Supreme Court annuls lower court ruling against a non-state entity due to lack of passive standing.

Απόφαση 392 / 2019 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 392/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Σοφία Ντάντου, Μαρία Τζανακάκη, Αντώνιο Τσαλαπόρτα και Ελένη Φραγκάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 16 Νοεμβρίου 2018, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ΝΠΙΔ με την επωνυμία "...", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παναγιώτη Πετρόπουλο, που δήλωσε στο ακροατήριο ότι: α) το αναιρεσείον παραιτείται από το δικόγραφο της από 2-2-2013 αιτήσεώς του για αναίρεση της 5184/2012 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, ως προς τους 10η και 11ο των αναιρεσιβλήτων, "... ΑΕ" και Π. Τ. του Κ., αντίστοιχα και β) η 8η των αναιρεσιβλήτων Ζ. Α. του Γ., χα Δ. Ζ. - Α., απεβίωσε στις 16-2-2013 και κατέλειπε ως μοναδικούς εξ αδιαθέτου κληρονόμους της και σε ποσοστό 1/2 τον καθένα, τα δύο τέκνα της Α. Ν. του Π. και Ε. Ν. του Π., ..., όπως προκύπτει και από τα σχετικά έγγραφα, που προσκομίζει με τις κατατεθείσες από 16-11-2018 προτάσεις του.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Κ. χας Α. Θ., το γένος Δ. Ζ. - Α., κατοίκου ..., ατομικά και ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου του αποβιώσαντος στις 10-10-2010 συζύγου της Α. Θ., αφενός και του αποβιώσαντος στις 11-9-2010 πατέρα της Δ. Ζ. - Α., αφετέρου, 2) Β. Θ. του Α., κατοίκου ..., ατομικά και ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου του αποβιώσαντος στις 10-10-2010 πατέρα του Α. Θ. του Β., 3) Α. Θ. του Β., κατοίκου ..., ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου του αποβιώσαντος στις 12-3-2010 πατέρα του Β. Θ., 4) Ι. Θ. του Β., κατοίκου ..., ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου του αποβιώσαντος στις 12-3-2010 πατέρα του Β. Θ., 5) Α. Θ. του Β., κατοίκου ..., ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου του αποβιώσαντος στις 12-3-2010 πατέρα του Β. Θ., 6) Μ. Θ. του Β., κατοίκου ..., ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου του αποβιώσαντος στις 12-3-2010 πατέρα του Β. Θ., 7) Β. Ζ. - Α. του Δ., κατοίκου ..., ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου του αποβιώσαντος στις 11-9-2010 πατέρα της Δ. Ζ. - Α., 8) Ζ. Α. χας Δ. Ζ. - Α., ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου του αποβιώσαντος στις 11-9-2010 συζύγου της Δ. Ζ. - Α., 9) Φ. Δ. του Π., κατοίκου ..., 10) ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "... ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα και 11) Π. Τ. του Κ., κατοίκου ..., εκ των οποίων οι 1η έως και 7ος εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Νεκτάριο Μακρυστάθη, που δήλωσε στο ακροατήριο τη βίαιη διακοπή της δίκης ως προς την 8η των αναιρεσιβλήτων Ζ. Α. χα Δ. Ζ. - Α..

Η 10η των αναιρεσιβλήτων "... ΑΕ" εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Ντανάκα, που δήλωσε στο ακροατήριο ότι παρίσταται για την "... ΑΕ", η οποία τυγχάνει καθολική διάδοχος, μετά από συγχώνευση διά απορροφήσεως, της αρχικώς αναιρεσίβλητης "... ΑΕ", ζήτησε δε να καταβληθούν τα δικαστικά έξοδα της παρούσας δίκης από το αναιρεσείον "...", που παραιτήθηκε από το δικόγραφο της από 2-2-2013 αιτήσεώς του για αναίρεση της 5184/2012 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, ως προς αυτήν.

Οι 9ος και 11ος των αναιρεσιβλήτων, Φ. Δ. του Π. και Π. Τ. του Κ., αντίστοιχα, δεν παραστάθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-9-2007 αγωγή των ήδη 2ου έως και 7ου των αναιρεσιβλήτων και των ήδη αποβιωσάντων Α. Θ. του Βασιλείου, Β. Θ. και Δ. Ζ. - Α., που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκε με την από 31-1-2008 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, καθώς και με τις από 7-2-2008, 29-5-2008 και 10-10-2008 παρεμπίπτουσες αγωγές της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "... ΑΕ". Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2856/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 5184/2012 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 2-2-2013 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Μαρία Τζανακάκη διάβασε την από 15-11-2017 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την κήρυξη απαράδεκτης της αίτησης αναίρεσης ως προς την 10η και τον 11ο των αναιρεσιβλήτων λόγω έλλειψης παθητικής νομιμοποίησης αυτών, καθώς επίσης την παραδοχή του μοναδικού λόγου της αίτησης αναίρεσης εκ του άρθρου 559 αρ. 1 ως προς τους λοιπούς αναιρεσιβλήτους. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης, ο πληρεξούσιος των παραστάντων αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Όπως προκύπτει από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 299, 294, 295 παρ. 1 και 297 του ΚΠολΔ, οι οποίες, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 573 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα, εφαρμόζονται και στη διαδικασία της δίκης για την αναίρεση, ο αναιρεσείων, με προφορική δήλωσή του, που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή με δικόγραφο, που επιδίδεται στον αναιρεσίβλητο, είτε από τον ίδιο τον αναιρεσείοντα, είτε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του, (που αρκεί να έχει γενική πληρεξουσιότητα κατά τα άρθρα 94 παρ. 1, 96 παρ. 1, 98 ΚΠολΔ), μπορεί να παραιτηθεί από το δικόγραφο της αναίρεσης, χωρίς τη συναίνεση του αναιρεσιβλήτου, πριν αυτός προχωρήσει στην προφορική συζήτηση της ουσίας της υπόθεσης. Η ως άνω νομότυπη παραίτηση έχει ως αποτέλεσμα να θεωρείται, ότι η αναίρεση δεν ασκήθηκε και έτσι να καταργείται η αναιρετική δίκη, που ανοίχθηκε με την άσκηση της αναίρεσης. Στην περίπτωση αυτή η εκκαθάριση των δικαστικών εξόδων, που βαρύνουν τον παραιτούμενο διάδικο, γίνεται, (μετά την κατάργηση της διαδικασίας των άρθρων 679 επ. ΚΠολΔ από τον Ν.4335/2015), με την απόφαση του Δικαστηρίου, που εκδίδεται, εφόσον υποβλήθηκε σχετικό αίτημα από τον αναιρεσίβλητο (άρθρα 188 παρ. 1, 189, 191 παρ. 2, 192 ΚΠολΔ). Το αίτημα αυτό δεν είναι απαραίτητο να συνοδεύεται από κατάλογο των εξόδων (ΑΠ 552/2018, ΑΠ 1122/2017, ΑΠ 882/2017).

