413/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 413 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 413/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Μαρία Βασιλάκη-Φραγκίσκου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 27 Ιανουαρίου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, όπως νόμιμα εκπροσωπείται από τον Υπουργό Οικονομικών και τον Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας Ηπείρου, που κατοικοεδρεύουν στην Αθήνα και Ιωάννινα, αντιστοίχως, και εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου Παρέδρου του ΝΣΚ Ευάγγελο Μαρίνη και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Γ. Μ., κατοίκου ..., για την υπό στοιχεία κτηματολογικού πίνακα 1 ιδιοκτησία, 2. Β. Μ., κατοίκου ..., για την υπό στοιχεία κτηματολογικού πίνακα 1 ιδιοκτησία, 3. Γ. Κ. του Σ., κατοίκου ... για την υπό στοιχεία κτηματολογικού πίνακα 2 ιδιοκτησία, 4. Μ. Μ. του Γ., κατοίκου ..., για την υπό στοιχεία κτηματολογικού πίνακα 3 ιδιοκτησία, 5. Κ. Β. του Γ., κατοίκου ..., για την υπό στοιχεία κτηματολογικού πίνακα 4 ιδιοκτησία και 6. Ε.- Μ. Κ. του Γ., κατοίκου ..., οι οποίοι δεν εμφανίσθηκαν και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 7-12-2009 και αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 349/16-12-2009 αίτηση του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Εφετείο Κέρκυρας. Εκδόθηκε η απόφαση: 181/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 5-11-2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Μαρία Βασιλάκη-Φραγκίσκου ανέγνωσε την από 18-1-2012 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Όπως προκύπτει από τις επικαλούμενες και νόμιμα προσκομιζόμενες υπ' αριθ. 980/2-6-2011, 2128/21-11-2011και την 21-11-2011 απόδειξη παραδόσεως θυροκολληθέντος εγγράφου του αξιωματικού υπηρεσίας του Α/Τ Κερκύρας και από 21-11-2011 βεβαίωση παραλαβής συστημένης επιστολής της υπαλλήλου των ΕΛΤΑ ..., 2136/24-11-2011, 2114/16-11-2011, 2136/24-11-2011, 2043/15-9-2011, 2115/16-11-2011 της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Κερκύρας ..., ακριβές αντίγραφο της από 5-11-2010 αιτήσεως αναιρέσεως με την κάτω απ' αυτήν πράξη ορισμού δικασίμου για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσης δικάσιμο επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στους αναιρεσίβλητους με την επιμέλεια του αναιρεσείοντος, το οποίο επισπεύδει τη συζήτηση, οι αναιρεσίβλητοι όμως δεν εμφανίσθηκαν κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του οικείου πινακίου στην πιο πάνω δικάσιμο. Επομένως πρέπει, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 576 παρ. 2 ΚΠολΔ, να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία αυτών.

