428/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 428 / 2012 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Υπάλληλος γραφείου ασφαλιστικής εταιρίας «Ιονική ΑΕΕΓΑ». Εφαρμοστέα η από 21-3-1994 ΕΓΣΣΕ αντί της από 24-6-1994 ΣΣΕ για τους όρους αμοιβής των υπαλλήλων των ασφαλιστικών εταιριών του ιδιωτικού τομέα, λόγω ειδικής εξαιρέσεως. Λόγοι αναίρεσης από 559 αρ.1, 8 και 9 ΚΠολΔ. Απορρίπτει την αίτηση.

Αριθμός 428/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2 Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους δικαστές Δημήτριο Πατινίδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, Δημήτριο Μουστάκα, Χριστόφορο Κοσμίδη και Νικόλαο Τρούσα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του την 22α Νοεμβρίου 2011, με την παρουσία και του γραμματέως Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

ΤΗΣ ΑΝΑΙΡΕΣΕΙΟΥΣΑΣ: Ι. Κ. του Χ., συζύγου Π. Σ., κατοίκου ..., που παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Δημητρίου Καραβίδα, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

ΤΗΣ ΑΝΑΙΡΕΣΙΒΛΗΤΗΣ: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "GROUPAMA ΦΟΙΝΙΞ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", ως καθολικής διαδόχου της αρχικά εναγομένης εταιρίας με την επωνυμία "METROLIFE ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΖΩΗΣ", όπως εκπροσωπείται νομίμως, που εδρεύει στην Αθήνα και παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Γεωργίου Δαούτη, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 7-3-1997 (ημερομηνία κατάθεσης) αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Βόλου. Επί της αγωγής εκδόθηκε η 63/1997 απόφαση του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου και, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως, η 927/1998 απόφαση του Εφετείου Λαρίσης, που αναιρέθηκε με την 703/2005 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου. Κατόπιν εκδόθηκαν οι 833/2006 μη οριστική και 226/2009 οριστική αποφάσεις του Εφετείου Λαρίσης. Την αναίρεση της τελευταίας ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 18-6-2009 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης, Χριστόφορος Κοσμίδης ανέγνωσε την από 10-11-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης για αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψη, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στα δικαστικά έξοδα.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Η υπόθεση φέρεται νομίμως προς συζήτηση με την από 10-11-2010 κλήση της αναιρεσείουσας, ύστερα από ματαίωση της συζήτησης που είχε ορισθεί για τη δικάσιμο της 9-11-2010, λόγω της διενέργειας εκλογών για την τοπική αυτοδιοίκηση (ΚΠολΔ 106, 230 παρ.2, 568).

2. Σύμφωνα με στο άρθρο 1 της από 24-6-1994 Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας (ΣΣΕ) των ασφαλιστικών υπαλλήλων του ιδιωτικού τομέα, που κηρύχθηκε υποχρεωτική με την ΥΑ 13765 της 19/29-9-1994 (ΦΕΚ Β' 737), ορίζεται ότι στις διατάξεις αυτής υπάγονται, μεταξύ άλλων, οι εργαζόμενοι στις ελληνικές ασφαλιστικές επιχειρήσεις, με εξαίρεση τους εργαζόμενους στις ασφαλιστικές επιχειρήσεις που εκεί απαριθμούνται, μεταξύ των οποίων και η "Ιονική ΑΕΕΓΑ". Εξ αυτού έπεται ότι οι εργαζόμενοι στην εν λόγω ασφαλιστική εταιρία κατά το χρονικό διάστημα ισχύος της από 24-6-1994 ΣΣΕ έπρεπε να αμείβονται σύμφωνα με την αντιστοίχως ισχύουσα Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (ΕΓΣΣΕ), εκτός εάν οι συμφωνημένες αποδοχές τους ήσαν υπέρτερες των από αυτήν προβλεπομένων. Εξ άλλου, κατά τις διατάξεις του άρθρου 559 ΚΠολΔ, μεταξύ άλλων περιπτώσεων, λόγος αναιρέσεως ιδρύεται και "αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου" (αρ. 1), επίσης, "αν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης" (αρ. 8) και, ακόμη, "αν το δικαστήριο άφησε αίτηση αδίκαστη" (αρ. 9).

