421/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 421 / 2014 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 421/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαο Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή, Ιωάννα Πετροπούλου και Γεώργιο Σακκά, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 6 Δεκεμβρίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, νομίμως εκπροσωπούμενου από τον Υπουργό Οικονομικών και εν προκειμένω και από τον Γενικό Γραμματέα της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον Βασίλειο Κυριαζόπουλο, Πάρεδρο του ΝΣΚ με δήλωση και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "ΟΤΕ ΑΚΙΝΗΤΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" με διακριτικό τίτλο "ΟΤΕ estate" που εδρεύει στο Μαρούσι και εκπροσωπείται νόμιμα, ως ειδικής διαδόχου της Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "ΟΤΕ ΑΕ" η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Ελένη Ζάρκου και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18-12-2006 αίτηση της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Εφετείο Θράκης, για τον καθορισμό οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης σε απαλλοτριούμενες εκτάσεις, κατόπιν εκδόσεως της 154/2003 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ροδόπης και της 247/2005 απόφασης του Εφετείου Θράκης.

Εκδόθηκε η 606/2008 απόφαση του Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 21-12-2009 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης, Ιωάννα Πετροπούλου ανέγνωσε την από 27-2-2013 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου και την απόρριψη του δεύτερου λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως.

Η πληρεξούσια της αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά το άρθρο 17§2 του Συντάγματος "κανένας δεν στερείται την ιδιοκτησία του παρά μόνο για δημόσια ωφέλεια που έχει αποδειχθεί με τον προσήκοντα τρόπο, όταν και όπως ο νόμος ορίζει και πάντοτε αφού προηγηθεί πλήρης αποζημίωση που να ανταποκρίνεται στην αξία την οποία είχε το απαλλοτριούμενο κατά το χρόνο της συζητήσεως στο δικαστήριο...", κατά δε την παρ. 4 του ίδιου άρθρου "Η αποζημίωση ορίζεται από τα αρμόδια δικαστήρια ...

Πριν καταβληθεί η οριστική ή προσωρινή αποζημίωση διατηρούνται ακέραια όλα τα δικαιώματα του ιδιοκτήτη και δεν επιτρέπεται η κατάληψη". Ως καταβλητέα αποζημίωση για την συντέλεση της απαλλοτρίωσης και τη δυνατότητα κατάληψης νοείται η κατά την ως άνω διάταξη της παρ. 2 "πλήρης" η οποία πρέπει συνεπώς να περιλαμβάνει και την αξία των κατά το άρθρο 953 συστατικών του ακινήτου, τα οποία συναπαλλοτριώνονται αυτοδικαίως, έστω και αν αυτά δεν έχουν περιληφθεί ρητώς στην περί κηρύξεως της απαλλοτρίωσης απόφαση.

Εξ άλλου, ο καθορισμός της καταβλητέας αποζημιώσεως πρέπει να επιδιώκεται και να γίνεται ενιαίως για το απαλλοτριούμενο ακίνητο και τα συστατικά του, αφ' ενός για να έχει ο διώκων την απαλλοτρίωση σαφή αντίληψη της εκτάσεως των υποχρεώσεών του και αφετέρου για να περαιώνεται γρήγορα η διαδικασία της απαλλοτριώσεως και να μην τίθεται υπό αμφιβολία η λαμβάνουσα χώρα (με την καταβολή ή την παρακατάθεση της αποζημιώσεως) συντέλεση αυτής δια της υποβολής νέων αξιώσεων.

Άρα είναι απαράδεκτη η μεταγενέστερη αίτηση περί οριστικού προσδιορισμού αποζημιώσεως για συστατικό του απαλλοτριωθέντος ακινήτου, το οποίο δεν περιλήφθηκε στον προηγηθέντα οριστικό (ή προσωρινό που κατέστη οριστικός) προσδιορισμό της καταβλητέας για το εν λόγω ακίνητο αποζημιώσεως. Τέλος κατά το άρθρο 559 αρ. 14 του Κ.Πολ.Δ.

ιδρύεται ο λόγος αναιρέσεως και αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα ή απαράδεκτο. Ο λόγος αυτός, αναφέρεται αποκλειστικώς σε δικονομική ακυρότητα ήτοι εκείνη που αποτελεί νόμιμη κύρωση, απαγγελόμενη για την παράβαση διατάξεως η οποία ρυθμίζει τη διαδικασία και τον τύπο των διαδικαστικών πράξεων και όχι σε ακυρότητα του ουσιαστικού δικαίου.

Στην προκειμένη περίπτωση η αιτούσα και ήδη αναιρεσίβλητη ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "ΟΤΕ ΑΚΙΝΗΤΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ" εκθέτει ότι με την υπ' αριθμ. 106237/6714/0010/4.9.2000 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, περιβάλλοντος, χωροταξίας και Δημοσίων Έργων που δημοσιεύθηκε στο υπ' αριθμ. 614/2000 ΦΕΚ τεύχος Δ' απαλλοτριώθηκε αναγκαστικά για λόγους δημοσίας ωφελείας και ειδικότερα, για την κατασκευή της εθνικής οδού Νο 2 στο τμήμα "κόμβος Εισόδου-Είσοδος Κομοτηνής" συνολική έκταση 53.629,74 τμ στην οποία περιλαμβάνεται και η υπό τον αριθμό 23 στον κτηματολογικό πίνακα ιδιοκτησία της εμβαδού 426,02 τμ στην οποία υφίστανται επικείμενα (συστατική και παραρτήματα), όπως αυτά περιγράφονται στον κτηματολογικό πίνακα και αναφέρονται λεπτομερώς στην αίτηση.

