418/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 418 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 418/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Μιλτιάδη Σπυρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 27 Ιανουαρίου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Γραφείο Διεθνούς Ασφαλίσεως Ν.Π.Ι.Δ., νομίμως εκπροσωπούμενης, εδρεύουσας στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Εμμανουήλ Κοπακάκη, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Μ. χήρας Θ. Σ., 2. Χ. Σ., ατομικώς και ως ασκούσας την γονική μέριμνα των δύο ανηλίκων τέκνων της Σ.-Κ. Φ., και Ά.-Θ. Φ. 3.Κ. Θ. Σ., 4. Δ. Φ. του Κ., ατομικώς και ως ασκούσας την γονική μέριμνα των ανηλίκων Σ.-Κ. Φ. και Ά. - Θ. Φ., 5. Ε. χήρα Κ. Χ. και 6.Χ. χήρας Γ. Τ., όλοι εκτός της 6ης η οποία δεν παραστάθηκε, εκπροσωπήθηκαν δια της πληρεξουσίας δικηγόρου τους Αλεξάνδρας Σκουλαρίκα-Ερωτόκριτου, η οποία αφού έλαβε το λόγο, δήλωσε ότι η 6η αναιρεσίβλητη, Χ. Τ. χήρα Γ., απεβίωσε την23-12-2010, όπως προκύπτει από την 56/2010 ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξίαρχου Ανατολής Ιωαννίνων, και την δίκη συνεχίζει ο υιός της Ε. Τ. του Γ., ως μοναδικός κληρονόμος της και κατέθεσαν προτάσεις και 7. Γ. Λ. του Χ., ο οποίος δεν παραστάθηκε και δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18-10-2006 αγωγή των 1ο, 2ο, 3ο, 4ο,5ο,6ο ήδη αναιρεσιβλήτων, και την από 19-10-2006 αγωγή του 7ου ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4834/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 6076/2009 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 29-12-2009 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου ανέγνωσε την από 25-1-2011 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Η πληρεξούσια των 1ου, 2ου, 3ου, 4ου, 5ου, και 6ου αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης νομίμως φέρεται προς συζήτηση, μετά τη διακοπή της δίκης την επελθούσα λόγω θανάτου της αρχικώς έκτης εκ των αναιρεσιβλήτων (Χ. χήρας Γ. Τ.) και τη νόμιμη επανάληψη αυτής, κατά τα άρθ. 286 εδ.α, 287, 290, 291 ΚΠολΔ, μεταξύ του αναιρεσείοντος και του νυν αναιρεσιβλήτου Ε. Τ., ο οποίος συνεχίζει τη δίκη, ως μόνος εξ αδιαθέτου κληρονόμος - υιός της αρχικώς αναιρεσείουσας, χωρίς να προβάλλεται αντίρρηση.

Ι. Κατά το άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ., αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί αλλά δεν λάβει μέρος σ' αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα και σε καταφατική περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί.

Στην προκείμενη περίπτωση όπως προκύπτει από την επικαλούμενη και προσκομιζόμενη υπ' αριθμ. 1112/2010 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Πειραιά Νικ..., πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση, για την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας (αρχική) δικάσιμο (4-2-2012), επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως με επιμέλεια του αναιρεσείοντα, προς τον τελευταίον εκ των αναιρεσιβλήτων (Γ. Λ.). Επομένως, εφόσον αυτός δεν εμφανίσθηκε κατά την παρούσα μετ' αναβολή δικάσιμο κατά την εκφώνηση της υπόθεσης, από τη σειρά του πινακίου, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία του, σύμφωνα με την προαναφερθείσα διάταξη του άρθρ. 576 παρ. 2 ΚΠολΔ σε συνδυασμό με αυτόν του άρθρ. 224 παρ. 4 του ιδίου κώδικα. Για τη θεμελίωση λόγου αναίρεσης από το αρθ. 559 αριθμ.1 ΚΠολΔ, για παραβίαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας, πρέπει η παραβίαση να αφορά την ερμηνεία ή εφαρμογή κανόνα δικαίου, δηλαδή εξειδίκευση αόριστων νομικών εννοιών ή υπαγωγή πραγματικών γεγονότων σ' αυτόν, ενώ ο ως άνω λόγος δεν θεμελιώνεται όταν η παραβίαση των διδαγμάτων κοινής πείρας αφορά την εκτίμηση αποδείξεων (ΑΠ 320/2003). Με τον πρώτο, από το αρθ. 559 αριθμ.1 ΚΠολΔ, λόγο αναίρεσης, αποδίδεται