395/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 395 / 2012 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 395/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Αντιπρόεδρο, Χαράλαμπο Δημάδη, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Δημήτριο Μαζαράκη και Κων/νο Τσόλα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 7 Δεκεμβρίου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: α) Ε. Ε. του Γ., κατοίκου ..., β) Π. χας Σ. Ά., το γένος Γ. Ε., κατοίκου ..., γ) Μ.-Ν. συζ. Α. Μ., το γένος Γ. Ε., κατοίκου ... και δ) Α. χας Ν. Κ., το γένος Γ. Ε., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την δικηγόρο Μαρία Διαμαντάκου.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ε. χας Α. Μ., το γένος Π. Χ., κατοίκου ..., 2. Γ. Μ. του Α., κατοίκου ωσαύτως, 3. Π. συζ. Γ. Μ., το γένος Α. Μ., κατοίκου ..., 4. Ε. χας Θ. Μ., το γένος Γ. Π., κατοίκου ..., 5. Γ. Μ. του Θ., κατοίκου ..., 6. Σ. Μ. του Θ., κατοίκου ..., 7. Κ. Μ., του Θ., κατοίκου ..., 8. Δ. Μ. του Θ., κατοίκου ..., 9. Μ. συζ. Α. Φ. , το γένος Σ. Α., 10. Κ. Α. του Σ., κατοίκου ..., 11. Α. Α. του Α., κατοίκου ..., 12. Σ. Α. του Α., κατοίκου ..., 13. Σ. Π. του Λ., κατοίκου ..., 14. Η. Θ., το γένος Κ. Χ., κατοίκου ... και 15. Ι.-Π. Δ. του Γ., κατοίκου ... . Εκπροσωπήθηκαν η 3η (Π. συζ. Γ. Μ., το γένος Α. Μ., η 9η Μ. συζ. Α. Φ., το γένος Σ. Α. από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ευθύμιο Παναγιωτόπουλο και ο 15ος (Ι. - Π. Δ.) παραστάθηκε με τον ίδιο ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο του. Οι υπόλοιποι δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Μετά την εκφώνηση των ονομάτων των διαδίκων, οι οποίοι παραστάθηκαν όπως ανωτέρω σημειώνεται, η δικηγόρος των αναιρεσειόντων ζήτησε την αναβολή της υποθέσεως, διότι όπως δήλωσε, η πληρεξούσια δικηγόρος που χειρίζεται την υπόθεση δεν μπορεί να παρευρεθεί σήμερα στο Δικαστήριο, Για το ανωτέρω ζήτημα έλαβε το λόγο και ο πληρεξούσιος των παραστάντων αντιδίκων ο οποίος δεν συναίνεσε στο αίτημα της αναβολής.

Το Δικαστήριο διασκέφθηκε και δια της Προέδρου του απέρριψε το αίτημα αναβολής και προχώρησε στη συζήτηση της υποθέσεως κατά την οποία οι αναιρεσείοντες δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1-9-2003 αγωγή των ήδη αναιρεσίβλητων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3934/2005 μη οριστική, 4306/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 4693/2007 μη οριστική, 3293/2009 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 2-11-2009 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Κωνσταντίνος Τσόλας ανέγνωσε την από 16-11-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος των παραστάντων αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.- Επειδή, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 568 παρ. 4 εδ. β, 576 παρ. 1, 2 και 3 ΚΠολΔ, καθώς και των άρθρων 94 παρ. 1, 96 παρ. 1. 104 και 110 παρ. 2 του ίδιον κώδικα προκύπτει, ότι, αν τη συζήτηση της υπόθεσης ενώπιον του Αρείου Πάγου επισπεύδουν οι αναιρεσίβλητοι και ορισμένοι από αυτούς απολείπονται κατ' αυτήν, το Δικαστήριο οφείλει να ερευνήσει, αν οι απολειπόμενοι είχαν χορηγήσει πληρεξουσιότητα στο δικηγόρο που υπογράφει, ως πληρεξούσιος και αυτών, την κλήση προς συζήτηση της υπόθεσης, ή αν αυτοί κλητεύθηκαν εκ μέρους κάποιου από τους παρόντες διαδίκους. Αν δεν αποδεικνύεται η ύπαρξη πληρεξουσιότητας του δικηγόρου που υπέγραψε ως πληρεξούσιος και των απολειπόμενων αναιρεσιβλήτων την κλήση προς συζήτηση της υπόθεσης ή κλήτευση αυτών εκ μέρους άλλων διαδίκων, κηρύσσεται απαράδεκτη η συζήτηση της υπόθεσης ως προς όλους τους διαδίκους.

