406/2010 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 406 / 2010 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 406/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη και Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 22 Ιανουαρίου 2010, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ, κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αντώνιο Φραγκανδρέα με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ψ, κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Χρήστο Κρανιδιώτη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις, 2) Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "INTERNATIONAL LIFE ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Οικονόμου με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15/3/2005 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4955/2005 μη οριστική και 2152/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 4009/2008 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 25/2/2009 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου ανέγνωσε την από 12/1/2010 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της από 25/2/2009 αίτησης για αναίρεση της υπ' αριθμ. 4009/2008 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Ο από το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης (παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου) ιδρύεται, όταν ο κανόνας δικαίου δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή, εάν εφαρμοσθεί, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και εάν εφαρμοσθεί εσφαλμένα (Ολ.ΑΠ 36/1988). Επίσης, ο από το άρθρο 559 αριθμ. 19 λόγος αναίρεσης, για έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης, ιδρύεται όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της απόφασης, τα περιστατικά που είναι αναγκαία, για την κρίση, στη συγκεκριμένη περίπτωση, περί της συνδρομής των όρων και προϋποθέσεων, για την εφαρμογή της εφαρμοσθείσας διάταξης, ή της μη συνδρομής των όρων αυτών, που αποκλείουν την εφαρμογή της, όπως, επίσης, και όταν η απόφαση έχει ελλείπεις ή αντιφατικές αιτιολογίες, σε ότι αφορά το νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, που έγιναν δεκτά και ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, όχι δε και όταν πρόκειται για ελλείψεις που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων (ανάλυση - στάθμιση - αξιολόγηση του αποδεικτικού υλικού) και στην αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος. Ανεπάρκεια και ασάφεια αιτιολογιών υπάρχει όταν από το αιτιολογικό δεν προκύπτουν τα πραγματικά περιστατικά, που είναι αναγκαία για τη δικαιολόγηση της εφαρμοσθείσας διάταξης ουσιαστικού δικαίου, καθιστώντας έτσι ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο.

Εν προκειμένω, με τους πρώτο και τρίτο λόγους αναίρεσης, προβάλλεται η αιτίαση, ότι το Εφετείο, το οποίο με την προσβαλλομένη απόφασή του, έκρινε ότι ο ενάγων - νυν αναιρεσείων ήταν συνυπαίτιος (κατά ποσοστό 50%), για την επέλευση του ενδίκου τροχαίου ατυχήματος και τον εξ αυτού προκληθέντα τραυματισμό του, υπέπεσε στην πλημμέλεια την προβλεπόμενη από το άρθ. 559 αριθμ. 1 και 19 ΚΠολΔ, για παραβίαση, ευθέως και εκ πλαγίου, των αναφερομένων στο αναιρετήριο διατάξεων του ΚΟΚ και για έλλειψη νόμιμης βάσης, ένεκα ανεπαρκούς αιτιολογίας, ως προς το ζήτημα της υπαιτιότητας των οδηγών των δύο εμπλακέντων στο ατύχημα οχημάτων, δηλαδή του ενάγοντα - αναιρεσείοντα, οδηγού της μοτοσυκλέτας και της πρώτης των εναγομένων - νυν αναιρεσιβλήτων, οδηγού του αυτοκινήτου, του ασφαλισμένου στη δευτέρα εξ αυτών, ασφαλιστική εταιρεία.

Το δικάσαν Εφετείο, με την αναιρεσιβαλλομένη απόφασή του, δέχθηκε ανελέγκτως ως προς το ως άνω, ζήτημα, τα εξής: "Στις 20-11-2004 και περί ώρα 10.50' π.μ., ο ενάγων και ήδη εκκαλών οδηγώντας την υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ...η μοτοσυκλέτα ιδιοκτησίας του, εργοστασίου κατασκευής ..., τύπου ..., 111 κυβικών εκατοστών, εκινείτο επί της οδού ...

