414/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 414 / 2008 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 414/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αναστάσιο - Φιλητά Περίδη, Αντιπρόεδρο, Μάριο - Φώτιο Χατζηπανταζή, Ειρήνη Αθανασίου, Αλέξανδρο Νικάκη και Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 8 Ιανουαρίου 2008, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "THEROS INTERNATIONAL GAMING INC", που εδρεύει στο Ρίο Αχαΐας και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους της Γεώργιο Δαούτη και Ελευθέριο Σταύρου.

Του αναιρεσιβλήτου:Ψ1, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Ρήγα, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 31-3-2000 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πατρών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 295/2002 του ίδιου Δικαστηρίου και 208/2004 του Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 14-4-2004 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Βαρβάρα Κριτσωτάκη, διάβασε την από 20-9-2005 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου αυτού Αρεοπαγίτη Εμμανουήλ Καλούδη, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο πρώτος λόγος της αναιρέσεως από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ και να απορριφθούν οι λοιποί λόγοι αυτής. Οι πληρεξούσιοι της αναιρεσείουσας ζήτησαν την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή από τα άρθρα 669 παρ. 2 του ΑΚ, 1 του Ν. 2112/1920 και 1 και 5 του Ν. 3198/1955, προκύπτει ότι η καταγγελία της συμβάσεως εργασίας αορίστου χρόνου είναι μονομερής αναιτιώδης δικαιοπραξία και συνεπώς το κύρος αυτής δεν εξαρτάται από την ύπαρξη ή την ελαττωματικότητα της αιτίας για την οποία έγινε, αλλά αποτελεί δικαίωμα του εργοδότη και του εργαζόμενου.

Η άσκηση όμως του δικαιώματος αυτού, όπως και κάθε δικαιώματος, υπόκειται στον περιορισμό του άρθρου 281 ΑΚ, δηλαδή της μη υπερβάσεως των ορίων που επιβάλλει η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος, η υπέρβαση δε των ορίων αυτών καθιστά άκυρη την καταγγελία, σύμφωνα με τα άρθρα 174 και 180 του ΑΚ.

Εξάλλου, η καταγγελία της συμβάσεως εργασίας από τον εργοδότη είναι άκυρη, ως καταχρηστική, όταν υπαγορεύεται από ταπεινά ελατήρια που δεν εξυπηρετούν τον σκοπό του δικαιώματος, όπως συμβαίνει στις περιπτώσεις που η καταγγελία οφείλεται σε εμπάθεια, μίσος ή έχθρα ή σε λόγους εκδικήσεως, συνεπεία προηγηθείσας νόμιμης, αλλά μη αρεστής στον εργοδότη, συμπεριφοράς του εργαζομένου.

Δεν συντρέχει, όμως, περίπτωση καταχρηστικής καταγγελίας όταν δεν υπάρχει γι' αυτή κάποια αιτία, αφού, ενόψει των όσων εκτέθηκαν για τον αναιτιώδη χαρακτήρα της καταγγελίας και την άσκηση αυτής καθ' υπέρβαση των ορίων του άρθρου 281 ΑΚ, για να θεωρηθεί η καταγγελία άκυρη ως καταχρηστική, δεν αρκεί ότι οι λόγοι που επικαλέστηκε γι' αυτή ο εργοδότης ήταν αναληθείς ή ότι δεν υπήρχε καμία εμφανής αιτία, αλλά απαιτείται η καταγγελία να οφείλεται σε συγκεκριμένους λόγους, που πρέπει να επικαλεστεί και να αποδείξει ο εργαζόμενος, εξαιτίας των οποίων η άσκηση του σχετικού δικαιώματος του εργοδότη υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλει το άρθρο 281 ΑΚ.

Tο Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, όπως από αυτήν προκύπτει, δέχτηκε τα ακόλουθα: Με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου που καταρτίσθηκε στο Ρίο Πατρών την ..... μεταξύ του ενάγοντος και του νομίμου εκπροσώπου της εναγομένης, η δεύτερη προσέλαβε τον πρώτο ως υπάλληλο-γκρουπιέρ στο καζίνο που εκμεταλλεύεται στο Ρίο Πατρών.

