39/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 39 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 39/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Γεώργιο Σακκά, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 18 Νοεμβρίου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ" η οποία εδρεύει στην Αθήνα, και εκπροσωπείται νομίμως, 2. Της Π. Δ., κατοίκου ..., οι οποίοι ανωτέρω εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Φλώρα Τριανταφύλλου και κατέθεσαν προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Της Σ. χήρας Α. Γ., κατοίκου ..., 2. Β. Γ. του Α., κατοίκου ..., 3. Του Κ. Γ. του Α., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Σαράντη Τόλια και 4. Του Σ. Γ. του Α., κατοίκου ... ο οποίος παραστάθηκε, μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου του Σαράντη Τόλια και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-10-2001 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Καλαμάτας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 86/2008 του Εφετείου Καλαμάτας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 30-5-2008 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Σακκάς ανέγνωσε την από 9-11-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Η πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Από τις διατάξεις των άρθρων 10 του ν. ΓΠΝ/1911, 297, 298, 300, 330 και 914 ΑΚ συνάγεται ότι αναγκαία προϋπόθεση της ευθύνης για αποζημίωση σε σύγκρουση αυτοκινήτων είναι η υπαιτιότητα του οδηγού που προκάλεσε τη ζημία, καθώς και η ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της πράξης ή παράλειψης του οδηγού αυτού της σύγκρουσης, από την οποία προκλήθηκαν οι ζημιές. Τέτοιος σύνδεσμος πρόσφορος για την επέλευση του αποτελέσματος υπάρχει όταν η σχετική πράξη ή παράλειψη του ζημιώσαντος ήταν ικανή, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, να προκαλέσει ζημία. Η ύπαρξη του αιτιώδους συνδέσμου σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση είναι ζήτημα καθαρά πραγματικό και κρίνεται από το δικαστήριο της ουσίας. Όμως η κρίση για το αν τα πραγματικά περιστατικά που κυριαρχικά διαπίστωσε το δικαστήριο της ουσίας επιτρέπουν το συμπέρασμα ότι ορισμένο γεγονός μπορεί αντικειμενικά να θεωρηθεί ως πρόσφορη αιτία του αποτελέσματος που επήλθε υπόκειται στον αναιρετικό έλεγχο. Εξάλλου, ο λόγος αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ.19 ΚΠολΔ ιδρύεται όταν από τις αιτιολογίες της απόφασης δεν προκύπτουν με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις εκείνα τα πραγματικά περιστατικά που συγκροτούν το πραγματικό του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, ο οποίος εφαρμόστηκε, ώστε να καθίσταται εφικτός ο αναιρετικός έλεγχος (ΑΠ 1978/07).

