412/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 412 / 2008 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 412/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αναστάσιο - Φιλητά Περίδη, Αντιπρόεδρο, Μάριο - Φώτιο Χατζηπανταζή, Ειρήνη Αθανασίου, Αλέξανδρο Νικάκη και Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 8 Ιανουαρίου 2008, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΜΥΛΟΙ ΛΟΥΛΗ Α.Ε.", που εδρεύει στον Άγιο Ιωάννη Αμαλιάπολης του Δήμου Σούρπης Μαγνησίας και εκπροσωπείται νόμιμα και 2) Χ2. Η 1η των αναιρεσειόντων εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αθανάσιο Χαρμάνη και ο 2ος παραστάθηκε με τον ίδιο δικηγόρο. Δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: Α. 1) ......, 2) ......, 3) ....., 4) ......, 5) ......, 6) ......, 7) ........, 8) ....... και 9) .........., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Βασίλειο Νιζάμη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. Β. Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "GENERALI HELLAS AEAZ", που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Χρυσούλα Πετρουλέα, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21-7-2003 αγωγή των ήδη υπό στοιχείο Α' αναιρεσιβλήτων και με την από 17-7-2003 ανακοίνωση δίκης με προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση και την ενωθείσα με αυτή παρεμπίπτουσα αγωγή αποζημιώσεως της 1ης των αναιρεσειόντων, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Βόλου και συνεκδικάστηκαν με την προφορικώς ασκηθείσα πρόσθετη παρέμβαση της υπό στοιχείο Β' αναιρεσίβλητης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 94/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 766/2006 του Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 9-11-2006 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ειρήνη Αθανασίου, διάβασε την από 11-12-2007 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε τη μερική αναίρεση της προσβαλλόμενης αποφάσεως κατά παραδοχή ως βασίμου του μοναδικού λόγου αναιρέσεως, όπως αυτός, σε κάθε περίπτωση, διευκρινίζεται και συμπληρώνεται με την παρούσα εισήγηση. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως αναιρέσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.- Επειδή, από το συνδυασμό των άρθρων 68, 556 και 558 του ΚΠολΔ συνάγεται ότι η αίτηση αναιρέσεως απευθύνεται κατά του νικήσαντος αντιδίκου του αναιρεσείοντος, όχι δε και κατά του (απλού) ομοδίκου του, ως προς τον οποίο είναι απαράδεκτη, λόγω ελλείψεως εννόμου συμφέροντος, εφόσον η απόφαση δεν περιέχει διάταξη ή αιτιολογία υπέρ αυτού, η οποία να βλάπτει τον αναιρεσείοντα (Ολ.

ΑΠ 24/1997). Έτσι η αναίρεση, καθόσον απευθύνεται κατά του αναιρεσιβλήτου, ο οποίος δικάστηκε ως ομόδικος του αναιρεσείοντος, υπέρ του οποίου είχε παρέμβει προσθέτως (άρθρα 76 παρ.1 και 4, 32, 83 ΚΠολΔ), είναι απαράδεκτη. Αυτό ισχύει και όταν πρόκειται για αυτοτελή πρόσθετη παρέμβαση, δηλαδή όταν η ισχύς της αποφάσεως στην κύρια δίκη εκτείνεται και στις έννομες σχέσεις εκείνου που άσκησε πρόσθετη παρέμβαση προς τον αντίδικό του, στην οποία εφαρμόζονται οι διατάξεις για την αναγκαστική ομοδικία.