Στην προκειμένη περίπτωση, υπόκειται προς κρίση η από 2-11-2009 αίτηση για αναίρεση της 3293/2009 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε από το πινάκιο στη σειρά της, δεν εμφανίσθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου οι πρώτη, δεύτερος, τέταρτη, πέμπτος, έκτος, έβδομος, όγδοος, δέκατος, ενδέκατος, δωδέκατη, δέκατος τρίτος και δέκατη τέταρτη από τους αναιρεσιβλήτους. Οι αναιρεσείοντες εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Μαρία Διαμαντάκου, η οποία όμως παραστάθηκε μόνο για να ζητήσει από το Δικαστήριο τούτο αναβολή της συζήτησης της υπόθεσης, η οποία δεν έγινε δεκτή.

Συνεπώς, και οι εν λόγω διάδικοι θεωρούνται ότι δεν εμφανίστηκαν κατά τη συζήτηση της υπόθεσης (άρθρο 280 παρ.2 ΚΠολΔ). Οι τρίτη και ένατη από τους αναιρεσιβλήτους εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Ευθύμιο Παναγιωτόπουλο, ενώ ο δέκατος πέμπτος παραστάθηκε με τον ίδιο δικηγόρο. Η ένατη, όμως, αναιρεσίβλητη δεν αποδεικνύεται ότι χορήγησε σχετική πληρεξουσιότητα στον ανωτέρω δικηγόρο για να την εκπροσωπήσει στην παρούσα δίκη και, επομένως, θεωρείται, σύμφωνα με τα προαναφερθέντα, δικονομικώς απούσα.

Όπως προκύπτει από τις προσκομιζόμενες από τους παρισταμένους αναιρεσιβλήτους 1413/20-4-2010, 1460/29-4-2010, 1461/29-4-2010 και 1462/29-4-2010, αντίστοιχα, εκθέσεις επίδοσης του αρμόδιου δικαστικού επιμελητή Αθηνών ... οι αναιρεσείοντες κλητεύθηκαν για να παραστούν κατά τη συζήτηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης για τη δικάσιμο της15-12-2010, από την οποία αναβλήθηκε για την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, με επίδοση ακριβούς αντιγράφου της αίτησης αυτής με την υπάρχουσα σ'αυτήν πράξη περί ορισμού δικασίμου και κλήσης προς συζήτηση κατά την άνω δικάσιμο, ύστερα από έγγραφη εντολή του δικηγόρου Ευθυμίου Παναγιωτόπουλου ως πληρεξουσίου όλων των αναιρεσιβλήτων, οι οποίοι επισπεύδουν τη συζήτηση της υπόθεσης.

Όπως, επίσης, προκύπτει από τα προσκομιζόμενα με αριθμό ..., ..., ... και .../19-7-2005, αντίστοιχα, πληρεξούσια της συμβολαιογράφου Αθηνών Ελένης Ζόμπολα, υπήρχε (κατά το χρόνο επίδοσης του αντιγράφου αναίρεσης στους αναιρεσείοντες) πληρεξουσιότητα του δικηγόρου που υπέγραψε ως πληρεξούσιος και των απολειπόμενων αναιρεσιβλήτων την κλήση προς συζήτηση της υπόθεσης.

Συνεπώς, η συζήτηση της υπόθεσης πρέπει να γίνει σαν να ήταν παρόντες και οι ανωτέρω απολειπόμενοι διάδικοι (άρθρο 576 παρ. 3 ΚΠολΔ).

2.- Επειδή, απαράδεκτο, η μη κήρυξη του οποίου από το δικαστήριο της ουσίας δημιουργεί τον από το άρθρο 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης, δεν καθιερώνεται όταν οι επιταγές για αναβολή της συζήτησης ή αναστολή της προόδου της δίκης περιέχονται όχι στις διατάξεις του ΚΠολΔ. που ρυθμίζουν την πορεία της διαδικασίας, αλλά σε διατάξεις νόμων που επιδιώκουν φορολογικούς σκοπούς, γιατί οι σκοποί αυτοί μπορούν να επιτευχθούν και με άλλα μέσα, ήτοι με την ενέργεια των φορολογικών οργάνων, χωρίς ν' απαιτείται και η αναίρεση της απόφασης για την επίτευξη των επιδιωκομένων φορολογικών σκοπών, οι οποίοι δεν έχουν επίδραση στην έκβαση της δίκης και συνεπώς και στην ορθή απονομή της δικαιοσύνης.

