Supreme Court allows appeal on evidence review and witness deposition completeness in Greek civil case.

Απόφαση 405 / 2012 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 405/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Γεράσιμο Φουρλάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 28 Νοεμβρίου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος : Δ. Μ. του Χ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Παπαδημητράκη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσιβλήτου: Χ. Ι. του Γ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Γεώργιο Ιγνατιάδη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3-2-1997 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 12450/2007 του ίδιου Δικαστηρίου και 2725/2009 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 28-1-2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Χρυσόστομος Ευαγγέλου ανέγνωσε την από 17-11-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνουν δεκτοί οι έκτος κατά ένα μέρος από το άρθρο 559 αριθ. 11 γ' Κ.Πολ.Δ και έβδομος από το άρθρο 559 αριθ. 12 Κ.Πολ.Δ λόγοι του αναιρετηρίου και να απορριφθούν οι λοιποί λόγοι.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο λόγος αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ. 11 γ' ΚΠολΔ ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον έκτο από το άρθρο 559 αριθ. 11 γ' ΚΠολΔ λόγο του αναιρετηρίου προβάλλεται η αιτίαση ότι από την προσβαλλόμενη απόφαση δεν καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη του και συνεκτίμησε για τη διαμόρφωση του αποδεικτικού του πορίσματος, ότι δηλαδή η σύμβαση πώλησης του διαμερίσματος από τον ενάγοντα στην εναγόμενη δεν ήταν εικονική, ενόψει και της παραδοχής του ότι η εναγόμενη κατέβαλε πράγματι για το διαμέρισμα τίμημα 15.000.000 δρχ., προερχόμενο κατά το ποσό των 10.000.000 δρχ.

από δωρεά της μητέρας της και κατά το ποσό των 3.300.000 δρχ. από δωρεά της θείας της, τα έγγραφα που επικαλέσθηκε με τις προτάσεις του και προσκόμισε ο αναιρεσείων για την ανταπόδειξη ότι η μητέρα της ενάγουσας στερούνταν εισοδημάτων και δεν μπορούσε να δωρίσει στην εναγόμενη το ποσό των 10.000.000 δρχ. και ότι εντεύθεν το φερόμενο ως καταβληθέν τίμημα ουδέποτε καταβλήθηκε, διότι επρόκειτο για εικονική σύμβαση.

Ειδικότερα, προβάλλεται ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τη φωτοτυπία του βιβλιαρίου της μητέρας της εναγόμενης και τη φορολογική της δήλωση, από τα οποία έγγραφα προέκυπτε ότι η μητέρα της εναγόμενης δεν είχε καταθέσεις στο όνομά της τέτοιες που να δικαιολογούσαν την παροχή δωρεάς για την αγορά του ακινήτου και δήλωνε ετήσιο εισόδημα από συντάξεις 2.640.000 δρχ.

και από αγροτικές εργασίες 130.000 δρχ., δηλαδή συνολικά εισοδήματα 200.000 δρχ. μηνιαίως. Από τα παραπάνω έγγραφα, που νόμιμα επικαλέσθηκε ο αναιρεσείων ως εφεσίβλητος ενώπιον του Εφετείου με τις από 16-5-2008 έγγραφες προτάσεις του, προκύπτει ότι η μητέρα της εναγόμενης και ήδη αναιρεσίβλητης Σ. Ι. στην από 10-4-1997 δήλωση φόρου εισοδήματος που υπέβαλε στην αρμόδια ΔΟΥ Κομοτηνής το έτος 1997 και αφορούσε το οικονομικό έτος 1996, δήλωσε εισόδημα αφενός από γεωργική εκμετάλλευση και αγροτικές ενισχύσεις 660,67 και 136.719 δρχ. , αντίστοιχα και αφετέρου καθαρό εισόδημα από συντάξεις 2639.920 δρχ., δηλαδή δήλωσε ετήσιο εισόδημα 2.777.299,67 δρχ., ή μηνιαίο εισόδημα 231.441,63 δρχ.

Επίσης, από το βιβλιάριο καταθέσεων της Εμπορικής Τράπεζας στην οποία η εναγόμενη και η μητέρα της τηρούν τον υπ' αριθ. ... κοινό λογαριασμό προκύπτει ότι στις 9-6-1999, ημέρα συντάξεως και υπογραφής μεταξύ των διαδίκων του επίμαχου αγοραπωλητηρίου συμβολαίου, κατατέθηκε στον εν λόγω λογαριασμό το ποσό των 32.000 δρχ.

