421/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 421 / 2008 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 421/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Παπανικολάου, Αντιπρόεδρο, Αντώνιο Παπαθεοδώρου, Γεώργιο Πετράκη, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο και Γεωργία Λαλούση, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 2 Νοεμβρίου 2007, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ1, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Ζησιμόπουλο και κατέθεσε προτάσεις. Του αναιρεσιβλήτου: Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βασίλειο Κούρτη, βάσει δηλώσεως του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 26-6-2003 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 267/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 10113/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 30-10-2006 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αντώνιος Παπαθεοδώρου, διάβασε την από 17-10-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. γ του Κ.Πολ.Δ., με την οποία ορίζεται ότι επιτρέπεται αναίρεση αν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν, προκύπτει ότι το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να σχηματίσει την κρίση του για το αποδεικτικό πόρισμα αναφορικά με τους πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και έχουν ανάγκη απόδειξης, υποχρεούται να λάβει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα τα οποία νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι.

Εξάλλου, αν η προσβαλλόμενη απόφαση περιέχει δύο ή περισσότερες αιτιολογίες που στηρίζουν αυτοτελώς η καθεμία το διατακτικό της και με την αναίρεση δεν πλήττεται καθόλου ή δεν πλήττεται αποτελεσματικά η μία από τις επάλληλες αυτές αιτιολογίες, ο λόγος αναίρεσης που αφορά την άλλη αιτιολογία απορρίπτεται ως αλυσιτελής.

Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε ανελέγκτως τα ακόλουθα : Στις 8.4.1999 και περί ώρα 14.15', ο Χ οδηγώντας το υπ' αριθ. ...... ΔΧΦ αυτοκίνητο, εκινείτο επί της οδού ......, με κατεύθυνση προς τον ...... Όταν το αυτοκίνητο αυτό έφθασε στο ύψος της διασταύρωσης με την οδό ......., αναγκάσθηκε να ακινητοποιηθεί λόγω κυκλοφοριακής συμφόρησης, εντός της διασταύρωσης, καταλαμβάνοντας με τον όγκο του, το μεγαλύτερο μέρος της διασταύρωσης. 'Ηταν δε ακινητοποιημένο σε απόσταση 1,5-2 μ.

περίπου, από το ακινητοποιημένο προ αυτού αυτοκίνητο. Την ίδια ώρα επί της οδού ..... εκινείτο, με κατεύθυνση προς την ........, η οδηγούμενη από τον εναγόμενο υπ' αριθ. ....... δίκυκλη μοτοσυκλέττα, η οποία ήταν ανασφάλιστη, για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη, εκ της λειτουργίας της. Την ώρα που το ΔΧΦ αυτοκίνητο είχε ακινητοποιηθεί, λόγω της κυκλοφοριακής συμφόρησης εντός της διασταύρωσης, η δίκυκλη μοτοσυκλέττα ήταν επίσης ακινητοποιημένη προ του υπάρχοντος στην πορεία της ερυθρού σηματοδότη.

Επί της μοτοσυκλέττας αυτής επέβαινε και η μνηστή του εναγομένου Γ1. Μόλις ο φωτεινός σηματοδότης που υπήρχε στην πορεία του δικύκλου έδειξε πράσινο φως ο εναγόμενος οδηγός ξεκίνησε, προκειμένου να διασχίσει τη διασταύρωση και να κατευθυνθεί στην μετά την οδό ...... προέκταση της οδού ..... Η δίκυκλη μοτοσυκλέττα άρχισε να κινείται με πολύ μικρή ταχύτητα προσπαθώντας να διέλθει ανάμεσα από τα ακινητοποιημένα επί της οδού .....

αυτοκίνητα βρέθηκε παράλληλα σχεδόν με την μετώπη του φορτηγού αυτοκινήτου, το οποίο ήταν ψηλό όχημα και όταν το ύψος του σημείου της μοτοσυκλέττας στο οποίο βρισκόταν η Γ1, είχε φθάσει στο ύψος του εμπρόσθιου δεξιού τροχού σχεδόν του φορτηγού, το φορτηγό αυτοκίνητο κινήθηκε προς τα εμπρός, ακολουθώντας την κίνηση των προπορευόμενων αυτού αυτοκινήτων.

