422/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 422 / 2011 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 422/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Χαράλαμπο Ζώη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεωργία Λαλούση, Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή και Βασίλειο Λαμπρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 19 Νοεμβρίου 2010, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρίας Γενικών Ασφαλίσεων με την επωνυμία "ΑΤΛΑΝΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ Α.Ε.Γ.Α.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Τζιομάκα με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: R. χήρας A. M., ενεργούσης ατομικά και για λογαριασμό των ανηλίκων τέκνων της M. και A., κατοίκων ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Κακούρη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Του προσθέτως παρεμβαίνοντος: Κ. Ν. του Γ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Λεκέα και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4/4/2005 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 107/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2251/2008 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 4/7/2008 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Βασίλειος Λαμπρόπουλος ανέγνωσε την από 9/11/2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της από 4-7-2008 αίτησης για αναίρεση της υπ' αριθ. 2251/2008 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Ο πληρεξούσιος του προσθέτως παρεμβαίνοντος ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 80, 81, 82, 556 παρ.1, 558 εδ.α, 495, 496 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι επιτρέπεται η άσκηση πρόσθετης παρέμβασης ενώπιον του Αρείου Πάγου υπέρ κάποιου διαδίκου της αναιρετικής δίκης (ΑΠ (Ολ) 1/1996, ΑΠ 1269/2009). Στην προκειμένη περίπτωση, ο Κ. Ν., οδηγός και ιδιοκτήτης του υπ' αριθμ. ... Δ.Χ.Φ. αυτοκινήτου το οποίο ήταν ασφαλισμένο για τις προς τρίτους προξενούμενες ζημίες στην αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρία, άσκησε ενώπιον του Αρείου Πάγου με το από 1-9-2009 ιδιαίτερο δικόγραφο που κατατέθηκε στη γραμματεία του δικαστηρίου στις 3-9-2009 και επιδόθηκε στους αρχικούς διαδίκους στις 11-9-2009, πρόσθετη παρέμβαση υπέρ της αναιρεσίβλητης, ορίστηκε δε και για τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής δικάσιμος στις 25-9-09, κατά την οποίαν αναβλήθηκε η συζήτηση για την στην αρχή της παρούσας αναφερόμενη δικάσιμο. Σύμφωνα με τα ανωτέρω παραδεκτά ασκήθηκε η ως άνω πρόσθετη παρέμβαση ενώπιον του δικαστηρίου τούτου αφού ο ως άνω παρεμβάς είχε ασφαλίσει το ανωτέρω ζημιογόνο Δ.Χ.Φ. αυτοκίνητο στην αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρία και το ύψος της ασφαλιστικής κάλυψης για τις σωματικές βλάβες σε ευρώ, κατά τον επίδικο χρόνο (18-10-2000) ασκεί ουσιώδη επίδραση για την έκβαση της παρούσας δίκης.

Συνεπώς πρέπει αύτη (πρόσθετη παρέμβαση) συνεκδικαζόμενη με την αίτηση αναίρεσης να ερευνηθεί περαιτέρω κατ' ουσίαν. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.1 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται μόνον αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου στον οποίον περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (ΑΠ (Ολ) 7/2006, 4/2005). Με το λόγο αναίρεσης από τον αριθ.1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμου βασίμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται δηλαδή αν η αγωγή, ένσταση κ.λπ ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν, κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ' ουσίαν (ΑΠ (Ολ) 27-28/1998).