Και αυτό γιατί, αλλιώς ο προσθέτως παρεμβαίνων, δηλαδή ο αναγκαστικός ομόδικος του αναιρεσείοντος εμφανίζεται να έχει ταυτοχρόνως την ιδιότητα και του αναιρεσείοντος και του αναιρεσιβλήτου (Ολ. ΑΠ 63/1981). Τέτοια (αυτοτελή) όμως πρόσθετη παρέμβαση δεν αποτελεί εκείνη που ασκήθηκε κατόπιν προσεπικλήσεως εκ μέρους του εναγομένου, υπέρ τούτου, ο οποίος σώρευσε συγχρόνως στο ίδιο δικόγραφο και αγωγή αποζημιώσεως.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως από την προσβαλλόμενη απόφαση πρόκυπτει, η στο αναιρετήριο, υπό το στοιχείο Β' αναφερόμενη αναιρεσίβλητη (ανώνυμη ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "GENERAL HELLAS AEAZ"), κατά μεν τον πρώτο βαθμό δικαιοδοσίας είχε την ιδιότητα της προσθέτως υπέρ της πρώτης αναιρεσείουσας-εναγομένης παρεμβάσας ύστερα από προσεπίκλησή της, κατ' άρθρο 88 ΚΠολΔ από την εν λόγω κύρια διάδικο, στο δικόγραφο της οποίας προσεπικλήσεως ενώθηκε και αγωγή αποζημιώσεως σε περίπτωση ήττας της τελευταίας, κατά δε την κατ' έφεση δίκη είχε την ιδιότητα της εφεσίβλητης στην έφεση που είχαν ασκήσει οι ήδη υπό το στοιχείο Α' αναιρεσίβλητοι, ως προσθέτως υπέρ της πρώτης αναιρεσείουσας - εναγομένης παρεμβάσας και ως αντεκκαλούσας υπό την τελευταία ιδιότητά της, δηλαδή ήταν ομόδικος αμφοτέρων των αναιρεσειόντων, που και αυτοί, ως εναγόμενοι στην ένδικη αγωγή, ήταν εφεσίβλητοι στην ίδια έφεση.

Επομένως, η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως καθόσον απευθύνεται κατά της (απλής) ομοδίκου των αναιρεσειόντων ως άνω) υπό το στοιχείο Β' ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας, υπέρ της οποίας η προσβαλλόμενη απόφαση, όπως από αυτήν πρόκυπτει, δεν περιέχει διάταξη ή αιτιολογία που να βλάπτει τους αναιρεσείοντες, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη.

Οι αναιρεσείοντες, ως ηττώμενοι, πρέπει να καταδικαστούν στη δικαστική δαπάνη της προαναφερόμενης υπό το στοιχείο Β' αναιρεσίβλητης, κατά το σχετικό αίτημα αυτής (άρθρα 183 και 176 ΚΠολΔ), κατά τα οριζόμενα ειδικότερα στο διατακτικό. -2.- Επειδή, από τα άρθρα 914 και 932 του ΑΚ και 1 και 16 του ν. 551/1915, που κωδικοποιήθηκε με το β.

δ. της 24-7/25-8-1920 και διατηρήθηκε σε ισχύ και μετά την εισαγωγή του ΑΚ (άρθρο 38 παρ. 1 ΕισΝΑΚ), πρόκυπτει ότι χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη ή ψυχική οδύνη οφείλεται και επί εργατικού ατυχήματος όταν συντρέχουν οι όροι της αδικοπραξίας. Οι διατάξεις του άρθρου 16 του κ.ν. 551/1915, κατά τις οποίες ο παθών από εργατικό ατύχημα του άρθρου 1 και σε περίπτωση θανάτου αυτού τα αναφερόμενα στο άρθρο 6 του ίδιου νόμου πρόσωπα (επιζών σύζυγος και συγγενικά αυτού πρόσωπα) δικαιούνται να ζητήσουν πλήρη αποζημίωση κατά τις διατάξεις του κοινού αστικού δικαίου μόνον όταν το ατύχημα μπορεί να αποδοθεί σε δόλο του εργοδότη ή των προστηθέντων από αυτόν ή όταν επήλθε σε εργασία ή επιχείρηση, στην οποία δεν τηρήθηκαν οι διατάξεις ισχυόντων νόμων, διαταγμάτων ή κανονισμών για τους όρους ασφαλείας των εργαζομένων και εξαιτίας της μη τηρήσεως των διατάξεων αυτών, αναφέρονται στην επιδίκαση αποζημιώσεως για περιουσιακή ζημία και όχι στη χρηματική ικανοποίηση, για την οποία δεν υπάρχει πρόβλεψη στον ανωτέρω νόμο και εφαρμόζονται γι' αυτήν μόνο οι γενικές διατάξεις (Ολ.