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο δέχτηκε, με την προσβαλλομένη απόφαση, ανέλεγκτα τα ακόλουθα: "Στις 28-3-2001 και περί ώρα 12.50, ο Α. Γ. του Β., σύζυγος της πρώτης ενάγουσας και πατέρας των λοιπών εναγόντων, οδηγούσε το με αριθμό κυκλοφορίας ... ΙΧΦ αυτοκίνητο, ιδιοκτησίας του και εκινείτο στην εθνική οδό Ριζόμυλου -Κορώνης, με κατεύθυνση προς την Κορώνη. Πίσω από αυτόν εκινείτο το με αριθμό κυκλοφορίας ... ΙΧΦ αυτοκίνητο, ιδιοκτησίας της τρίτης εναγομένης, που οδηγούσε ο δεύτερος εναγόμενος με συνεπιβάτιδα την Κ. Τ. και που ήταν ασφαλισμένο για τις έναντι τρίτων προκαλούμενες ζημιές στην τέταρτη εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία. Κατά τον ίδιο χρόνο, η πρώτη εναγομένη οδηγούσε το με αριθμό κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, ιδιοκτησίας της, το οποίο ήταν ασφαλισμένο για τις έναντι τρίτων προκαλούμενες ζημιές στην τέταρτη εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία και εκινείτο στην ίδια Εθνική Οδό, με κατεύθυνση προς το Ριζόμυλο, δηλαδή αντιθέτως σε σχέση με την κίνηση των παραπάνω φορτηγών αυτοκινήτων. Στο 8° χιλιόμετρο της άνω εθνικής οδού, όπου υπάρχει κλειστή επικίνδυνη αριστερή στροφή ως προς την πορεία της πρώτης εναγομένης και δεξιά για τους αντίθετα κινούμενους οδηγούς, η πρώτη εναγομένη, λόγω του ότι δεν οδηγούσε με σύνεση και με διαρκώς τεταμένη την προσοχή της, έχασε τον έλεγχο του αυτοκινήτου της στη στροφή αυτή, κινήθηκε προς τα αριστερά, εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας και συγκρούσθηκε ο αριστερός καθρέπτης του οχήματος της με τον αριστερό καθρέπτη του ΙΧΦ αυτοκινήτου του Α. Γ., που εκινείτο κανονικά στο ρεύμα κυκλοφορίας του (έσπασε το κρύσταλλο του καθρέπτη του ΙΧΕ αυτοκινήτου και το πλαστικό του καθρέπτη του ΙΧΦ αυτοκινήτου), με αποτέλεσμα να χάσει τον έλεγχο του αυτοκινήτου του ο Α. Γ., να στρίψει απότομα δεξιά, να επιπέσει στο τσιμεντένιο στηθαίο στο δεξιό άκρο του ρεύματος κυκλοφορίας του και να εισέλθει με το εμπρόσθιο δεξιό τμήμα του οχήματος του σε παρακείμενο ανηφορικό ιδιωτικό δρόμο (κλίσης περίπου 20%), όπου και έλαβε τελική θέση το όχημα του, λοξά στο ρεύμα κυκλοφορίας του, απέχοντας η πίσω αριστερή άκρη του από τη διπλή διαχωριστική γραμμή 1,30 μέτρα. Ακολούθως, το οδηγούμενο από το δεύτερο εναγόμενο ... ΙΧΦ αυτοκίνητο κτύπησε με το εμπρόσθιο δεξιό τμήμα του στο πίσω δεξιό τμήμα του αυτοκινήτου του Α. Γ., ενώ η πρώτη εναγομένη μετακίνησε αμέσως μετά το αυτοκίνητο της σε απόσταση 25 περίπου μέτρων στο άκρο δεξιό σημείο του ρεύματος προς Ριζόμυλο, προφανώς για να μην εμποδίζεται η κυκλοφορία των λοιπών οχημάτων. Αποτέλεσμα του επίδικου ατυχήματος ήταν ο σοβαρός τραυματισμός του Α. Γ., ο οποίος έπαθε κατάγματα στα πλευρά, αιμοπεριτόναιο και ρήξη ήπατος και στη συνέχεια από μόνη αιτία τον τραυματισμό του αυτό πέθανε στις 24-5-2001 στο Νοσοκομείο στο Ρίο Πατρών, όπου είχε διακομιστεί από το Γενικό Νοσοκομείο Καλαμάτας. Υπαίτια για την πρόκληση του προαναφερόμενου ατυχήματος κρίνεται η πρώτη εναγομένη, η οποία, όπως προαναφέρεται, δεν οδηγούσε με την απαιτούμενη επιμέλεια και προσοχή, εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα, κυκλοφορίας και προκάλεσε την απώλεια του ελέγχου του αυτοκινήτου του στο θανόντα. Ο τελευταίος, όμως, κρίνεται συνυπαίτιος κατά ποσοστό 20%, για την πρόκληση του θανάτου του, για το λόγο ότι δεν φορούσε κατά την οδήγηση του οχήματος του ζώνη ασφαλείας, όπως προκύπτει από τη συνταχθείσα αρμοδίως έκθεση αυτοψίας, στην οποία βεβαιώνεται ότι το