396/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 396 / 2008 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 396/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο, Ηλία Γιαννακάκη, Χρήστο Αλεξόπουλο, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Ζήση Βασιλόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 29 Ιανουαρίου 2008, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ1, ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παναγιώτη Πανοτόπουλο.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΚΩΠΑΪΣ - ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ" και το διακριτικό τίτλο "ΚΩΠΑΪΣ ΑΒ.Ε.Ε.", που εδρεύει στη Νέα Ιωνία Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Βερβεσό, με δήλωση του άρθρου 242§2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23/5/2005 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 301/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 7867/2006 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 7/2/2007 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ηλίας Γιαννακάκης, ανέγνωσε την από 3/1/2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την παρ. 3 του άρθρου 92 του Κώδικα των δικηγόρων (ΝΔ 3026/1954) επιτρέπεται συμφωνία που εξαρτά την αμοιβή ή το είδος αυτής από την έκβαση της δίκης ή του αποτελέσματος της εργασίας ή από οιαδήποτε άλλη αίρεση, όπως επίσης επιτρέπεται συμφωνία περί αμοιβής δι' εκχωρήσεως ή μεταβιβάσεως μέρους του αντικειμένου της δίκης ή της εργασίας.

Η συμφωνία αυτή δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσοστό του 20% επί του αντικειμένου της δίκης. Κατά την παρ. 5 του παραπάνω άρθρου, η παραπάνω συμφωνία, που εξαρτά την αμοιβή από την έκβαση της δίκης, ισχύει μόνο όταν ο δικηγόρος ανέλαβε την υποχρέωση να διεξαγάγει τη δίκη μέχρι τελεσιδικίας χωρίς σε περίπτωση αποτυχίας να λάβει κάποια αμοιβή.

Τα παραπάνω ισχύουν και όταν πρόκειται για εργατική διαφορά (παρ. 4 του ίδιου άρθρου) και η συμφωνία έγινε με το δικηγόρο του εναγομένου εργοδότη. Εξάλλου, κατά τις διατάξεις του άρθρου 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ., αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάσθηκαν ευθέως οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, μεταξύ των οποίων και οι των άρθρων 173 και 200 ΑΚ.

Οι κανόνες αυτοί εφαρμόζονται μόνον όταν το δικαστήριο της ουσίας κατά την ανέλεγκτη αναιρετικώς, ως προς αυτό, κρίση του, διαπιστώνει, έστω και εμμέσως, ότι υπάρχει στη δικαιοπραξία κενό ή αμφιβολία ως προς τη δήλωση βουλήσεως του δικαιοπρακτούντος. Στην περίπτωση αυτή οι εν λόγω κανόνες παραβιάζονται είτε όταν το δικαστήριο παραλείπει να προσφύγει σε αυτούς για να διαπιστώσει την αληθινή βούληση του δικαιοπρακτούντος, είτε όταν προβαίνει σε κακή εφαρμογή τους, είτε όταν παραλείπει να παραθέσει στην απόφασή του τα πραγματικά στοιχεία από τα οποία προκύπτει η εφαρμογή τους.

Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο δέχθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση τα εξής: Ο αναιρεσείων δικηγόρος Αθηνών, με το από ....... έγγραφο ιδιωτικό συμφωνητικό έλαβε την εντολή από την αναιρεσίβλητη να χειριστεί προς απόκρουση αγωγή του ........, ο οποίος ήταν πρώην εργαζόμενος σ' αυτή και είχε ασκήσει ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών την από 15-12-2002 αγωγή του κατά της αναιρεσίβλητης, με την οποία, επικαλούμενος σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου σ' αυτή, ζητούσε να υποχρεωθεί η τελευταία να του καταβάλει το ποσό των 362846,82 ευρώ για απλήρωτες αμοιβές υπερεργασίας, υπερωρίες κλπ.

Με το 2ο όρο του συμφωνητικού ορίστηκε ότι ανατίθεται στον αναιρεσείοντα η υποστήριξη των δικαίων της αναιρεσίβλητης και με τον 3ο όρο ότι η αμοιβή για την άνω υπηρεσία του ο δεύτερος συμβαλλόμενος θα λάβει από την πρώτη :α) ανεξαρτήτως του αποτελέσματος της δίκης, τις δαπάνες της εκδίκασης και ως ελάχιστη αμοιβή, το ποσό των 5000 ευρώ το οποίο θα καταβληθεί μέχρι τις 7-5-2004 και β) ποσοστό 10% επί της μείωσης του αγωγικού αιτήματος, όπως θα κριθεί από το άνω δικαστήριο (κεφάλαιο, πλέον τόκοι μέχρι την ημέρα της εκδίκασης).