Τέτοιες δε διατάξεις είναι και εκείνες του άρθρου 106 του ν. 2961/2001, με τις οποίες επιτάσσεται η αναστολή της προόδου της δίκης μέχρις ότου προσκομισθεί πιστοποιητικό φόρου κληρονομίας σε δίκη που αφορά κληρονομιαίο ακίνητο (σχετ. ΟλΑΠ 1331/1985). Μετά από αυτά ο πρώτος λόγος αναίρεσης, ο οποίος, κατ'ορθή εκτίμησή του, αληθώς αποδίδει πλημμέλεια από τον αριθ.14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ (και όχι από τον αριθ.1 του ίδιου άρθρου), με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση, ότι το Εφετείο παρά το νόμο δεν κήρυξε απαράδεκτο λόγω του ότι οι αναφερόμενοι αναιρεσίβλητοι δεν προσκόμισαν πιστοποιητικό του αρμόδιου Οικονομικού Εφόρου περί υποβολής δήλωσης φόρου κληρονομίας για το επίδικο ακίνητο, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος.

3.- Επειδή, ο προβλεπόμενος από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.1 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης αναφέρεται σε παραβίαση κανόνων ουσιαστικού δικαίου, δηλαδή κανόνων που ρυθμίζουν τις βιοτικές σχέσεις, την κτήση δικαιωμάτων και τη γένεση υποχρεώσεων και επιβάλλουν κυρώσεις για τη μη τήρησή τους, και, συνεπώς, δεν στοιχειοθετείται όταν αφορά παραβάσεις δικονομικών κανόνων δικαίου.

Στην προκειμένη περίπτωση, οι αναιρεσείοντες, με τον δεύτερο λόγο αναίρεσης, κατ'εκτίμηση του περιεχομένου του, προσάπτουν στην προσβαλλόμενη απόφαση αιτίαση από το άνω άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ, ισχυριζόμενοι ότι το Εφετείο, με το να δεχθεί, ότι νομίμως εκπροσωπήθηκαν στη δίκη οι από τους αναιρεσιβλήτους Ε.

χήρα Α. Μ. και Ι.-Π. Δ. από το δικηγόρο τους Ευθύμιο Παναγιωτόπουλο, παρότι η δοθείσα πληρεξουσιότητα, δυνάμει των .../1987 και .../1987 πληρεξουσίων του συμβολαιογράφου Αθηνών Γερασίμου Παπαθεοδώρου και του 5406/1993 πληρεξουσίου της συμβολαιογράφου Αθηνών Ζαφειρίας Γκολφινοπούλου- Ανυφαντάκη, είχε παύσει να ισχύει λόγω παρέλευσης πενταετίας από τη χορήγησή της, παραβίασε τη διάταξη του άρθρου 97 παρ.3 ΚΠολΔ.

Ο λόγος αυτός αναίρεσης, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι η ως άνω διάταξη θεσπίζει κανόνα δικονομικού δικαίου και η παραβίασή της δεν ιδρύει τον από το άνω άρθρο 559 αριθ.1 του ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης. Η περαιτέρω αιτίαση, που διατυπώνεται με τον ίδιο λόγο αναίρεσης, ότι το Εφετείο, με το να δεχθεί ότι η ανωτέρω διάταξη του άρθρου 97 παρ. 3 ΚΠολΔ δεν έχει ισχύ στην προκειμένη περίπτωση, διότι τα ως άνω πληρεξούσια αφορούν νόμιμη εντολή των ως άνω διαδίκων προς τους εντολοδόχους τους Γ.

Μ. και Δ. σύζ. Ι.-Π. Δ. για διορισμό δικηγόρου, παραβίασε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 713 ΑΚ, δεδομένου ότι η εντολή (που δέχθηκε) δεν "υπάρχει δια των ως άνω πληρεξουσίων", είναι απαράδεκτη, διότι με αυτή πλήττεται η ανέλεγκτη κρίση του Εφετείου για την ύπαρξη της πιο πάνω εντολής (δυνάμει των προαναφερθέντων πληρεξουσίων).

