397/2010 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 397 / 2010 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 397/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Μιχαήλ Θεοχαρίδη και Κωνσταντίνο Τσόλα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 3 Φεβρουαρίου 2010, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος:Χ, κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Πηνελόπη Ρηγάκου.

Των αναιρεσιβλήτων: 1.Ψ1, 2. Ψ2 συζ. Ψ1, κατοίκων ..., 3. Ψ3, 4.Ψ4, κατοίκου ..., 5. Ψ5 κατοίκου ... και 6.Ψ6, κατοίκου .... Εκπροσωπήθηκαν όλοι από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Σοφία Κασαπίδου, η οποία δήλωσε ότι ο Ψ3 (3ος αναιρεσίβλητος) απεβίωσε στις 19-12-2008 και κληρονομήθηκε από τη σύζυγό του ... και τα τέκνα του Ψ4 , Ψ5 και Ψ6 - ήδη 4ο, 5ο και 6ο αναιρεσιβλήτους- οι οποίοι συνεχίζουν τη βιαίως διακοπείσα δίκη και εκπροσωπήθηκαν από την ίδια ως άνω πληρεξούσια δικηγόρο.

Μετά την εκφώνηση των ονομάτων των διαδίκων, οι οποίοι παραστάθηκαν όπως ανωτέρω σημειώνεται, η δικηγόρος του αναιρεσείοντος ζήτησε την αναβολή της υποθέσεως, διότι όπως δήλωσε δεν έχει ενημερωθεί επί της υποθέσεως. Για το ανωτέρω ζήτημα έλαβε το λόγο και η πληρεξούσια των αναιρεσιβλήτων η οποία δεν συναίνεσε στο αίτημα της αναβολής. Το Δικαστήριο διασκέφτηκε και δια του Προέδρου του απέρριψε το αίτημα αναβολής και προχώρησε στη συζήτηση της υποθέσεως.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-10-2005 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Χρυσούπολης.

Εκδόθηκε η απόφαση 18/2007 του ίδιου Δικαστηρίου που στη συνέχεια διορθώθηκε με την 62/2007 του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της 18/2007 απόφασης, όπως αυτή διορθώθηκε, ζητεί ο αναιρεσείων με την από 10-5-2007 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Κωνσταντίνος Τσόλας ανέγνωσε την από 25-1-2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, η πληρεξούσια των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.- Από τις διατάξεις των άρθρων 286 περ. α', 287, 291 και 292 του ΚΠολΔ, που εφαρμόζονται κατά το άρθρο 573 παρ.1 του ίδιου Κώδικα και στη διαδικασία της δίκης για την αναίρεση, προκύπτει ότι η δίκη διακόπτεται, αν μετά την άσκηση της αίτησης αναίρεσης και μέχρι να τελειώσει η προφορική συζήτηση, μετά την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση του Αρείου Πάγου, αποβιώσει κάποιος διάδικος.

Ο θάνατος του διαδίκου, που επιφέρει τη βίαιη διακοπή της δίκης, καθώς και η εκούσια επανάληψη αυτής από τους κληρονόμους του, μπορούν να γνωστοποιηθούν διαδοχικά με ενιαία δήλωση στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση της υπόθεσης προς συζήτηση, εφόσον δεν υπάρξει αμφισβήτηση της ιδιότητάς τους ως κληρονόμων, οπότε ακολουθεί η άμεση συζήτηση της υπόθεσης.

Στην προκείμενη υπόθεση, όπως προκύπτει από τα προσκομιζόμενα έγγραφα, ο τρίτος των αναιρεσιβλήτων Ψ3 απεβίωσε στις 19-12-2008, δηλαδή μετά την κατάθεση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης (14-5-2007), η δε σύζυγός του ... και τα τέκνα του Ψ4, Ψ5 και Ψ6 (τέταρτος πέμπτος και έκτο των αναιρεσιβλήτων, αντιστοίχως), ως μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του, με δήλωση του πληρεξουσίου δικηγόρου τους, που έγινε στο ακροατήριο και καταχωρίστηκε στα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά, γνωστοποίησαν στον αναιρεσείοντα το γεγονός του θανάτου του ως άνω καθολικού δικαιοπαρόχου τους και ταυτόχρονα δήλωσαν, ότι συνεχίζουν για εκείνον τη διακοπείσα δίκη.

Ενόψει αυτών νομίμως επαναλήφθηκε η προκείμενη δίκη.

2.-Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1, 8, 11, 12, 15, 21 και 23 παρ. 4 του β.δ. 330/1960 "περί Κωδικοποιήσεως της περί αποκαταστάσεως των αστών προσφύγων νομοθεσίας..." συνάγεται, ότι επί αστικής αποκαταστάσεως προσφύγων, που έγιναν υπό την ισχύ του β.δ. τούτου, ο αρχηγός οικογένειας, προς τον οποίο παραχωρείται, με οριστικό παραχωρητήριο, ακάλυπτο οικόπεδο για αυτοστέγασή του, με την ανέγερση σ' αυτό οικοδομής, αποκτά πλήρες και απεριόριστο δικαίωμα κυριότητας και νομής στο παραχωρούμενο σ' αυτόν οικόπεδο από της αποπληρωμής του τιμήματος και της ανεγέρσεως σ' αυτό πλήρους οικοδομής, ενώ πριν από την αποπληρωμή του τιμήματος και την ανέγερση της οικοδομής, ενόψει των τασσομένων με το άρθρο 21 του πιο πάνω β.δ/τος στους δικαιούχους πρόσφυγες απαγορεύσεων της μεταβιβάσεως σε τρίτους των παραχωρούμενων ακινήτων, το παραχωρηθέν οικόπεδο εξακολουθεί να ανήκει στην κυριότητα και νομή του Δημοσίου και τρίτος ή ο πρόσφυγας ή ο κληρονόμος αυτού δεν μπορούν να χρησιδεσπόσουν τούτου (ΑΠ 417/2009).

