396/2009 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 396 / 2009 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 396/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Ιωάννη Σίδερη, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 15 Οκτωβρίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειουσών: 1. Χ1 και 2. Χ2, κατοίκων ...... . Η πρώτη εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους της Κωνσταντίνο Γεωργόπουλο και Σωτήριο Κατσαρό και η 2η παραστάθηκε με τους ίδιους ως άνω πληρεξούσιους δικηγόρους της.

Της αναιρεσίβλητης: Ψ1, ατομικώς και ως ασκούσης την γονική μέριμνα του ανηλίκου τέκνου της Ψ2, κατοίκων ...... . Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ευάγγελο Καλαβρό ο οποίος διόρισε στο ακροατήριο πληρεξούσιο δικηγόρο αυτής και τον Στυλιανό Σταματόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4-7-2000 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Νάξου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 8/2001 μη οριστική, 32/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 310/2005 του Εφετείου Αιγαίου. Στη συνέχεια οι αναιρεσείουσες κατέθεσαν την από 27-7-2006 αίτηση αναψηλάφισης και τους από 3-4-2007 πρόσθετους λόγους αναψηλαφήσεως στο Εφετείο Αιγαίου και εκδόθηκε η 162/2007 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείουσες με την από 26-9-2007 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Σίδερης ανέγνωσε την από 6-10-2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Οι πληρεξούσιοι των αναιρεσειουσών ζήτησαν την παραδοχή της αίτησης, οι πληρεξούσιοι της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 544 αριθ. 6 Κ.Πολ.Δ αναψηλάφηση επιτρέπεται, μεταξύ άλλων, αν η προσβαλλόμενη απόφαση στηρίζεται σε ψευδή κατάθεση μάρτυρα ή διαδίκου, σε ψευδή έκθεση ή κατάθεση πραγματογνώμονα, σε ψευδή όρκο διαδίκου ή σε πλαστά έγγραφα, εφόσον το ψεύδος ή η πλαστότητα αναγνωρίστηκαν με αμετάκλητη απόφαση ποινικού δικαστηρίου και, αν πρόκειται για κατάθεση διαδίκου, και με δικαστική ομολογία του.

Αν η άσκηση της ποινικής αγωγής ή η πρόοδος της ποινικής διαδικασίας είναι αδύνατη, η αναγνώριση της πλαστότητας γίνεται με απόφαση που εκδίδεται σε κύρια αγωγή, η οποία ασκείται μέσα σε έξι μήνες από την έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης και, αν η αδυναμία επήλθε κατόπιν, μέσα σε έξι μήνες από αυτήν.

Εξάλλου, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 118 αριθ. 4, 544 και 547 Κ.Πολ.Δ προκύπτει, ότι στην αίτηση της αναψηλάφησης πρέπει να περιλαμβάνεται κατά τρόπο σαφή ορισμένο και ευσύνοπτο ο προβλεπόμενος από τη δεύτερη από τις παραπάνω διατάξεις λόγος της αναψηλάφησης με τον οποίο πλήττεται η προσβαλλόμενη με την αναψηλάφηση απόφαση.

Διαφορετικά ο λόγος αυτός της αναψηλάφησης απορρίπτεται αυτεπαγγέλτως, χωρίς να είναι επιτρεπτή η συμπλήρωση των στοιχείων που λείπουν, με παραπομπή στις προτάσεις του αιτούντος ή σε άλλα διαδικαστικά έγγραφα. Για το παραδεκτό, ειδικότερα, του αναφερόμενου στο άρθρο 544 Κ.Πολ.Δ με αριθμό 6 λόγου αναψηλάφησης, κατά τον οποίο, μεταξύ άλλων, αναψηλάφηση συγχωρείται, εάν η προσβαλλόμενη απόφαση στηρίζεται σε ψευδή έκθεση ή κατάθεση πραγματογνώμονα, πρέπει, σύμφωνα με το περιεχόμενο της τελευταίας αυτής διάταξης, ο πιο πάνω λόγος της αναψηλάφησης να περιλαμβάνει όχι μόνο την αιτίαση που προεκτέθηκε, αλλά και επίκληση, ότι το ψεύδος της εκθέσεως ή της καταθέσεως του πραγματογνώμονα, στην οποία στηρίχθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση αναγνωρίστηκε με αμετάκλητη απόφαση ποινικού δικαστηρίου ή με απόφαση σε κύρια αγωγή, η οποία ασκήθηκε μέσα στην οριζόμενη στην ίδια διάταξη αποκλειστική προθεσμία λόγω της αδυναμίας άσκησης της ποινικής αγωγής ή της προόδου της ποινικής διαδικασίας, όπως λ.χ.