ΑΠ 1117/1986). Επομένως, για να δικαιούνται ο παθών σε εργατικό ατύχημα και σε περίπτωση θανάτου αυτού οι ως άνω επιζών σύζυγος και συγγενικά πρόσωπα τούτου χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη ή ψυχική οδύνη, αντίστοιχα, αρκεί να συντέλεσε στην επέλευση του ατυχήματος πταίσμα του εργοδότη ή των προστηθέντων από αυτόν, με την έννοια του άρθρου 914 του ΑΚ, δηλαδή αρκεί να συντρέχει οποιαδήποτε αμέλεια αυτών και όχι μόνο η ειδική αμέλεια ως προς την τήρηση των όρων ασφαλείας του άρθρου 16 παρ.1 του κ.ν. 551/1915.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 922 του ΑΚ, "ο κύριος ή ο προστήσας κάποιον άλλον σε μια υπηρεσία ευθύνεται για τη ζημία που ο υπηρέτης ή ο προστηθείς προξένησε σε τρίτον παράνομα κατά την υπηρεσία του". Πρόστηση είναι η τοποθέτηση, διορισμός, χρησιμοποίηση από ένα πρόσωπο (τον προστήσαντα) ενός άλλου προσώπου (του προστηθέντος) σε θέση ή απασχόληση (διαρκή ή μεμονωμένη εργασία), που αποβλέπει στη διεκπεραίωση υποθέσεως ή υποθέσεων και γενικότερα στην εξυπηρέτηση των επαγγελματικών, οικονομικών ή άλλων συμφερόντων του πρώτου (προστή-σαντος).

Εξάλλου, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως για έλλειψη νόμιμης βάσεως της αποφάσεως ιδρύεται όταν από τις αιτιολογίες της δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά, που είναι αναγκαία, για να κριθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συντρέχουν οι νόμιμοι όροι της διατάξεως του ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε ή δεν συντρέχουν, ώστε να αποκλείεται η εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση δεν έχει καθόλου αιτιολογίες η έχει αιτιολογίες ελλιπείς ή αντιφατικές ως προς το νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστα-τικών, τα οποία έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Αντιθέτως, δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσεως όταν πρόκειται για ελλείψεις, που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του εξαγόμενου από αυτές πορίσματος, εφόσον αυτό διατυπώνεται στην απόφαση σαφώς. Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχτηκε, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικώς περί πραγμάτων κρίση του (άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ), εκτός άλλων, και τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά:

Η πρώτη αναιρεσείουσα ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "Μύλοι Λούλη Α.Ε." διατηρεί στον όρμο Αγίου Ιωάννη Αμαλιάπολης του Δήμου Σούρπης Ν. Μαγνησίας κυλινδρόμυλους άλεσης δημητριακών. Ο Ψ εργαζόταν στην επιχείρηση αυτής ως εργατοτεχνίτης (παραλήπτης τροφοδοσίας και καθαριστής) με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αόριστου χρόνου από ......

Την εργασία του στις εγκαταστάσεις της πρώτης αναιρεσείουσας την εκτελούσε σε βάρδιες. Στις 9-1-2002 η βάρδια του ήταν κατά τις ώρες από 15.00 έως 23.00. Τη 14.45 ώρα περίπου, εμφανίστηκε στο χημείο των εγκαταστάσεων της πρώτης αναιρεσείουσας, για να παραλάβει το βιβλίο των εντολών εργασιών. Από τον αρμόδιο χημικό (.......) ενημερώθηκε ότι από το πρωΐ πραγματοποιείτο μεταφορά -άδειασμα σίτου από την κυψέλη (σιλό) Νο 23 στην κυψέλη Νο 27 και ότι αυτή η μεταφορά θα συνεχιζόταν και κατά τις απογευματινές ώρες που ενέπιπταν στη βάρδια του.

Το σιτάρι αδειάζει με φυσική ροή από το κέντρο του δαπέδου της χωρητικότητας 2.200 τόνων κυψέλης σίτου στον αλυσομεταφορέα (ρέντλερ εξαγωγής) που βρίσκεται κάτω από την κυψέλη εντός των τούνελ, με δυναμικότητα αδειάσματος 300 τόνων την ώρα. Όταν το σιτάρι φθάσει σε σημείο να μη ρέει με φυσική ροή από την κεντρική εξαγωγή, ανοίγονται οι δύο πλευρικοί χειροκίνητοι σύρτες εξαγωγής κάτω από τον σκουπιστικό κοχλία εντός του τούνελ έξωθεν της κυψέλης ώστε να αδειάσει κάτω από τον κοχλία το σιτάρι.