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 2 παρ.α του Ν. 489/1976 "Περί υποχρεωτικής ασφαλίσεως της εξ ατυχημάτων αυτοκινήτων αστικής ευθύνης", όπως κωδικοποιήθηκε με το ΠΔ 237/1986 "ο κύριος ή κάτοχος αυτοκινήτου κυκλοφορούντος εντός της Ελλάδος επί οδού υποχρεούται να έχει κεκαλυμμένην δι' ασφαλίσεως την εκ τούτου έναντι τρίτων αστική ευθύνην, συμφώνως προς τας διατάξεις του παρόντος". Η παράγραφος 2 του άρθρου 6 του ιδίου νόμου ορίζει τις περιπτώσεις της ασφαλιστικής αυτής κάλυψης, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η έναντι τρίτων αστική ευθύνη λόγω θανατώσεως ή σωματικής βλάβης, ζημιές σε πράγματα και της χρηματικής ικανοποίησης, λόγω ψυχικής οδύνης ή ηθικής βλάβης, ενώ κατά την παράγραφο 4 του ιδίου άρθρου, το ασφαλιστικό ποσό είναι τουλάχιστον ίσο με αυτό που καθορίζει κάθε φορά με αποφάσεις του ο Υπουργός Εμπορίου για κάθε είδους κίνδυνο που υπάγεται στην υποχρεωτική ασφάλιση. Επίσης, κατά την παράγραφο 1 του άρθρου 10 του ίδιου νόμου "το πρόσωπο που ζημιώθηκε, έχει από την ασφαλιστική σύμβαση και μέχρι το ποσό αυτής, ιδία αξίωση κατά του ασφαλιστή (ΑΠ 1864/2006, ΑΠ 1228/2003 ΑΠ 24/2002). Τέλος, κατά το άρθρο 5 της Κ4/585/5-4-1978 ΑΥΕ, το ανώτατο όριο ευθύνης του ασφαλιστή κατ'ατύχημα, συμπεριλαμβανομένων των τόκων, των ευλόγων δικαστικών δαπανών, ως και των πάσης φύσεως εξόδων, δεν δύναται να υπερβεί τα εις το ασφαλιστήριο αναφερόμενα ποσά, ανεξαρτήτως του αριθμού των καθ' έκαστον ατύχημα ζημιωθέντων. Περισσότερες της μιας κατ' ατύχημα, εκ της αυτής αιτίας προκληθείσες ζημίες λογίζονται ως ενιαίο ατύχημα". Από τον συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων προκύπτει ότι ο ασφαλιστής ευθύνεται έναντι του ζημιωθέντος από τη λειτουργία του ασφαλισμένου αυτοκινήτου με βάση την ασφαλιστική σύμβαση μέχρι του ασφαλιστικού ποσού. Αν δε ο ζημιωθείς αξιώνει από τον ασφαλιστή μεγαλύτερο ποσό στο αυτό της ασφαλιστικής κάλυψης, νόμιμα ο τελευταίος προτείνει κατ' εκείνου την ένσταση περιορισμού της ευθύνης του μέχρι το ασφαλιστικό ποσό, τα όρια του οποίου ανέρχονται σε 500.000 ευρώ για τις σωματικές βλάβες και 100.000 ευρώ για τις υλικές ζημίες (βλ.Κ3/11316/10-12-99 ΑΥΕ). Στην προκειμένη περίπτωση η αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρία προσάπτει στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθ.1 του ΚΠολΔ και ειδικότερα διότι εφήρμοσε εσφαλμένα τη διάταξη του άρθρου 10 του Π.Δ. 237/1986, δεχόμενο ότι η ασφαλιστική της κάλυψη, κατά τον κρίσιμο χρόνο (18-10-2000), για τις σωματικές βλάβες, ανήρχετο στο χρηματικό ποσό των 500.000 ευρώ και συνεπεία τούτου καταδικάστηκε αυτή, κατά παραδοχή της επικουρικώς ασκηθείσας εναντίον της πλαγιαστικής αγωγής,να καταβάλει στον ασφαλισμένο, μετά παραδοχή ένστασης περιορισμού της ευθύνης, το ποσό των 52.261.22 ευρώ αντί αυτού των 36.847.19 ευρώ. Από την, κατ' άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ, επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων και ιδία της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, προκύπτει ότι το Εφετείο προκειμένου να καταλήξει στην κρίση του για το ύψος της ασφαλιστικής κάλυψης της αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρίας, η οποία κάλυπτε ασφαλιστικά το υπ' αριθ. κυκλ.... ΙΧΕ αυτοκίνητο, βάσει του υπ' αριθμ. .../2000 ασφαλιστηρίου συμβολαίου, κατά τον κρίσιμο χρόνο, ανήρχετο στο χρηματικό ποσό των 500.000 ευρώ και όχι αυτό των 484.225.97, για τις σωματικές βλάβες, έλαβε υπόψη του τις ως άνω ουσιαστικές διατάξεις και την Υπουργική απόφαση, βάσει των οποίων το ανώτατο όριο ασφάλισης, για τις σωματικές βλάβες, είχε αναπροσαρμοστεί από 1-1-2000 και ανήρχετο στο ανωτέρω ποσό των 500.000 ευρώ. Στην ένδικη διαφορά το ζητούμενο είναι το ύψος της ασφαλιστικής κάλυψης σε ευρώ, κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα, για τις σωματικές βλάβες που καθορίσθηκε με την Κ3/11316/10-12-1999 Α.Υ.Ε. και όχι η ισοτιμία της δραχμής με την τιμή FIXING 30/9/99 του ευρώ. Κρίνοντας έτσι η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, ορθά το νόμο εφήρμοσε και όσα περί του αντιθέτου υποστηρίζονται από την αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρία με το μοναδικό λόγο αναίρεσης και ειδικότερα ως προς το ύψος της ασφαλιστικής κάλυψης, για τις σωματικές βλάβες, είναι αβάσιμα και απορριπτέα. Κατ' ακολουθίαν όλων των ανωτέρω, πρέπει να γίνει δεκτή, κατ' ουσίαν, η υπέρ της αναιρεσίβλητης ασκηθείσα πρόσθετη παρέμβαση, να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να καταδικαστεί η αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρία στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης και του υπέρ αυτής παρεμβαίνοντος (αρθρ.176, 182, 183 ΚΠολΔ), σύμφωνα με το διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Συνεκδικάζει την από 4-7-2008 αίτηση για αναίρεση της υπ'αριθμ.2251/2008 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, και την από 1-9-2009 πρόσθετη, υπέρ της αναιρεσίβλητης, παρέμβαση.

Δέχεται την πρόσθετη παρέμβαση.

Απορρίπτει την ως άνω αίτηση αναίρεσης. Και,

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα- καθ'ης η πρόσθετη παρέμβαση στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης και του προσθέτως παρεμβαίνοντα, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ για την αναιρεσίβλητη και χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ για τον προσθέτως παρεμβαίνοντα.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 17 Ιανουαρίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 21 Μαρτίου 2011.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