έγκριση των υπερωριών, την παρακολούθηση της εργασίας των εκτάκτων υπαλλήλων, των ασκούμενων και μαθητευόμενων από διάφορες σχολές, και γενικά κάθε εργασία που άπτεται των καθηκόντων του προσωπάρχη.

Περαιτέρω, συνεχίζει το Εφετείο, αποδείχθηκε ότι η αναιρεσίβλητη ανέθεσε στον αναιρεσείοντα και αυτός εκτέλεσε από το έτος 1985 έως την απόλυσή του (9-6-2004) και εντός του νομίμου ωραρίου του, αλλά και πέραν αυτού, αφού, όντας υψηλόβαθμο στέλεχος της επιχείρησης της αναιρεσίβλητης, δεν τηρούσε το νόμιμο ωράριο εργασίας, αλλά εργαζόταν καθημερινά και πέραν αυτού τις εξής πρόσθετες εργασίας, τις οποίες δεν αμφισβητεί ειδικώς η αναιρεσίβλητη:

α) από τα μέσα του έτους 1989 η αναιρεσίβλητη του ανέθεσε την παρακολούθηση δύο σημαντικών αποθηκών της, ήτοι εκείνης των οινοπνευματωδών ποτών και εκείνη του ηλεκτρολογικού υλικού, εργασία την οποία εκτέλεσε μέχρι την 31-1-2004, β) στις 25-11-1985 ορίστηκε υπεύθυνος απάντων των παραγγελιών, όπως προκύπτει από το επικαλούμενο ιδιόχειρο σημείωμα της διοίκησης της αναιρεσίβλητης, γ) του ανατέθηκε η παραλαβή, ο έλεγχος και η υπογραφή των τιμολογίων των προμηθευτών (μετρητοίς και επί πιστώσει) και η προώθησή τους στο λογιστήριο προς καταχώρηση, όπως προκύπτει από το σχετικό έγγραφο της αναιρεσίβλητης που καθορίζει τη διαδικασία ελέγχου - υπογραφής και καταχώρησης δικαιολογητικών, δ) με το από 21-6-2002 σημείωμα με αριθμό 5 του Διευθυντή της αναιρεσίβλητης ΒΒ, ορίστηκε μέλος της τριμελούς επιτροπής παραλαβής των κρεάτων, αποτελούμενης απ' αυτόν, τον ΓΓ και τον ΔΔ, καθώς, επίσης, και υπεύθυνος για τον εφοδιασμό της επιχείρησης της αναιρεσίβλητης μόνο για ποτά και ηλεκτρικά είδη.

Επίσης, ο αναιρεσείων με το υπ' αριθμ. ... πρακτικό συνεδριάσεως του διοικητικού συμβουλίου της αναιρεσίβλητης ορίστηκε ως το φυσικό πρόσωπο στο όνομα του οποίου θα εκδοθεί η άδεια λειτουργίας των τμημάτων εστιατορίου, ταβέρνας και μπαρ, που βρίσκονται στο ισόγειο του ξενοδοχείου και του μπαρ που βρίσκεται στο δώμα του ξενοδοχείου, όπως και έγινε, αφού εκδόθηκαν στη συνέχεια στο όνομά του οι υπ' αριθμ. ...

και ... άδειες ίδρυσης και λειτουργίας από το Δήμο Αθηναίων των ως άνω καταστημάτων που λειτουργούσαν στην αναιρεσίβλητη. Επίσης είχε οριστεί από την αναιρεσίβλητη ως αγορανομικός υπεύθυνος του ξενοδοχείου ..., και είχε παραστεί και σε ποινικές υποθέσεις σε Δικαστήρια των Αθηνών, ως εκπρόσωπος της αναιρεσίβλητης υπό την ως άνω ιδιότητά του.