Στην προκειμένη περίπτωση, από τα πρακτικά συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου προκύπτει, ότι το αναιρεσείον ΝΠΙΔ με την επωνυμία ... και χάριν συντομίας ... με προφορική δήλωση του δικηγόρου του, που έχει και ειδική πληρεξουσιότητα (με βάση το υπ' αρ. 50/7-10-2016 ειδικό πληρεξούσιο της συμ/φου, Π. Μ.), η οποία καταχωρήθηκε στα πρακτικά (άρθρο 256 παρ. 1 ΚΠολΔ) και έγινε πριν να χωρήσει η προφορική συζήτηση της υπόθεσης, παραιτήθηκε από το δικόγραφο της κρινόμενης από 2-2-2013 (αρ.

κατ. 76/2013) αίτησης για την αναίρεση της υπ' αριθμ. 5184/2012 οριστικής απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών (ειδική διαδικασία άρθρου 681Α ΚΠολΔ), α) ως προς την 10η αναιρεσίβλητη ασφαλιστική εταιρεία, όπως αυτή νόμιμα εκπροσωπείται από την καθολική της διάδοχο, ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία ... AAE, καθώς επίσης, β) ως προς τον 11ο αναιρεσίβλητο, Π.

Τ.. Κατόπιν τούτου η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης θεωρείται ότι δεν ασκήθηκε ως προς τους ανωτέρω 10η και 11ο των αναιρεσιβλήτων και πρέπει, ανεξάρτητα από το εάν υπάρχει ή όχι συναίνεση του 11ου αναιρεσίβλητου, ο οποίος ερημοδικεί σήμερα, να κηρυχθεί καταργημένη η δίκη ως προς τους ανωτέρω αναιρεσιβλήτους (10η και 11ο τούτων).

Επίσης, κατ' εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 188 παρ. 1 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ, πρέπει να καταδικαστεί το αναιρεσείον … στα δικαστικά έξοδα της 10ης αναιρεσίβλητης, ασφαλιστικής εταιρείας, που παραστάθηκε και έχει καταθέσει προτάσεις, κατά το νόμιμο αίτημα αυτής, το οποίο υποβλήθηκε στο ακροατήριο και καταχωρήθηκε επίσης στα πρακτικά, από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της, Δημήτριο Ντανάκα (βλ.

το υπ' αρ. ..99/15-3-2018 ειδικό πληρεξούσιο του συμβ/φου , Θ. Χ., που προσκομίζει και επικαλείται νόμιμα η 10η αναιρεσίβλητη ασφαλιστική εταιρεία), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό. Από τις διατάξεις των άρθρων 286 επ. περ. α', 287, 291 Κ.Πολ.Δ., που εφαρμόζονται κατά το άρθρο 573 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα και στην αναιρετική δίκη, προκύπτει ότι η δίκη διακόπτεται, αν μετά την άσκηση της αίτησης αναίρεσης και μέχρι να τελειώσει η προφορική συζήτηση, μετά την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση του Αρείου Πάγου, αποβιώσει κάποιος διάδικος.

Η διακοπή επέρχεται από τη γνωστοποίηση προς τον αντίδικο του λόγου διακοπής με επίδοση δικογράφου ή με προφορική δήλωση στο ακροατήριο ή εκτός του ακροατηρίου κατά την επιχείρηση της διαδικαστικής πράξης. Η δίκη που διακόπηκε μπορεί να επαναληφθεί εκουσίως ρητώς με δήλωση των κληρονόμων του θανόντος στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση της υπόθεσης προς συζήτηση, ακόμα και ταυτόχρονα με τη δήλωση διακοπής, εφόσον παρίσταται ο αντίδικος, είτε με την επίδοση ιδιαιτέρου δικογράφου ή και με εξώδικη δήλωση, αλλά και σιωπηρώς με την κοινοποίηση κλήσης για συζήτηση της υπόθεσης (ΑΠ 1046/2017, ΑΠ 1045/2017, ΑΠ 711/2015, ΑΠ 1726/2013).

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα ίδια ως άνω πρακτικά συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου και τα λοιπά διαδικαστικά έγγραφα της υπόθεσης, η 8η αναιρεσίβλητη, Ζ. Α., απεβίωσε στις 16-2-1013, δηλαδή μετά την άσκηση της αίτησης αναίρεσης, που κατατέθηκε στις 5-2-2013 και ότι αυτή κληρονομήθηκε από τους εξ αδιαθέτου κληρονόμους της, γνήσια τέκνα αυτής, Ανάργυρο και Ε.

Ν. του Π.. Εξάλλου, ο πληρεξούσιος δικηγόρος των 1ης έως 7ου των αναιρεσιβλήτων, που παραστάθηκαν στο ακροατήριο, Νεκτάριος Μακρυστάθης, με δήλωση, που έγινε στο ακροατήριο και καταχωρήθηκε στα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά γνωστοποίησε στο αναιρεσείον ..., το γεγονός του θανάτου της ανωτέρω αρχικής 8ης αναιρεσίβλητης.

Ταυτόχρονα και το αναιρεσείον ... διά του πληρεξουσίου δικηγόρου του, Παναγιώτη Πετρόπουλου, δήλωσε το θάνατο και την ανωτέρω κληρονομική διαδοχή, επιβεβαιώνοντας τη βίαιη διακοπή της δίκης, λόγω του θανάτου της αρχικής 8ης αναιρεσίβλητης, μετά την άσκηση της αναίρεσης. Περαιτέρω, ο θάνατος και η συγγενική σχέση, που στηρίζει την ανωτέρω κληρονομική διαδοχή αποδεικνύονται από την προσκομιζόμενη από το αναιρεσείον … ληξιαρχική πράξη θανάτου με αριθμό 07/1/2013 του ληξιάρχου …, από το με αριθμό …112/19-2-2013 πιστοποιητικό πλησιεστέρων συγγενών του Δήμου Ερμιονίδος και από τα με αριθμό …86/2013, …6/2013 και …37/2013 πιστοποιητικά του Πρωτοδικείου Ναυπλίου περί μη δημοσίευσης διαθήκης, περί μη αμφισβήτησης κληρονομικού δικαιώματος και περί μη αποποίησης κληρονομίας, αντίστοιχα.

Κατά το άρθρο 94 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ., στα πολιτικά δικαστήρια οι διάδικοι έχουν υποχρέωση να παρίστανται με πληρεξούσιο δικηγόρο. Κατά το άρθρο 96 παρ. 3 του ίδιου Κώδικα, η πληρεξουσιότητα κατά την διαδικασία ενώπιον του Αρείου Πάγου δίνεται, είτε με συμβολαιογραφική πράξη, είτε με προφορική δήλωση, που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή στην έκθεση.

Η πληρεξουσιότητα μπορεί να αφορά ορισμένες ή όλες τις δίκες εκείνου που την παρέχει και στο πληρεξούσιο πρέπει να αναγράφονται τα ονόματα των πληρεξουσίων. Κατά το άρθρο 104 Κ.Πολ.Δ., για τις προπαρασκευαστικές πράξεις και τις κλήσεις έως τη συζήτηση στο ακροατήριο θεωρείται ότι υπάρχει πληρεξουσιότητα, ενώ για τη συζήτηση στο ακροατήριο απαιτείται ρητή πληρεξουσιότητα και αν αυτή δεν υπάρχει κηρύσσονται άκυρες όλες οι πράξεις, ακόμη και εκείνες που είχαν γίνει προηγουμένως.