Εν προκειμένω, από την επισκόπηση α) της ένδικης, από 7-3-1997 (ημερομηνία καταθέσεως) αγωγής, την οποία η αναιρεσείουσα, επικαλουμένη σύμβαση παροχής εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, άσκησε κατά της ανώνυμης εταιρίας "METROLIFE Εμπορική ΑΕΑΕ", που είχε υπεισέλθει στη θέση του αρχικού εργοδότη "Η ΙΟΝΙΚΗ ΑΕΓΑ Ανώνυμος Ασφαλιστική Εταιρία Ζωής" και που ήδη έχει απορροφηθεί από την αναιρεσίβλητη, β) της από 21-10-2008 αντεφέσεως, την οποία άσκησε η αναιρεσείουσα επ' ευκαιρία της συζητήσεως της από 12-9-1997 εφέσεως της "METROLIFE Εμπορική ΑΕΑΕ" κατά της 63/1997 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαρίσης, που είχε εκδοθεί επί της ως άνω αγωγής και γ) της 226/2009 αποφάσεως του Εφετείου Λαρίσης, η οποία εκδόθηκε επί των ως άνω εφέσεως και αντεφέσεως και κατά της οποίας στρέφεται η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, προκύπτουν τα εξής:

Με την ένδικη αγωγή, η αναιρεσείουσα (ως ενάγουσα) ισχυρίσθηκε ότι, την 1-5-1994, είχε προσληφθεί από την αρχικώς εναγομένη "Η ΙΟΝΙΚΗ ΑΕΓΑ Ανώνυμος Ασφαλιστική Εταιρία Ζωής" για να εργασθεί ως υπάλληλος γραφείου σε υποκατάστημά της στην περιοχή του Βόλου και ότι καθ' όλη τη διάρκεια της απασχόλησής της αμειβόταν με μηνιαίο μισθό 130.000 δραχμών.

Κατόπιν αυτού και ανεξάρτητα προς τα υπόλοιπα κεφάλαια της αγωγής, τα οποία δεν ενδιαφέρουν την αναιρετική δίκη, η αναιρεσείουσα ζήτησε να υπολογισθούν και να της επιδικασθούν αποδοχές υπερημερίας, δεδουλευμένες αποδοχές και λοιπές παροχές σύμφωνα με τις ΣΣΕ ή ΔΑ του κλάδου των απασχολουμένων στις ασφαλιστικές εταιρίες με τη δική της ειδικότητα, οι οποίες ίσχυσαν στο επίδικο χρονικό διάστημα και θα έπρεπε, κατά την άποψή της, να θεωρηθούν εφαρμοστέες.

Με την ως άνω αντέφεσή της, η αναιρεσείουσα (ως εφεσίβλητη και αντεκκαλούσα) προέβαλε το παράπονο ότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο "παρά το νόμο" προέβη στον υπολογισμό "των επιδικασθέντων αγωγικών κονδυλίων ήτοι αποδοχών υπερημερίας, διαφορών δεδουλευμένων αποδοχών, υπερεργασιακής και λοιπής απασχολήσεως, δώρων εορτών, αποδοχών αδείας, επιδομάτων αδείας κλπ, με βάση το νόμιμο μισθό της ΕΓΣΣΕ" και όχι αυτόν "της οικείας ΣΣΕ του κλάδου και της ειδικότητάς [της], όπως θα έπρεπε".

Με την προσβαλλομένη απόφαση, το Εφετείο, απαντώντας στο εν λόγω παράπονο της αντέφεσης, δέχθηκε ότι "η από 24-6-1994 ΣΣΕ, για τους όρους αμοιβής των υπαλλήλων των ασφαλιστικών εταιριών του ιδιωτικού τομέα, με το άρθρο 1 αυτής, ρητά εξαίρεσε από την εφαρμογή της, πλην των άλλων, και τους υπαλλήλους της ασφαλιστικής εταιρίας Η ΙΟΝΙΚΗ ΑΕΓΑ, που ήταν η αρχική εργοδότρια της αντεκκαλούσας" και ότι "ως μισθός [της ενάγουσας] συμφωνήθηκε το ποσό των 130.000 δραχμών μηνιαίως, το οποίο καταβαλλόταν πάγια".

