405/2009 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 405 / 2009 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 405/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Ιωάννη Σίδερη και Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 5 Νοεμβρίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

ΤΩΝ αναιρεσειόντων: 1. ..., 2. ..., 3. ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χριστόδουλο Θεοδωρόπουλο και 4. ..., η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο. Στο σημείο αυτό ο πληρεξούσιος δικηγόρος Χριστόδουλος Θεοδωρόπουλος δήλωσε ότι η 4η αναιρεσείουσα απεβίωσε στις 2-3-2007 και κληρονομήθηκε από τις κόρες της α) .... και β) ..., ήδη 1η και 2η αναιρεσείουσες, οι οποίες συνεχίζουν την βιαίως διακοπείσα δίκη.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. ... και β) ..., οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χρήστο Καλφούντζο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 29-9-2003 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων και της αποβιωσάσης ..., που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αγρινίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 75/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 132/2005 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αγρινίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 3-1-2006 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Σίδερης ανέγνωσε την από 14-1-2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I). Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 286 εδαφ. α', 287 παρ.1 και 290 Κ.Πολ.Δ. προκύπτει ότι, η βίαιη διακοπή της δίκης, που επέρχεται από το θάνατο διαδίκου, καθώς και η εκούσια επανάληψή αυτής από τους κληρονόμους του, μπορούν να γνωστοποιηθούν με ενιαία δήλωση στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση της υποθέσεως προς συζήτηση, εφόσον δεν υπάρξει αμφισβήτηση της ιδιότητάς τους ως κληρονόμων, οπότε ακολουθεί άμεση συζήτηση της υποθέσεως. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως δεν αμφισβητείται από τους αναιρεσιβλήτους, μετά την κατάθεση της κρινόμενης αίτησης για αναίρεση, απεβίωσε η τέταρτη αναιρεσείουσα, η οποία κληρονομήθηκε εξ αδιαθέτου από τις θυγατέρες της πρώτη και δεύτερη των αναιρεσειουσών. Επομένως, οι πιο πάνω εξ αδιαθέτου κληρονόμοι της (άρθρα 1710, 1813, 1820, και 1846 ΑΚ) νομίμως δήλωσαν στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση της υποθέσεως την λόγω θανάτου εκείνης βίαιη διακοπή της δίκης και την εκούσια στο όνομά τους επανάληψή της.

II). Η κρινομένη αίτηση αναιρέσεως, κατά το μέρος που ασκείται από την πρώτη και τρίτο των αναιρεσειόντων, είναι απορριπτέα, κατά τα άρθρα 556, 74, και 75 του Κ.ΠΟΛ.Δ, ως απαράδεκτη, λόγω ελλείψεως εννόμου συμφέροντος για την άσκησή της, καθ' όσον η ασκηθείσα απ' αυτούς κατά των αναιρεσιβλήτων διεκδικητική αγωγή του επιδίκου ακινήτου, που ανήκει στην συγκυριότητα των αναιρεσειόντων - απλών ομοδίκων, έγινε, όπως τούτο προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης, εξ' ολοκλήρου δεκτή.

Περαιτέρω απορριπτέα, ως αόριστη, είναι η αίτηση αναιρέσεως, και κατά το μέρος που ασκείται από την τέταρτη των αναιρεσειουσών, καθ' όσον στο δικόγραφο της αναιρέσεως δεν διαλαμβάνεται κάποιος νόμιμος λόγος αναιρέσεως, και ούτε βεβαίως αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση οποιαδήποτε πλημμέλεια σχετικά με την απόρριψη της αγωγής της τέταρτης αναιρεσείουσας, επικαρπώτριας των 135/1000 ποσοστών εξ' αδιαιρέτου του επιδίκου ακινήτου (άρθρα 566 παρ.1 και 577 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.) II).