Με τη διάταξη του άρθρου 13 παρ. 1εδαφ. β' του ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ) όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 9 παρ. 1 του Ν. 3193/2003, ορίζεται:"ως κριτήριο για την εκτίμηση της αξίας του απαλλοτριωμένου ακινήτου λαμβάνεται υπόψη, ιδίως, η αξία. που έχουν κατά τον κρίσιμο χρόνο παρακείμενα και ομοειδή ακίνητα, που προσδιορίζεται κυρίως από την αντικειμενική αξία, τα τιμήματα σε συμβόλαια μεταβίβασης κυριότητας ακινήτων, τα οποία συντάχθηκαν κατά το χρόνο της κήρυξης της απαλλοτρίωσης, καθώς και η πρόσοδος του απαλλοτριωμένου. Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται, ότι τα δικαστήρια κατά τον καθορισμό τιμής μονάδας αποζημίωσης ακινήτου που εμπίπτει στο σύστημα του αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας τους υποχρεούνται να λαμβάνουν υπόψη και την αντικειμενική αξία αυτού, καθώς τών ομόρων και ομοειδών προς αυτό ακινήτων, κατά τον κρίσιμο χρόνο, ως ασφαλές, και αντικειμενικό μέτρο κρίσης για την εξεύρεση της πραγματικής αξίας του απαλλοτριωμένου ακινήτου, η οποία πάντως σε καμιά περίπτωση δεν δεσμεύει τη δικαστική κρίση για την πραγματική αξία του. Κατά δε την έννοια της τελευταίας αυτής διάταξης (13 ΚΑΑΑ) τα διαγραφόμενα κριτήρια δεν είναι αποκλειστικά και υποχρεωτικά για το δικαστήριο για τη διάγνωση της πραγματικής αξίας του απαλλοτριωμένου κατά τον κρίσιμο χρόνο, έτσι ώστε να θεωρείται ότι παραβιάζεται στην περίπτωση που το δικαστήριο δεν τα λάβει υπόψη του ή θα λάβει υπόψη του άλλα τέτοια. Το δικαστήριο μπορεί να στηρίζει την κρίση του για την πραγματική αξία του απαλλοτριωμένου ακινήτου, ενόψει της χρησιμοποιήσεως στην ανωτέρω διάταξη της λέξεως "ιδίως" σε κάβε πρόσφορο συγκριτικό στοιχείο, αφού το αξιολογήσει προσηκόντως (ΑΠ 600/2010). Η δε σχετική για το πρόσφορο ή όχι του συγκριτικού στοιχείου κρίση του ανάγεται στην εκτίμηση πραγμάτων και ως εκ τούτου δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 561 παρ. 1 ΚΠολΔ (ΑΠ 1782/2008, ΑΠ 877/2007). Στην προκειμένη περίπτωση με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως αποδίδεται στην προσβαλλομένη η πλημμέλεια του αριθμού 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ διότι δεν προσδιόρισε την οριστική τιμή μονάδας με βάση το αντικειμενικό σύστημα παραβιάζοντας έτσι την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 9 Ν. 3193/2003. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος διότι το αναιρεσείον, υπό το πρόσχημα της απλής επικλήσεως αναιρετικής πλημμέλειας, πλήττει την αναιρετικά ανέλεγκτη για τα πράγματα κρίση του δικαστηρίου της ουσίας (αρθ. 561 παρ. 1 ΚΠολΔ). Κατά τη διάταξη του άρθρου 18 παρ. 4 του Ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ), η δικαστική δαπάνη βαρύνει τον υπόχρεο προς αποζημίωση και επιδικάζεται από το δικαστήριο με την ίδια απόφαση, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά από τον παρόντα νόμο. Η εκκαθάριση της δικαστικής δαπάνης γίνεται σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις που ισχύουν κάθε φορά. Το άρθρο 22 του Ν. 3693/1957 δεν εφαρμόζεται. Η απόφαση του μονομελούς πρωτοδικείου, με την οποία καθορίζεται η προσωρινή τιμή μονάδας, αποτελεί, ως προς τη δικαστική δαπάνη, εκτελεστό τίτλο σε βάρος του υπόχρεου προς αποζημίωση, εάν και οι δύο διάδικοι αποδέχθηκαν την απόφαση αυτή ή πέρασε άπρακτη η προθεσμία της παρ. 2 του άρθρου 20. Σε περίπτωση εμπρόθεσμης αίτησης, το Εφετείο αποφαίνεται ενιαίως τόσο για τη δικαστική δαπάνη της ενώπιον αυτού διαδικασίας, όσο και για τη δικαστική δαπάνη του προσωρινού προσδιορισμού της