Το δικαστήριο εξετάζει αυτεπαγγέλτως, σε κάθε στάση της δίκης, την έλλειψη πληρεξουσιότητας καθώς και την υπέρβασή της. Περαιτέρω στο άρθρο 576 παρ. 2 του ίδιου Κώδικα ορίζεται ότι, αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί αλλά δεν λάβει μέρος στη συζήτηση με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως, αν αυτός κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα και σε καταφατική περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση της υπόθεσης παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί, ενώ στην παρ. 3 του ίδιου άρθρου ορίζεται ότι, αν μετέχουν περισσότεροι στη δίκη για την αναίρεση και δεν κλητεύθηκε κάποιος από αυτούς, η συζήτηση κηρύσσεται απαράδεκτη για όλους.

Με το άρθρο 62 του ν. 4139/12-3-2013 προστέθηκε δεύτερο εδάφιο στην παρ. 3, το οποίο ορίζει ότι σε περίπτωση απλής ομοδικίας, αν κάποιος δεν εκπροσωπηθεί από πληρεξούσιο δικηγόρο, η υπόθεση χωρίζεται και η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης χωρεί νομίμως, ως προς όσους εκπροσωπούνται από πληρεξούσιο δικηγόρο ή έχουν κλητευθεί νομίμως και κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς τους λοιπούς (ΑΠ 1045/2017, ΑΠ 586/2014, ΑΠ 240/2014).

Στην προκειμένη περίπτωση κατά τη συζήτηση της υπόθεσης στη σειρά της από το πινάκιο το αναιρεσείον ... που επισπεύδει τη συζήτηση της υπόθεσης (βλ. τις υπ' αρ. ….80Δ και …81Δ/23-3-2017 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Ναυπλίου, Σ. Π.), η οποία είχε προσδιοριστεί, με την κατ' άρθρ. 568 παρ. 2 έως 4 ΚΠολΔ Πράξη της Προέδρου του Δ' Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, για να συζητηθεί στην αρχική δικάσιμο της 17-11-2017, με αριθμό πινακίου 5, κατά την οποία η υπόθεση αναβλήθηκε από το πινάκιο για τη σημερινή δικάσιμο και αναφορικά με τους προαναφερθέντες εξ αδιαθέτου κληρονόμους της αρχικής 8ης αναιρεσίβλητης, Ζ. Α., κοινοποίησε ακριβές αντίγραφο της ένδικης αίτησης αναίρεσης στους ανωτέρω καθολικούς εξ αδιαθέτου κληρονόμους αυτής, Ανάργυρο και Ε. Ν. του Π., για τους οποίους σήμερα ο πληρεξούσιος δικηγόρος, Νεκτάριος Μακρυστάθης, εμφανίστηκε και γνωστοποίησε το γεγονός της βίαιης διακοπής της δίκης, χωρίς όμως να αποδεικνύει την ρητή προς αυτόν πληρεξουσιότητα των ανωτέρω αναιρεσιβλήτων, καθολικών εξ αδιαθέτου κληρονόμων της αρχικής 8ης αναιρεσίβλητης, Ζ. Α..

Συνεπώς, σύμφωνα με την προηγούμενη νομική σκέψη πρέπει να κηρυχθεί η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης απαράδεκτη ως προς αυτούς, λόγω της έλλειψης ρητής πληρεξουσιότητας του ως άνω δικηγόρου, που για λογαριασμό τους γνωστοποίησε τη βίαιη διακοπή της δίκης λόγω του θανάτου της καθολικής δικαιοπαρόχου τους, μητέρας τους και, σε κάθε περίπτωση, διότι δεν προκύπτει η νόμιμη επανάληψη της δίκης, που διακόπηκε, από τους ανωτέρω κληρονόμους της αρχικής 8ης αναιρεσίβλητης, οι οποίοι σήμερα δεν παραστάθηκαν, για να δηλώσουν νόμιμα την εκουσία επανάληψη της δίκης, ούτε άλλωστε προκύπτει η εκ μέρους αυτών κοινοποίηση ιδιαίτερου δικογράφου ή εξώδικης δήλωσης προς το αναιρεσείον για τη συζήτηση της υπόθεσης (ΑΠ 631/2018, ΑΠ 711/2015).

Εξάλλου, λόγω της δικονομικής σχέσης της απλής ομοδικίας, που τους συνδέει με τους λοιπούς αναιρεσιβλήτους, συνεπεία της αδικοπραξίας του αυτοκινητικού δυστυχήματος, πρέπει να χωριστεί η υπόθεση ως προς τους ανωτέρω εξ αδιαθέτου κληρονόμους της αρχικής 8ης αναιρεσίβλητης και να συζητηθεί η αίτηση αναίρεσης ως προς τους λοιπούς αναιρεσιβλήτους, που παρίστανται και εκπροσωπούνται νόμιμα από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους, Νεκτάριο Μακρυστάθη (ΑΠ 195/2014), σύμφωνα με το εδάφιο β' της παρ. 3 του άρθρου 576 ΚΠολΔ, που προστέθηκε με το άρθρο 62 του Ν. 4139/2013 (ο οποίος ισχύει από 20-3-2013 - ΦΕΚ 74Α') και κατά το άρθρο 98 του ίδιου νόμου καταλαμβάνει και τις εκκρεμείς δίκες, όπως η παρούσα, λόγω του χρόνου της άσκησης της αίτησης αναίρεσης με την κατάθεσή της στις 5-2-2013.

Διάταξη περί δικαστικών εξόδων σε βάρος των ανωτέρω αναιρεσιβλήτων ως προς τους οποίους κηρύσσεται απαράδεκτη η συζήτηση της αναίρεσης και υπέρ του αναιρεσείοντος ... δεν ορίζεται, διότι η απόφαση ως προς αυτούς δεν είναι οριστική (ΑΠ Ολ. 4/2013). Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 226 παρ. 4 εδ. β` και γ` ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη, κατ` άρθρο 575 εδ.

β` του ίδιου Κώδικα, αν η συζήτηση αναβληθεί ο γραμματέας είναι υποχρεωμένος αμέσως μετά το τέλος της συνεδρίασης να μεταφέρει την υπόθεση στη σειρά των υποθέσεων, που πρέπει να συζητηθούν κατά τη δικάσιμο που ορίσθηκε. Κλήση του διαδίκου για εμφάνιση στη δικάσιμο αυτή δεν χρειάζεται και η αναγραφή της υποθέσεως στο πινάκιο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων.