επί θανάτου του κατηγορουμένου ή παραγραφής του αξιοποίνου, η οποία απόφαση πρέπει, επίσης, να είναι αμετάκλητη. Στην προκειμένη περίπτωση οι αναιρεσείουσες με την από 27.7.2006 αίτηση αναψηλαφήσεως, ως και τους από 3.4.2007 προσθέτους λόγους, προς το Εφετείο Αιγαίου, ζήτησαν την αναψηλάφηση της με αριθμό 310/2005 αποφάσεως του ως άνω Δικαστηρίου, με την οποία αναγνωρίσθηκε η ακυρότητα της από 24.4.2000 ιδιόγραφης διαθήκης του Α, για τον λόγο ότι αυτή ήταν πλαστή.

Προς θεμελίωση της αναψηλάφησης, ως και των προσθέτων αυτής λόγων, οι αναιρεσείουσες ισχυρίστηκαν σαφώς με τον με στοιχ. Η' πρόσθετο λόγο αναψηλαφήσεως, ότι " η ως άνω 310/2005 πολιτική απόφαση του Εφετείου Αιγαίου, ως και η 32/2004 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Νάξου, στηρίζονται σε ψευδείς εκθέσεις πραγματογνωμόνων και το ψεύδος αναγνωρίσθηκε με την αμετάκλητη ποινική απόφαση 13/2006 του Ποινικού Εφετείου Αιγαίου και συγκεκριμένα στηρίζονται και στην από Έκθεση Γραφολογικής πραγματογνωμοσύνης του δικαστικού γραφολόγου Β και στην από 25.7.2001 έκθεση Γραφολογικής Πραγματογνωμοσύνης της Δικαστικής Γραφολόγου Γ ...".

Με βάση το ιστορικό αυτό ζήτησαν να εξαφανιστεί η 310/2005 απόφαση του Εφετείου Αιγαίου. Το εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του απέρριψε την αναψηλάφηση, γιατί έκρινε ότι οι λόγοι της, που φαίνονται να θεμελιώνονται στο άρθρ. 544 αριθ. 6 ΚΠολΔ, είναι αόριστοι και συνεπώς απαράδεκτοι. Ειδικότερα έκρινε το εφετείο ότι οι αιτούσες - αναιρεσείουσες δεν επικαλούνται, ούτε με το δικόγραφο της αναψηλάφησης, ούτε με τους προσθέτους λόγους, ότι το ψεύδος των προαναφερομένων εκθέσεων πραγματογνωμοσύνης, στις οποίες στηρίχθηκε η προσβαλλόμενη με την αναψηλάφηση απόφαση αναγνωρίστηκε με αμετάκλητη απόφαση ποινικού δικαστηρίου ή με αμετάκλητη απόφαση σε κύρια αγωγή, η οποία ασκήθηκε μέσα στην οριζόμενη στην ίδια διάταξη αποκλειστική προθεσμία λόγω της αδυναμίας άσκησης της ποινικής αγωγής ή της προόδου της ποινικής διαδικασίας.

Κρίνοντας όμως έτσι το εφετείο έσφαλε, γιατί από το εκτεθέν περιεχόμενο της αιτήσεως αναψηλαφήσεως ως και των προσθέτων λόγων, προκύπτει ότι αναφέρονται σ` αυτά όλα τα περιστατικά που είναι αναγκαία για τη θεμελίωση της περιπτώσεως του άρθρου 544 αριθ. 6 του ΚΠολΔ, αφού οι αναιρεσείουσες υποστηρίζουν ότι το ψεύδος των προαναφερομένων εκθέσεων πραγματογνωμοσύνης, στην οποία στηρίχθηκε η προσβαλλόμενη με την αναψηλάφηση απόφαση αναγνωρίστηκε με αμετάκλητη απόφαση ποινικού δικαστηρίου, όπως τούτο ρητώς αναφέρεται στον με στοιχ.