του Α, στον ... με κατεύθυνση από την ... προς το Δημοτικό Θέατρο. Είχε περάσει ήδη την διασταύρωση αυτής με την οδό ..., πρώην ..., και εκινείτο στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας από τις δύο που διαθέτει το ρεύμα κυκλοφορίας της οδού ... του Α' και είχε πρόθεση να στρίψει αριστερά στην ..., η οποία είναι η δεύτερη κάθετος μετά την διασταύρωση με την ...

και παράλληλος αυτής. Ο ενάγων και ήδη εκκαλών, εργαζόμενος από τις 4-10-2004 στο κρεοπωλείο της ομορρύθμου εταιρείας με την επωνυμία "Υιοί ... Ο.Ε.", το οποίο βρίσκεται στην ..., και επί της οδού ..., ως εξωτερικός υπάλληλος διανομέας, εκτελούσε το δρομολόγιο αυτό με τη μοτοσυκλέτα του, προκειμένου να διεκπεραιώσει παραγγελία πελάτη του καταστήματος, ο οποίος διέμενε επί της οδού ......

του Α', επί της οποίας εκινείτο, και δη, το τμήμα αυτής μεταξύ των οδών ..., είναι οδός διπλής κατευθύνσεως, συνολικού πλάτους 14 μέτρων, κάθε ρεύμα διαθέτει δύο λωρίδες κυκλοφορίας εκ των οποίων η μία, η δεξιά, στο ρεύμα κυκλοφορίας από Δημοτικό Θέατρο προς ... είναι λεωφορειόδρομος, ήτοι τμήμα της οδού για αποκλειστική κυκλοφορία λεωφορείων, σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ.1 του 2696/23-3-1999, και τα δύο αντίθετα ρεύματα κυκλοφορίας χωρίζονται μεταξύ τους με διπλή συνεχόμενη γραμμή, η οποία στο ύψος της διασταυρώσεως με την οδό ...

διακόπτεται, ενδεικτικό του ότι επιτρέπεται η αριστερή στροφή. Κατά την συγκεκριμένη ημέρα και ώρα ο καιρός ήταν βροχερός, η κυκλοφορία πεζών και οχημάτων συχνή και η ορατότης επαρκής. Όταν ο ενάγων και ήδη εκκαλών ευρίσκετο στο ύψος της διασταυρώσεως με την οδό ..., επεχείρησε να εισέλθει επί της ως άνω οδού, χωρίς όμως προηγουμένως να ελέγξει αν ηδύνατο να πράξει τούτο ακινδύνως, και χωρίς να επιτρέψει, αφενός μεν την διέλευση των oχημάτωv που εκινούντο αντίθετα στο οδόστρωμα που επρόκειτο να εγκαταλείψει, αφετέρου δε να παραχωρήσει την προτεραιότητα στα μέσα μαζικής μεταφοράς που εκινούντο στην ειδική λωρίδα που επρόκειτο να διασχίσει.

Κατά τον αυτό χρόνο η πρώτη εναγομένη οδηγώντας το υπ' αριθμ. ... Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητο, ιδιοκτησίας ..., ο οποίος είχε ασφαλίσει τούτο, ως προς την έναντι των τρίτων αστική ευθύνη, στη δεύτερη εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία, εκινείτο επί της οδού ... του Α' με κατεύθυνση ευθεία, από το Δημοτικό Θέατρο προς την Κα-στέλλα, και ανεξαρτήτως αν υφίστατο πρόθεση και αυτής να εισέλθει επί της διασταυρώσεως και ακολούθως να επιχειρήσει στροφή προς τα δεξιά για να εισέλθει στην οδό ..., εξ αμελείας της επέπεσε με το εμπρόσθιο μέρος του ως άνω αυτοκινήτου που οδηγούσε, στη δεξιά πλευρά της προαναφερθείσης δικύκλου μοτοσυκλέτας του ενάγοντος, με αποτέλεσμα να ανατραπεί αυτή με την αριστερή πλευρά επί του οδοστρώματος και να υποστεί φθορές και βλάβες, ο δε ενάγων να τραυματιστεί.

