400/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 400 / 2016 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 400/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου και Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 27 Απριλίου 2015, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Κοινοπραξίας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στην ..., και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Χρήστο Κούκλη.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Χριστοδούλου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 4-1-2011 και 5-1-2011 προσφυγές- αγωγές της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκαν στο Πενταμελές Εφετείο Πατρών και συνεκδικάσθηκαν.

Εκδόθηκε η υπ’ αριθ. 50/2014 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 28-7-2014 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωσήφ Τσαλαγανίδης ανέγνωσε την από 16-4-2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη και των δύο λόγων της κρινόμενης αίτησης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, δηλαδή με την απόδοση στον κανόνα δικαίου έννοιας μη αληθινής ή μη αρμόζουσας ή έννοιας περιορισμένης ή στενής, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ. ΑΠ 7/2006, 4/2005). Εξάλλου, κατά το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση, και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ο αναιρετικός αυτός λόγος ιδρύεται, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή του (ανεπαρκής αιτιολογία), ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία) (Ολομ. ΑΠ 1/1999). Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν, κατά το ενδιαφέρον την προκειμένη αναιρετική διαδικασία μέρος, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "... Με την υπ’ αριθμ. ...2-3-2006 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της καθής (ήδη αναιρεσίβλητης) εγκρίθηκε ομοφώνως η ανάθεση στην προσφεύγουσα Κοινοπραξία (ήδη αναιρεσείουσα) του έργου "Κατασκευή σήραγγας Αιγίου στο τμήμα Κιάτο - Αίγιο της Σιδηροδρομικής Γραμμής Υψηλών Ταχυτήτων Αθηνών - Πατρών" ... Με την υπ’ αριθμ. ...24-5-2006 έγγραφη σύμβαση που υπογράφηκε από τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της καθής και τους νομίμους εκπροσώπους της προσφεύγουσας κοινοπραξίας ανατέθηκε στην τελευταία η εκτέλεση του ως άνω έργου, συμβατικού οικονομικού αντικειμένου 53.573.027,91 ευρώ ... Η συνολική προθεσμία περατώσεως του έργου ορίσθηκε σε 34 ημερολογιακούς μήνες από την ημερομηνία υπογραφής της συμβάσεως, αλλά ... εγκρίθηκε παράταση προθεσμίας έως την 24-3-2010 με αναθεώρηση τιμών λόγω μη συνδρομής υπαιτιότητας της αναδόχου κοινοπραξίας. ... Η προσφεύγουσα κοινοπραξία κατέθεσε στις 18-1-2010 στην καθής ... έγγραφο ... με το οποίο υπέβαλε σχέδια κατασκευαστικών λεπτομερειών που αφορούν στο σιδηρό οπλισμό της τελικής επένδυσης της κύριας σήραγγας Αιγίου, που κατά την άποψή της συμπληρώνουν τα σχέδια της οριστικής μελέτης στις αναφερόμενες ειδικότερα χιλιομετρικές θέσεις. Η καθής διαβίβασε τα ανωτέρω σχέδια κατασκευαστικών λεπτομερειών στα συμπράττοντα μελετητικά