Ο οδηγός της μοτοσυκλέττας, προσπάθησε να τον ειδοποιήσει, κτυπώντας με το χέρι του το φορτηγό, διότι ο οδηγός του δεν είχε αντιληφθεί την κίνηση της μοτοσυκλέττας που άρχισε να διασχίζει τη διασταύρωση. Παρά τα χτυπήματα όμως και τις φωνές του δεν αντιλήφθηκε το παραμικρό, συνέχισε με πολύ μικρή βέβαια ταχύτητα, την κίνηση προς τα εμπρός, επέπεσε επί της πλαγίας αριστερής πλευράς της μοτοσυκλέττας, την οποία ανέτρεψε και ο μεν εναγόμενος οδηγός της κατάφερε να σηκωθεί και να μη παρασυρθεί, η επιβαίνουσα όμως της μοτοσυκλέττας, η οποία είχε ανατραπεί εγκλωβίστηκε και διήλθε επάνω από αυτήν ο δεξιός τροχός του φορτηγού.

Η μοτοσυκλέττα σύρθηκε επί 5,5, μέτρα επί του οδοστρώματος, χωρίς να γίνει αντιληπτό το γεγονός από τον οδηγό του φορτηγού, ο οποίος σταμάτησε, μετά από τις επίμονες φωνές και κτυπήματα του οδηγού της μοτοσυκλέττας. Κατά το ατύχημα αυτό τραυματίσθηκε θανάσιμα η άνω επιβαίνουσα στη δίκυκλη μοτοσυκλέττα.

Το άνω ατύχημα οφείλεται σε συγκλίνουσα υπαιτιότητα των οδηγών και των δύο οχημάτων. Η υπαιτιότητα του οδηγού του ΔΧΦ αυτοκινήτου συνίσταται στο ότι αυτός ξεκίνησε να ολοκληρώσει τη διέλευσή του από τη διασταύρωση, χωρίς να ελέγξει προηγουμένως την κίνηση προερχομένων από την οδό ..... οχημάτων και κυρίως δικύκλων, των οποίων ο υπάρχων μεταξύ του φορτηγού και του αυτοκινήτου χώρος επέτρεπε τη διέλευση.

Λαμβανομένου μάλιστα υπόψη ότι ήταν ακινητοποιημένος μέσα στη διασταύρωση, θα έπρεπε να υποθέσει ότι θα μπορούσε εντομεταξύ να είχε αλλάξει ο φωτεινός σηματοδότης που όταν εισήλθε στη διασταύρωση ήταν πράσινος. Ο οδηγός του φορτηγού αυτοκινήτου, είχε τη δυνατότητα να αντιληφθεί την κίνηση της μοτοσυκλέττας, δεν την αντιλήφθηκε όμως διότι δεν ήλεγξε και δεν την αντιλήφθηκε και παρά το θόρυβο που προκαλούσε με τα κτυπήματά του ο οδηγός της μοτοσυκλέττας.

Η υπαιτιότητα του οδηγού της δίκυκλης μοτοσυκλέττας (εναγομένου), συνίσταται στο ότι, ενώ υπήρχε εντός της διασταυρώσεως ακινητοποιημένο το ΔΧΦ αυτοκίνητο, το οποίο κάλυπτε ολόκληρη σχεδόν τη διασταύρωση, το οποίο οπωσδήποτε θα προσπαθούσε να ολοκληρώσει την πορεία του και να εξέλθει της διασταύρωσης και ενώ το σταματημένο εντός της διασταύρωσης ΔΧΦ αυτοκίνητο ήταν μεγάλου ύψους και επρόκειτο να διέλθει σε μικρή απόσταση από το εμπρόσθιο τμήμα αυτού, δεν φρόντισε αφενός να διέλθει προ του φορτηγού σε μεγαλύτερη απόσταση, ώστε να γίνει ευχερέστερα αντιληπτή η κίνησή του προ του φορτηγού, αλλά επιχείρησε να διέλθει πολύ κοντά του, όπως προκύπτει από το γεγονός ότι αυτός είχε τη δυνατότητα να κτυπάει με το αριστερό του χέρι το φορτηγό για να σταματήσει.