4.- Επειδή, από τα άρθρα 68 και 556 ΚΠολΔ συνάγεται, ότι, για το παραδεκτό λόγου αναίρεσης, πρέπει ο αναιρεσείων να έχει έννομο συμφέρον να ανατρέψει την προσβαλλόμενη απόφαση, ένεκα σφάλματος που αναφέρεται στο λόγο. Έτσι, αν το διατακτικό της απόφασης στηρίζεται αυτοτελώς επί δύο επάλληλων αιτιολογιών και μια από αυτές δεν πλήττεται ή πλήττεται ανεπιτυχώς, οι λόγοι αναίρεσης με τους οποίους προσβάλλεται η άλλη αιτιολογία είναι απορριπτέοι ως αλυσιτελείς, διότι οι προβαλλόμενες πλημμέλειες δεν επιδρούν στο διατακτικό της αναιρεσιβαλλομένης (ΟλΑΠ 25, 26, 27/1994).

Στην υπόθεση που κρίνεται, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, με αυτή κρίθηκε ουσιαστικώς βάσιμη η ένδικη διεκδικητική ακινήτου αγωγή των αναιρεσιβλήτων και ως προς τις δύο βάσεις της, ήτοι τον παράγωγο τρόπο κτήσης της συγκυριότητας του επιδίκου από τους αναιρεσιβλήτους και τους άμεσους δικαιοπαρόχους τους καθώς και τον πρωτότυπο τρόπο κτήσης της συγκυριότητας τούτου από αυτούς με έκτακτη χρησικτησία, διότι νεμήθηκαν το επίδικο ακίνητο για τουλάχιστον είκοσι έτη αυτοί και οι αναφερόμενοι δικαιοπάροχοί τους, το δε διατακτικό της απόφασης αυτής, με την οποία οι αναιρεσίβλητοι αναγνωρίστηκαν συγκύριοι, κατά τα αναφερόμενα ποσοστά εξ αδιαιρέτου ο καθένας, του επίδικου ακινήτου, εμβαδού 429,54 τ.μ., όπως τούτο ειδικότερα προσδιορίζεται στην εν λόγω απόφαση, στηρίζεται αυτοτελώς και στις δύο αυτές επάλληλες αιτιολογίες.

Οι αναιρεσείοντες με τον τρίτο λόγο αναίρεσης, από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, ψέγουν το Εφετείο, διότι παρά το νόμο δεν απέρριψε, κατά παραδοχή σχετικής ένστασής τους, την ένδικη αγωγή ως αόριστη, δεδομένου ότι δεν γινόταν σ' αυτή αναφορά της μεταγραφής των επικαλουμένων συμβολαίων αγοράς και των αποδοχών κληρονομίας.

Επίσης, με τον τέταρτο λόγο αναίρεσης, από τον αριθ.19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, αποδίδουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την αιτίαση της έλλειψης νόμιμης βάσης ως προς το ουσιώδες ζήτημα περί του εάν το επίδικο ακίνητο περιλαμβάνεται στον αρχικό τίτλο των αναιρεσιβλήτων και συγκεκριμένα στο .../1911 συμβόλαιο του τότε συμβολαιογράφου Αθηνών Δημητρίου Αντωνοπούλου.

Με τους λόγους αυτούς όμως πλήττεται η πρώτη αιτιολογία της απόφασης, με την οποία κρίθηκε το ουσιαστικώς βάσιμο της πρώτης βάσης της αγωγής, που στηρίζεται σε παράγωγο τρόπο κτήσης της κυριότητας του επιδίκου από τους αναιρεσιβλήτους, ενώ οι αιτιολογίες της απόφασης, με τις οποίες κρίθηκε το ουσιαστικώς βάσιμο της δεύτερης βάσης της αγωγής, που στηρίζεται σε πρωτότυπο τρόπο κτήσης της κυριότητας του επιδίκου από τους αναιρεσιβλήτους (έκτακτη χρησικτησία), οι οποίες και στηρίζουν αυτοτελώς το διατακτικό της πληττόμενης απόφασης, δεν πλήττονται, επιτυχώς, με λόγους αναίρεσης.

Επομένως, οι ως άνω λόγοι αναίρεσης είναι αβάσιμοι ως αλυσιτελείς.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 2-11-2009 αίτηση των Ε. Έ. κλπ για αναίρεση της 3293/2009 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των παρισταμένων τρίτης και δέκατου πέμπτου από τους αναιρεσιβλήτους, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα την 1η Φεβρουαρίου 2012. Και

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στην Αθήνα στις 7 Μαρτίου 2012.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