γραφεία ... με τα οποία είχε καταρτίσει σύμβαση για την παροχή υπηρεσιών συμβούλου, ειδικής τεχνικής μελετητικής υποστηρίξεως, προκειμένου να έχει την επιστημονική τους άποψη επί των υποβληθέντων αυτών σχεδίων. Τα ... μελετητικά γραφεία με ... έγγραφο τους γνωστοποίησαν στην καθής ότι "συμφωνούν με τις κατασκευαστικές λεπτομέρειες που υποβλήθηκαν από την ανάδοχο και αφορούν στον σιδηρούν οπλισμό της μόνιμης επένδυσης της σήραγγας Αιγίου, με εξαίρεση εκείνες των κωδικών ..., οι οποίες σύμφωνα με το αναλυτικό τιμολόγιο της σύμβασης περιλαμβάνονται στις συμβατικές τιμές και δεν πληρώνονται ιδιαιτέρως. Ότι επίσης στις τιμές περιλαμβάνονται, χωρίς να πληρώνονται ιδιαιτέρως, η δαπάνη για την προμήθεια και τοποθέτηση των αναγκαίων υποστηριγμάτων (καβίλιες), ειδικά τεμάχια ανάρτησης και ο σίδηρος που χρησιμοποιείται δίκην οδηγού (montage), που τυχόν θα απαιτηθούν". Κατόπιν τούτου η Διευθύνουσα Υπηρεσία της καθής με ... έγγραφό της (προσβαλλόμενη πράξη) απάντησε στο υποβληθέν αίτημα της προσφεύγουσας, γνωρίζοντάς της ότι "εγκρίνονται οι υποβληθείσες κατασκευαστικές λεπτομέρειες που αφορούν τον σιδηρούν οπλισμό της μόνιμης επένδυσης της σήραγγας Αιγίου, με εξαίρεση εκείνες των κωδικών ..., οι οποίες σύμφωνα με το αναλυτικό τιμολόγιο της σύμβασης περιλαμβάνονται σας συμβατικές τιμές και δεν πληρώνονται ιδιαιτέρως. Ότι επίσης στις τιμές περιλαμβάνονται, χωρίς να πληρώνονται ιδιαιτέρως, η δαπάνη για την προμήθεια και τοποθέτηση των αναγκαίων υποστηριγμάτων (καβίλιες), ειδικά τεμάχια ανάρτησης και ο σίδηρος που χρησιμοποιείται δίκην οδηγού (montage), που τυχόν θα απαιτηθούν". ... Στις 19-3-2010 κοινοποιήθηκε στην προσφεύγουσα Κοινοπραξία η υπ’ αριθμ. .../19-3-2010 πράξη της Διευθύνουσας Υπηρεσίας, με την οποία επιστράφηκε στην ανάδοχο ο 29ος λογαριασμός το έργου, που είχε υποβληθεί στην ως άνω Υπηρεσία προς έλεγχο και έγκριση ... Με την πράξη αυτή περικόπηκαν οι προεκτεθείσες ποσότητες σιδηρού οπλισμού 198.000 χγρ. με κωδικούς .... ... Σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν η διαφωνία αναδόχου και κυρίου του έργου έγκειται στο ότι η μεν προσφεύγουσα ανάδοχος ισχυρίζεται ότι οι ανωτέρω ποσότητες σιδηρού οπλισμού είναι απαραίτητες τόσο για την ασφάλεια του έργου όσο και για την ακριβή τοποθέτηση και την εξασφάλιση της γεωμετρίας - καμπυλότητας του κυρίου οπλισμού (εσχάρας) της οριστικής επενδύσεως της σήραγγας στο τμήμα αυτής από" χ.θ. 85 + 953,75 έως χ.θ. 88 + 160 και συνεπώς πρέπει να πληρωθεί ιδιαιτέρως, η δε καθής υποστηρίζει ότι η δαπάνη για τον παραπάνω σιδηρό οπλισμό, σύμφωνα με το αναλυτικό τιμολόγιο της συμβάσεως, περιλαμβάνεται στις συμβατικές τιμές και δεν πληρώνεται ιδιαιτέρως. Στο Αναλυτικό Τιμολόγιο Μελέτης της υπ’ αριθμ. ...24-5-2006 επίδικης συμβάσεως και υπό τον τίτλο "..." διαλαμβάνονται τα ακόλουθα: "Στην παρούσα σύμβαση σε σχέση με τις ελάχιστες γενικές και ειδικές απαιτήσεις που πρέπει να ικανοποιούν οι χάλυβες οπλισμού σκυροδέματος, θα έχει εφαρμογή ο Κανονισμός Τεχνολογίας Χαλύβων (ΚΤΧ) Οπλισμού Σκυροδέματος ... Ο Κανονισμός υπερισχύει έναντι των σχετικών διατάξεων των Κανονισμών και Προτύπων στα οποία παραπέμπει ... Οι οποιεσδήποτε πρόσθετες δαπάνες, που είναι δυνατόν να προκύψουν από την εφαρμογή του Κ.