Εξάλλου, τόσο η διάταξη του άρθρου 1054 ΑΚ όσο και οι διατάξεις ειδικών νόμων, όπως οι ανωτέρω, που προβλέπουν ότι ορισμένα πράγματα είναι ανεπίδεκτα χρησικτησίας (τακτικής και έκτακτης) θεσπίζουν εξαίρεση και, συνεπώς, ο σχετικός ισχυρισμός συνιστά ένσταση του αντιδίκου του επικαλουμένου κτήση κυριότητας δια χρησικτησίας (ΑΠ 977/2007).

Περαιτέρω με τη διάταξη του άρθρου 562 παρ.2 ΚΠολΔ τίθεται γενικός κανόνας με τον οποίο κηρύσσεται απαράδεκτος λόγος αναιρέσεως αν αυτός στηρίζεται σε ισχυρισμό ο οποίος δεν προτάθηκε νόμιμα στο δικαστήριο της ουσίας, αλλά εισάγεται και εξαίρεση αν συντρέχει κάποια από τις περιπτώσεις που περιοριστικά αναφέρονται σ' αυτή και ειδικότερα αν πρόκειται για παράβαση που δεν μπορεί να προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας ή για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια την απόφαση ή για ισχυρισμό που αφορά τη δημόσια τάξη.

Η διάταξη αυτή, η οποία αποτελεί εκδήλωση της θεμελιώδους αρχής ότι ο Άρειος Πάγος ελέγχει τη νομιμότητα της αποφάσεως του δικαστηρίου με βάση την πραγματική και νομική κατάσταση που όφειλε να λάβει υπόψη ο ουσιαστικός δικαστής, καθιερώνει ειδική προϋπόθεση του παραδεκτού των λόγων αναιρέσεως, η συνδρομή της οποίας πρέπει να προκύπτει από το αναιρετήριο.

Πρέπει δηλαδή να αναφέρεται σ' αυτό ότι ο ισχυρισμός που στηρίζει το λόγο αναιρέσεως είχε προταθεί και μάλιστα νομίμως, στο δικαστήριο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση. Συνακόλουθα, πρόταση του ως άνω ισχυρισμού δεν υπάρχει όταν ο διάδικος που παραπονείται δεν εμφανίσθηκε στη συζήτηση, μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, και δικάστηκε ερήμην (ΑΠ1468/2007).

Στην προκείμενη περίπτωση με την προσβαλλόμενη απόφαση του Ειρηνοδικείου Χρυσουπόλεως, η οποία εκδόθηκε ερήμην του εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος, έγινε δεκτό ότι οι ενάγοντες-αναιρεσίβλητοι απέκτησαν με έκτακτη χρησικτησία την κυριότητα των περιγραφομένων επίδικων εκτάσεων, οι οποίες αποτελούσαν τμήμα μεγαλυτέρου ακινήτου του εναγομένου.

Ο αναιρεσείων με το μοναδικό λόγο της αναιρέσεως, από τον αριθ. 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ, προσάπτει στο Ειρηνοδικείο την αιτίαση, ότι με το να δεχθεί ότι οι ενάγοντες έγιναν κύριοι των επίδικων εκτάσεων με έκτακτη χρησικτησία παραβίασε τις διατάξεις του άρθρου 21 του β.δ. 330/1960 "περί Κωδικοποιήσεως της περί αποκαταστάσεως των αστών προσφύγων νομοθεσίας...", αφού δεν χωρούσε χρησικτησία στα επίδικα ακίνητα, δεδομένου ότι αυτά αποτελούσαν τμήματα του παραχωρηθέντος υπό την ισχύ του εν λόγω β.δ.

στην άμεση δικαιοπάροχό του οικοπέδου και δεν προέκυπτε ότι είχε γίνει αποπληρωμή του τιμήματος και ανέγερση επ' αυτού οικοδομής. Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος, διότι ο ως άνω ισχυρισμός περί εξαιρέσεως των επίδικων ακινήτων από τη χρησικτησία, (λόγω μη αποπληρωμής του τιμήματος και ανέγερσης επί του όλου οικοπέδου οικοδομής), ο οποίος αποτελεί, σύμφωνα με τη σκέψη που προεκτέθηκε, ένσταση, δεν προτάθηκε στο δικαστήριο της ουσίας, αφού ο αναιρεσείων δεν παραστάθηκε, ενώ δεν εμπίπτει σε κάποια από τις εξαιρέσεις του άρθρου 562 § 2 ΚΠολΔ.

3.- Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, η οποία δεν περιέχει άλλους λόγους, εκτός από τον παραπάνω, και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, που κατέθεσαν προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα των τελευταίων (ΚΠολΔ 176, 183, 191 παρ.2).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 10-5-2007 αίτηση του Χ για αναίρεση της 18/2007 απόφασης του Ειρηνοδικείου Χρυσουπόλεως.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 16 Φεβρουαρίου 2010. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 2 Μαρτίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