40/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 40 / 2007 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 40/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Βούλγαρη, Δημήτριο Κυριτσάκη, Ανδρέα Μαρκάκη και Ελένη Μαραμαθά, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 13 Ιανουαρίου 2006, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ..... , ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Σακκαλή.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Χ1, ατομικά για τον εαυτό του και ως ασκούντος τη γονική μέριμνα του ανηλίκου τέκνου του Χ2 και 2. Χ3, οι οποίοι παραστάθηκαν με τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Χριστιανίδη, ο οποίος δήλωσε ότι ο ως άνω Χ2 ενηλικιώθηκε πλέον και παρίσταται ατομικά για τον εαυτό του με το ίδιο ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 24 Οκτωβρίου 2001 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο ΄Αμφισσας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 26/ΜΘΜ/23/2001/2002 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 52/2004 οριστική του Εφετείου Λαμίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 25 Αυγούστου 2004 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Κυριτσάκης, ανέγνωσε την από 3 Ιανουαρίου 2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την εν μέρει παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από τις διατάξεις των άρθρων 1, 2 παρ. 1, 3, 4, 5 και 13 Ν. 3741/1929, παρ. 1 και 3 ΝΔ 1024/1971, 1002 και 1117 ΑΚ προκύπτει, ότι σε περίπτωση σύστασης κάθετης ιδιοκτησίας σε περισσότερα οικοδομήματα που έχουν ανεγερθεί ή πρόκειται να ανεγερθούν σε ενιαίο οικόπεδο, αλλά σε ορισμένο, ξεχωριστό για κάθε συνιδιοκτήτη τμήμα, ο κύριος κάθε χωριστής οικοδομής θεωρείται έναντι μεν της πολιτείας συγκύριος του όλου οικοπέδου, έναντι δε του συνιδιοκτήτη του οικοπέδου και αποκλειστικού κυρίου χωριστής οικοδομής, αυτοτελής κύριος ( ΑΠ 25/1999). Προκύπτει, επίσης, ότι υπό τους όρους των άρθρων 4 και 13 του ν.δ 1024/1971, όλοι οι ιδιοκτήτες και συνιδιοκτήτες αυτοτελών οικοδομημάτων, που υπάγονται στις διατάξεις της κάθετης καθώς και της οριζόντιας ιδιοκτησίας, μπορούν με την αρχική συστατική πράξη (κανονισμός) ή με ιδιαίτερες συμφωνίες μεταξύ όλων των συνιδιοκτητών να κανονίσουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της συνιδιοκτησίας, τόσο στα κοινά μέρη που θα καθορίσουν, όσο και στις διαιρεμένες ιδιοκτησίες κατά παρέκκλιση των διατάξεων του νόμου αυτού που αποτελούν ενδοτικό δίκαιο και αν με τον κανονισμό απαγορεύεται η ενέργεια από τους συνιδιοκτήτες μεταβολής στα κοινά μέρη, η απαγόρευση αυτή δεσμεύει όλους τους συνιδιοκτήτες, ακόμη και αν από την απαγορευμένη ενέργεια δεν παραβλάπτεται η χρήση των άλλων συνιδιοκτητών ή των οικοδομημάτων, ούτε μεταβάλλεται ο συνήθης προορισμός τους. Έτσι και επί κάθετης συνιδιοκτησίας, όπως και επί της οριζόντιας ιδιοκτησίας, κάθε συνιδιοκτήτης δικαιούται στην απόλυτη χρήση των κοινών πραγμάτων καθώς και στη χρήση σύμφωνα με τον κανονισμό, σε περίπτωση δε που προσβάλλεται στη χρήση αυτή δικαιούται να ζητήσει την άρση της προσβολής και την παράλειψη αυτής στο μέλλον ( ΑΠ 115/2003), δικαίωμα που στην περίπτωση αυτή ασκείται σύμφωνα με τις ανωτέρω διατάξεις του νόμου και δεν ενέχει, άνευ