Στη συνέχεια τίθεται σε λειτουργία ο σκουπιστικός κοχλίας εκκένωσης, ο οποίος περιστρέφεται αργά και συγκεντρώνει στην κεντρική εξαγωγή το εναπομείναν σιτάρι, το οποίο είναι περίπου 200 τόνοι, με δυναμικότητα 50 τόνων την ώρα. Όταν πλέον η κυψέλη έχει αδειάσει υπολείπεται μικρή ποσότητα σίτου, η οποία βρίσκεται πάνω στο δάπεδο της κυψέλης και σε ύψος περίπου 10 εκ., εισέρχεται από την ανθρωποθυρίδα που βρίσκεται περίπου 1 μέτρο πάνω από το δάπεδο ο χειριστής-καθαριστής έχοντας λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας (ζώνη ασφαλείας, σχοινί ασφαλείας, μάσκα, γάντια), ώστε να σκουπίσει την ποσότητα σίτου που παραμένει στην εσωτερική περιφέρεια της κυψέλης.

Η λειτουργία της εγκατάστασης εμφανίζεται στους υπολογιστές που βρίσκονται στην αίθουσα ελέγχου με τη μορφή διαγραμμάτων ροής. Η κατάσταση κάθε μηχανήματος απεικονίζεται με διαφορετικό χρώμα. Όταν λειτουργεί κανονικά είναι πράσινο ανοιχτό και όταν παρουσιαστεί κάποιο πρόβλημα γίνεται κόκκινο, ενώ όταν δεν δουλεύει είναι γκρι.

Τα συρτάρια έχουν προφανή ένδειξη στην οθόνη για το αν είναι ανοιχτά ή κλειστά. Σε όλη τη διάρκεια της διαδικασίας εκκένωσης δεν μπαίνει στην κυψέλη κανένας άνθρωπος. Αν όμως παρουσιαστεί κάποιο πρόβλημα ροής ή μηχανικό πρόβλημα εισέρχεται δεμένος φέροντας την ζώνη ασφαλείας, μάσκα και γάντια ο ένας από τους δύο καθαριστές-χειριστές, αφού προηγουμένως τεθεί εκτός λειτουργίας όλη η γραμμή εκκένωσης.

Ο δεύτερος από τους χειριστές βρίσκεται εκτός της κυψέλης στην ανθρωποθυρίδα εισόδου, φέρει τα μέσα προστασίας και είναι έτοιμος να παράσχει την οποιαδήποτε βοήθεια χρειαστεί ο συνάδελφός του. Η διαδικασία απεμπλοκής γίνεται με τη χρήση κονταριού μήκους 4 μέτρων και σκαλίζοντας περίπου στο κέντρο της κυψέλης (άνωθεν της οπής απορροής), ώστε να σπάσουν οι σβώλοι που εμποδίζουν την απορροή του σιταριού.

Την ημέρα εκείνη ο Ψ θα εργαζόταν στην παραπάνω κυψέλη Νο 23 μαζί με τον ήδη μη διάδικο τρίτο των εναγομένων Χ3, επίσης εργατοτεχνίτη-χειριστή. Μετά την ανάληψη της βάρδιας ο Ψ μαζί με το Χ3 βρίσκονταν στην αίθουσα ελέγχου, όταν εμφανίστηκε στην οθόνη το πρόβλημα της αδυναμίας απορροής από την κυψέλη Νο 23 λόγω σχηματισμού σβώλων.

Το φαινόμενο σχηματισμού σβώλων οφείλεται κατά κύριο λόγο στη θερμοκρασία και σε αυξημένη υγρασία του σιταριού καθώς και στη μη ανακύκλωση του. Η σβωλοποίηση προκαλεί εμπλοκή στην ομαλή ροή προς την έξοδο του σίτου και αρκετές φορές σταμάτημα της απορροής. Τότε ο Χ3 μέσω του ηλεκτρονικού υπολογιστή σταμάτησε την τροφοδοσία με το κλείσιμο του κεντρικού συρταριού και οι δύο εργαζόμενοι πήγαν μαζί στην ως άνω κυψέλη.