Το ποσό της άνω αμοιβής, όπως θα καθοριστεί ως άνω (10% επί της μειώσεως) βάσει της αποφάσεως του άνω δικαστηρίου, θα καταβληθεί εντός 7 εργασίμων ημερών από την έκδοση της άνω αποφάσεως. Η άνω αγωγή συζητήθηκε την 12-5-2004 και εκδόθηκε η 1963/2004 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία αυτή απορρίφθηκε στο σύνολό της.

Η αναιρεσίβλητη την 26-5-2004 κατέβαλε στον αναιρεσείοντα, σύμφωνα με τον πάνω 3 α' όρο του συμφωνητικού, το ποσό των 5000 ευρώ και στη συνέχεια ο αναιρεσείων ζήτησε από την αναιρεσίβλητη την καταβολή του ποσού των 29061,95 ευρώ ως αμοιβή βάσει του όρου 3 β' του άνω συμφωνητικού, πλην όμως η αναιρεσίβλητη αρνήθηκε να τα καταβάλει, ισχυριζόμενη ότι επρόκειτο περί ακύρου εργολαβίας δίκης.

Με αυτά τα δεδομένα προκύπτει ότι με το άνω συμφωνητικό επιδιώχθηκε και συμφωνήθηκε μεταξύ των διαδίκων εργολαβία δίκης, αφού η κύρια αμοιβή του αναιρεσείοντος για τις δικηγορικές υπηρεσίες που ανέλαβε να εκτελέσει εξαρτάτο από την έκβαση της δίκης. Ειδικότερα κατά τα συμφωνηθέντα, προϋπόθεση για να λάβει την αμοιβή του αυτή ο αναιρεσείων, στην οποία κυρίως απέβλεπαν τα μέρη και δεν θα συμφωνούσαν αν δεν ρυθμιζόταν το ζήτημα αυτό, ήταν η απόρριψη από το δικαστήριο εν όλω ή εν μέρει της αγωγής, ανάλογα δε με την έκταση του επιδιωκομένου αποτελέσματος της δίκης (απορριπτικού), θα προσδιοριζόταν και το ύψος της αμοιβής αυτής, οριζόμενο σε ποσοστό επί της μείωσης του αγωγικού αιτήματος (ωφέλεια του εντολέως), όπως θα κρινόταν από το δικαστήριο, άλλως η αναιρεσίβλητη δεν θα κατέβαλε και ο αναιρεσείων δεν θα λάμβανε αμοιβή, αρκούμενος στο ήδη καταβληθέν ποσό των 5000 ευρώ, αμοιβή η οποία ήταν κατά πολύ κατώτερη και της ελάχιστης των άρθρων 98 επ.

του Κ.Δ. με βάση το αγωγικό αίτημα. Στο εργολαβικό αυτό δεν περιλαμβάνεται ο παραπάνω ουσιώδης όρος ότι ο εντολοδόχος αναιρεσείων ανέλαβε την υποχρέωση να διεξαγάγει τη δίκη μέχρι τελεσιδικίας και να μη λάβει αμοιβή σε περίπτωση αποτυχίας της τελεσίδικης δίκης, αντίθετα αξίωσε αμοιβή μετά την έκδοση της οριστικής απόφασης και πριν την τελεσιδικία αυτής.

Επομένως, η συμφωνία θεωρείται άκυρη και σαν να μη έγινε. Με βάση τις παραδοχές αυτές του Εφετείου απορρίφθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση η αγωγή του αναιρεσείοντος για πληρωμή σ' αυτόν αμοιβής με βάση το παραπάνω συμφωνητικό. Έτσι που έκρινε το Εφετείο, δεν παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 94 παρ. 3, 4 και 5 και 95 παρ. 1 του Κώδικα Δικηγόρων, ούτε τους ερμηνευτικούς κανόνες των άρθρων 173 και 200 ΑΚ, αφού δεν διαπίστωσε κενό ή αμφιβολία ως προς τη δήλωση βουλήσεως των συμβαλλομένων διαδίκων, δηλαδή ως προς την κατάρτιση από αυτούς εργολαβικού δίκης και επομένως, ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως, από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., με τον οποίο προβάλλεται η παραβίαση των διατάξεων αυτών, με την επίκληση ειδικότερα του ισχυρισμού ότι, προκειμένου για εργατικές διαφορές, δεν υπάρχει εργολαβία δίκης και ακυρότητα της συμφωνίας, σε περίπτωση που η συμφωνία δεν περιέχει τους πιο πάνω ουσιώδεις όρους, όταν αυτή καταρτίζεται μεταξύ του εναγομένου εργοδότη και του δικηγόρου, είναι αβάσιμος και απορριπτέος, όπως απορριπτέα είναι και η αίτηση για αναίρεση στο σύνολό της.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την 185/9-2-2007 αίτηση του Χ1 για αναίρεση της 7867/2006 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε χίλια διακόσια (1200) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 22 Φεβρουαρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 4 Μαρτίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