Εξάλλου ο αναιρεσείων συμμετείχε με προτάσεις του στη διαμόρφωση της σύνθεσης των μενού, των τιμοκαταλόγων των εστιατορίων, των μπαρ και των δεξιώσεων, όπως προκύπτει από τα επικαλούμενα και προσκομιζόμενα δύο MEMO και ένα σημείωμα με ημερομηνίες 26-2-1997, 26-2-2002 και 13-10-1998 αντίστοιχα. Από τις παραπάνω πρόσθετες εργασίες που η αναιρεσίβλητη ανέθεσε στον αναιρεσείοντα και αυτός εκτέλεσε, αλλά ούτε και από κανένα άλλο αποδεικτικό στοιχείο, προκύπτει ο ισχυρισμός του αναιρεσείοντος ότι την 1-1-1999 ο παραπάνω Διευθύνων Σύμβουλος της αναιρεσίβλητης ΑΑ του ανέθεσε προφορικώς την εκτέλεση των καθηκόντων του Διευθυντή Επισιτισμού (F & Β Manager) του ξενοδοχείου ..., και ότι για την πρόσθετη αυτή εργασία, την οποία εκτέλεσε απασχολούμενος κανονικά επί 5 ημέρες εβδομαδιαίως και επί 4 ώρες ημερησίως, καθ' όλο το χρονικό διάστημα από την 1-1-1999 μέχρι και τον Ιανουάριο 2004, συμφώνησε με την αναιρεσίβλητη προφορικώς να λαμβάνει ως μηνιαίο μισθό το ποσό των 1.250 ευρώ, ήτοι το ήμισυ του ποσού των 2.500 ευρώ, στο οποίο ανέρχεται ο συνήθης μηνιαίος μισθός στην αγορά εργασίας σε αυτή τη θέση και για τα καθήκοντα του Διευθυντή Επισιτισμού, τα οποία, όπως αναφέρει στην ένδικη αγωγή του, ήσαν τα εξής:

Έλεγχος, ευθύνη και εποπτεία όλων των τμημάτων επισιτισμού, και συγκεκριμένα των εστιατορίων, των μπαρ, της καφετέριας, των δεξιώσεων, της κουζίνας, των αποθηκών τροφίμων και ποτών και γενικότερα κάθε χώρου του ανωτέρω ξενοδοχείου που είχε τρόφιμα και ποτά. Βέβαια οι μάρτυρες απόδειξης ..., ... και ..., κατέθεσαν ότι έβλεπαν τον αναιρεσείοντα να εκτελεί τις παραπάνω ανατεθείσες σ' αυτόν από την αναιρεσίβλητη πρόσθετες εργασίες, απασχολούμενος επί 3-4 ώρες ημερησίως, ουδέν, όμως, καταθέτουν σχετικά περί κατάρτισης της επικαλούμενης από τον αναιρεσείοντα ως άνω συμφωνίας, την οποία αρνείται ρητά η αναιρεσίβλητη, ισχυριζόμενη, ότι στο ως άνω ξενοδοχείο της δεν υπήρχε υπεύθυνος υπάλληλος ή διευθυντής τμήματος επισιτισμού, διότι τα καθήκοντα του τμήματος αυτού διεκπεραίωναν οι προϊστάμενοι των διαφόρων τμημάτων του ξενοδοχείου.

Πράγματι από τις καταθέσεις των μαρτύρων ανταπόδειξης ..., ... και ... προκύπτει ότι από το έτος 1981 και μετέπειτα στο ξενοδοχείο της αναιρεσίβλητης δεν υπήρχε υπεύθυνος υπάλληλος ή διευθυντής τμήματος επισιτισμού, διότι τις παραπάνω εργασίες επισιτισμού έκαναν οι εκάστοτε προϊστάμενοι των διαφόρων τμημάτων και συγκεκριμένα κατά την επίδικη περίοδο:

α) ο ΓΓ, ο οποίος ήταν αρχιμάγειρας (chef) του εστιατορίου του ξενοδοχείου, ο οποίος ήταν αρμόδιος να καθορίζει το καθημερινό εδεσματολόγιο (menu), να προβαίνει στον έλεγχο της ποιότητας των πρώτων υλών και των παρασκευαζομένων εδεσμάτων, και να είναι υπεύθυνος για την οργάνωση και έλεγχο του προσωπικού του εστιατορίου, αποτελούμενου από 15 περίπου άτομα διαφόρων ειδικοτήτων (μάγειροι, βοηθοί μαγείρων, καθαρίστριες κλπ), β) ο ΔΔ, ο οποίος ήταν αποθηκάριος του ξενοδοχείου, ασχολούμενος αποκλειστικά με την εποπτεία λειτουργίας του τμήματος της αποθήκης και τη διακίνηση των τροφίμων και ποτών στα διάφορα τμήματα του ξενοδοχείου, γ) η ΕΕ, υπάλληλος στο τμήμα κρατήσεων, δεξιώσεων, πωλήσεων και δημοσίων σχέσεων, αρμόδια μαζί με τους λοιπούς υπαλλήλους του τμήματος αυτού για την πραγματοποίηση και εποπτεία των δεξιώσεων που γίνονται στο ξενοδοχείο.