Κατά την έννοια της τελευταίας αυτής διάταξης η αναβολή της υποθέσεως και η εγγραφή αυτής στο πινάκιο του δικαστηρίου για την μετ` αναβολή δικάσιμο, ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων για τη δικάσιμο αυτή και, επομένως, δεν χρειάζεται νέα κλήτευση του διαδίκου, όταν ο απολειπόμενος κατά τη μετ` αναβολή δικάσιμο διάδικος είχε νομίμως κλητευθεί να παραστεί κατά τη δικάσιμο, κατά την οποία αναβλήθηκε η υπόθεση ή είχε παραστεί νομίμως κατά τη δικάσιμο αυτή (ΑΠ 623/2017, ΑΠ 242/2015, ΑΠ 546/2015, ΑΠ 1726/2013).

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως έχει εκτεθεί προηγουμένως, η συζήτηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης είχε προσδιοριστεί αρχικά για τη δικάσιμο της 17-11-2017, με αριθμό πινακίου 5. Επίσης, όπως προκύπτει από την υπ' αρ. …04Β/31-1-2017 έκθεση επίδοσης του αρμόδιου δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών, Σ. Μ., με επιμέλεια του αναιρεσείοντος ...

ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της αίτησης αναίρεσης κοινοποιήθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στον 9ο αναιρεσίβλητο, Φ. Δ., (κατ' άρθρο 128 παρ. 1 ΚΠολΔ, στη σύνοικο μητέρα αυτού) με κλήση για να παραστεί στην αρχική ως άνω δικάσιμο, κατά την οποία η υπόθεση αναβλήθηκε από το πινάκιο για τη σημερινή δικάσιμο με αριθμό πινακίου 1.

Ωστόσο, όπως προκύπτει από τα ίδια ως άνω πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου, ο 9ος αναιρεσίβλητος δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση της υπόθεσης στη σειρά της από το πινάκιο, ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, ούτε επίσης, κατέθεσε δήλωση μη παράστασης κατά το άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, αλλά παραστάθηκαν νομίμως και προσηκόντως μόνο το αναιρεσείον … και οι 1η έως 7ος των αναιρεσιβλήτων.

Επομένως, εφόσον ο 9ος αναιρεσίβλητος δεν εμφανίστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, αν και κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, πρέπει σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 576 παρ. 2 σε συνδ. 226 παρ. 4 ΚΠολΔ, να προχωρήσει η συζήτηση της υπόθεσης ως προς τους λοιπούς διαδίκους, που παρίστανται και εκπροσωπούνται νόμιμα από πληρεξούσιο δικηγόρο και παρά την απουσία αυτού.

Η κρινόμενη από 2-2-2013 (αρ. κατ. 76/2013) αίτηση για την αναίρεση της υπ' αριθμ. 5184/2012 οριστικής απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, που εκδόθηκε με την ειδική διαδικασία των διαφορών για ζημίες από αυτοκίνητο, καθώς και από τη σύμβαση ασφάλισης αυτού (άρθρο 681Α ΚΠολΔ) έχει ασκηθεί νόμιμα και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο του μοναδικού λόγου αυτής (άρθρο 577 παρ. 1 και 3 ΚΠολΔ), ως προς τους 1η έως 7ο και 9ο των αναιρεσιβλήτων.

Περαιτέρω από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης και των λοιπών διαδικαστικών εγγράφων της δίκης προκύπτει, ότι στις 11-7-2006 και ώρα 19:00 σε τροχαίο δυστύχημα, που συνέβη στη νήσο …., μεταξύ του με αρ. κυκλοφορίας ...50 ΙΧΕ αυτοκινήτου, που οδηγούσε ο Π. Τ. και κάλυπτε ασφαλιστικά η ... ΑΕ, 11ος και 10η αναιρεσίβλητοι, αντίστοιχα, ως προς τους οποίους η δίκη έχει πλέον καταργηθεί, όπως προαναφέρθηκε, και της με αρ.

κυκλοφορίας ...08 δίκυκλης μοτοσυκλέτας, τύπου YAMAHA 124cc, που οδηγούσε ο Φ. Δ. (ήδη 9ος αναιρεσίβλητος), στην οποία συνεπέβαινε ο Δ. Θ., τραυματίστηκε θανάσιμα ο ανωτέρω συνεπιβάτης της μοτοσυκλέτας, στενός συγγενής των ήδη 1ης έως και του 7ου των αναιρεσιβλήτων - κυρίως εναγόντων, κατά των οποίων απευθύνεται παραδεκτά η αίτηση αναίρεσης ατομικά, αλλά και ως εξ αδιαθέτου κληρονόμων των αρχικώς κυρίως εναγόντων, που απεβίωσαν πριν από την άσκηση της αίτησης αναίρεσης και συνεπώς, η αναιρετική δίκη συνεχίζεται παραδεκτά στο όνομά τους ως εξ αδιαθέτου κληρονόμων των αρχικών διαδίκων (ΑΠ 847/2010).

Επισημαίνεται ότι το θύμα ήταν επίσης στενός συγγενής-εγγονός από μητρική γραμμή της αρχικής 8ης αναιρεσίβλητης, ως προς την οποία επήλθε βίαιη διακοπή της δίκης λόγω θανάτου αυτής και η συζήτηση κηρύχθηκε απαράδεκτη ως προς τους εξ αδιαθέτου κληρονόμους της, σύμφωνα με όσα έχουν εκτεθεί αναλυτικά προηγουμένως.

Πιο συγκεκριμένα, αναφορικά με τη συγγενική σχέση του θύματος με τους ανωτέρω 1η έως 7ο των αναιρεσιβλήτων, ο 1ος κυρίως ενάγων, Α. Θ., πατέρας του θύματος, απεβίωσε στις 10-10-2010 και η δίκη συνεχίζεται στο όνομά του από τους εξ αδιαθέτου κληρονόμους του, δηλαδή την 1η αναιρεσίβλητη, χήρα αυτού, νόμιμη όσο ζούσε σύζυγό του και τον γιό τους, ήδη 2ο αναιρεσίβλητο.

Επίσης, ο 4ος κυρίως ενάγων, Β. Θ., παππούς του θύματος από πατρική γραμμή, απεβίωσε στις 12-3-2010 και η δίκη συνεχίζεται στο όνομά του από τους εξ αδιαθέτου κληρονόμους του, 3ο έως και τον 6ο αναιρεσίβλητο. Επίσης, ο 5ος κυρίως ενάγων, Δ. Ζ. - Α., παππούς του θύματος από μητρική γραμμή απεβίωσε στις 11-9-2010 και η δίκη συνεχίζεται στο όνομά του από τον 7ο αναιρεσίβλητο γιο του.

Περαιτέρω και όσον αφορά την διαδικαστική πορεία της υπόθεσης, λόγω της πολυπλοκότητας αυτής, από την επιτρεπτή, κατ' άρθρ. 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης και των λοιπών διαδικαστικών εγγράφων της δίκης, προκύπτει ότι η οικογένεια του θύματος άσκησε την από 20-9-2007 (αρ. κατ. ..326/2007) κύρια αγωγή, την οποία απηύθυνε κατά του οδηγού, Π.

