Supreme Court suspends appeal and summons third creditor due to mandatory joint debt participation.

Απόφαση 422 / 2023 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 422/2023

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μυρσίνη Παπαχίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αικατερίνη Βλάχου, Γεωργία Κατσιμαγκλή, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη και Μαρί Δεργαζαριάν, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 2 Δεκεμβρίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ EUROBANK ERGASIAS AE" και ήδη "Τράπεζα Eurobank Ανώνυμη Εταιρεία" και δ.τ. "Eurobank", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Φώτιο Σαρρή, που δήλωσε στο ακροατήριο και με τις κατατεθείσες προτάσεις του την ως άνω μεταβολή της αναιρεσείουσας.

Της αναιρεσίβλητης: Μ. Κ. του Ν., κατοίκου ... η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σωτήριο - Βύρωνα Καπετανόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18-9-2013 αίτηση της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Βασιλικών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 34/2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 7835/2019 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 29-10-2019 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης και ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 769 του Κ.Πολ.Δ., που ορίζει τους δικαιούμενους να ασκήσουν αναίρεση στη διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας, "αναίρεση έχουν δικαίωμα να ασκήσουν, και αν νίκησαν, ο αιτών, εκείνος κατά του οποίου στρέφεται η αίτηση, ο εκκαλών, ο εφεσίβλητος, εκείνοι που άσκησαν κύρια και πρόσθετη παρέμβαση και οι καθολικοί και ειδικοί διάδοχοί τους, καθώς και ο εισαγγελέας πρωτοδικών. Οι διατάξεις του άρθρου 762 εφαρμόζονται και εδώ". Ως προς την παθητική νομιμοποίηση, η ως άνω διάταξη του άρθρου 769 του Κ.Πολ.Δ., παραπέμπει στο άρθρο 762 του Κ.Πολ.Δ., που ρυθμίζει την παθητική νομιμοποίηση της εφέσεως, κατά των αποφάσεων που εκδίδονται κατά την ειδική διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας.

Συνεπώς, η τελευταία αυτή διάταξη, που ορίζει ότι "αν περισσότεροι έλαβαν μέρος στην πρωτόδικη δίκη, η έφεση που ασκεί ένας από αυτούς απευθύνεται κατά των άλλων ή των καθολικών διαδόχων ή των κληροδόχων τους", εφαρμόζεται και για την παθητική νομιμοποίηση της αναιρέσεως, κατά των αποφάσεων που εκδίδονται κατά τη διαδικασία αυτή.

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 748 παρ. 3 εδ. α' του Κ.Πολ.Δ., η οποία εφαρμόζεται και στα ένδικα μέσα (άρθρο 760 εδ. α' του Κ.Πολ.Δ.), το δικαστήριο που είναι αρμόδιο να δικάσει το ένδικο μέσο, επομένως και την αναίρεση, κατ' αποφάσεως που εκδίδεται κατά την εκουσία δικαιοδοσία, μπορεί να διατάξει την κλήτευση τρίτων, που έχουν έννομο συμφέρον από τη δίκη.

Το έννομο συμφέρον μπορεί να στηρίζεται και στο γεγονός ότι η ισχύς της αποφάσεως, που θα εκδοθεί στη δίκη αυτή, εκτείνεται και στις έννομες σχέσεις του τρίτου, οπότε εφαρμόζονται τα άρθρα 76, 77, 78 του Κ.Πολ.Δ. για την αναγκαστική ομοδικία, ενόψει του ότι οι διατάξεις περί ομοδικίας του Κ.Πολ.Δ. εφαρμόζονται και στη διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας (άρθρο 741 του Κ.Πολ.Δ.).

Eπομένως, το δικαστήριο, που είναι αρμόδιο να δικάσει το ένδικο μέσο, μπορεί, σύμφωνα με την ως άνω διάταξη του άρθρου 748 παρ. 3 του Κ.Πολ.Δ., να επιβάλει την κλήτευση και του διαδίκου που είχε λάβει μέρος, είτε μόνον ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, είτε και στην κατ' έφεση δίκη, κατά του οποίου (διαδίκου) δεν απευθύνεται το ένδικο μέσο της αναιρέσεως.