Το επικαλούμενο και προσκομιζόμενο από τον αναιρεσείοντα οργανόγραμμα στο οποίο αναφέρεται και Τμήμα Επισιτισμού και Κουζίνας, αποτελεί άτυπη κατάσταση οργάνωσης και λειτουργίας του ξενοδοχείου, η οποία δεν τηρήθηκε και δεν ίσχυσε στην πράξη. Εξάλλου, ο ισχυρισμός του αναιρεσείοντος ότι μετά την απόλυσή του από την αναιρεσίβλητη, η τελευταία προσέλαβε στη θέση του διευθυντή επισιτισμού τον ΣΤ, τον οποίο αμείβει για την εργασία αυτή του διευθυντή επισιτισμού που, προηγουμένως, ασκούσε ο ίδιος χωρίς να του καταβάλει καμία αμοιβή, είναι, επίσης απορριπτέος ως αβάσιμος, αφού από το επικαλούμενο και προσκομιζόμενο με ημερομηνία 1-6-2004 έγγραφο γνωστοποίησης ουσιωδών όρων της εργασιακής σχέσης με τον ανωτέρω ΣΤ, προκύπτει ότι αυτός προσελήφθη ως μαιτρ εστιατορίου, ως μαιτρ δε προσφέρει τις υπηρεσίες του στο ξενοδοχείο της αναιρεσίβλητης.

Επομένως, ο παραπάνω ισχυρισμός του αναιρεσείοντος ότι η αναιρεσίβλητη, η δια του διευθύνοντος συμβούλου της, του ανέθεσε προφορικά από την 1-1-1999 και την εκτέλεση, παράλληλα με τα καθήκοντα του προσωπάρχη, και των καθηκόντων του Διευθυντή Επισιτισμού, αντί συμφωνημένης αμοιβής 1.250 ευρώ μηνιαίως, δεν αποδείχτηκε και πρέπει ν' απορριφθεί ως αβάσιμος κατ' ουσίαν.

Περαιτέρω η αναιρεσίβλητη επικαλείται και προσκομίζει δύο άλλες αγωγές που ο αναιρεσείων έχει ασκήσει και εκκρεμούν ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και συγκεκριμένα: α) την από 29-9-2004 αγωγή του κατά της αναιρεσίβλητης και της εταιρείας "ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΤΕΞ (...)" και β) την από 27-11-2005 αγωγή του, κατά της εταιρείας "ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΤΕΞ (...)", στις οποίες ισχυρίζεται ότι ο παραπάνω Διευθύνων Σύμβουλος της αναιρεσίβλητης ΑΑ, ο οποίος είναι και διευθύνων σύμβουλος της ΑΤΕΞ Α.Ε., ως νόμιμος εκπρόσωπος της τελευταίας, του ανέθεσε στις αρχές του έτους 1979 και αυτός αποδέχθηκε τα καθήκοντα του διευθυντή προσωπικού του ξενοδοχείου ..., τα οποία ασκούσε παράλληλα με τα καθήκοντα του διευθυντή προσωπικού του ξενοδοχείου ..., χωρίς να του καταβάλει αμοιβή για την εργασία του αυτή, και ζητεί να υποχρεωθεί η εταιρεία ΑΤΕΞ Α.Ε., να του καταβάλει αμοιβή ίση με εκείνη που του κατέβαλε ως διευθυντή προσωπικού του ξενοδοχείου ..., και η οποία ανέρχεται συνολικά στο ποσό των 187.303,91 ευρώ.

Με τις αγωγές του αυτές ο αναιρεσείων ομολογεί ότι κατά το επίδικο χρονικό διάστημα από 1-1-1999 έως τον Ιανουάριο 2004, ο καταβαλλόμενος από την αναιρεσίβλητη μηνιαίος μισθός του, ανερχόταν στα εξής ποσά: σε 2.054,65 ευρώ το πρώτο εξάμηνο 1999, σε 2.078,31 ευρώ το δεύτερο εξάμηνο 1999, σε 2.078,31 ευρώ το πρώτο εξάμηνο 2000, σε 2.174,69 ευρώ το δεύτερο εξάμηνο 2000, σε 2.174,69 ευρώ το πρώτο εξάμηνο 2001, σε 2.274,99 ευρώ το δεύτερο εξάμηνο 2001, σε 2.371,00 ευρώ το πρώτο εξάμηνο 2002, σε 2.371,00 ευρώ το δεύτερο εξάμηνο 2002, σε 2.441,81 ευρώ το πρώτο εξάμηνο 2003, σε 2.446,63 ευρώ το δεύτερο εξάμηνο 2003 και σε 2.451,45 ευρώ το πρώτο εξάμηνο 2004.