Από τη διάταξη του άρθρου 1094 ΑΚ σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 1113, 1142, 1143, 1147, 1161 και 1173 του ίδιου Κώδικα συνάγεται ότι διεκδικητική αγωγή νομιμοποιείται να ασκήσει και ο ψιλός κύριος κοινού πράγματος για το ιδανικό του μερίδιο, το οποίο παρανόμως κατακρατεί τρίτος, δικαιούμενος να απαιτήσει την απόδοσή του από τον τρίτο κάτοχο μη επικαρπωτή και εν γένει από τον μη έχοντα έναντι του ψιλού κυρίου δικαίωμα νομής ή κατοχής του διεκδικουμένου ακινήτου.

Με την ένδικη αγωγή η δεύτερη αναιρεσείουσα - ενάγουσα, επικαλούμενη ότι είναι κατά μεν κατά το ποσοστό των 135/1000 εξ' αδιαιρέτου ψιλή συγκυρία, κατά δε το ποσοστό των 467/1000 εξ' αδιαιρέτου κυρία, κατά πλήρη κυριότητα, του επιδίκου ακινήτου, ήτοι μίας εδαφικής λωρίδας 6,55 τ.μ, του οποίου επικαρπώτρια είναι, κατά τα ανωτέρω ποσοστά, η τέταρτη αναιρεσείουσα, ζήτησε, αναγνωριζομένης της συγκυριότητάς της, να υποχρεωθούν οι εναγόμενες - αναιρεσίβλητες, οι οποίες κατακρατούν το όλο ακίνητο, να της το αποδώσουν, κατά τα ανήκοντα σ' αυτήν ποσοστά των 602/1000 εξ' αδιαιρέτου.

Το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αγρινίου, που δίκασε ως Εφετείο, απέρριψε την αγωγή, κατά το μέρος που είχε ασκηθεί από την δεύτερη αναιρεσείουσα, ως μη νόμιμη, με την αιτιολογία ότι η αγωγή έπρεπε να έχει ως αίτημα την απόδοση του δικού της ποσοστού στην επικαρπώτρια, και όχι στην ίδια. Κρίνοντας, όμως, έτσι το ως Εφετείο δικάσαν Πολυμελές Πρωτοδικείο Αγρινίου, παραβίασε κανόνες του ουσιαστικού δικαίου, εφαρμόζοντας εσφαλμένως τις προαναφερθείσες διατάξεις των άρθρων 1094, 1113, 1142, 1143, 1147, 1161 και 1173 του Α.Κ., ενώ συνέτρεχαν προς τούτο οι νόμιμες προϋποθέσεις, όπως, με τον πρώτο και τρίτο λόγο της αναίρεσης από το εδαφ.1 του άρθρου 560 του Κ.Πολ.Δ., προβάλλει η δεύτερη αναιρεσείουσα.

Πρέπει επομένως να γίνει δεκτή η αναίρεση, κατά το μέρος που ασκείται από την δεύτερη αναιρεσείουσα, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αγρινίου, που εξέδωσε την αναιρουμένη απόφαση, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που την είχαν δικάσει προηγουμένως (άρθρ. 580 παρ.3 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 13.1.2006 αίτηση των ...κ.λ.π. για αναίρεση της 132/2005 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αγρινίου, κατά το μέρος που ασκείται από τους πρώτη, τρίτο και τέταρτη των αναιρεσειόντων.

Καταδικάζει τους πρώτη (ατομικώς και ως εξ' αδιαθέτου κληρονόμο της τέταρτης), δεύτερη (ως εξ' αδιαθέτου κληρονόμο της τέταρτης αναιρεσείουσας) και τρίτο των αναιρεσειόντων, στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων, τα οποία ορίζει σε χίλια διακόσια (1.200) ευρώ. Δέχεται την αναίρεση, κατά το μέρος που ασκείται ατομικώς από την δεύτερη αναιρεσείουσα.

Αναιρεί την προσβαλλόμενη ως άνω απόφαση, κατά τα στο σκεπτικό αναφερόμενα.

Παραπέμπει την υπόθεση κατά το αναιρούμενο μέρος προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο πιο πάνω Πρωτοδικείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός από κείνους που είχαν δικάσει προηγουμένως. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στη δικαστική δαπάνη της δεύτερης αναιρεσείουσας, την οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 27 Ιανουαρίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 18 Φεβρουαρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