Ανέβηκαν από την ανθρωποθυρίδα και χωρίς να φορέσουν μάσκα ή ζώνη ασφαλείας παρά δεμένοι μονάχα με σχοινί άρχισαν εναλλάξ το σκάλισμα του σιταριού με το κοντάρι στο κέντρο της κυψέλης, ώστε να σπάσουν οι σβώλοι που είχαν σχηματιστεί. Πραγματοποίησαν την εργασία αυτή δύο (2) φορές. Τη 16.40 ώρα περίπου ακούστηκε μία σειρήνα που σήμαινε ότι γέμισε το αμπάρι που είχε θέσει σε λειτουργία η προηγούμενη βάρδια.

Τότε οι δύο εργαζόμενοι βγήκαν έξω από την κυψέλη και ο Χ3 ανέλαβε να πάει στην αίθουσα ελέγχου για να θέσει σε λειτουργία πρόγραμμα μεταφοράς σίτου στο μύλο από άλλη κυψέλη. Ο Ψ του είπε ότι θα τον περιμένει έξω από την κυψέλη 23 μέχρι να επιστρέψει, προκειμένου να συνεχίσουν μαζί την εργασία τους στην ίδια κυψέλη.

Τη 16.48 ώρα ο Χ3 έδωσε εντολή μεταφοράς σίτου στο μύλο από την κυψέλη Β15 στην Κυψέλη DΒ5. Επίσης αυτός, πιστεύοντας ότι ο Ψ βρίσκεται έξω από την παραπάνω κυψέλη και τον περιμένει να επιστρέψει, έθεσε σε λειτουργία το ρέντλερ εξαγωγής της ίδιας παραπάνω κυψέλης Νο 23, προκειμένου να διαπιστώσει αν είχε πετύχει το ξεκόλλημα και η κατά το μεγαλύτερο μέρος αποσβωλοποίηση του σίτου με την προηγούμενη εργασία τους.

Όμως ο Ψ σχεδόν αμέσως μετά την απομάκρυνση του Χ3 εισήλθε στην κυψέλη, χωρίς να περιμένει τον τελευταίο, όπως είχαν συμφωνήσει, χωρίς να φορέσει μάσκα, γάντια, ζώνη ασφαλείας και χωρίς να προσδεθεί με το σχοινί ασφαλείας, και προσπάθησε να συνεχίσει την εργασία απεμπλοκής μόνος του, με αποτέλεσμα, όταν ο Χ3 έθεσε σε λειτουργία το ρέντλερ εξαγωγής της κυψέλης, ν' απορροφηθεί από το σιτάρι και ν' αποβιώσει λόγω ασφυξίας εξαιτίας αποφράξεως των αεροφόρων οδών από κόκκους σίτου.

Δέχτηκε δε το Εφετείο ότι το ατύχημα και συνακόλουθα ο θανάσιμος τραυματισμός του Ψ υπό τις συνθήκες που πραγματοποιήθηκε συνδέεται αιτιωδώς με τη σύμβαση εξαρτημένης εργασίας που τον συνέδεε με την πρώτη αναιρεσείουσα, καθώς χωρίς αυτή δεν θα είχε επέλθει και οφείλεται σε υπαιτιότητα της πρώτης αναιρεσείουσας (στην πραγματικότητα, όπως εκτιμάται, του ή των οργάνων που την αντιπροσώπευαν) και του προστηθέντος από αυτή δεύτερου αναιρεσείοντος, καθώς και του ίδιου του θανόντος, κατά ποσοστό 60% της πρώτης αναιρεσείουσας (στην πραγματικότητα, όπως εκτιμάται, του ή των οργάνων που την αντιπροσώπευαν) και του προστηθέντος από αυτή δεύτερου αναιρεσείοντος και κατά ποσοστό 40% του θανόντος.