Ο μισθός αυτός που έπαιρνε ο αναιρεσείων ήταν πολύ μεγαλύτερος του νόμιμου μισθού που δικαιούταν να λάβει με βάση τις ισχύουσες το επίδικο διάστημα σ.σ.ε. (36/28-4-1994), σε συνδυασμό με την Ε.Σ.Σ.Σ.Ε., και ο οποίος το έτος 1999, μαζί με το επίδομα γάμου και το επίδομα σχολής, ανερχόταν στο συνολικό ποσό των 779,96 ευρώ.

Έτσι, ο πέραν του νομίμου μισθός που έπαιρνε υπερκάλυπτε την ειθισμένη αμοιβή που δικαιούταν να λάβει για τις παραπάνω πρόσθετες εργασίες που η αναιρεσίβλητη του είχε αναθέσει, ήτοι την αμοιβή που θα καταβαλλόταν σε άλλο εργαζόμενο της ηλικίας του, ο οποίος θα παρείχε στην αναιρεσίβλητη την ίδια εργασία.

Επομένως, ο αναιρεσείων δεν έχει αξίωση κατά της αναιρεσίβλητης για τις παραπάνω πρόσθετες εργασίες που πρόσφερε κατά το διάστημα από 1-1-1999 έως τον Ιανουάριο 2004. Ακολούθως το Εφετείο, δεχθέν την έφεση της αναιρεσίβλητης, εξαφάνισε την αντιθέτως κρίνασα πρωτόδικη απόφαση και απέρριψε ως κατ'ουσίαν αβάσιμη την ένδικη αγωγή, με την οποία ο αναιρεσείων μισθωτός, επικαλούμενος ότι κατόπιν προφορικής συμφωνίας του με τον διευθύνοντα σύμβουλο της αναιρεσίβλητης από 1-1-1999, παράλληλα με την εργασία του ως προϊσταμένου του τμήματος προσωπικού (προσωπάρχη) του ανατέθηκαν έκτοτε και τα πρόσθετα καθήκοντα του διευθυντή επισιτισμού του ξενοδοχείου ..., επί πέντε ημέρες εβδομαδιαίως και επί τέσσερις ώρες ημερησίως, αντί συμφωνημένου πρόσθετου μισθού από 1250 ευρώ μηνιαίως, τα οποία (καθήκοντα διευθυντή επισιτισμού), συνιστάμενα στον έλεγχο -ευθύνη και εποπτεία όλων των τμημάτων του επισιτισμού και συγκεκριμένα των εστιατορίων, των μπαρ, της καφετέριας, των δεξιώσεων, της κουζίνας, των αποθηκών τροφίμων και ποτών και γενικά κάθε χώρου του ξενοδοχείου που είχε τρόφιμα και ποτά, στην ευθύνη για τη σωστή ποιότητα των πρώτων υλών και τροφίμων που χρησιμοποιούνταν για την παρασκευή των προσφερομένων γευμάτων, στην αγορανομική ευθύνη έναντι των αρμοδίων Αρχών και στην εποπτεία σαράντα περίπου άλλων υπαλλήλων σε ζήτημα τηρήσεως της υγιεινής και της ασφάλειας των τροφίμων, άσκησε αυτός μέχρι την κατά την 31-1-2004 απολύσεώς του, ζήτησε να αναγνωρισθεί ότι του οφείλονται για την αιτία αυτή οι συμφωνηθέντες πρόσθετοι μισθοί της ανωτέρω χρονικής περιόδου από 88.750 ευρώ συνολικά.

Με τις κρίσεις του αυτές το Εφετείο δεν παρεβίασε, με εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή, τις προαναφερθείσες διατάξεις ουσιαστικού δικαίου των άρθρων 648, 649, 653 και 659 ΑΚ καθώς εκείνες της από 28-4-1994 ΕΣΣΕ, διέλαβε δε στην προσβαλλόμενη απόφασή του επαρκείς, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο σ' όλα τα ανωτέρω ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, καθόσον ειδικότερα το αποδεικτικό του πόρισμα επί του κατ' εξοχήν κρισίμου ζητήματος ότι ο αναιρεσείων δεν εξετέλεσε καθήκοντα διευθυντή επισιτισμού του ξενοδοχείο της αναιρεσίβλητης ...

κατά το επίμαχο, από 1-1-1999 έως τον Ιανουάριο 2004, χρονικό διάστημα διατυπώνεται κατηγορηματικά και με σαφήνεια. Επομένως, ο εκ του αριθμού 1 ο δεύτερος, κατά τα πρώτα σκέλη των πρώτου και δευτέρου μερών του, και εκ του άρθρου 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, οι λοιποί λόγοι του αναιρετηρίου, με τους οποίους υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι αβάσιμοι.