Τούτο δικαιολογείται από το γεγονός ότι το άρθρο 748 παρ. 3 του Κ.Πολ.Δ., στο οποίο παραπέμπει το άρθρο 760 του Κ.Πολ.Δ., δεν καταλαμβάνει μόνο τους τρίτους, που δεν κατέστησαν διάδικοι στη δίκη, αλλά και τους διαδίκους που έλαβαν μέρος σ' αυτήν και κατά των οποίων δεν στρέφεται η αίτηση αναιρέσεως (ΟλΑΠ 6/1999, ΑΠ 1487/2022, ΑΠ 491/1999).

Εξάλλου, στη ρύθμιση οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων, κατά τις διατάξεις του ν. 3869/2010, ο δεσμός που συνδέει τους πιστωτές του αιτούντος - οφειλέτη, ενόψει του ότι η ισχύς της αποφάσεως που θα εκδοθεί, εκτείνεται σε όλους τους "μετέχοντες στη δίκη" πιστωτές, είναι αυτός της αναγκαστικής παθητικής ομοδικίας (άρθρο 76 παρ. 1 περ.

β' του Κ.Πολ.Δ., ΑΠ 128/2019, ΑΠ 1978/2017, ΑΠ 1049/2017). Στην εκουσία δικαιοδοσία, κατά την ορθότερη γνώμη, δεν εφαρμόζεται -όπως στην αμφισβητούμενη- η διάταξη του άρθρου 76 παρ. 1 εδάφιο τελευταίο του Κ.Πολ.Δ., κατά την οποία "οι ομόδικοι που μετέχουν νόμιμα στη δίκη ή έχουν προσεπικληθεί, αν δεν παραστούν, θεωρούνται ότι αντιπροσωπεύονται από εκείνους που παρίστανται".

Και τούτο διότι, η έκταση του επηρεασμού στις έννομες σχέσεις του αιτούντος και των άλλων ενδιαφερομένων, είναι διάφορη. Ειδικά, στο ν. 3869/2010 (Φ.Ε.Κ. Α' 130/3-8-2010) "Ρύθμιση των οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων και άλλες διατάξεις", δεν μπορεί να τύχει εφαρμογής η ανωτέρω διάταξη, για το λόγο ότι συντρέχουν αντίθετα συμφέροντα των πιστωτών (ΑΠ 1487/2022, ΑΠ 757/2019).

Στην ερευνώμενη περίπτωση, από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 § 2 του Κ.Πολ.Δ., επισκόπηση των σχετικών διαδικαστικών εγγράφων, προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την από 18-9-2013 (αρ. κατ. 238/2013) αίτησή της ενώπιον του Ειρηνοδικείου Βασιλικών, η αιτούσα οφειλέτιδα (ήδη αναιρεσίβλητη) ζήτησε την, κατά τις διατάξεις του ν. 3869/2010, δικαστική ρύθμιση των οφειλών της, έναντι των καθ' ων η αίτηση δύο (2) πιστωτριών της και συγκεκριμένα: 1) της τραπεζικής εταιρείας, με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ", ατομικά και υπό την ιδιότητά της ως ειδικής διαδόχου της Κυπριακής Δημόσιας Εταιρείας Περιορισμένης Ευθύνης με την επωνυμία "..." και 2) της τραπεζικής εταιρείας, με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ EUROBANK ERGASIAS AE.