η πλημμέλεια της παραβίασης, από την προσβαλλομένη απόφαση, των διδαγμάτων της κοινής πείρας, εκ του ότι δεν έλαβε αυτά υπόψη κατά την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων στη διάταξη των αρθ. 914, 297, 298 ΑΚ και έτσι έκρινε ότι ο οδηγός του ζημιογόνου αυτοκινήτου, που έφερε Γερμανικές πινακίδες και καλύπτεται ασφαλιστικά από το εναγόμενο νυν αναιρεσείον (Γραφείο Διεθνούς Ασφάλισης) είναι (συν)υπαίτιος για την παράσυρση δύο πεζών, του Θ. Σ. και του Γ. Λ. και τον θανάσιμο τραυματισμό του πρώτου εξ αυτών, συγγενούς των εναγόντων-νυν αναιρεσιβλήτων, καθώς και τον τραυματισμό του δευτέρου εξ αυτών-ενάγοντος-νυν αναιρεσιβλήτου και ειδικότερα ότι παρεβίασε τα διδάγματα της κοινής πείρας, σύμφωνα με τα οποία, κατά την άποψη του αναιρεσείοντος, ο οδηγός του ζημιογόνου αυτοκινήτου (μεγάλο φορτηγό αυτοκίνητο), λόγω της υψομετρικής θέσης αυτού, εντός του κουβουκλίου οδήγησης, δεν είχε δυνατότητα να βλέπει τους πεζούς, οι οποίοι διέσχιζαν το οδόστρωμα σε ελάχιστη απόσταση έμπροσθεν του εμπροσθίου τμήματος του αυτοκινήτου του. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι οι ως άνω επικαλούμενες στο αναιρετήριο αιτιάσεις δεν αφορούν την ερμηνεία των ως άνω κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή σ' αυτούς των πραγματικών γεγονότων, αλλά αφορούν την εκτίμηση των αποδείξεων, ως προς το ως άνω ζήτημα.

Ο από το αρθ. 559 αριθμ.19 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης, για έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης, ιδρύεται όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της απόφασης, τα περιστατικά που είναι αναγκαία, για την κρίση, στη συγκεκριμένη περίπτωση, περί της συνδρομής των όρων και προϋποθέσεων, για την εφαρμογή της εφαρμοσθείσας διάταξης, ή της μη συνδρομής των όρων αυτών, που αποκλείουν την εφαρμογή της, όπως, επίσης και όταν η απόφαση έχει ελλείπεις ή αντιφατικές αιτιολογίες, σε ότι αφορά το νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, που έγιναν δεκτά και ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, όχι δε και όταν πρόκειται για ελλείψεις που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων (ανάλυση-στάθμιση-αξιολόγηση του αποδεικτικού υλικού) και στην αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος. Με τον δεύτερο, από το αρθ. 559 αριθμ.19 ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης προβάλλεται η αιτίαση για έλλειψη νόμιμης βάσης της προσβαλλομένης απόφασης, ένεκα ανεπάρκειας και ασάφειας αιτιολογιών, ως προς το ζήτημα της ύπαρξης υπαιτιότητας του οδηγού του ζημιογόνου φορτηγού αυτοκινήτου. Το Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφασή του, δέχθηκε τα εξής, ως προς το ζήτημα αυτό: "Στις 17-4-2006, περί, ώρα 10.40', ο ενάγων-εκκαλών Γ. Λ. και ο Θ. Σ., ηλικίας 71 και 80 ετών αντίστοιχα, αποβιβάστηκαν από αστικό λεωφορείο επί της Λεωφόρου Αθηνών, στο ύψος του οικοδομικού τετραγώνου 380, στο δεξιό πεζοδρόμιο τον ρεύματος πορείας προς Κόρινθο και, χωρίς να πλησιάσουν την ευρισκόμενη από εκείνους σε απόσταση 7 περίπου μέτρων διάβαση πεζών, επιχείρησαν να διασχίσουν καθέτως, εκτός αυτής, το οδόστρωμα του ανωτέρω ρεύματος πορείας, ανάμεσα στα ακινητοποιημένα προ του ερυθρού γι' αυτά σηματοδότη οχήματα, προκειμένου να φθάσουν στο ενδιάμεσο διάζωμα της Λεωφόρου και στη συνέχεια να μεταβούν στην απέναντι πλευρά της Λεωφόρου, με προπορευόμενο τον Θ. Σ. και ακολουθούντα σε μικρή απόσταση τον Γ. Λ.. Οι καιρικές συνθήκες ήσαν καλές, με μη περιοριζόμενη ορατότητα, η κυκλοφορία των οχημάτων αυξημένη και η κατάσταση της ασφάλτου ξηρά. Στο σημείο εκείνο, το ρεύμα πορείας της λεωφόρου προς Κόρινθο έχει πλάτος 14 μέτρων, με τέσσερις λωρίδες κυκλοφορίας. Ταυτόχρονα, ο εναγόμενος-εφεσίβλητος Μ. Ν., οδηγώντας το με αριθμό κυκλοφορίας ... ΔΧΦ αυτοκίνητο, με τόπο συνήθους σταθμεύσεως το Μόναχο της Γερμανίας, το οποίο