Τ. και της προαναφερόμενης ασφαλιστικής εταιρείας του εμπλακέντος στο τροχαίο δυστύχημα ΙΧΕ αυτοκινήτου, και κατά του οδηγού της μοτοσυκλέτας, Δ. Φ., καθώς επίσης κατά του ... λόγω της επικουρικής ευθύνης αυτού, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 19 παρ. 1 περ. β' του Ν. 489/1976, διότι, όπως οι κυρίως ενάγοντες - συγγενείς ανέφεραν στην κύρια αγωγή τους, η μοτοσυκλέτα κατά το χρόνο της σύγκρουσης ήταν ανασφάλιστη.

Επίσης, το αναιρεσείον ... ως 3ο κυρίως εναγόμενο άσκησε την από 31-1-2008 (αρ. κατ. 1145/2008) επικουρική αναγωγή κατά του οδηγού της μοτοσυκλέτας, Δ. Φ. (ήδη 9ου αναιρεσιβλήτου) και ζητούσε κατ' άρθρ. 19 παρ. 4 του Ν. 489/1976, σε περίπτωση που γινόταν δεκτή η κύρια αγωγή της οικογένειας εναντίον του, να υποχρεωθεί ο παρεπιμπτόντως εναγόμενος - οδηγός της μοτοσυκλέτας να του καταβάλει, όποιο ποσό υποχρεωνόταν να καταβάλει το … στην οικογένεια του θύματος.

Παράλληλα, η ασφαλιστική εταιρεία του ΙΧΕ αυτοκινήτου άσκησε τρεις παρεπίμπτουσες αγωγές - αναγωγές, που δεν αφορούν την παρούσα αναιρετική δίκη. Η κύρια αγωγή της οικογένειας και η επικουρική αναγωγή του αναιρεσείοντος ... μαζί με τις ανωτέρω τρεις αναγωγές της ασφαλιστικής εταιρείας του ΙΧΕ αυτοκινήτου, συνεκδικάστηκαν από το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, ενώπιον του οποίου το ...

ως 3ο κυρίως εναγόμενο πρόβαλε την ένσταση έλλειψης παθητικής νομιμοποίησης αυτού, η οποία προτάθηκε προφορικά στο ακροατήριο και καταχωρήθηκε παραδεκτά στα πρακτικά, καθώς επίσης προτάθηκε και με τις έγγραφες προτάσεις του ….. Πιο συγκεκριμένα, με την ένσταση αυτή το … αρνήθηκε, ότι η μοτοσυκλέτα ήταν ανασφάλιστη και ότι συνεπώς είχε ενεργοποιηθεί εξαιτίας τούτου η επικουρική ευθύνη του, κατ' άρθρ. 19 παρ. 1 περ.

β' Ν. 489/1976, διότι, όπως το … ισχυρίστηκε, η μοτοσυκλέτα αγοράστηκε από τον οδηγό της, Δ. Φ., στις 25-5-2006, (δηλαδή πριν την σύγκρουση, που συνέβη στις 11-7-2006), ότι ο προηγούμενος κύριος αυτής ήταν ο Α. Κ., ο οποίος με ισχυρή Σύμβαση ασφάλισης την είχε ασφαλίσει για το χρονικό διάστημα από 14-11-2005 έως 14-11-2006 στην ... AAEZ και ότι, παρά τη μεταβολή της κυριότητας με τη μεταβίβαση της μοτοσυκλέτας στον νέο κτήτορα, Φ.

Δ., επειδή δεν είχε τηρηθεί ο νόμιμος τύπος της γνωστοποίησης της αυτοδίκαιης λύσης της Σύμβασης στον αντισυμβαλλόμενο προηγούμενο ιδιοκτήτη, Α. Κ. και την πάροδο 16 ημερών από την γνωστοποίηση αυτή, σύμφωνα με το άρθρο 11 παρ. 2 του Ν. 489/1976, σε συνδυασμό με το άρθρο 6 της Κ4/585/1978 Υπουργικής απόφασης, που ίσχυε τότε, εξακολουθούσε η μοτοσυκλέτα να είναι ασφαλισμένη έναντι των τρίτων ζημιούμενων, δηλαδή έναντι της οικογένειας του θύματος, στην ασφαλιστική εταιρεία ...

AAEZ. Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο με την υπ' αριθμ. 2856/2009 οριστική του απόφαση έκρινε, ότι το δυστύχημα προκλήθηκε από αποκλειστική υπαιτιότητα του οδηγού της μοτοσυκλέτας, Δ. Φ., ότι η μοτοσυκλέτα δεν ήταν ανασφάλιστη κατά το δυστύχημα, κατά ουσιαστική παραδοχή της ένστασης έλλειψης παθητικής νομιμοποίησης του ...

αλλά ότι εξακολούθησε να την καλύπτει ασφαλιστικά έναντι της οικογένειας - κυρίως εναγόντων η ως άνω ασφαλιστική εταιρεία ... AAEZ. Κατόπιν τούτου το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο δέχτηκε την κύρια αγωγή, κατά το μέρος που απευθυνόταν μόνον κατά του οδηγού της μοτοσυκλέτας, Δ. Φ., τον οποίο υποχρέωσε να καταβάλει στους κυρίως ενάγοντες ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης τα αναφερόμενα στο διατακτικό της ποσά.

Αντιθέτως, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο απέρριψε την κύρια αγωγή κατά του ... κατά του οδηγού του ΙΧΕ αυτοκινήτου και κατά της ασφαλιστικής αυτού εταιρείας, καθώς επίσης και τις λοιπές τέσσερις συνεκδικαζόμενες αναγωγές, λόγω της επικουρικότητας αυτών. Ακολούθως, οι κυρίως ενάγοντες - οικογένεια άσκησαν την από 1-10-2009 (αρ.

κατ. 9578/2009) έφεσή τους κατά της εκκαλουμένης απόφασης του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου. Το εφεσίβλητο … άσκησε επίσης την από 25-1-2011 (αρ. κατ. 521/2011) επικουρική έφεσή του, οι οποίες ερευνώνται στα πλαίσια της αναιρετικής δίκης. Επίσης, ο οδηγός της μοτοσυκλέτας και η ασφαλιστική εταιρεία του ΙΧΕ αυτοκινήτου άσκησαν εφέσεις, που δεν αφορούν την παρούσα αναιρετική δίκη.

Όλες οι εφέσεις (4) συνεκδικάστηκαν ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών και εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, η οποία επίσης δέχθηκε, ότι αποκλειστικά υπαίτιος της σύγκρουσης ήταν ο οδηγός της μοτοσυκλέτας. Το κεφάλαιο αυτό δεν πλήττεται σήμερα αναιρετικά. Αναφορικά με την ευθύνη του … το Εφετείο δέχθηκε ότι η μοτοσυκλέτα κατά το χρόνο του δυστυχήματος ήταν ανασφάλιστη και ότι συνεπώς ενεργοποιήθηκε η επικουρική ευθύνη του ….