Η αίτηση συζητήθηκε, ερήμην της πρώτης των καθ' ων και αντιμωλία των λοιπών διαδίκων, εκδόθηκε δε η υπ' αριθμ. 34/2018 απόφαση του άνω Δικαστηρίου, με την οποία έγινε αυτή δεκτή, έναντι αμφοτέρων των πιστωτριών. Κατά της αποφάσεως αυτής, η δεύτερη των καθ' ων, ήδη αναιρεσείουσα, άσκησε ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης την από 25-06-2018 έφεσή της, την οποία απηύθυνε κατά της αιτούσας και ήδη αναιρεσίβλητης, κοινοποίησε δε το δικόγραφο αυτής (εφέσεως) και στην πρώτη των καθ' ων η αίτηση τραπεζική εταιρεία με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ".

Επί της εφέσεως εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη 7835/2019 απόφαση του, ως Εφετείου δικάσαντος, Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, με την οποία η έφεση έγινε τυπικά δεκτή και απορρίφθηκε κατ' ουσίαν. Η δεύτερη των καθ' ων η αίτηση, τραπεζική εταιρεία με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ EUROBANK ERGASIAS AE", άσκησε την ένδικη από 29-10-2019 (αρ.

κατ. 20993/2329/2019) αίτηση, την οποία απηύθυνε κατά της αιτούσας και ήδη πρώτης αναιρεσίβλητης, για αναίρεση της ως άνω 7835/2019 αποφάσεως, κατά το μέρος που την αφορά, το οποίο όμως κεφάλαιο συνέχεται με την όλη διευθέτηση των οφειλών της αιτούσας, έναντι αμφοτέρων των πιστωτριών της. Ωστόσο, δεν αποδεικνύεται ότι η πρώτη των καθ' ων η ως άνω από 18-9-2013, ενώπιον του Ειρηνοδικείου Βασιλικών, αίτηση, τραπεζική εταιρεία, με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ", που είναι επίσης πιστώτρια της οφειλέτιδας αναιρεσίβλητης, κλητεύθηκε, είτε από την αναιρεσείουσα, είτε από την αναιρεσίβλητη, να παραστεί στη δίκη, παρότι τούτο ήταν αναγκαίο, σύμφωνα με όσα αναπτύχθηκαν στην προηγηθείσα νομική σκέψη, ούτε άλλωστε παραστάθηκε αυτοβούλως κατά την εκφώνηση και συζήτηση της ένδικης αιτήσεως από το οικείο πινάκιο, κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο.

Ενόψει όμως του ότι η προαναφερόμενη τραπεζική εταιρεία έχει έννομο συμφέρον από τη δίκη, αφού αυτή αφορά ρύθμιση οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων, σύμφωνα με το ν. 3869/2010, κατά την οποία οι περισσότεροι πιστωτές συνδέονται, κατά τα προαναφερθέντα, με το δεσμό της αναγκαστικής παθητικής ομοδικίας (άρθρο 76 παρ. 1 περ.

β' του Κ.Πολ.Δ.) και έχουν αντίθετα συμφέροντα, πρέπει να αναβληθεί η κρίση του δικαστηρίου επί της αιτήσεως αναιρέσεως και να διαταχθεί η, με επιμέλεια της επιμελέστερης των διαδίκων, κατά τη νέα συζήτηση της υπόθεσης, κλήτευση της ως άνω, καθ' ης η από 18-9-2013 (αρ. κατ. 238/2013) αίτηση, τραπεζικής εταιρείας, με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ", όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναβάλλει την έκδοση οριστικής αποφάσεως επί της 29-10-2019 (αρ. κατ. 20993/2329/2019) αιτήσεως, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 7835/2019 αποφάσεως του, ως Εφετείου δικάσαντος, Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης. Και

Διατάσσει την κλήτευση, με επιμέλεια της επιμελέστερης των διαδίκων, της μη διαδίκου στην παρούσα δίκη, πρώτης των καθ' ων η από 18-9-2013 (αρ. κατ. 238/2013), ενώπιον του Ειρηνοδικείου Βασιλικών, αίτηση, τραπεζικής εταιρείας, με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ", επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 7835/2019 απόφαση του εν λόγω Δικαστηρίου.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 16 Μαρτίου 2023.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 20 Μαρτίου 2023.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