Τ.Χ., περιλαμβάνονται, ανηγμένα, στις προσφερόμενες από τον Ανάδοχο τιμές μονάδας των κάθε είδους εργασιών σιδηροπλισμών ή/και σύνθετων εργασιών που περιλαμβάνουν και εργασίες σιδηροπλισμού οπλισμένου σκυροδέματος. Το άρθρο τιμολογίου της παρούσας ομάδας ομοειδών εργασιών αναφέρεται στην προμήθεια σιδηρού οπλισμού επιτόπου των έργων, κοπή, κατεργασία, επιμελή και έντεχνη τοποθέτηση σε οποιαδήποτε θέση των έργων ... που θα γίνει μόνο μετά την παραλαβή από την Υπηρεσία των ξυλοτύπων του σιδηρού οπλισμού ... Επίσης στις τιμές περιλαμβάνονται, χωρίς να πληρώνονται ιδιαιτέρως, η δαπάνη για την προμήθεια και τοποθέτηση των αναγκαίων υποστηριγμάτων (καβίλιες), ειδικά τεμάχια ανάρτησης και ο σίδηρος που χρησιμοποιείται δίκην οδηγού (montage), που τυχόν θα απαιτηθούν ... Η επιμέτρηση θα γίνει βάσει των αναλυτικών πινάκων οπλισμών, που θα περιλαμβάνονται στην τεχνική μελέτη, ή, αν δεν υπάρχουν, από τους πίνακες που ο ανάδοχος υποχρεούται να συντάξει και να υποβάλει στην Υπηρεσία για έλεγχο και θεώρηση πριν από την έναρξη κατασκευής ... και των οποίων οπλισμών θα ελεγχθεί η τοποθέτηση στο έργο και θα γίνει η παραλαβή τους πριν από την έναρξη της διάστρωσης και οι οποίοι πίνακες μετά την παραλαβή των οπλισμών θα υπογραφούν από τον ανάδοχο και την Υπηρεσία. Οι παραπάνω θεωρημένοι πίνακες των τοποθετημένων οπλισμών με τα βάρη τους αποτελούν την επιμέτρηση των οπλισμών που θα συνοδεύει τα πρωτόκολλα παραλαβής αφανών εργασιών. Η τιμή και πληρωμή του άρθρου θεωρείται ότι περιλαμβάνει, ανηγμένα, τις οποιεσδήποτε δυσχέρειες, ανεξάρτητα από το κατασκευαζόμενο έργο ... Τιμή ανά χιλιόγραμμο βάρους σιδηρού οπλισμού πλήρως τοποθετημένου ... ΕΥΡΩ (ολογράφως) εβδομήντα δύο λεπτά (αριθμητικά) 0,72". Τέλος, στην Τεχνική Συγγραφή Υποχρεώσεων διαλαμβάνονται τα εξής σχετικά με τον σιδηρούν οπλισμό Τελικής Επένδυσης της σήραγγας "1.10.9 Στις θέσεις που απαιτείται, σύμφωνα με τη μελέτη, η χρησιμοποίηση οπλισμένης τελικής επένδυσης, τότε ο οπλισμός αυτός θα ακολουθήσει τις διατάξεις της προδιαγραφής που συνοδεύει τα συμβατικά τεύχη της παρούσας και αφορά σε χάλυβα κατασκευών S 500 (St IV) ή σε μεταλλικό πλέγμα St IV". Από τις προαναφερόμενες διατάξεις της Τεχνικής Συγγραφής Υποχρεώσεων και του Αναλυτικού Τιμολογίου Μελέτης της επίδικης συμβάσεως δημοσίου έργου συνάγεται με σαφήνεια ότι οι περικοπείσες από τον … λογαριασμό ποσότητες των 198.000 χιλιογρ. σιδηρού οπλισμού της τελικής επενδύσεως της κύριας Σήραγγας Αιγίου με κωδικούς ... στο τμήμα αυτής από χ.θ. 85 + 953,75 έως χ.θ. 88+160 περιλαμβάνονται στις συμβατικές τιμές και δεν πληρώνονται ιδιαιτέρως. Η διατυπωθείσα δε στις προσβαλλόμενες πράξεις της Προϊσταμένης Αρχής και της Διευθύνουσας Υπηρεσίας επισήμανση ότι "επίσης στις τιμές περιλαμβάνονται χωρίς να πληρώνονται ιδιαιτέρως, η δαπάνη για την προμήθεια και τοποθέτηση των αναγκαίων υποστηριγμάτων (καβίλιες), ειδικά τεμάχια ανάρτησης και ο σίδηρος που χρησιμοποιείται δίκην οδηγού (montage) που τυχόν θα απαιτηθούν, των αποστατών για τις επικαλύψεις..." είναι προφανές ότι δεν αναφέρεται στις επίδικες ποσότητες, όπως αβασίμως ισχυρίζεται η προσφεύγουσα, αλλά γνωστοποιεί σ’ αυτήν ότι εκτός από τις επίδικες ποσότητες δεν πληρώνονται ιδιαιτέρως και οι καβίλιες, οι οδηγοί κ.