Κατόπιν τούτου δέχθηκε την έφεση της οικογένειας και, αφού εξαφάνισε την εκκαλουμένη πρωτόδικη απόφαση, δίκασε την κύρια αγωγή και υποχρέωσε καταψηφιστικά και αναγνωριστικά, κατά τις διακρίσεις του διατακτικού της απόφασής του, τον οδηγό της μοτοσυκλέτας, Δ. Φ. και το ... λόγω της επικουρικότητας της ευθύνης του συνεπεία του ανασφαλίστου της υπαίτιας μοτοσυκλέτας, σε ολόκληρο καθένα, να καταβάλουν στην οικογένεια του θύματος, ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης, τα αναφερόμενα στο διατακτικό της απόφασης ποσά.

Επίσης, δέχθηκε και την επικουρική έφεση του … και, αφού εξαφάνισε την εκκαλουμένη απόφαση, κατά το κεφάλαιο αυτό, δίκασε την επικουρική αναγωγή του … και αναγνώρισε την υποχρέωση του παρεπιμπτόντως εναγομένου οδηγού της μοτοσυκλέτας, Δ. Φ., να καταβάλει στο παρεπιμπτόντως ενάγον … το ποσό των 180.000 ευρώ.

Κατά της απόφασης αυτής το αναιρεσείον παραπονείται με την αίτηση αναίρεσης.

Κατά το άρθρο 6 παρ. 1 της Κ4/585/1978 αποφάσεως του Υπουργού Εμπορίου (ΦΕΚ 795/1978 ΑΕ και ΕΠΕ), που εκδόθηκε κατ` εξουσιοδότηση του άρθρου 6 παρ. 5 του ν. 489/1976 ορίζεται, κατ' ακριβή λεκτική διατύπωση, ότι "...η ασφαλιστική σύμβασις ισχύει δια την ασφαλιστικήν περίοδον, ήτις ορίζεται εις το ασφαλιστήριον και ανανεούται εκάστοτε δι` ίσον χρονικόν διάστημα μετά την λήξιν της ασφαλιστικής περιόδου, ως και των επομένων τοιούτων, εκτός εάν 30 ημέρας προ του τέλους εκάστης ασφαλιστικής περιόδου, εκάτερον των συμβαλλομένων μερών ειδοποιήσει το έτερον δια συστημένης επιστολής περί του αντιθέτου".

Κατά δε το άρθρο 8 παρ. 1 της αποφάσεως αυτής "...πάσα μεταβολή της κυριότητας ή κατοχής του οχήματος επιφέρει μετά πάροδο δεκαπέντε ημερών την αυτοδικαίαν λύσιν της ασφαλιστικής συμβάσεως εκτός εάν εντός της αυτής προθεσμίας ο μέχρι τούδε αντισυμβαλλόμενος ή νέος κύριος ή κάτοχος ζητήσουν δι` εγγράφου των περιέχοντος τα ακριβή στοιχεία της μεταβολής την συνέχισιν της ασφαλιστικής καλύψεως και ο ασφαλιστής δεν αποποιηθεί εγγράφως την αίτησιν εντός 10 ημερών από της λήψεώς της".

Περαιτέρω κατά το άρθρο 11 παρ. 2 του ν. 489/1976 "...η ακύρωσις, η λήξις ή η αναστολή της ασφαλιστικής συμβάσεως δύναται να αντιταχθεί κατά του ζημιωθέντος τρίτου μόνο εφόσον το ατύχημα συνέβη μετά πάροδον δέκα έξι ημερών από της γνωστοποιήσεως της ακυρώσεως ή της λήξεως ή αναστολής υπό του ασφαλιστού". Από τις διατάξεις αυτές του νόμου, όπως ίσχυαν κατά το χρόνο του ατυχήματος, προκύπτει κατ` αρχήν, ότι κάθε μεταβολή της κυριότητας ή κατοχής του ασφαλισμένου οχήματος επιφέρει την αυτοδίκαιη λύση της ασφαλιστικής σύμβασης μετά πάροδον 15 ημερών από της μεταβολής.

Η αυτοδίκαιη αυτή λύση, της ασφαλιστικής συμβάσεως με καταγγελία και με αντισυμφωνία των συμβληθέντων μερών ισχύει μόνο για τις σχέσεις μεταξύ ασφαλισμένου και ασφαλιστή. Έναντι όμως των τρίτων ζημιωθέντων προσώπων, τα οποία κατ` άρθρο 10 παρ. 1 του ίδιου νόμου έχουν ιδίαν αξίωση, ευθέως κατά του ασφαλιστή, από την ασφαλιστική σύμβαση, ο ασφαλιστής ευθύνεται, εφόσον δεν γνωστοποιήσει (και μάλιστα εγγράφως κατά το εδ.

β` της παρ. 2 του ως άνω άρθρου 11) την τοιαύτη λύση προς τον ασφαλισμένο ή τον αντισυμβαλλόμενο και δεν περάσει χρονικό διάστημα 16 ημερών από την γνωστοποίηση αυτή. Ο σκοπός της γνωστοποιήσεως αυτής είναι να άρει κάθε αμφισβήτηση ως προς το χρόνο παύσης της ευθύνης του ασφαλιστή και έτσι να αποτρέψει τη δυνατότητα συμπαιγνίας μεταξύ ασφαλισμένου και ασφαλιστή σε βάρος του ζημιωθέντος τρίτου, στην προστασία του οποίου και αποβλέπει το περιεχόμενο του άρθρου, στο οποίο και αυτή η διάταξη έχει ενταχθεί.

Επομένως για την έναντι του ζημιωθέντος τρίτου απαλλαγή της ασφαλιστικής εταιρείας, είναι αναγκαία η τήρηση του επιβαλλόμενου από τον νόμο τύπου της γνωστοποίησης αυτής και αν ακόμη η ακύρωση της ασφαλιστικής συμβάσεως επήλθε με μεταγενέστερη κοινή συμφωνία (σύμβαση) του ασφαλιστή και του ασφαλισμένου, οπότε ο τελευταίος γνώριζε έκτοτε την ακύρωση, αφού με τη σύμπραξή του είχε προκληθεί (βλ.

ΑΠ 752/2013, ΑΠ 1590/2006, ΑΠ 27/2004, πρβ. ΑΠ 1240/2010, ΑΠ 1579/2008).

Με το άρθρο 559 αριθ. 1 του Κ.Πολ.Δ., ιδρύεται λόγος αναίρεσης αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται, είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ.ΑΠ 7/2006, 4/2005). Με τον συγκεκριμένο λόγο αναίρεσης ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμω βασίμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κ.λπ. ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν, κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνος δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ` ουσίαν (Ολ.ΑΠ 27 και 28/1998, ΑΠ 301/2018, ΑΠ 599/2018, ΑΠ 150/2015).