και αναλήφθηκε ποσό 128.316 δρχ., απέμεινε δε υπόλοιπο 73.337 δρχ., ενώ στις αρχές του μηνός Ιουνίου 1996 το υπόλοιπο του λογαριασμού ανερχόταν στο ποσό των 1.432.000 δρχ. Παρά τη βεβαίωση του Εφετείου ότι έλαβε υπόψη όλα τα έγγραφα που προσκόμισαν οι διάδικοι, σε συνδυασμό με το σύνολο των αιτιολογιών του, στις οποίες δεν γίνεται καμία ειδικότερη αναφορά στα ως άνω αποδεικτικά μέσα ούτε παρατίθενται άλλα πραγματικά περιστατικά που να δικαιολογούν την απόκτηση από τη μητέρα της εναγόμενης του παραπάνω χρηματικού ποσού που φέρεται ότι δώρισε στην εναγόμενη θυγατέρα της, παρά μόνο γίνεται αναφορά στη δήλωση καταβολής φόρου δωρεάς, δεν καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε και τα ως άνω κρίσιμα έγγραφα που επικαλέσθηκε και προσκόμισε ο αναιρεσείων για να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα ότι η σύμβαση πώλησης έγινε σπουδαίως και όχι φαινομενικά ενόψει και της πραγματικής καταβολής του τιμήματος των 15.000.000 δρχ., προερχόμενο κατά το ποσό των 10.000.000 δρχ.

από δωρεά της μητέρας της εναγόμενης. Επομένως, είναι βάσιμος ο εξεταζόμενος αναιρετικός λόγος.

Ο από το άρθρο 559 αριθ. 12 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν το δικαστήριο παραβίασε τους ορισμούς του νόμου σχετικά με τη δύναμη των αποδεικτικών μέσων, όπως συμβαίνει και όταν εσφαλμένα υπολαμβάνει κατάθεση μάρτυρα ως ημιτελή και την εκτιμά ως δικαστικό τεκμήριο (άρθρα 335, 336 παρ. 3, 339 και 395 ΚΠολΔ), ενώ αυτή είναι ολοκληρωμένη και ως τέτοια, δηλαδή με την έννοια του επώνυμου αποδεικτικού μέσου της κατάθεσης μάρτυρα, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη και να εκτιμάται (πρβλ. Α.Π. 559/1976).

.Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχθηκε ότι η κατάθεση ενώπιον του Εισηγητή Δικαστή της μάρτυρος του ενάγοντος και ήδη αναιρεσείοντος Β. Κ. έμεινε ημιτελής και για τον λόγο αυτό την εκτίμησε ως δικαστικό τεκμήριο. Από την επικαλούμενη και προσκομιζόμενη από τον ενάγοντα υπ' αριθ. 462/1999 έκθεση καταθέσεως μαρτύρων ενώπιον του Εισηγητή Δικαστή προκύπτει ότι στις 20-9-2004 άρχισε η εξέταση της μάρτυρος του ενάγοντος Β.

Κ., η οποία δεν περατώθηκε την ίδια ημέρα και διακόπηκε με την παρουσία και του πληρεξουσίου δικηγόρου της εναγόμενης για την 25-10-2004, κατά την οποία ημέρα εμφανίσθηκε η μάρτυρας και ο πληρεξούσιος δικηγόρος του ενάγοντος, ενώ δεν εμφανίστηκε ο πληρεξούσιος δικηγόρος της εναγόμενης για να συνεχίσει την εξέταση της μάρτυρος, κατόπιν δε αυτού ο Εισηγητής Δικαστής κήρυξε και ορθώς περατωθείσα την κατάθεση της μάρτυρος.

Υπό τα δεδομένα αυτά η κατάθεση της μάρτυρος δεν είναι ημιτελής, αλλά ολοκληρωμένη και το Εφετείο που έκρινε ότι αυτή είναι ημιτελής και την εκτίμησε ως "δικαστικό τεκμήριο", και όχι ως ολοκληρωμένη μαρτυρική κατάθεση, που αποτελεί αυτοτελές και διάφορο των δικαστικών τεκμηρίων αποδεικτικό μέσο και λαμβάνεται υπόψη ως τοιούτο, παραβίασε τους ορισμούς του νόμου σχετικά με τη δύναμη της μαρτυρικής αυτής κατάθεσης και αναιρετέα κατέστησε την απόφασή του.

Επομένως, ο έβδομος από το άρθρο 559 αριθ. 12 ΚΠολΔ λόγος του αναιρετηρίου, που αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την άνω πλημμέλεια, είναι βάσιμος.

Μετά απ' αυτά, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών αναιρετικών λόγων, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω έρευνα ενώπιον του ίδιου δικαστηρίου, η σύνθεση του οποίου από άλλους δικαστές είναι εφικτή (άρθρο 580 αριθ.3 ΚΠολΔ ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 2725/2009 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 8 Φεβρουαρίου 2012. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 9 Μαρτίου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