λ.π. Ειδικότερα εν σχέσει προς τον επίδικο οπλισμό η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι "είναι απαραίτητος τόσο για την ασφάλεια του έργου (σταθερότητα τοποθετούμενων οπλισμών) όσο και για την ακριβή τοποθέτηση και την εξασφάλιση της γεωμετρίας - καμπυλότητας του κυρίου οπλισμού (εσχάρας) της οριστικής επένδυσης σήραγγας, αφενός: α) Στα ανάστροφα τόξα (invert) και πέδιλα της τελικής επένδυσης (δηλ. στα θεμέλια της επένδυσης από σκυρόδεμα), όπου δεν έχει προβλεφθεί από την οριστική μελέτη δημοπράτησης εξομαλυντική στρώση άοπλου σκυροδέματος, και αφετέρου β) στον θόλο της τελικής επένδυσης της σήραγγας, για την ακριβή τοποθέτηση και στήριξη της εσχάρας του οπλισμού, λόγω των προβλεπόμενων κατασκευαστικών μεταβολών του πλάτους της προσωρινής αντιστήριξης (οφειλομένων στην μεταβολή της γεωμετρίας της προσωρινής αντιστήριξης), λόγω του σχεδιασμού (εφαρμογή μέτρων υποστήριξης forepolling και μεταβολές λόγω κατασκευαστικών ανοχών και πρόβλεψη ενδεχομένων συγκλίσεων), είτε από τις επιτρεπόμενες από την σύμβαση κατασκευαστικές αποκλίσεις.

Εν προκειμένω, επειδή απαγορεύεται από τους κανόνες της τέχνης και της επιστήμης ο οπλισμός να τοποθετείται πάνω σε χώμα και λάσπες με ανώμαλη επιφάνεια, είναι προφανές ότι η εκτέλεση της συγκεκριμένης εργασία (κατασκευή και τοποθέτηση σιδηρών αποστατών) ήταν απολύτως απαραίτητη για την ασφάλεια και αρτιότητα του έργου και συγκεκριμένα για να επιτευχθεί η ακριβής γεωμετρική τοποθέτηση του οπλισμού, ώστε να εφαρμοσθεί σωστά το στατικό προσομοίωμα της τελικής επένδυσης της σήραγγας". Σύμφωνα όμως με το σχετικό όρθρο του Αναλυτικού Τιμολογίου της Μελέτης που προαναφέρθηκε, οι εν λόγω ποσότητες σιδηρού οπλισμού περιλαμβάνονται στις συμβατικές ποσότητες για την τελική (μόνιμη) επένδυση της σήραγγας και δεν αμείβονται ιδιαιτέρως. Περαιτέρω ως προς τον ισχυρισμό της προσφεύγουσας ότι "οι οπλισμοί με κωδικό αριθμό ... όχι μόνο παρελήφθησαν χωρίς καμιά παρατήρηση στα σχετικά δελτία και στο ημερολόγιο του έργου, αλλά πιστοποιήθηκαν και πληρώθηκαν με τους προηγηθέντες ... λογαριασμούς έργου και ότι η περικοπή τους από τον … λογαριασμό, εκτός από αντισυμβατική, δε συνάδει με τις αρχές της καλής πίστεως και των χρηστών ηθών και είναι καταχρηστική διότι η προηγηθείσα διαφορετική συμπεριφορά των οργάνων της καθ’ ης (που πιστοποιούσαν και πλήρωναν τους προηγηθέντες έξι (6) λογαριασμούς του έργου) της δημιούργησαν εύλογα την πεποίθηση ότι συμφωνούσαν με την προμήθεια, εγκατάσταση και πληρωμή του εν λόγω σιδηρού οπλισμού πιθανολογείται από την ένορκη βεβαίωση του επιβλέποντος το επίδικο έργο μηχανικού Δ. Α. ότι οι ως άνω ποσότητες σιδηρού οπλισμού συμπεριελήφθησαν από παραδρομή στις προσωρινές αναλυτικές επιμετρήσεις των ... λογαριασμού και όταν έγινε ο έλεγχος από την αρμόδια υπηρεσία της καθ’ ης για την οριστικοποίηση των επιμετρήσεων κατά διακριτά, ολοκληρωμένα τμήματα, διαπιστώθηκε ότι οι ποσότητες του σιδηρού αυτού οπλισμού περιλαμβάνονταν στις συμβατικές τιμές του έργου και περιεκόπησαν με τον … λογαριασμό του έργου. Σημειωτέον ότι με τις υπ’ αριθμ. ... οριστικές επιμετρήσεις μόνιμης επένδυσης της σήραγγας Αιγίου η καθής δεν ενέκρινε τις επίδικες ποσότητες σιδηρού οπλισμού ... Ενόψει των ανωτέρω η συμπεριφορά της καθής να περικόψει, με τον … λογαριασμό, την επίδικη ποσότητα σιδηρού οπλισμού δεν είναι καταχρηστική και δεν αντιβαίνει στην καλή πίστη και τα (χρηστά) συναλλακτικά ήθη". Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο απέρριψε τις συνεκδικαζόμενες προσφυγές ως ουσιαστικά αβάσιμες.

Κρίνοντας έτσι το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του σαφείς, επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες σχετικά με το ζήτημα που έθεσε η αναιρεσείουσα με τις ένδικες προσφυγές, κατά πόσον δηλαδή η δαπάνη για την προμήθεια και τοποθέτηση του σιδηρού οπλισμού στο συγκεκριμένο τμήμα της σήραγγας Αιγίου ήταν απαραίτητη τόσο για την ασφάλεια του έργου όσο και για την ακριβή τοποθέτηση και την εξασφάλιση της γεωμετρίας - καμπυλότητας του κυρίου οπλισμού (εσχάρας) της οριστικής επενδύσεως της σήραγγας, και η οποία δεν προβλεπόταν μεν από τη σύμβαση, συνιστούσε ωστόσο συμπλήρωση της εγκεκριμένης μελέτης του έργου, την οποία ενέκρινε η Διευθύνουσα Υπηρεσία του έργου, και κατά συνέπεια με βάση τις αιτιολογίες αυτές καθίσταται εφικτός ο αναιρετικός έλεγχος ως προς την ορθή εφαρμογή των ουσιαστικού δικαίου διατάξεων των άρθρων 52 και 53 ν. 3669/2008 "Κώδικας Κατασκευής Δημοσίων Έργων", σε συνδυασμό με αυτές των άρθρων 281, 288 ΑΚ και 70 ΚΠολΔ, τις οποίες εφάρμοσε, και το νομικό χαρακτηρισμό των περιστατικών που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ειδικότερα, με σαφήνεια εκτίθεται στην προσβαλλόμενη απόφαση ότι από τις διατάξεις της τεχνικής συγγραφής υποχρεώσεων, που έχει υπογραφεί μεταξύ των διαδίκων, και του Αναλυτικού Τιμολογίου Μελέτης της ένδικης συμβάσεως προκύπτει ότι οι ποσότητες των 198.000 χγρ. σιδηρού οπλισμού, που περικόπηκαν από τον … λογαριασμό και αφορούσαν στην τελική επένδυση της κύριας σήραγγας Αιγίου στο τμήμα αυτής από χ.θ. 85+953,75 έως χ.θ. 88+160, περιλαμβάνονται στις συμβατικές τιμές και δεν πληρώνονται ιδιαιτέρως. Επιπλέον αποφαίνεται το δικαστήριο της ουσίας ότι η πιστοποίηση των σχετικών ποσών στους προηγούμενους έξι (6) λογαριασμούς του έργου έγινε από παραδρομή στις αντίστοιχες προσωρινές αναλυτικές επιμετρήσεις, και ενόψει του ότι το σφάλμα διαπιστώθηκε κατά τον έλεγχο για την οριστικοποίηση των επιμετρήσεων, η περικοπή τούτων από την αρμόδια υπηρεσία της καθής δεν συνιστά καταχρηστική άσκηση δικαιώματος, ούτε αντιβαίνει στην καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη. Συνακόλουθα τούτων δεν ήταν αναγκαίος για την πληρότητα της αιτιολογίας της προσβαλλόμενης αποφάσεως ειδικότερος προσδιορισμός, εάν η ένδικη εργασία ήταν εξωσυμβατική και σε καταφατική περίπτωση αν συνέτρεχαν οι όροι εφαρμογής του άρθρου 37 