κεφάλι του θανόντος προσέκρουσε στο παρμπρίζ του αυτοκινήτου, το οποίο έσπασε από μέσα προς τα έξω. Εξ άλλου, η πρόσκρουση του ... ΙΧΦ αυτοκινήτου στο πίσω δεξιό τμήμα του αυτοκινήτου του Α. Γ., έλαβε χώρα μετά την πρόσκρουση του τελευταίου στο τσιμεντένιο στηθαίο και δεν προκάλεσε το ατύχημα, ούτε επηρέασε με οποιονδήποτε τρόπο το αποτέλεσμα αυτού, που ήταν ο θάνατος του Α. Γ.. Το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο κατέληξε στο ίδιο συμπέρασμα, ως προς την έλλειψη υπαιτιότητας του δεύτερου εναγομένου, εκτίμησε ορθά τις αποδείξεις που είχαν τεθεί στην κρίση του". Με την κρίση του αυτή το Εφετείο διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του επαρκείς, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή μη εφαρμογή των διατάξεων που εφαρμόστηκαν. Δεν στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση. Ορθά δε υπήγαγε τα δεκτά γενόμενα από αυτήν πραγματικά περιστατικά στις έννοιες της αιτιώδους συνάφειας και αμέλειας. Ακόμη, δεν ήταν αναγκαίο να αναφέρει ποια ήταν η ταχύτητα των δύο οχημάτων κατά το χρόνο της συγκρούσεως, ούτε το επιτρεπόμενο ανώτατο όριο ταχύτητας, λαμβάνοντας υπόψη τις ανωτέρω συνθήκες υπό τις οποίες συνέβη η σύγκρουση. Ούτε ποιο ήταν το ύψος των δύο οχημάτων, αφού δέχεται ανέλεγκτα σχετικά με τη σύγκρουση των καθρεπτών των αυτοκινήτων ότι "οι προσκομιζόμενες φωτογραφίες είναι φωτογραφίες τρίτου αυτοκινήτου, ναι μεν ίδιου τύπου και μοντέλου με αυτό του θανόντος, που πράγματι δείχνουν υψομετρική διαφορά, όμως στη συγκεκριμένη περίπτωση, προφανώς επέδρασε η κλίση του εδάφους (βλ. την έκθεση αυτοψίας, με την οποία βεβαιώνεται ότι υπήρχε μικρή ανηφόρα στο ρεύμα προς Κορώνη και προσκομιζόμενες φωτογραφίες) και επίσης προφανώς επέδρασαν και άλλοι παράγοντες, όπως π.χ. η κατάσταση των ελαστικών του αυτοκινήτου του θανόντος, για την οποία ουδέν αναφέρεται". Η κρίση του αυτή δεν είναι ενδοιαστική, αφού το πόρισμα στηρίζεται κυρίως στην πρώτη αιτιολογία, ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση προφανώς επέδρασε η κλίση του εδάφους, όπως προκύπτει από την έκθεση αυτοψίας (σε σχέση με το ύψος των δύο οχημάτων), η δε στη συνέχεια κρίση του, ότι προφανώς επέδρασαν και άλλοι παράγοντες, όπως π.χ.η κατάσταση των ελαστικών του αυτοκινήτου του παθόντος, είναι πλεοναστική και δεν επηρεάζει το αποδεικτικό πόρισμα σχετικά με τη συνυπαιτιότητα των δύο οδηγών, το οποίο είναι σαφές.

Συνεπώς, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος ο μοναδικός λόγος αναίρεσης με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από το άρθρο 559 αρ.19 ΚΠολΔ πλημμέλεια της έλλειψης νόμιμης βάσης. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως και να καταδικαστούν οι αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, που κατέθεσαν και προτάσεις (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 29-5-2008 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 86/2008 αποφάσεως του Εφετείου Καλαμάτας. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 9 Δεκεμβρίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 13 Ιανουαρίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