Ένα όμως μέλος του δικαστηρίου, ο αρεοπαγίτης Χρήστος Αλεξόπουλος, έχει τη γνώμη ότι με τις ως άνω παραδοχές του το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του ασαφείς και αντιφατικές αιτιολογίες, οι οποίες καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθότητα ή μη των αναφερομένων πιο πάνω διατάξεων του ουσιαστικού δικαίου.

Ειδικότερα, το Εφετείο : α) ενώ αρχικά δέχεται ότι "από κανένα αποδεικτικό στοιχείο δεν αποδεικνύεται ότι ο διευθύνων σύμβουλος της αναιρεσίβλητης ΑΑ ανέθεσε στον αναιρεσείοντα την εκτέλεση καθηκόντων διευθυντή επισιτισμού του ξενοδοχείου ... και ότι για την πρόσθετη αυτή εργασία, την οποία εκτέλεσε κανονικά επί 5 ημέρες εβδομαδιαίως και επί 4 ώρες ημερησίως καθ' όλο το χρονικό διάστημα από 1-1-1999 μέχρι και τον Ιανουάριο 2004, συμφώνησε με την αναιρεσίβλητη να λαμβάνει ως μηνιαίο μισθό το ποσό των 1.250 ευρώ" καθώς επίσης στη συνέχεια και ότι "επομένως ο ισχυρισμός του αναιρεσείοντος ότι η αναιρεσίβλητη διά του διευθύνοντος συμβούλου της του ανέθεσε από 1-1-1999 και την εκτέλεση - παράλληλα με τα καθήκοντα του προσωπάρχη, και των καθηκόντων του διευθυντού επισιτισμού, αντί συμφωνημένης αμοιβής 1.250 ευρώ μηνιαίως, δεν αποδείχθηκε και πρέπει να απορριφθεί κατ' ουσίαν" τελικά καταλήγει ότι ο αναιρεσείων εκτέλεσε, κατά την επίμαχη χρονική περίοδο, και καθήκοντα διευθυντή επισιτισμού αφού, κατά πλήρη αντίφαση, δέχεται ότι "ο μισθός που έπαιρνε ο αναιρεσείων από 1-1-1999 έως τον Ιανουάριο 2004 κυμαινόταν από 2.054,65 έως 2.415,45 ευρώ μηνιαίως, ενώ ο νόμιμος μισθός του ανερχόταν σε 779,96 ευρώ μηνιαίως. 'Ετσι ο πέραν του νομίμου μισθός που έπαιρνε υπερκάλυπτε την ειθισμένη αμοιβή που δικαιούταν να λάβει για τις παραπάνω πρόσθετες εργασίες που η αναιρεσίβλητη του είχε αναθέσει, ήτοι την αμοιβή που θα καταβαλλόταν σε άλλο εργαζόμενο της ηλικίας του, ο οποίος θα παρείχε στην αναιρεσίβλητη την ίδια εργασία.

Επομένως, ο αναιρεσείων δεν έχει αξίωση κατά της αναιρεσίβλητης για τις παραπάνω πρόσθετες εργασίες που πρόσφερε κατά το διάστημα από 1-1-1999 έως τον Ιανουάριο 2004 και η ένδικη αγωγή του πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη κατ' ουσίαν" και β) ενώ, κατά την τελευταία ως άνω παραδοχή του, δέχεται ότι για την ως άνω πρόσθετη εργασία του ο αναιρεσείων δεν εδικαιούτο ειθισμένης αμοιβής, δεν διαλαμβάνει αν συμφωνήθηκε μεταξύ των μερών η μη καταβολή γι' αυτή πρόσθετου μισθού ή η από το μισθό της κύριας απασχολήσεώς του ως προσωπάρχη κάλυψή του.

Επομένως, κατά τη γνώμη του μειοψηφούντος μέλους, οι εκ του άρθρου 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ απορρέοντες πρώτος, δεύτερος, κατά τα δεύτερα σκέλη των πρώτου και δευτέρου μερών του, και τρίτος λόγοι του αναιρετηρίου, όπως συμπληρώθηκε με την εισηγητική έκθεση, είναι βάσιμοι.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 21-9-2007 αίτηση του Χ περί αναιρέσεως της 3117/2007 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε χίλια διακόσια (1.200) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 16 Δεκεμβρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 24 Φεβρουαρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