ήταν εφοδιασμένο με πιστοποιητικό διεθνούς ασφάλισης (πράσινη κάρτα) και ήταν ασφαλισμένο στην ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "Allianz Versicherungw-Aktiengesellschaft", κινούμενος στην τελευταία αριστερή, εφαπτόμενη στο διάζωμα, λωρίδα της λεωφόρου είχε ακινητοποιήσει το όχημα του προ τον ερυθρού γι' αυτόν σηματοδότη, δεύτερο κατά σειρά, πίσω από ένα ΙΧΕ αυτοκίνητο. Ενώ οι δύο πεζοί είχαν διέλθει τις τρεις πρώτες λωρίδες κυκλοφορίας και διέσχιζαν την τέταρτη, μπροστά από το αυτοκίνητο του πρώτου εναγομένου άναψε ο πράσινος για τα οχήματα σηματοδότης και ο τελευταίος ξεκίνησε την πορεία του, παρασύροντας τον μεν Θ. Σ., που απείχε ένα-δύο βήματα από την διαχωριστική νησίδα με τους αριστερούς τροχούς τον οχήματος του, τον δε Γ. Λ. με το εμπρόσθιο μέρος τούτου, το οποίο πέρασε πάνω από το σώμα του, στη συνέχεια δε και μετά από τις φωνές άλλων οδηγών, ακινητοποίησε το αυτοκίνητο του, αφού διήνυσε λίγα μέτρα. Αποτέλεσμα του ανωτέρω τροχαίου ατυχήματος ήταν αφενός ο θανάσιμος τραυματισμός του Θ. Σ. και αφετέρου ο τραυματισμός του εκκαλούντος- ενάγοντος Γ. Λ.. Υπό τα ανωτέρω πραγματικά περιστατικά, το ένδικο τροχαίο ατύχημα οφείλεται, κατά την κρίση του Δικαστηρίου τούτου, σε αμέλεια τόσον του πρώτου εναγομένου, οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου, όσο και αμφοτέρων των πεζών. Ειδικότερα η αμέλεια του πρώτου εναγομένου συνίσταται στο ότι αυτός, κατά την οδήγηση του ζημιογόνου αυτοκινήτου του, δεν επέδειξε την, κατ' αντικειμενική κρίση, επιμέλεια και προσοχή, την οποία κάθε μέσος συνετός οδηγός οφείλει και μπορεί να επιδείξει, με βάση τους κανόνες οδικής κυκλοφορίας, την κοινή πείρα και λογική. Ειδικότερα αυτός οδηγούσε χωρίς σύνεση και τεταμένη την προσοχή του και χωρίς να ασκεί τον απαιτούμενο πλήρη έλεγχο και εποπτεία, επί του οχήματος του, κατά τρόπον ώστε να είναι σε θέση να ρυθμίζει την έναρξη της πορείας του ακινητοποιημένου οχήματος του μετά την παρέλευση οποιονδήποτε εμποδίου που βρισκόταν στο ορατό από αυτόν μπροστινό τμήμα της οδού (άρθρα 12 παρ. 1, 19 παρ.1 και 2 του ΚΟΚ), όπως ήταν τα σώματα των δυο πεζών, τους οποίους, αν είχε τεταμένη την προσοχή του, όπως ο μέσος συνετός οδηγός, θα μπορούσε να είχε έγκαιρα αντιληφθεί να διέρχονται μπροστά από το όχημα του και να μην ξεκινήσει, παρασύροντας τους στο οδόστρωμα, αν προηγουμένως εκείνοι δεν απεμακρύνοντο από αυτό. Το ύψος της αμέλειας του πρώτου εναγομένου προσδιορίζεται, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, σε ποσοστό 60%." Και υπό τις ως άνω παραδοχές έκρινε ως βάσιμες τις κρινόμενες αγωγές και αφού εξαφάνισε την απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, το οποίο είχε δεχθεί ότι οι παθόντες πεζοί ήταν αποκλειστικά υπαίτιοι για τον τραυματισμό τους, δίκασε και πάλι τις αγωγές και δέχθηκε αυτές, εν μέρει. Με το να κρίνει έτσι το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του επαρκείς, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, ως προς το ως άνω ζήτημα (της υπαιτιότητας) και δεν υπέπεσε στην από το αρθ. 559 αριθμ.19 ΚΠολΔ, αποδιδόμενη σ' αυτό πλημμέλεια και επομένως ο δεύτερος λόγος αναίρεσης είναι απορριπτέος, ως αβάσιμος.

Μετά από αυτά, η αίτηση αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της και να καταδικασθεί το ηττηθέν αναιρεσείον στη δικαστική δαπάνη των παραστάντων αναιρεσιβλήτων (άρθ. 176 και 183 ΚΠολΔ), κατά τα αναφερόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 29-12-2009 αίτηση του Γραφείου Διεθνούς Ασφάλισης για αναίρεση της υπ' αριθμ. 6076/2009 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει το αναιρεσείον στη δικαστική δαπάνη των παραστάντων αναιρεσιβλήτων την οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 17 Φεβρουαρίου 2012. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 9 Μαρτίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