Δεν φρόντισε δε, αφού επρόκειτο να διέλθει εμπρός από ένα τόσο μεγάλο όχημα, να ελέγξει πριν κινηθεί εμπρός του αν είχε γίνει αντιληπτή η ύπαρξή του από τον οδηγό του ΔΧΦ αυτοκινήτου. Σημειώνεται ότι και με την υπ' αριθ. 856/2002 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που επικυρώθηκε με την 284/2003 απόφαση του παρόντος δικαστηρίου, έχει κριθεί ότι υφίσταται συντρέχουσα υπαιτιότητα των οδηγών και των δύο οχημάτων.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο, σχετικά με την υπαιτιότητα των εμπλεκόμενων οδηγών, στην οποία αφορούσαν μόνο όλοι οι λόγοι της έφεσης, επικυρώνοντας την πρωτόδικη απόφαση, που έκρινε, με διαφορετική αιτιολογία, συνυπαίτιους του θανατηφόρου ατυχήματος τόσο τον οδηγό της μοτοσυκλέττας όσο και τον οδηγό του φορτηγού κατά ποσοστό 60% και 40% αντίστοιχα., ερευνητέα τυγχάνει η βασιμότητα των λόγων αναίρεσης.

Ειδικότερα με τον πρώτο λόγο αναίρεσης, ο αναιρεσείων αποδίδει στο Εφετείο την αιτίαση ότι κατέληξε στην κρίση του περί συνυπαιτιότητας και αυτού, για το θανάσιμο τραυματισμό, σε τροχαίο ατύχημα, της συνεπιβαίνουσας στην ανασφάλιστη δίκυκλη μοτοσυκλέττα που οδηγούσε ο ίδιος, μνηστής του, χωρίς να λάβει υπόψη τα νομίμως με την έφεση και τις προτάσεις του στο Εφετείο επικαλεσθέντα και προσκομισθέντα απ' αυτόν κρίσιμα αποδεικτικά μέσα και συγκεκριμένα α) την υπ' αριθ. 30376/2003, αμετάκλητη ήδη, απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, με την οποία καταδικάστηκε ο μόνος κατηγορούμενος στη δίκη εκείνη και οδηγός του ζημιογόνου ΔΧΦ αυτοκινήτου Χ, σε φυλάκιση 18 μηνών για ανθρωποκτονία από αμέλεια και β) την υπ' αριθ. 371/2004, αμετάκλητη ήδη, απόφαση του Πενταμελούς Αναθεωρητικού Δικαστηρίου, που επιλήφθηκε της υπόθεσης λόγω της ιδιότητας αυτού (αναιρεσείοντος) ως στρατιωτικού (κελευστή), με την οποία κηρύχθηκε αθώος της ίδιας ως άνω αξιόποινης πράξης και έτσι υπέπεσε στην πλημμέλεια του αναιρετικού λόγου του άρθρου 559 αριθ. 11 περ.

γ Κ.Πολ.Δ.. 'Όπως, όμως, προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στο διαλαμβανόμενο σ' αυτή αποδεικτικό πόρισμα της συνυπαιτιότητας και των δύο οδηγών για το ατύχημα, βεβαιώνει ότι έλαβε υπόψη "όλα τα έγγραφα που νόμιμα προσκομίζουν και επικαλούνται οι διάδικοι, σε ορισμένα των οποίων γίνεται ειδική μνεία".