Συνυπαίτιοι. και δη κατά ποσοστό 50% του προαναφερθέντος ενδίκου τροχαίου ατυχήματος είναι αμφότεροι οι εμπλακέντες στο ατύχημα οδηγοί και ειδικότερα, ο μεν ενάγων, διότι επεχείρησε να εισέλθει επί της διασταυρώσεως, χωρίς προηγουμένως να διαπιστώσει αν ηδύνατο να πράξει τούτο ακινδύνως, κατά τα προεκτεθέντα, η δε πρώτη εναγόμενη, διότι εκινείτο παρανόμως επί της λεωφορειολωρίδας, ανεξαρτήτως αν υφίστατο πρόθεση αυτής να στρίψει δεξιά, αλλά απλώς να κινηθεί πιο γρήγορα και δεν κατέβαλε ως είχε υποχρέωση την δέουσα προσοχή ώστε να αντιληφθεί την κίνηση της δικύκλου μοτοσυκλέτας και να τροχοπεδήσει, προκειμένου να αποφευχθεί η σύγκρουση, όπως ορθά κρίθηκε και υπό της εκκαλουμένης, απορριπτόμενου ως κατ' ουσίαν αβασίμου του πρώτου λόγου της εφέσεως, και της αντεφέσεως, δεδομένου ότι η συνυπαιτιότης του ενάγοντος και της εναγομένης κατά το προαναφερθέν ποσοστό αποδεικνύεται με σαφήνεια και πληρότητα, καθόσον υφίστατο και αυτού (ενάγοντος) ευθύνη να ελέγξει αν ηδύνατο ακινδύνως να εισέλθει επί της διασταυρώσεως, ανεξαρτήτως του τρόπου με τον οποίο εκινείτο η πρώτη εναγομένη".

Κατόπιν όλων αυτών, υπό τις, ως άνω, παραδοχές, απέρριψε την έφεση του ενάγοντα - νυν αναιρεσείοντα, επικυρώνοντας την απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, το οποίο είχε, επίσης, δεχθεί ως βάσιμη την περί συνυπαιτιότητας ένσταση και είχε κρίνει τον ενάγοντα, ως συνυπαίτιο, κατά το ίδιο ως άνω ποσοστό. Με το να κρίνει έτσι το δικάσαν Εφετείο, ορθώς εφήρμοσε και δεν παρεβίασε τις διατάξεις των άρθ. 26 παρ. 1 και 5, 12 παρ. 1, 13 παρ. 2 και 19 παρ. 1, 2, 3 του ΚΟΚ, οι οποίες ήταν εφαρμοστέες στην προκειμένη περίπτωση και όχι εκείνη του άρθ. 23 παρ. 1 έως 4 του ΚΟΚ, η οποία δεν ήταν εφαρμοστέα, όπως αβασίμως, με τον πρώτο λόγο, ισχυρίζεται ο αναιρεσείων, ενώ, εξ άλλου, διέλαβε στην απόφασή του, επαρκείς, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο, ως προς το ως άνω ζήτημα (της υπαιτιότητας).