Με την ανωτέρω ιδιότητα ο ενάγων πρόσφερε έκτοτε τις υπηρεσίες του στην εναγομένη, λόγω δε του ζήλου και της επιμέλειας που έδειχνε καθώς και της εμπειρίας που απέκτησε, τα αρμόδια όργανα αυτής τον προήγαγαν διαδοχικά στις ανώτερες θέσεις της ιεραρχίας των τεχνικών υπαλλήλων που ασχολούνται στην αίθουσα παιχνιδιών και συγκεκριμένα το Δεκέμβριο του έτους 1996 στη θέση του παρατηρητή γκρουπιέρ, στη συνέχεια στη θέση του επόπτη 4 έως 8 τραπεζιών (SΕΝΙΟR ΙΝSΡΕCΤΟR) και το Δεκέμβριο του 1998 στη θέση του αναπληρωτή επόπτη 12 τραπεζιών (ΑSSISΤΑΝΤ ΡΙΤ ΒΟSS) ή του Γενικού επόπτη αίθουσας (ΜΑΝΑGΕR).

Όμως παρά τη συνεπή και αποδοτική απασχόληση του ενάγοντος στην ανωτέρω επιχείρηση της εναγομένης, η τελευταία στις 16-2-2000 κατήγγειλε εγγράφως τη σύμβαση εργασίας του και κατέθεσε τη νόμιμη αποζημίωσή του στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, λόγω της αρνήσεως του να την παραλάβει. Η εναγομένη συνομολογεί ότι ο ενάγων ήταν καλός τεχνικός με προϋποθέσεις εξελίξεως σε επιτελικό διευθυντικό στέλεχος, ισχυρίζεται όμως ότι η συμπεριφορά του έναντι των κατωτέρων στην ιεραρχία συναδέλφων του, αλλά και πελατών δεν ήταν η προσήκουσα, αν και του έγιναν επανειλημμένες συστάσεις και υποδείξεις.

Συγκεκριμένα ήταν οξύθυμος έναντι υπαλλήλων της επιχείρησης, σε ένα από τους οποίους (.........) επετέθη φραστικώς στα αποδυτήρια του καζίνου. Κάποια άλλη φορά πέταξε την κάρτα στην υπάλληλο ........ και της είπε να τη κτυπήσει εκείνη, ενώ και στην υπάλληλο ...... έκανε παρατήρηση σε έντονο ύφος, επειδή ακουμπούσε το πόδι της στο τραπέζι.

Τα επεισόδια όμως αυτά ήταν μεμονωμένα και ο ενάγων κατά τα λοιπά ήταν άριστος υπάλληλος, γεγονός το οποίο αναγνωρίστηκε από τα όργανα της εναγομένης. Ο ......., διευθυντής ήδη του καζίνου, πρότεινε την επαναπρόσληψή του, την οποία και ενέκρινε η Διοίκηση του καζίνου, αλλά χωρίς οικονομικές επιβαρύνσεις της επιχειρήσεως.

Με βάση τα ανωτέρω πραγματικά περιστατικά, το Εφετείο έκρινε ότι η άσκηση του δικαιώματος της εναγομένης περί καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας με τον ενάγοντα υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη τα χρηστά ήθη και ο κοινωνικός και οικονομικός σκοπός του δικαιώματος (αρθρ. 281 ΑΚ) και ότι επομένως η καταγγελία αυτή είναι άκυρη, ως καταχρηστική.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο παραβίασε ευθέως τον ουσιαστικού δικαίου κανόνα του άρθρου 281 ΑΚ, αφού για το χαρακτηρισμό της καταγγελίας ως καταχρηστικής και κατά συνέπεια άκυρης αρκέστηκε μόνο στα γενόμενα δεκτά από αυτό περιστατικά, ότι ο ενάγων επί τρία περίπου χρόνια ήταν άριστος υπάλληλος και δεν συνέτρεχε λόγος που να δικαιολογεί την απόλυσή του, η οποία δεν είναι ανάλογη προς τα κολαζόμενα ως άνω παραπτώματά του, χωρίς να δεχθεί ότι συνέτρεχαν και άλλες περιστάσεις, οι οποίες σε συνδυασμό με τα άνω δεκτά γενόμενα, να καθιστούν την καταγγελία καταχρηστική, όπως βάσιμα υποστηρίζεται με τον πρώτο, από το άρθρο 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ., λόγο αναιρέσεως.

Επομένως, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο δικαστήριο που την εξέδωσε, αφού είναι δυνατή η συγκρότηση του από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 του Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 208/2004 απόφαση του Εφετείου Πατρών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς εκ νέου εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στην δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων πεντακοσίων (1500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 24 Ιανουαρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 4 Μαρτίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