άλλου,

καταχρηστικότητα, ακόμη και αν πέρασαν πολλά έτη από τις βλαπτικές ενέργειες (Α.Π 463/2003). Σε κάθε, όμως, περίπτωση, θα πρέπει να προσδιορίζονται στο αγωγικό δικόγραφο, για να είναι τούτο ορισμένο, όλα εκείνα τα περιστατικά που θεμελιώνουν την αξίωση, τόσο ως προς την ύπαρξη της παραβίασης, όσο και το είδος και η έκταση των προσβαλλόμενων δικαιωμάτων του εξ αδιαιρέτου συγκύριου, προκειμένου να είναι εφικτή η οριοθέτησή τους και σε περίπτωση παραδοχής της αγωγής η εκτέλεση της απόφασης. Στην προκείμενη περίπτωση, δέχθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, ότι με βάση τα όσα οι αναιρσίβλητοι ενάγοντες, εξέθεσαν στην υπό κρίση από 24.10.2001 αγωγή τους ότι, δηλαδή, οι Ψ και η Χ4 (δικαιοπάροχοι των διαδίκων) ήταν συγκύριες κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου ενός οικοπέδου, κειμένου εντός του εγκεκριμένου σχεδίου της τέως Κοινότητας Ιτέας νυν Δήμου lτέας, όπως ειδικότερα προσδιορίζεται αυτό στην αγωγή. Ότι δυνάμει του υπ' αριθμ. ... συμβολαίου συστάσεως οριζοντίων ιδιοκτησιών και διανομής του συμβολαιογράφου lτέας Ιωάννου Αναγνωστόπουλου, το οποίο μεταγράφηκε νομίμως υπήγαγαν το ανωτέρω ακίνητο στις διατάξεις των Ν. 3741/1929 και Ν. 1024/1971 και διένειμαν αυτό και τα επ' αυτού υπάρχοντα κτίσματα, λαμβάνοντας η πρώτη το ανατολικό υπό στοιχείο Ι τμήμα και το δυτικό τμήμα υπό στοιχείο

ΙΙ η δεύτερη, εμβαδού εκάστης οριζόντιας κατά πλάτος ιδιοκτησίας 167,65 τ.μ. του όλου οικοπέδου και ποσοστό συνιδιοκτησίας 50% εξ αδιαιρέτου. Ότι το ανωτέρω οικόπεδο εκτάσεως 335,30 τ.μ. θεωρείται πολεοδομικώς ως ένα οικόπεδο, δεδομένου, ότι οι όροι δομήσεως προέβλεπαν αρτιότητα οικοπέδου 200 τ.μ. και δεν ήταν δυνατή η κατάτμηση του σε δύο οικόπεδα του ιδίου εμβαδού και ίσου ή μεγαλύτερου των 200 τ.μ. Ότι δυνάμει του αναφερομένου στην αγωγή συμβολαίου γονικής παροχής της συμβολαιογράφου Αθηνών Παναγιώτας Παλαμήδη, νομίμως μεταγραφέντος, η Χ4 μεταβίβασε στα ανήλικα τέκνα της Χ3 και Χ2 (δεύτερο και τρίτο των εναγόντων), κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου την ψιλή κυριότητα του υπό στοιχείου Ι ανωτέρω ακινήτου της, ενώ στον πρώτο ενάγοντα σύζυγο της, μεταβίβασε, με το αναφερόμενο στην αγωγή δωρητήριο συμβόλαιο της ίδιας ως άνω συμβολαιογράφου, το 1/2 της επικαρπίας αυτού. Ότι από το έτος 1987 κατά το οποίο οι ενάγοντες απέκτησαν τη νομή του προαναφερόμενου ακινήτου, ασκούν με καλή πίστη, μέχρι σήμερα, όλες τις προσιδιάζουσες στον κύριο και νομέα πράξεις, δια της ανεγέρσεως οικίας, την συγκατοίκηση σε αυτήν, την επίβλεψη, και κατέστησαν έτσι συγκύριοι με τα προσόντα της τακτικής χρησικτησίας. Ότι η Ψ μεταβίβασε στον εναγόμενο το υπό στοιχείο