Επομένως, οι πρώτος και τρίτος, από το άρθ. 559 αριθμ. 1 και 19 ΚΠολΔ, λόγοι αναίρεσης είναι αβάσιμοι και απορριπτέοι. Εάν η απόφαση του δικάσαντος δικαστηρίου διαλαμβάνει επάλληλες αιτιολογίες (κύριες ή επικουρικές) κάθε μία από τις οποίες στηρίζει αυτοτελώς το διατακτικό και έστω και μία από αυτές δεν πλήττεται ή πλήττεται ανεπιτυχώς (διότι απορρίπτονται οι κατ' αυτής λόγοι), οι λόγοι αναίρεσης που πλήττουν τις υπόλοιπες είναι αλυσιτελείς.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, με τον δεύτερο, από το άρθ. 559 αριθμ. 14 ΚΠολΔ, λόγο αναίρεσης προβάλλεται η αιτίαση, ότι το δικάσαν Εφετείο, με το να απορρίψει ως αόριστο το αίτημα της αγωγής του ενάγοντος - νυν αναιρεσείοντος, για επιδίκαση πρόσθετης αποζημίωσης, κατά το άρθ. 931 ΑΚ, αξίωσε περισσότερα στοιχεία από όσα απαιτεί ο νόμος για τη θεμελίωση του δικαιώματός του και, έτσι, παρά το νόμο, εκήρυξε απαράδεκτη την αγωγή, λόγω αοριστίας, ως προς το αίτημα αυτό.

Στην αναιρεσιβαλλομένη απόφαση, ως προς το ζήτημα αυτό, διαλαμβάνονται τα εξής: "Ορθώς κρίθηκε υπό της εκκαλουμένης ως αόριστος η αγωγή ως προς το κεφάλαιο αυτό (αποζημίωση κατ' άρθ. 931 Α.Κ.), δεδομένου ότι στο αγωγικό δικόγραφο δεν προσδιορίζετο με σαφήνεια και πληρότητα ποια και πόση θα είναι η υλική ζημία του ενάγοντος, η οποία θα επέλθει στο μέλλον και μάλιστα κατά την συνήθη πορεία των πραγμάτων, και εν τέλει πως συμποσούται το αιτούμενο ποσό των 40.000 ΕΥΡΩ, ούτε προσδιορίζονται τα πραγματικά εκείνα περιστατικά που να δικαιολογούν την αιτούμενη εφάπαξ αποζημίωση, ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι και εκ της διενεργηθείσης ιατρικής πραγματογνωμοσύνης υπό του διορισθέντος προς τούτο δια της προαναφερθείσης αποφάσεως χειρούργου - ορθοπεδικού Προκοπή ..., ότι η προσδιοριζόμενη αναπηρία ποσοστού 15% θα επηρεάσει δυσμενέστατα το μέλλον αυτού, και θα έχει επιπτώσεις στην οικονομική, κοινωνική και επαγγελματική εξέλιξη αυτού, δεδομένου ότι οι επιπτώσεις αυτές, θα είναι περιορισμένης κλίμακος και δεν δικαιολογούν την επιδίκαση του εν λόγω ή άλλου μικρότερου ποσού κατ' άρθρο 931 ΑΚ".

Υπό το περιεχόμενο αυτό, η προσβαλλομένη απόφαση διαλαμβάνει δύο, επάλληλες, αιτιολογίες, σχετικά με την απόρριψη του αιτήματος αυτού, δηλαδή την πρώτη, κύρια, αιτιολογία, με την οποία το αίτημα απορρίπτεται, ως αόριστο και άλλη, επάλληλη αιτιολογία, με την οποία το αίτημα απορρίπτεται ως αβάσιμο κατ' ουσία.

Εφόσον δε η τελευταία, επάλληλη, αιτιολογία, η οποία αυτοτελώς στηρίζει το διατακτικό, ως προς την απόρριψη του αιτήματος αυτού, δεν πλήττεται με έστω και έναν από τους λόγους της υπό κρίση αναίρεσης, ο προκείμενος λόγος είναι απορριπτέος, ως αλυσιτελής.

Μετά από αυτά, και μη υπάρχοντος άλλου λόγου (αναιρέσεως) για έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση και να καταδικασθεί ο ηττηθείς αναιρεσείων στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 25-2-2009 αίτηση του Χ για αναίρεση της υπ' αριθμ. 4009/2008 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, την οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 5 Φεβρουαρίου 2010. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 5 Μαρτίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