παρ. 1 ν. 3669/2008, ή σε αποφατική περίπτωση, με βάση ποια συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία η εργασία αυτή θα έπρεπε να τοποθετηθεί εντός των συμβατικών της υποχρεώσεων. Κατά συνέπεια τυγχάνει αβάσιμος ο περί του αντιθέτου από το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ πρώτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, με τον οποίο η αναιρεσείουσα υποστηρίζει τα αντίθετα, προβάλλοντας ότι με ανεπαρκείς αιτιολογίες η προσβαλλόμενη απόφαση απέρριψε τον ουσιώδη ισχυρισμό της ότι, ενόψει της ελλείψεως προβλέψεως στην εγκεκριμένη μελέτη του έργου αναφορικά με την εργασία της εξομαλυντικής στρώσης άοπλου σκυροδέματος, κατέστη επιβεβλημένη η τροποποίησή της με την εκτέλεση της ένδικης εργασίας και ότι η εργασία αυτή, αν και εξωσυμβατική, είχε την έγκριση της Υπηρεσίας, και ότι για το λόγο αυτό δικαιούται την ανάλογη αμοιβή για τις πρόσθετες ποσότητες σιδηρού οπλισμού.

Με το δεύτερο λόγο της αιτήσεως η αναιρεσείουσα επικαλείται ότι το Εφετείο υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ πλημμέλεια, για το λόγο ότι στην προσβαλλόμενη απόφαση δέχθηκε ότι οι ένδικες εργασίες επιβάλλονταν από την εφαρμογή του Κανονισμού Τεχνολογίας Χαλύβων (ΚΤΧ) Οπλισμού Σκυροδέματος, με αποτέλεσμα να καθίστανται εκ του λόγου τούτου συμβατικές, ενώ από καμιά διάταξη του εν λόγω Κανονισμού δεν προκύπτει υποχρέωση τοποθετήσεως των ένδικων ποσοτήτων σιδηρού οπλισμού. Ο λόγος αυτός στηρίζεται στην εσφαλμένη προϋπόθεση ότι το Εφετείο δέχθηκε ότι ο ως άνω Κανονισμός επέβαλλε την εκτέλεση των κρίσιμων εργασιών, δηλαδή συγκεκριμένων ποσοτήτων οπλισμού σε συγκεκριμένες θέσεις, ενώ όπως προκύπτει από τις παραδοχές που αναφέρθηκαν παραπάνω κατά την εξέταση του πρώτου λόγου αναιρέσεως, το Εφετείο δέχθηκε ότι ο ως άνω Κανονισμός είχε εφαρμογή σε σχέση με τις ελάχιστες γενικές και ειδικές απαιτήσεις που πρέπει να ικανοποιούν οι χάλυβες οπλισμού σκυροδέματος, ενώ ως προς τις επίμαχες εργασίες δέχθηκε ότι αυτές αποτελούσαν συμβατικές υποχρεώσεις της αναδόχου, ως στοιχείο της Τεχνικής Συγγραφής Υποχρεώσεων και του Αναλυτικού Τιμολογίου Μελέτης της επίδικης συμβάσεως δημοσίου έργου, με συνέπεια να μη δικαιολογείται η ιδιαίτερη πληρωμή τούτων. Επομένως, ο λόγος αυτός τυγχάνει αβάσιμος.

Συνακόλουθα τούτων πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα ως ηττώμενη στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης (άρθρα 176, 183, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), και να διαταχθεί, σύμφωνα με το άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔ, η εισαγωγή του οικείου παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο, όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 28 Ιουλίου 2014 αίτηση της Κοινοπραξίας "..." για αναίρεση της 50/2014 αποφάσεως του Πενταμελούς Εφετείου Πατρών.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, το ποσόν των οποίων ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 4 Δεκεμβρίου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 25 Μαΐου 2016.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