Με τον μοναδικό λόγο της αίτησης αναίρεσης το αναιρεσείον ΕΚ αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια εκ του άρθρου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, με την αιτίαση ότι το Εφετείο παραβίασε ευθέως τις ουσιαστικού κανόνα δικαίου διατάξεις των άρθρων 10 παρ. 1, 11 παρ. 2, 19 παρ. 1 περ. β' Ν. 489/1976 σε συνδ. με τα άρθρα 6 παρ. 1 και 8 παρ. 1 της Υπουργικής απόφασης Κ4/585/1978, όπως αυτή ίσχυε κατά το χρόνο του δυστυχήματος, πριν την κατάργησή της από τον Ν. 3557/2007, τις οποίες εσφαλμένα ερμήνευσε και δεν εφάρμοσε, αν και συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή τους και αρκέστηκε σε λιγότερα στοιχεία από όσα ο νόμος απαιτεί για την υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών, που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν, στους ανωτέρω ουσιαστικούς κανόνες δικαίου, με αποτέλεσμα να καταλήξει στο εσφαλμένο αποδεικτικό πόρισμα, ότι η ζημιογόνος μοτοσυκλέτα ήταν δήθεν ανασφάλιστη κατά το χρόνο του δυστυχήματος και ότι συνεπώς ενεργοποιήθηκε η επικουρική ευθύνη του αναιρεσείοντος … έναντι της οικογένειας του θύματος, απορρίπτοντας την ένσταση παθητικής νομιμοποίησης, που είχε προβάλει το ... ως κυρίως εναγόμενο, παραδεκτά στο πρωτοβάθμιο Δικαστήριο και είχε επαναφέρει νόμιμα, κατ' άρθρ. 240 ΚΠολΔ και στο Εφετείο με τις έγγραφες προτάσεις του προς αντίκρουση της έφεσης της οικογένειας του θύματος.

Στην προκειμένη περίπτωση από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης για τις ανάγκες του μοναδικού αναιρετικού λόγου (άρθρ. 561 παρ. 2 ΚΠολΔ) προκύπτει, ότι το Εφετείο, για το κρίσιμο ως άνω ζήτημα της ασφαλιστικής κάλυψης της μοτοσυκλέτας, που επιδρά ουσιωδώς στο αποτέλεσμα της δίκης περί της παθητικής νομιμοποίησης του … και της ύπαρξης εννόμου συμφέροντος των αναιρεσιβλήτων - οικογένεια του θύματος να στραφούν εναντίον του με την κύρια αγωγή τους, δέχθηκε κατά την ανέλεγκτη περί των πραγμάτων κρίση του τα εξής: "Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι η ζημιογόνος μοτοσυκλέτα ήταν ανασφάλιστη κατά το χρόνο του ατυχήματος.

Ειδικότερα, όπως προκύπτει από το Τ3503/22.10.2007 έγγραφο της ΥΣΑΕ, ή μοτοσυκλέττα ανήκε στον Α. Κ., ο οποίος είχε ασφαλίσει την αστική του ευθύνη από τη λειτουργία της στην ασφαλιστική επιχείρηση "... Α.Α.Ε.Ζ." για το χρονικό διάστημα από 14.11.2005 έως 14.11.2006, που περιλαμβάνει και το χρόνο του ατυχήματος. Στη συνέχεια αυτή περιήλθε στην κυριότητα του Φ.

Δ.υ στις 25.05.2006, ήτοι δύο μήνες περίπου πριν το ατύχημα, και με το δεδομένο ότι από τις αποδείξεις δεν προκύπτει ασφάλιση της μοτοσυκλέττας απ' αυτόν, η σύμβαση ασφάλισης που είχε συνάψει ο Α. Κ. με τη "... Α.Α.Ε.Ζ." λύθηκε αυτοδικαίως και χωρίς να απαιτείται η τήρηση οποιασδήποτε προϋπόθεσης εκ μέρους της ασφαλιστικής εταιρίας στις 10.06.2006, σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στη μείζονα σκέψη της §8 της παρούσας και συνεπώς η μοτοσυκλέττα δεν καλυπτόταν ασφαλιστικά κατά το χρόνο του ατυχήματος.

Συνεπώς το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, που έκρινε ότι με βάση το προαναφερόμενο έγγραφο της ΥΣΑΕ η μοτοσυκλέττα ήταν ασφαλισμένη, έσφαλε στην εκτίμηση των αποδείξεων, κατά το βάσιμο περί τούτου δεύτερο λόγο της πρώτης έφεσης...".

Με βάση τις παραδοχές του αυτές το Εφετείο δέχτηκε ότι οι ήδη 1η έως 7ος αναιρεσίβλητοι - οικογένεια του θύματος νομιμοποιούνται να στραφούν κατά του 3ου κυρίως εναγομένου … και ήδη αναιρεσείοντος, διότι η Σύμβαση ασφάλισης λύθηκε αυτοδικαίως με τη μεταβίβαση της κυριότητας της μοτοσυκλέτας στον οδηγό Δ.

Φ., ήδη 9ο αναιρεσίβλητο, χωρίς να χρειάζεται να τηρήσει η ασφαλιστική εταιρεία ... AAEZ καμιά άλλη προϋπόθεση. Κρίνοντας όμως έτσι το Εφετείο αρκέστηκε σε λιγότερα στοιχεία από όσα ο νόμος απαιτεί, διότι δεν διαλαμβάνει περαιτέρω, όπως θα έπρεπε, για να θεωρηθεί η μοτοσυκλέτα ανασφάλιστη, ότι η ως άνω ασφαλιστική εταιρεία, στην οποία ήταν πριν το ατύχημα ασφαλισμένη η μοτοσυκλέτα, είχε γνωστοποιήσει εγγράφως στον αντισυμβαλλόμενό της, πρώην ιδιοκτήτη αυτής, Α.

Κ., τη λύση της Σύμβασης λόγω της μεταβίβασης της κυριότητας στον νέο κτήτορα, Δ. Φ. και ότι παρήλθαν 16 ημέρες μετά την ανωτέρω γνωστοποίηση (μετά την πάροδο των οποίων συνέβη το ατύχημα), ώστε έκτοτε να θεωρείται, ότι λύθηκε, έναντι των τρίτων ζημιούμενων, η Σύμβαση ασφάλισης σύμφωνα με το άρθρο 11 παρ. 2 του Ν. 489/1976 και το άρθρο 8 παρ. 1 της ΚΥΑ Κ4/585/1978, υπό την ισχύ της οποίας συνέβη το δυστύχημα, στις 11-7-2006, δηλαδή πριν από την κατάργηση αυτής με το Ν. 3557/ 2007.

Αντιθέτως, το Εφετείο αρκέστηκε μόνο στο περιστατικό, ότι ο νέος κτήτορας, Δ. Φ., δεν φρόντισε να συνάψει νέα σύμβαση ασφάλισης στο όνομά του. Επομένως το Εφετείο εσφαλμένα ερμήνευσε και δεν εφάρμοσε τους ανωτέρω ουσιαστικούς κανόνες δικαίου, τους οποίους παραβίασε ευθέως και συνεπώς ιδρύεται η αναιρετική πλημμέλεια εκ του άρθρου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, καθόσον η έλλειψη παθητικής νομιμοποίησης του αναιρεσείοντος ...

ως διαδικαστική προϋπόθεση της δίκης για παροχή δικαστικής προστασίας εμπίπτει στον ανωτέρω αναιρετικό λόγο (ΑΠ 772/2014, ΑΠ 1097/2013, ΑΠ 481/2012). Επομένως, ο μοναδικός λόγος αναίρεσης πρέπει να γίνει δεκτός ως ουσιαστικά βάσιμος και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το αναιρούμενο μέρος αυτής, που αφορά την έλλειψη παθητικής νομιμοποίησης του αναιρεσείοντος ..., αναφορικά με την από 20-9-2007 (αρ.