Ειδικότερα, η αμέλεια των πρώτης και δεύτερου αναιρεσειόντων συνίσταται στο ότι, η μεν πρώτη, ως εργοδότιδα του θανόντος, ο δε δεύτερος, ως προστηθείς από αυτήν ως διευθυντής στην επιχείρησή της και υπεύθυνος για την τήρηση των μέτρων ασφαλείας, δεν είχαν φροντίσει να λάβουν τα απαιτούμενα μέτρα για την τήρηση της διαδικασίας εξαγωγής του σίτου από την προαναφερόμενη μεταλλική κυψέλη, δηλαδή δεν είχαν εκπαιδεύσει τους εργαζομένους κατά τη διαδικασία απεμπλοκής του σίτου στις κυψέλες α) να συμμετέχουν πάντα δύο εργατοτεχνίτες, από τους οποίους μόνο ο ένας να εισέρχεται μέσα στην κυψέλη, για να προβεί στην εργασία απεμπλοκής του σιταριού με τη χρήση σιδερένιου κονταριού σκαλίζοντας στο κέντρο της κυψέλης, ώστε να σπάσουν οι σβώλοι που είχαν σχηματιστεί, ενώ ο άλλος εργαζόμενος να παραμένει στην ανθρωποθυρίδα εισόδου της κυψέλης έτοιμος να παράσχει βοήθεια στο συνάδελφο του κατά τη διαδικασία απεμπλοκής, β) όταν αυτοί εισέρχονται στην κυψέλη να είναι εφοδιασμένοι με μάσκα, γάντια, ζώνη ασφαλείας και τέλος να προσδένονται με σχοινί ασφαλείας, ώστε σε περίπτωση κάποιου προβλήματος του ενός να είναι δυνατή η ανάσυρσή του από τον άλλο με το σχοινί, και γ) να μη θέτουν σε λειτουργία από το κεντρικό ηλεκτρονικό σύστημα τη γραμμή εκκένωσης της κυψέλης κατά τη διάρκεια της πραγματοποιήσεως εργασιών απεμπλοκής στην κυψέλη αυτήν.

Ο θανών Ψ συνέβαλε στην επέλευση του ατυχήματος και του θανάτου του, επειδή, παρά τις ρητές οδηγίες που είχε από την επιχείρηση και παρά το ότι για 22 χρόνια έκανε αυτήν την εργασία και γνώριζε τους κινδύνους και τα μέτρα που έπρεπε να τηρήσει ο ίδιος, 1) εισήλθε στην κυψέλη χωρίς να περιμένει την άφιξη του Χ3, προκειμένου να εισέλθουν μαζί σ' αυτήν, 2) δεν φόρεσε αντιασφυξιογόνο μάσκα, γάντια, ζώνη ασφαλείας και δεν προσδέθηκε με το σχοινί ασφαλείας και 3) βρισκόταν υπό την επήρεια αλκοόλ, δεδομένου ότι στο αίμα του βρέθηκε αλκοόλη σε ποσοστό 0, 85%, που επηρέαζε αισθητά την ικανότητα βάδισης αυτού.

Δέχτηκε ακόμη το Εφετείο ότι καμία αμέλεια δεν βαρύνει τον ως άνω Χ3, διότι αυτός, ευρισκόμενος στην αίθουσα ελέγχου δεν ήταν σε θέση να διαπιστώσει ότι ο θανών συνάδελφος του είχε εισέλθει και πάλι στη κυψέλη, αφενός μεν γιατί δεν είχε οπτική επαφή με την κυψέλη, αφετέρου δε γιατί πίστεψε και αρκέστηκε στη διαβεβαίωση του τελευταίου ότι θα τον περιμένει έξω από την κυψέλη, ώστε να εισέλθουν μαζί στην κυψέλη, όπως γινόταν πάντοτε και είχε γίνει και προηγουμένως.

Με βάση τις παραδοχές αυτές, καθώς και άλλες παραδοχές, οι οποίες αναφέρονται στο ύψος της επιδικαστέας υπέρ των ως άνω αναιρεσιβλήτων εναγόντων, ως δικαιούχων (επιζώσας συζύγου, τέκνων και αδελφών του θανατωθέντος, αντιστοίχως), το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, αφού απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση των ήδη υπό το στοιχείο Α' εννέα αναιρεσιβλήτων εναγόντων κατά της υπ' αριθ. 94/2004 οριστικής αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Βόλου, με την οποία, εκτός άλλων, η ένδικη από 21-7-2003 αγωγή των εν λόγω αναιρεσιβλήτων είχε γίνει δεκτή και ως ουσιαστικά βάσιμη κατά ένα μέρος της, καθόσον απευθυνόταν κατά των αναιρεσειόντων, δέχτηκε κατ' ουσίαν κατά ένα μέρος τους την έφεση των αναιρεσειόντων και την αντέφεση της υπέρ των τελευταίων προσθέτως παρεμβάσας ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "GENERALI HELLAS AEAZ", εξαφάνισε την εν λόγω εκκληθείσα πρωτόδικη απόφαση, κατά το μέρος της που αφορούσε την ένδικη αγωγή και την πρόσθετη παρέμβαση και ακολούθως αφενός απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμες την πρόσθετη παρέμβαση, καθώς και την ένδικη αγωγή, καθόσον αυτή απευθυνόταν κατά του τρίτου εναγομένου (Χ3) και αφετέρου δέχτηκε και ως ουσιαστικά βάσιμη κατά ένα μέρος της την ένδικη αγωγή καθόσον αυτή απευθυνόταν κατά των αναιρεσειόντων.