Από τη γενική αυτή βεβαίωση σε συνδυασμό με το όλο αιτιολογικό της προσβαλλόμενης απόφασης, η οποία δεν έρχεται σε αντίθεση με τις δύο ποινικές αποφάσεις, αφού δεν δέχθηκε, όπως το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, ότι ο αναιρεσείων οδηγός της μοτοσυκλέττας παραβίασε ερυθρό σηματοδότη και αφού επιπλέον σημειωθεί, όπως προκύπτει από την ως άνω απόφαση του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου, ότι ο κατηγορούμενος και ήδη αναιρεσείων κηρύχθηκε αθώος με ψήφους 3 έναντι 2, κατόπιν έφεσής του κατά της υπ' αριθ. 553/2003 απόφασης του Πενταμελούς Ναυτοδικείου Πειραιώς, με την οποία κρίθηκε ένοχος της αξιόποινης πράξης της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, καθίσταται αναμφίβολα βέβαιο ότι παρόλο που δεν μνημονεύονται ειδικώς και δεν αξιολογούνται χωριστά έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε και τα δύο αναφερόμενα στο αναιρετήριο έγγραφα.

Συνεπώς ο προαναφερόμενος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Ο δεύτερος λόγος αναίρεσης εκ του αριθμού 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., με τον οποίο ο αναιρεσείων πλήττει την προσβαλλόμενη απόφαση κατά την κύρια αιτιολογία της δηλαδή ότι επιχείρησε να διέλθει πολύ κοντά (εν επαφή σχεδόν) από το φορτηγό, όπως προκύπτει από το γεγονός ότι είχε τη δυνατότητα να κτυπάει αυτό με το αριστερό του χέρι για να σταματήσει, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος (αλυσιτελής), αφού η επικουρική αιτιολογία της, όπως από το όλο περιεχόμενο της αναιρεσιβαλλομένης σαφώς νοηματικά προκύπτει, δηλαδή ότι ο αναιρεσείων επιχειρώντας να διασχίσει κάθετα την οδό ......., περνώντας έμπροσθεν του φορτηγού και σε πολύ μικρή απόσταση από αυτό, όχι μεγαλύτερη του ενός μέτρου, δεν πρόβλεψε, ως όφειλε και μπορούσε, ότι η κίνηση αυτή μπορεί να μην είχε γίνει αντιληπτή από τον οδηγό του φορτηγού που λόγω του όγκου και του ύψους του οχήματός του δεν είχε πλήρη εποπτεία του οδοστρώματος ακριβώς μπροστά και κάτω από τη θέση του και έτσι δεν φρόντισε, αφού, όπως προλέχθηκε, επρόκειτο να διέλθει εμπρός από ένα τόσο μεγάλο όχημα (ψηλό και ογκώδες), που απείχε 1,5 - 2 μέτρα από το προπορευόμενο αυτού όχημα, να ελέγξει πριν κινηθεί εμπρός του, αν έχει γίνει αντιληπτή η ύπαρξή του από τον οδηγό του ΔΧΦ αυτοκινήτου, δεν πλήττεται και συνεπώς στηρίζει επαρκώς το διατακτικό της απόφασης.

Τέλος, ο τρίτος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο ο αναιρεσείων προσάπτει στο Εφετείο την πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 8 περ. α' του Κ.Πολ.Δ., συνιστάμενη στο ότι τον έκρινε συνυπαίτιο του θανατηφόρου ατυχήματος εκ του ότι "δεν φρόντισε να διέλθει (με τη δίκυκλη μοτοσυκλέττα) προ του φορτηγού σε μεγαλύτερη απόσταση ώστε να γίνει ευχερέστερα αντιληπτή η κίνησή του προ του φορτηγού" δηλαδή για πραγματικό περιστατικό που αποτέλεσε περιεχόμενο ληφθέντος παρά το νόμο υπόψη ισχυρισμού που δεν προτάθηκε από τον αντίδικό του, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος (αλυσιτελής), για τον ίδιο λόγο που κρίθηκε απορριπτέος και ο προηγούμενος αναιρετικός λόγος.

Κατόπιν όλων αυτών, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου (άρθρα 176, 183 Κ.Πολ.Δ.), το οποίο κατέθεσε και προτάσεις.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

-

Απορρίπτει την από 30.10.2006 αίτηση του Χ1 για αναίρεση της 10113/2005 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

-

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 30 Ιανουαρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 5 Μαρτίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