400/2010 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 400 / 2010 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 400/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη και Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 4 Δεκεμβρίου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) ..., νομίμως εκπροσωπουμένου από τον δικαστικό του συμπαραστάτη ..., ο οποίος διόρισε πληρεξούσιο δικηγόρο τον παρευρισκόμενο Δημήτριο Μπούσιο που κατέθεσε προτάσεις, 2) ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Μπούσιο και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) ..., 2) ..., οι οποίοι δεν εμφανίστηκαν στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, 3) ..., για τον εαυτό της ατομικά και ως ασκούσας τη γονική μέριμνα των ανηλίκων τέκνων της 4) Χ2, 5) Χ1, 6) ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Κωνσταντίνο Ταούλα και κατέθεσαν προτάσεις, 7) Χ1, η οποία δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, 8) ..., 9) ..., οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Κωνσταντίνο Ταούλα και κατέθεσαν προτάσεις, 10) Δημοτικής Επιχείρησης με την επωνυμία "ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΥΔΡΕΥΣΕΩΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΕΩΣ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ" (ΔΕΥΑΚ) που εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Ταβαντζή και δεν κατέθεσε προτάσεις, 11) Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ Α.Ε.Ε.Γ.Α.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Φλώρα Τριανταφύλλου με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Στο σημείο αυτό, ο συνήγορος των αναιρεσιβλήτων, αφού έλαβε το λόγο από τον Πρόεδρο, δήλωσε ότι οι υπό στοιχεία 4 και 5 αναιρεσίβλητοι Χ2 και Χ1 ενηλικιώθηκαν και συνεχίζουν ατομικά την παρούσα δίκη. Εκπροσωπήθηκαν από τον ίδιο και κατέθεσαν προτάσεις. Ακολούθως δήλωσε ότι η υπό στοιχείο 7 αναιρεσίβλητη Χ1 απεβίωσε στις 26/6/2008 σύμφωνα με την προσκομισθείσα υπ' αριθμό ... ληξιαρχική πράξη θανάτου της ληξιάρχου Δήμου Κατερίνης.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 30/6/2003, 15/3/2004, 23/1/2004 κύριες και τις από 19/1/2004, 28/1/2004, 19/5/2004 παρεμπίπτουσες αγωγές των υπό στοιχεία 1-9 και 11ης των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κατερίνης και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 134/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2922/2007 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 19/12/2008 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου ανέγνωσε την από 23/11/2009 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε να γίνουν δεκτοί οι τρίτος, τέταρτος και πέμπτος (από το άρθρο 559, αριθμ. 19 ΚΠολΔ) λόγοι και να απορριφθούν οι λοιποί λόγοι της αίτησης, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 2922/2007 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, οι πληρεξούσιοι των παραστάντων αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθ. 286, 287 και 288 ΚΠολΔ, οι οποίες, κατά το άρθ. 573 ΚΠολΔ, εφαρμόζονται και στη διαδικασία κατ' αναίρεση, προκύπτει ότι, εάν ο διάδικος είναι στη ζωή κατά την έναρξη της δίκης, αποβιώσει όμως στη συνέχεια (προτού αποπερατωθεί η δίκη αμετακλήτως), εάν μεν ο θάνατός του επήλθε μέχρι πέρατος της προφορικής συζητήσεως, μετά την οποία εκδίδεται οριστική απόφαση, τότε, τηρουμένων και των λοιπών νομίμων διατυπώσεων, μεταξύ των οποίων και εκείνη της γνωστοποιήσεως του θανάτου προς τον αντίδικον.

επέρχεται διακοπή της δίκης με συνέπεια όλες οι επιχειρούμενες στο μεταξύ και μέχρι της νόμιμης επαναλήψεως αυτής διαδικαστικές πράξεις, Εκτός της τυχόν εκδιδομένης απόφασης, να λογίζονται άκυρες. Εάν δε ο θάνατος έλαβε χώραν μετά το πέρας της συζητήσεως εκείνης. πολύ δε περισσότερον μετά την έκδοση της οριστικής επ' αυτής αποφάσεως, τότε, εφόσον δεν υφίσταται εκκρεμής δικαστικός αγώνας, ούτε στάδιο εφαρμογής των διατάξεων για διακοπή και επανάληψη της δίκης, τα ασκούμενα κατά της ως άνω αποφάσεως ένδικα μέσα, άρα και η αίτηση αναιρέσεως, πρέπεί ν' απευθύνονται, σύμφωνα με το άρθρο 558 ΚΠολΔ κατά των καθολικών διαδόχων (κληρονόμων) του αποβιώσαντος, απευθυνόμενα δε κατά του αποβιώσαντος είναι άκυρα, υπό την προϋπόθεση όμως ότι ο αναιρεσείων διάδικος είχε λάβει γνώση προτού ασκηθεί η αναίρεσή του, μ' οποιονδήποτε τρόπο, του θανάτου του αντιδίκου του, ώστε να διαπιστώσει τους κληρονόμους του και ν' απευθύνει κατ' αυτών την αναίρεση.