ΙΙ ανωτέρω ακίνητο της, δυνάμει του αναφερομένου στην αγωγή αγοραπωλητηρίου συμβολαίου του συμβολαιογράφου lτέας Ι. Αναγνωστόπουλου, νομίμως μεταγραφέντος. Ότι το έτος 1997 ο εναγόμενος, όχι μόνο δεν συμμορφώθηκε με απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου, που διέτασσε την καθαίρεση τοίχου στο διαχωριστικό όριο, αλλά κατασκεύασε ένα λεβητοστάσιο διαστάσεων 2,60 Χ 1,75 και τμήμα κουζίνας, βοηθητικών χώρων και υπόστεγο συνολικών διαστάσεων 9,20 Χ 4,80, καθ΄ υπέρβαση της ... οικοδομικής άδειας στον ακάλυπτο χώρο του κοινού οικοπέδου, κατά παράβαση των διατάξεων του Ν. 3741/1929. Ότι με τις αυθαίρετες αυτές κατασκευές προφανώς. α) βλάπτονται τα δικαιώματα των εναγόντων συνιδιοκτητών, β) μεταβάλλεται ο συνήθης προορισμός του ακάλυπτου χώρου, αφού πλέον δια των κατασκευών αυτών, χρησιμοποιείται αποκλειστικώς και μονομερώς από τον εναγόμενο για την επαγγελματική του δραστηριότητα και γ) υπερβαίνει την κατά ίσο, μετά των λοιπών συνιδιοκτητών μέτρο επιτρεπόμενη χρήση και ότι το αίτημά τους, να υποχρεωθεί ο αναιρεσείων - εναγόμενος να κατεδαφίσει τις αυθαίρετες και παράνομες κατασκευές, άλλως να επιτραπεί τούτο στους ίδιους, με δαπάνες του τελευταίου, διέλαβε όλα τα αναγκαία για την πληρότητά της αγωγής στοιχεία και ήταν ως εκ τούτου πλήρως ορισμένη, αφού αναφέρονται σ΄ αυτή η συγκυριότητα των διαδίκων επί του κοινού ακινήτου και οι παράνομες και βλαπτικές ενέργειες του εναγόμενου. Έτσι, που έκρινε η προσβαλλόμενη απόφαση, εσφαλμένα δέχτηκε ως ορισμένη την αγωγή, αφού η τελευταία ε ναι αόριστη και ανεπίδεκτη δικαστικής εκτιμήσεως, διότι δεν προσδιορίζεται σ΄ αυτήν, όπως θα έπρεπε: α) πως οριοθετείται και με βάση ποια δεδομένα προσδιορίζεται η επιφάνεια του ακάλυπτου χώρου στην συγκεκριμένη κοινή ιδιοκτησία των διαδίκων που από τη φύση και τον προορισμό του απέμεινε ως κοινόχρηστος, β) πως, και με βάση ποια δεδομένα προέκυψε, ότι οι συγκεκριμένες κατασκευές, υπερβαίνουν την επιτρεπόμενη, κατ' ίσο μέρος χρήση του ενιαίου οικοπέδου (πόση, δηλαδή, επιφάνεια από το μερίδιο που του αναλογούσε είχε καλύψει ο αναιρεσείων - εναγόμενος, πόσο οι ίδιοι, τι απέμενε (αν απέμενε) υπόλοιπο για τον καθένα και τι έχει εκατέρωθεν καλυφθεί με την υπάρχουσα, κατά τον επίμαχο χρόνο, πραγματική κατάσταση), γ) πόση ακριβώς έκταση (πλευρικές διαστάσεις) καταλαμβάνει το φερόμενο ως καθ' υπέρβαση κατασκευασθέν τμήμα της κουζίνας για να είναι δυνατός ο ακριβής προσδιορισμός και η εκτέλεση, σε περίπτωση παραδοχής της αγωγής, δ) πως και κατά ποιο τρόπο (ειδικότερα) βλάπτονται τα δικαιώματα των αναιρεσιβλήτων -εναγόντων συνιδιοκτητών, ε) πόση έκταση δικαιούνταν ο εναγόμενος, ήδη αναιρεσείων, να καλύψει και πόση καλύφθηκε σε εφαρμογή της ... οικοδομικής άδειας, στ) αν οι φερόμενες υπερβάσεις, εντοπίζονται στην άδεια οικοδομής που είχε εκδοθεί στο όνομα του αναιρεσείοντος, ή και στα ποσοστά που αναλογούσαν με την πράξη συστάσεως κάθετης ιδιοκτησίας, σε κάθε ένα από τους εξ αδιαιρέτου συγκύριους. Τα ελλείποντα αυτά στοιχεία δεν συμπληρώθηκαν, στην έκταση που αυτό ήταν επιτρεπτό, ούτε με τις προτάσεις της πρώτης συζητήσεως. Είναι βάσιμοι, επομένως, οι: πρώτος και ο δεύτερος ( κατά το μέρος που αποδίδεται με αυτόν αοριστία) από το 559 αριθ. 1 λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως και, πρέπει, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη 52/2004 απόφαση του Εφετείου Λαμίας και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο εφετείο που θα συντεθεί από άλλους δικαστές.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ -

Αναιρεί την 52/2004 απόφαση του Εφετείου Λαμίας.

-

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο εφετείο, που θα συντεθεί από άλλους δικαστές και -

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει σε χίλια εκατό (1.100) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 29 Μαΐου 2006 και

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο στην Αθήνα, στις 12 Ιανουαρίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