Κατόπιν αυτών έκρινε ότι "το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, που με την εκκαλουμένη απόφαση, για τον υπολογισμό των νομίμων αποδοχών της αντεκκαλούσας δεν έλαβε υπ' όψη τις προβλεπόμενες από την ανωτέρω ΣΣΕ αποδοχές, αλλά αυτές που προβλέπονται από την ΕΓΣΣΕ της 21-3-1994, για τα έτη 1994 και 1995 και την ΕΓΣΣΕ της 22-4-1996, για τα έτη 1996 και 1997, ορθά εφάρμοσε τις σχετικές διατάξεις".

Με αυτά που δέχθηκε, το Εφετείο έλαβε υπ' όψη τον προταθέντα λόγο αντεφέσεως, απάντησε προσηκόντως σ' αυτόν και εφάρμοσε σωστά τις διατάξεις που αναφέρθηκαν, αποκλείοντας, στη συγκεκριμένη περίπτωση, την ισχύ της από 24-6-1994 ΣΣΕ (στις διατάξεις της οποίας ούτε συμβατική υπαγωγή των διαδίκων είχε γίνει, δεδομένου του ότι ούτε σαφής ισχυρισμός της ενάγουσας διατυπώθηκε περί τούτου στην αγωγή ούτε τέτοιο περιστατικό εκ της ενώπιον του δικαστηρίου της ουσίας αποδεικτικής διαδικασίας προέκυψε) και καθορίζοντας ως εφαρμοστέα την αντιστοίχως ισχύσασα ΕΓΣΣΕ.

Επομένως, ο πρώτος λόγος της αιτήσεως, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα και προσάπτονται στην προσβαλλομένη απόφαση οι αναιρετικές πλημμέλειες του άρθρου 559 αρ.1, 8 και 9, είναι αβάσιμος.

3. Η αναιρεσείουσα προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση τις αυτές πλημμέλειες (βλ. παραπάνω, σκέψη αρ.2) συνιστάμενες στο ότι το Εφετείο απέρριψε χωρίς ιδιαίτερη αιτιολογία το λόγο της αντέφεσης, σύμφωνα με τον οποίο "παρά το νόμο, η πρωτόδικη απόφαση απέρριψε και δεν επιδίκασε τα σχετικά με την υπερεργασιακή και υπερωριακή απασχόληση αγωγικά κονδύλια, που είναι προσθετέα και συνυπολογιστέα στις τακτικές αποδοχές, με βάση τις οποίες υπολογίζονται τα λοιπά επιδικασθέντα κονδύλια". Με το περιεχόμενο αυτό, ο επικαλούμενος λόγος της αντέφεσης ήταν απαράδεκτος, ως αόριστος, διότι δεν διελάμβανε ποια διάταξη παραβίασε το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, σε τι συνίστατο η παραβίαση και με ποιο τρόπο η καθ' υπόθεση παραβίαση επέδρασε στην απόρριψη των κονδυλίων που υπαινισσόταν η αναιρεσείουσα (τότε, ως αντεκκαλούσα). Με δεδομένα, λοιπόν, από την επισκόπηση των ως άνω διαδικαστικών εγγράφων, αφ' ενός το ότι το κεφάλαιο της πρόσθετης αμοιβής για υπερεργασία και υπερωρίες δεν είχε προσβληθεί με λόγο έφεσης και ως εκ τούτου δεν ήταν δεκτικό προσβολής ούτε με λόγο αντέφεσης (ΚΠολΔ 523 παρ.1) και αφ' ετέρου το ότι το Εφετείο δεν είχε υποχρέωση απαντήσεως επί απαραδέκτου λόγου αντεφέσεως, ελέγχεται και ο δεύτερος λόγος της υπό κρίση αιτήσεως, με τον οποίο προβάλλονται οι αναιρετικές πλημμέλειες του άρθρου 559 αρ.1, 8 και 9, ως αβάσιμος.

4. Σύμφωνα με τις σκέψεις αυτές και αφού δεν υπάρχει άλλος λόγος αναιρέσεως, πρέπει να απορριφθεί η κρινομένη αίτηση και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα της τελευταίας (ΚΠολΔ 176, 183 και 191 παρ.2).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 18-6-2009 αίτηση περί αναιρέσεως της 226/ 2009 αποφάσεως του Εφετείου Λαρίσης. -Και

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσείουσα να πληρώσει στην αναιρεσίβλητη χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ, για τα δικαστικά έξοδα.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 18η Ιανουαρίου 2012. -Και

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 13η Μαρτίου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