Ότι με την υπ' αρ. 154/2003 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ροδόπης και στη συνέχεια με την υπ' αρ. 247/2005 απόφαση του Εφετείου Θράκης καθορίστηκε αντίστοιχα, η προσωρινή και οριστική τιμή μονάδος αποζημιώσεως της απαλλοτριωθείσης ως άνω έκτασης, κατόπιν αιτήσεων του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου, πλην όμως δεν καθορίσθηκε και ως προς τα επικείμενα, καθόσον το δικαστήριο που δίκασε επί της αιτήσεως του καθορισμού της προσωρινής τιμής μονάδος παρείδε το σχετικό αίτημα, ενώ με την αίτηση του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου ενώπιον του Εφετείου για τον καθορισμό της οριστικής τιμής μονάδος αποζημιώσεως δεν υποβλήθηκε σχετικό αίτημα.

Ζήτησε δε να προσδιορισθεί η οριστική τιμή μονάδος αποζημιώσεως για τα επικείμενα του απαλλοτριωθέντος ως άνω ακινήτου της. Το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφαση έκρινε τη με το προεκτεθέν περιεχόμενο και αίτημα αίτηση, παραδεκτή και νόμιμη και κατά παραδοχή αυτής ως βάσιμης και κατ' ουσία και εν μέρει της ανταίτησης που άσκησε με τις προτάσεις το καθού και ήδη αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο, καθόρισε οριστική τιμή μονάδος αποζημίωσης και για τα επικείμενα (συστατικά και παρακολουθήματα) του απαλλοτριωθέντος ως άνω ακινήτου.

Επομένως, ο πρώτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., καθ' όσον το Εφετείο παρά το νόμο δεν κήρυξε απαράδεκτο και συγκεκριμένα, δεν απέρριψε ως απαράδεκτη την υποβληθείσα αυτοτελώς με αρ. κατ. 8/2006 από την αναιρεσίβλητη ως ανωτέρω εταιρία ενώπιον του Εφετείου Θράκης ένδικη αίτηση με το προεκτεθέν περιεχόμενο και αίτημα καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημιώσεως για τα επικείμενα της απαλλοτριωθείσης ιδιοκτησίας της είναι βάσιμος.

Επειδή, σύμφωνα με τις σκέψεις αυτές, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά παραδοχή του λόγου αυτού αναίρεσης παρελκούσης της έρευνας του δεύτερου λόγου αυτής από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. διότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τον προβληθέντα ισχυρισμό του αναιρεσείοντος κατά τον οποίο η ένδικη αίτηση τυγχάνει για τον προεκτεθέντα λόγο απορριπτέα ως απαράδεκτη. Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 580 παρ. 3 εδ. α' Κ.Πολ.Δ. όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 12 παρ. 4 του ν.4055/2012 "Αν ο Άρειος Πάγος αναιρέσει την απόφαση για οποιονδήποτε άλλο λόγο, εκτός από εκείνους που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2, μπορεί να κρατήσει την υπόθεση και να ασχοληθεί με την εκδίκασή της, ιδίως αν κατά την κρίση του δεν χρειάζεται άλλη διευκρίνιση. Στην αντίθετη περίπτωση παραπέμπει την υπόθεση ...".

Εν προκειμένω, μοναδικό αίτημα της ένδικης με αρ. κατ. 8/2006 αίτησης είναι ο καθορισμός οριστικής τιμής μονάδος για τα επικείμενα της απαλλοτριωθείσης εδαφικής εκτάσεως για λόγους δημόσιας ωφέλειας ήτοι για την κατασκευή της εθνικής οδού Νο 2 στο τμήμα "κόμβος Εισόδου-Είσοδος Κομοτηνής" της αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρίας, για την οποία, σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στην αίτηση αυτή, έχει ήδη καθοριστεί οριστική τιμή μονάδος αποζημίωσης με την 247/2005 απόφαση του Εφετείου Θράκης, κατόπιν της με αρ. κατ. 61/2004 αίτησης του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου. Επομένως, η μεταγενεστέρως υποβληθείσα ενώπιον του Εφετείου με αρ. κατ. 8/2006 ένδικη αίτηση με αντικείμενο τον καθορισμό αποζημίωσης για τα συστατικά και παραρτήματα της εκτάσεως αυτής, είναι σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στην αμέσως προηγούμενη σκέψη απαράδεκτη. Συνακόλουθα, η υπόθεση δεν απαιτεί περαιτέρω έρευνα και μετά την αναίρεση της προσβαλλόμενης αποφάσεως πρέπει να απορριφθεί η αγωγή. Τέλος, πρέπει να καταδικασθεί η αναιρεσίβλητη ανώνυμη εταιρία στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, που δεν κατέθεσε προτάσεις, όπως στο διατακτικό (άρθρο 183 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 606/2008 απόφαση του Εφετείου Θράκης.

Κρατεί και δικάζει τη με αρ. 81/2009 αίτηση.

Απορρίπτει αυτή. Και

Καταδικάζει την αιτούσα-αναιρεσίβλητη ανώνυμη εταιρία στη δικαστική δαπάνη του καθού η αίτηση-αναιρεσείοντος που ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 21 Ιανουαρίου 2014.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 21 Φεβρουαρίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