Η αναίρεση συνεπώς που απευθύνεται κατά του αποβιώσαντος, χωρίς όμως να γνωρίζει το θάνατό του ο αναιρεσεϊων, δεν είναι άκυρη και νόμιμα χωρεί η συζήτηση αυτής με τους κληρονόμους του αποβιώσαντος, οι οποίοι καλούνται προς τούτο ή εμφανίζονται κατά τη συζήτηση με την ιδιότητα αυτή στην θέση του αναιρεσίβλητου και προβάλλουν υπεράσπιση επί της ουσίας της διαφοράς (Ολ.

ΑΠ 27/1987, ΑΠ 290/2009). Περαιτέρω, η επανάληψη της βιαίως διακοπείσας, λόγω θανάτου του διαδίκου, δίκης γίνεται είτε με δήλωση του κληρονόμου αυτού (άρθ. 290 ΚΠολΔ) είτε με κοινοποίηση του δικογράφου της αίτησης και κλήση προς συζήτηση, από τον αντίδικο του αρχικώς διαδίκου, προς τους κληρονόμους του θανόντος, μετά την παρέλευση της τασσομένης προθεσμίας των τεσσάρων μηνών, προς αποποίηση της κληρονομίας (άρθ. 291, 292 ΚΠολΔ).

Επίσης, κατά τη διάταξη του άρθ. 576 παρ. 1 έως 3 ΚΠολΔ, εάν κατά τη συζήτηση της αναίρεσης δεν εμφανιστεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, κάποιος από τους διαδίκους, ο Άρειος Πάγος ερευνά αυτεπαγγέλτως, αν ο απολιπόμενος διάδικος επέσπευσε έγκυρα τη συζήτηση, οπότε συζητεί τη υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι, ή αν τη συζήτηση επέσπευσε ο αντίδικος του απολιπόμενου διαδίκου, οπότε εξετάζει αυτεπαγγέλτως, αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα.

Αν η αίτηση και η κλήση δεν επιδόθηκαν καθόλου ή δεν επιδόθηκαν νόμιμα και εμπρόθεσμα, ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται προς συζήτηση με νέα κλήτευση. Αν μετέχουν περισσότεροι στη δίκη για την αναίρεση και δεν κλητεύθηκε κάποιος από αυτούς, η συζήτηση κηρύσσεται απαράδεκτη για όλους.

Στην προκειμένη περίπτωση, η από 19-12-2008 αίτηση αναίρεσης, που κατατέθηκε στη Γραμματεία του εκδόντος την προσβαλλομένη απόφαση δικαστηρίου την 22-12-2008 (με αριθμό 444/2008 της Γραμματείς Εφετείου Θεσσαλονίκης) απευθύνεται και κατά της αναιρεσιβλήτου Χ1 (εβδόμης των αναιρεσιβλήτων), ως αντιδίκου στη δίκη, κατά την οποία εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση.

Κατά τη συζήτηση, όμως, αυτής, στην αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας (αρχική) δικάσιμο (4-12-2009), εμφανίσθηκε ο πληρεξούσιος δικηγόρος της ως άνω διαδίκου και με προφορική δήλωσή του, γνωστοποίησε το θάνατο αυτής, έχοντα ήδη επέλθει πριν από την άσκηση της υπό κρίση αναίρεσης, ήτοι την 26-6-2008, χωρίς ,όμως, να προβάλλει ότι είχε γνωστοποιηθεί ο θάνατος στους αναιρεσείοντες πριν από την άσκηση της αναίρεσης, ούτε, εξ άλλου, από τα στοιχεία της δικογραφίας προκύπτει ότι είχε γνωστοποιηθεί ο επελθών θάνατος της ως άνω διαδίκου στους αναιρεσείοντες, πριν από την άσκηση της αναίρεσης.

Επομένως, προκύπτει ότι οι αναιρεσείοντες δεν είχαν λάβει γνώση του επελθόντος θανάτου πριν από την άσκηση της αναίρεσης, η οποία, ως εκ τούτου, είναι έγκυρη και νόμιμη, σύμφωνα με τα αναφερθέντα στην προηγηθείσα νομική σκέψη. Περαιτέρω, όμως, από τα στοιχεία του φακέλου της δικογραφίας δεν προκύπτει, αλλ' ούτε ι αναιρεσείοντες - αντίδικοι της θανούσας αρχικής διαδίκου επικαλούνται ότι επέδωσαν προς τους κληρονόμους αυτής αντίγραφο της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης με κλήση προς συζήτηση, για την παρούσα δικάσιμο, κατ' άρθ. 291, 292 ΚΠολΔ, προς επανάληψη της δίκης, ούτε εξ άλλου οι κληρονόμοι αυτής δηλώνουν ότι συνεχίζουν τη δίκη (άρ. 290 ΚΠολΔ).

Επομένως η συζήτηση της αναίρεσης πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη, ως προς όλους τους διαδίκους.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της από 19-12-2008 αίτησης του ... κ.κ.π., για αναίρεση της υπ' αριθμ. 2922/2007 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 8 Ιανουαρίου 2010. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 5 Μαρτίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