αποζημίωσης. Από τη διάταξη αυτή, κατά την οποία τα δικαστικά έξοδα στα οποία υποβάλλεται ι δικαιούχος της αποζημίωσης, προκειμένου να επιτύχει τον προσδιορισμό και την είσπραξης αυτής, στα οποία περιλαμβάνεται και η αμοιβή του δικηγόρου του, αποτελούν σύμφωνα και με την επιταγή του άρθρου 17 του Συντάγματος περί πλήρους αποζημιώσεως, παρακολούθημα της εν λόγω αποζημίωσης και προσαυξάνουν το ποσό αυτής, ώστε να μην επέρχεται, φαλκίδευση της πλήρους αποζημίωσης που αυτός δικαιούται (ΟλΑΠ 502/2005 και 17/2000), προκύπτει, ότι στη δίκη του προσωρινού ή οριστικού προσδιορισμού της αποζημίωσης του απαλλοτριωμένου, σύμφωνα με τα άρθρα 18, 19 και20 του άνω νόμου (ΚΑΑΑ), ένα είναι το αντικείμενο της δίκης, ο προσδιορισμός της αποζημίωσης και συνεπώς μία αμοιβή του δικηγόρου σε ποσοστό επί της αξίας του αντικειμένου αυτού της δίκης ορίζεται, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 100 παρ. 1 και 114 παρ. 5 του Κώδικα Δικηγόρων. Έτσι, σε περίπτωση εμπρόθεσμης αίτησης για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης στο Εφετείο, μετά τον προσωρινό προσδιορισμό αυτής, η δικαστική δαπάνη περιλαμβάνει: 1) τα γενόμενα για την διεξαγωγή και υπεράσπιση της δίκης έξοδα που ήταν απαραίτητα (αρθ. 189 παρ. 1 ΚΠολΔ), 2) την αμοιβή του δικηγόρου του δικαιούχου για την παράστασή του ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου και ενώπιον του Εφετείου (άρθρα 109 και 11 του Κώδικα Δικηγόρων) και 3) την αμοιβή του δικηγόρου δικαιούχου σε ποσοστό επί της καθοριζομένης οριστικής αποζημίωσης και δη 2% για τη σύνταξη αίτησης, ανταίτησης ή παρέμβασης και 1% για τη σύνταξη περιστάσεων επί της αίτησης, αντένστασης ή παρέμβασης. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλομένης οι αναιρεσίβλητοι κατά τη συζήτηση της αιτήσεως του αναιρεσείοντος ενώπιον του Εφετείου Κέρκυρας για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημιώσεως των ακινήτων τους, τα οποία απαλλοτριώθηκαν αναγκαστικά με την 19609/8-1-2008 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Ιονίων Νήσων για δημόσια ωφέλεια, με τις επί της άνω αιτήσεως κατατεθείσες έγγραφες προτάσεις τους άσκησαν ανταίτηση. Αίτηση και ανταίτηση συνεκδικάσθηκαν και καθορίσθηκε η αμοιβή των πληρεξουσίων δικηγόρων των ανταιτούντων σε ποσοστό 3% επί της αποζημίωσης. Σύμφωνα όμως με τις πιο πάνω διατάξεις εφόσον η ανταίτηση ασκήθηκε με τις προτάσεις η αμοιβή πληρεξουσίων δικηγόρων τους έπρεπε να καθορισθεί σε ποσοστό 2% επί της αποζημίωσης. Επομένως το Εφετείο με το να προσδιορίσει την αμοιβή των ανταιτούντων σε ποσοστό 3% επί της αποζημίωσης παραβίασε τις προπαρατεθείσες διατάξεις και ως εκ τούτου ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλομένη η πλημμέλεια του αριθμού 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ διότι η προσβαλλομένη καθόρισε την αμοιβή των πληρεξουσίων δικηγόρων των ανταιτούντων και ήδη αναιρεσίβλητων σε ποσοστό 3% επί της αποζημίωσης πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να γίνει εν μέρει δεκτή η αναίρεση και δη μόνο κατά το κεφάλαιο της αμοιβής των πληρεξουσίων δικηγόρων των ανταιτούντων, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά τούτο και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 181/2010 απόφαση του Εφετείου Κερκύρας κατά το αναφερόμενο στο αιτιολογικό της παρούσης κεφάλαιο.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων (1.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 10 Φεβρουαρίου 2012.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 9 Μαρτίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