κατ. 9326/2007) κύρια αγωγή της οικογένειας του θύματος (ήδη 1η έως 7ος των αναιρεσιβλήτων), εναντίον αυτού. Ακολούθως, η επικουρική από 31-1-2008 (αρ. κατ. 1145/2008) αναγωγή του αναιρεσείοντος … κατά του υπαίτιου οδηγού της μοτοσυκλέτας, Δ. Φ., που ερημοδικεί σήμερα, η οποία ασκήθηκε υπό την αίρεση της ευδοκίμησης της κύριας αγωγής εναντίον του ...

κρίνεται απορριπτέα, διότι πλέον δεν έχει αντικείμενο.

Περαιτέρω, από τη διάταξη του άρθρου 580 παρ. 3 ΚΠολΔ, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 65 παρ. 1 του Ν. 4139/2013, προκύπτει ότι, αν ο 'Άρειος Πάγος αναιρέσει την απόφαση για οποιονδήποτε άλλο λόγο εκτός από εκείνους, που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2, μπορεί να κρατήσει την υπόθεση και να ασχοληθεί με την εκδίκασή της, ιδίως, αν, κατά την κρίση του, δεν χρειάζεται άλλη διευκρίνιση (ΑΠ 51/2016, ΑΠ 292/2015, ΑΠ 1749/2014).

Στην προκειμένη περίπτωση η προσβαλλόμενη απόφαση, όπως έχει εκτεθεί προηγουμένως, εσφαλμένα απέρριψε την ένσταση του αναιρεσείοντος …. περί ελλείψεως παθητικής νομιμοποίησης αυτού. Επομένως, μετά την ουσιαστική παραδοχή του μοναδικού λόγου της αίτησης αναίρεσης του αναιρεσείοντος … δεν απολείπεται άλλο ζήτημα για διευκρίνιση της υπόθεσης και δεν υπάρχει πλέον στάδιο περαιτέρω εκδίκασης αυτής, ως προς το αναιρούμενο κεφάλαιο της ευθύνης του … έναντι της οικογένειας του θύματος.

Συνακόλουθα, κατ' εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 580 αρ. 3 ΚΠολΔ, πρέπει να κρατηθεί η υπόθεση και να δικαστεί από το Δικαστήριο τούτο, κατά το αναιρούμενο ως άνω μέρος, που αφορά την ευθύνη του … έναντι της οικογένειας του θύματος. Στη συνέχεια, κατά ουσιαστική παραδοχή της ένστασης έλλειψης παθητικής νομιμοποίησης του ...

που είχε προβληθεί παραδεκτά στο πρωτοβάθμιο Δικαστήριο και επαναφέρθηκε παραδεκτά στο δευτεροβάθμιο Δικαστήριο (άρθρο 240 ΚΠολΔ), με τις κατ' έφεση προτάσεις του … ως εφεσιβλήτου, πρέπει να απορριφθεί η από 1-10-2009 (αρ. κατ. 9578/2009) έφεση της οικογένειας του θύματος εναντίον του 3ου εφεσιβλήτου ... όπως και η επικουρική από 25-1-2011 (αρ.

κατ. 521/2011) έφεση του τελευταίου κατά του Δ. Φ. (υπαίτιου οδηγού της μοτοσυκλέτας) ως άνευ αντικειμένου, εφόσον ασκήθηκε υπό την αίρεση της ευδοκίμησης της κύριας έφεσης της οικογένειας εναντίον του …. (ως επικουρικά εκκαλούντος). Επίσης, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου, που έχει καταθέσει στο Δημόσιο Ταμείο το αναιρεσείον ….

για την άσκηση της αίτησης αναίρεσης (άρθρο 495 παρ. 3 εδ. Β'δ' ΚΠολΔ). Τέλος, τα δικαστικά έξοδα πρέπει να συμψηφιστούν εξ ολοκλήρου μεταξύ των παρισταμένων διαδίκων λόγω της εύλογης αμφιβολίας αυτών, ως προς το αποτέλεσμα της δίκης, που πηγάζει από την δυσερμηνεία και πολυπλοκότητα των ουσιαστικών και δικονομικών διατάξεων, που εφαρμόστηκαν (άρθρο 179, 183 ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα, ορίζεται στο διατακτικό, ενώ δεν θα επιβληθούν δικαστικά έξοδα σε βάρος του αναιρεσείοντος … και υπέρ του 9ου αναιρεσιβλήτου-επικουρικώς εναγομένου, διότι αυτός λόγω της ερημοδικίας του δεν υποβλήθηκε σε δικαστική δαπάνη.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει καταργημένη τη δίκη επί της από 2-2-2013 (αρ. κατ. 76/2013) αίτησης του αναιρεσείοντος ΝΠΙΔ με την επωνυμία ... (…) κατά της 10ης και του 11ου των αναιρεσιβλήτων για την αναίρεση της υπ' αριθμ. 5184/2012 οριστικής απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών (ειδική διαδικασία του άρθρου 681Α ΚΠολΔ).

Καταδικάζει το αναιρεσείον … στα δικαστικά έξοδα της 10ης αναιρεσίβλητης, που παραστάθηκε και κατέθεσε προτάσεις, τα οποία ορίζει σε χίλια εκατό (1.100) ευρώ.

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης ως προς τους Α. και Ε. Ν. του Π., εξ αδιαθέτου κληρονόμους της αρχικής 8ης αναιρεσίβλητης, Ζ. Α., χήρας Δ. - Ζ. Α..

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 5184/2012 οριστική απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών (ειδική διαδικασία του άρθρου 681Α ΚΠολΔ), κατά το αναιρούμενο μέρος αυτής, που αφορά την από 20-9-2007 (αρ. κατ. 9326/2007) κύρια αγωγή των ήδη 1ης έως 7ου των αναιρεσιβλήτων (οικογένεια θύματος) κατά το μέρος, που αυτή απευθύνεται εναντίον του 3ου κυρίως εναγομένου .. ελλείψει παθητικής νομιμοποίησης αυτού.

Διακρατεί την υπόθεση και δικάζει την κύρια από 1-10-2009 (αρ. κατ. 9578/2009) έφεση της ως άνω οικογένειας του θύματος, την οποία απορρίπτει ως προς το 3ο εφεσίβλητο … ελλείψει παθητικής νομιμοποίησης αυτού.

Απορρίπτει την επικουρική από 25-1-2011 (αρ. κατ. 521/2011) έφεση του … κατά του Δ. Φ..

Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου, που κατέθεσε το αναιρεσείον … στο Δημόσιο Ταμείο για την άσκηση της αίτησης αναίρεσης. Και

Συμψηφίζει εξ ολοκλήρου τα δικαστικά έξοδα μεταξύ του αναιρεσείοντος και των παρισταμένων 1ης έως 7ου των αναιρεσιβλήτων.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα την 1η Μαρτίου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 5 Απριλίου 2019.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