Η πρόσθετο λόγο της αναψηλαφήσεως. Πρέπει λοιπόν, κατά την πλειοψηφούσα γνώμη του Δικαστηρίου, να γίνουν δεκτοί οι με στοιχ. Δ-αα και Ε λόγοι του κυρίου δικογράφου, ως και Η των προσθέτων λόγων της αναιρέσεως, με τους οποίους αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση, κατ' ορθή εκτίμηση, η από τον αριθ. 14 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ.

πλημμέλεια και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη στο σύνολό της, σύμφωνα με τη διάταξη του αριθμού 14 του αρθρ. 559 ΚΠολΔ. Μειοψηφεί ο εισηγητής Αρεοπαγίτης γιατί έχει τη γνώμη ότι οι αναιρεσείουσες ισχυρίστηκαν μεν ότι η προσβαλλομένη με την αναψηλάφηση με αριθμό 310/2005 απόφαση στηρίχθηκε στην ψευδή από 25.7.2001 έκθεση πραγματογνωμοσύνης της ειδικής γραφολόγου Γ, η οποία στηρίχθηκε στην επίσης ψευδή από 14.9.2000 ιδιωτική γνωμοδότηση του γραφολόγου Β, που είχε διεξαχθεί κατόπιν εντολής των αναιρεσιβλήτων, δεν επικαλέστηκαν όμως και αμετάκλητη απόφαση ποινικού ή πολιτικού δικαστηρίου που να αναγνωρίζει το ως άνω ψεύδος, αλλά επικαλέστηκαν την μη έχουσα τέτοιο περιεχόμενο αμετάκλητη απόφαση 13/2006 του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Αιγαίου, με την οποία, όπως οι ίδιες σαφώς ισχυρίζονται, κηρύχθηκαν αθώες των πράξεων της πλαστογραφίας μετά χρήσεως, ήτοι της καταρτίσεως εξ' ολοκλήρου της πλαστής διαθήκης του ως άνω Α.

Από τις επάλληλες δε αιτιολογίες της αμετάκλητης αυτής (ποινικής) απόφασης, όπως αυτές παρατίθενται κατά λέξη στους προσθέτους λόγους της αναψηλαφήσεως και αποτελούν ως εκ τούτου ισχυρισμούς των αιτουσών - αναιρεσειουσών, προκύπτει συμπερασματικά κατά τις αναιρεσείουσες (αλλά δεν αναγνωρίζεται) το ψεύδος της ανωτέρω εκθέσεως πραγματογνωμοσύνης, στην οποία στηρίχθηκε το Εφετείο, προκειμένου να αναγνωρίσει με την ως άνω και με αριθμό 310/2005 απόφασή του την ακυρότητα της ιδιόγραφης διαθήκης του Α ως πλαστής.

Εφόσον συνεπώς οι αναιρεσείουσες δεν επικαλούνται τα στοιχεία αυτά ορθώς το εφετείο απέρριψε ως απαράδεκτη την αίτηση αναψηλάφησης και τους προσθέτους λόγους αυτής, και ως εκ τούτου θα έπρεπε να απορριφθούν ως αβάσιμοι οι περί του αντιθέτου λόγοι της αναίρεσης. Η υπόθεση κατόπιν τούτων πρέπει να παραπεμφθεί για περαιτέρω εκδίκαση στο Εφετείο Αιγαίο το οποίο εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές (άρθρ. 580 παρ.3 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Δέχεται την αναίρεση.

Αναιρεί την προσβαλλόμενη ως άνω 162/2007 απόφαση του Εφετείου Αιγαίου.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο πιο πάνω Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειουσών , την οποία ορίζει σε χίλια τριακόσια (1.300) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 13 Ιανουαρίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 18 Φεβρουαρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