Κρίνοντας όμως έτσι το Εφετείο αναφορικά με τους αναιρεσείοντες στέρησε την προσβαλλόμενη απόφασή του από νόμιμη βάση, αφού διέλαβε στην απόφασή του αυτήν ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες αναφορικά με ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ειδικότερα, δέχτηκε ότι η θανάτωση του ως άνω Ψ οφειλόταν σε αμέλεια και του οργάνου ή των οργάνων που αντιπροσώπευαν την πρώτη αναιρεσείουσα ανώνυμη εταιρεία, αλλά και του από αυτήν προστηθέντος δεύτερου αναιρεσείοντος, της αμέλειας αυτής συνισταμένης, κατά την προσβαλλόμενη απόφαση, στο ότι αυτοί δεν είχαν φροντίσει να λάβουν τα ως άνω αναφερόμενα μέτρα ασφαλείας για τους εργαζομένους, που απαιτούνταν για την τήρηση της διαδικασίας για την ασφαλή και ακίνδυνη εξαγωγή του σίτου από τη μεταλλική κυψέλη, δηλαδή δεν είχαν εκπαιδεύσει τους εργαζομένους ώστε κατά τη διαδικασία απεμπλοκής του σίτου στις κυψέλες α) να συμμετέχουν πάντα δύο εργατοτεχνίτες, από τους οποίους μόνο ο ένας να εισέρχεται μέσα στην κυψέλη, για να προβεί στην εργασία απεμπλοκής με τον αναφερόμενο τρόπο, ενώ ο άλλος εργαζόμενος να παραμένει στην ανθρωποθυρίδα εισόδου της κυψέλης έτοιμος να παράσχει βοήθεια στο συνάδελφό του κατά τη διαδικασία απεμπλοκής, β)όταν αυτοί εισέρχονται στην κυψέλη να είναι εφοδιασμένοι με μάσκα, γάντια, ζώνη ασφαλείας και τέλος να προσδένονται με σχοινί ασφαλείας, ώστε σε περίπτωση ανάγκης να είναι δυνατή η ανάσυρση εκείνου που εισήλθε στην κυψέλη από τον άλλο με το σχοινί και γ) να μη θέτουν σε λειτουργία από το κεντρικό ηλεκτρονικό σύστημα τη γραμμή εκκενώσεως της κυψέλης κατά τη διάρκεια της πραγματοποιήσεως εργασιών απεμπλοκής στην κυψέλη.

Δέχτηκε ακόμη περαιτέρω, αντιφατικώς όμως, και ότι συμφώνησαν ο θανατωθείς (Ψ) και ο συνάδελφός του Χ3 (τρίτος εναγόμενος) να μην εισέλθει ο πρώτος στην κυψέλη 23 και να περιμένει τον τελευταίο έξω από την κυψέλη αυτή μέχρι να επιστρέψει, προκειμένου να συνεχίσουν μαζί την εργασία τους στην ίδια κυψέλη και περαιτέρω ότι ο θανατωθείς συνέβαλε στην επέλευση του ατυχήματος και του θανάτου του, επειδή, παρά τις ρητές οδηγίες που είχε από την επιχείρηση, οι οποίες οδηγίες όμως, θα πρέπει να σημειωθεί, αποτελούσαν και αυτές μέρος του περιεχομένου της κατά τα πιο πάνω εκπαιδεύσεώς του, και παρά το ότι επί 22 έτη έκανε αυτήν την εργασία και γνώριζε τους κινδύνους και τα μέτρα που έπρεπε να τηρήσει ο ίδιος 1) εισήλθε στην κυψέλη χωρίς να περιμένει την άφιξη του ως άνω Χ3

, όπως προηγουμένως είχαν συμφωνήσει, προκειμένου να εισέλθουν μαζί σ' αυτή, 2) δεν έβαλε αντιασφυξιογόνο μάσκα, γάντια, ζώνη ασφαλείας και δεν προσδέθηκε με το σχοινί ασφαλείας και 3) βρισκόταν υπό την επήρεια οινοπνεύματος (αλκοόλ) κατά τρόπον ώστε να επηρεάζεται από αυτό αισθητά η ικανότητα βαδίσεώς του.

Ακόμη, δεν διευκρινίζεται στην προσβαλλόμενη απόφαση αν πράγματι ο θανατωθείς είχε εφοδιαστεί από τους αναιρεσείοντες με τα αμέσως πιο πάνω προστατευτικά της υγείας και της ζωής του μέσα (μάσκα, γάντια, ζώνη ασφαλείας και σχοινί ασφα-λείας). Έτσι όμως, εξαιτίας των ως άνω ασαφών, ανεπαρ-κών και αντιφατικών αιτιολογιών, που εντοπίστηκαν στην προσβαλλόμενη απόφαση, δηλαδή ελλείψεων που αφορούν στα ζητήματα της υπάρξεως πταίσματος, για το οποίο ευθύνεται κάθε ένας από τους αναιρεσείοντες και που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, καθί-σταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος για την ορθή εφαρμογή των ουσιαστικών διατάξεων που εφαρμόστηκαν από το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του και ιδίως εκείνων των άρθρων 914 και 932 του ΑΚ.

Επομένως ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως, από το άρθρο 559 αριθ.19 ΚΠολΔ, με τον οποίο προβάλλονται αιτιάσεις για έλλειψη νόμιμης βάσεως της προσβαλλόμενης αποφάσεως λόγω ανεπαρκών αιτιολογιών ως προς το ζήτημα της υπάρξεως πταίσματος για το οποίο ευθύνονται οι αναιρεσείοντες, όπως ο λόγος αυτός, σε κάθε περίπτωση, παραδεκτώς διευκρινίζεται και συμπληρώνεται, κατ' ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 562 παρ. 4 ΚΠολΔ, με την έγγραφη εισήγηση της Εισηγήτριας Αρεοπαγίτη, πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος, και να αναιρεθεί μερικώς η προσβαλλόμενη από-φαση κατά το λόγο αυτόν αναιρέσεως που κρίθηκε βάσιμος, δηλαδή μόνο κατά το μέρος της που αφορά τους αναιρεσείοντες υπό την ιδιότητα αυτών ως εκκαλούντων-εναγομένων.

Σύμφωνα δε με το άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ πρέπει η υπόθεση, κατά το μέρος κατά το οποίο χωρεί η αναίρεση της αποφάσεως, να παραπεμφθεί για περαιτέρω εκδίκαση στο δικαστήριο το οποίο την εξέδωσε, συγκρο-τούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από αυτούς που την εξέδωσαν. Οι υπό το στοιχείο Α' εννέα αναιρεσίβλητοι ενάγοντες, ως ηττώμενοι, πρέπει να καταδικαστούν στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειόντων, κατά το σχετικό αίτημα αυτών (άρθρα 183 και 176 ΚΠολΔ), κατά τα οριζόμενα ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 9 Νοεμβρίου 2006 αίτηση των α) ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΜΥΛΟΙ ΛΟΥΛΗ ΑΕ" και β) Χ2 για αναίρεση της υπ 'αριθ. 766/2006 αποφάσεως του Εφετείου Λάρισας, καθόσον η αίτηση αυτή απευθύνεται κατά της υπό το στοιχείο Β' αναιρεσίβλητης (ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "GENERALI HELLAS AEAZ"). Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη της αμέσως πιο πάνω υπό το στοιχείο Β' αναιρεσίβλητης (ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "GENERALI HELLAS AEAZ", την οποία ορίζει σε χίλια διακόσια (1200) ευρώ.

Αναιρεί μερικώς και μόνο κατά το αναφερόμενο στο αιτιολογικό μέρος της την ως άνω υπ' αριθ. 766/2006 απόφαση του Εφετείου Λάρισας.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το μέρος κατά το οποίο χώρησε η αναίρεση της αποφάσεως, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από αυτούς που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση. Και

Καταδικάζει τους υπό το στοιχείο Α' εννέα αναιρεσιβλήτους ενάγοντες στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειόντων, την οποία ορίζει σε χίλια (1000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 22 Ιανουαρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 4 Μαρτίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