38/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 38 / 2008 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 38/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Φώσκολο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου - Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Χαράλαμπο Παπαηλιού, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 7 Νοεμβρίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, νόμιμα εκπροσωπούμενου από τον Υπουργό Οικονομικών, που εδρεύει στην Αθήνα. Εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσιά του Ελένη Λευθεριώτου Πάρεδρο Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.

Των αναιρεσίβλητων: 1. ψ1, 2. ψ2, 3. ψ3, 4. ψ4 και 5. ψ5, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Στράτογλου με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 24-10-2001 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 19180/2003 προδικαστική, 12835/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1039/2005 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείων με την από 16-9-2005 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη ανέγνωσε την από 25-10-2007 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Για το παραδεκτό της από 16-9-2005 αίτησης αναίρεσης του Ελληνικού Δημοσίου προσκομίζεται η ........ θετική γνωμοδότηση του αρμόδιου (Ε') Τμήματος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (άρθρο 12 παρ.1, 2 του ν.2298/1995, όπως αντικαταστάθηκε αρχικά μεν με το άρθρο 28 του ν.2579/1998 και στη συνέχεια με το άρθρο 42 του ν.2721/1999).

Από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.1 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι λόγος αναίρεσης για παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου ιδρύεται αν αυτός δεν ερμηνευτεί ή ερμηνευτεί εσφαλμένα ή αν δεν εφαρμοστεί ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις της εφαρμογής του ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν έπρεπε ή αν εφαρμοστεί εσφαλμένα. Εξάλλου, στην περίπτωση που το διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης στηρίζεται αυτοτελώς σε περισσότερες της μιας επάλληλες αιτιολογίες, αν έστω και μία από αυτές δεν πλήττεται ή δεν πλήττεται επιτυχώς με λόγο αναίρεσης, οι λόγοι της αναίρεσης που προσβάλλουν τις λοιπές είναι απορριπτέοι ως αλυσιτελείς.

Ο πρώτος, επομένως, κατά το πρώτο μέρος του, λόγος της αναίρεσης, με τον οποίο πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση για παραβίαση του αριθμού 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, γιατί το Εφετείο, με το να απορρίψει ως μη νόμιμη την ένσταση ίδιας κυριότητας του εναγόμενου και ήδη αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου στο επίδικο ακίνητο κτηθείσας με πρωτότυπο τρόπο, δηλαδή με έκτακτη χρησικτησία για έλλειψη της απαιτούμενης κατά νόμο γνωστοποίησης προς τους λοιπούς συγκύριους, δικαιοπαρόχους των εναγόντων και ήδη αναιρεσιβλήτων της πρόθεσής του να νέμεται από το έτος 1935 και εφεξής συνεχώς μέχρι το έτος 1967 το ευρύτερης έκτασης ακίνητο, μετά δε το έτος 1967 και μέχρι το χρόνο άσκησης της ένδικης αναγνωριστικής περί κυριότητας ακινήτου αγωγής το επίδικο ακίνητο και κατά τα ανήκοντα στους προαναφερόμενους συγκυρίους εξ αδιαιρέτου ποσοστά, ακολούθως, δε, να δεχθεί ως και κατ'ουσίαν βάσιμη την αμέσως πιο πάνω αγωγή, επικυρώνοντας της πρωτόδικη απόφαση, που είχε εκφέρει όμοια κρίση, παραβίασε ευθέως τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των ν.3 Κωδ. 7.34, ν,42 Πανδ. 41, 2, ν,7 παρ.5 Πανδ 10.3, ν. 28 Πανδ. 10.3 του προϊσχύσαντος Β.Ρ.Δ., καθώς και τις διατάξεις των άρθρων 785-787, 982 και 1113 ΑΚ, είναι απορριπτέος προεχόντως ως αλυσιτελής, αφού η μη πληττόμενη επιτυχώς με το δεύτερο λόγο της αναίρεσης, όπως θα εκτεθεί παρακάτω, επάλληλη αιτιολογία της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης περί απόρριψης της ένστασης ίδιας κυριότητας του αναιρεσείοντος στο επίδικο ακίνητο, με έκτακτη χρησικτησία και ως κατ'ουσίαν αβάσιμης, στηρίζει αυτοτελώς και επαρκώς το διατακτικό της πιο πάνω απόφασης.

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ 8 ΚΠολΔ. ιδρύεται λόγος αναίρεσης όταν το δικαστήριο της ουσίας παρά το νόμο έλαβε πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Πράγματα, υπό την έννοια της πιο πάνω διάταξης, θεωρούνται οι ασκούντες ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων, που, υπό την προϋπόθεση της νόμιμης πρότασής τους, θεμελιώνουν ιστορικώς το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος (Ολ.ΑΠ 25/2003, 12/2000 και 3/1997), όχι δε και εκείνοι που δεν έχουν αυτοτέλεια και αποτελούν επιχειρήματα νομικά ή πραγματικά, τα οποία αντλούνται από το νόμο ή από την εκτίμηση των αποδείξεων (Ολ.ΑΠ 469/1984).

Στην προκείμενη περίπτωση, με τον πρώτο, κατά το δεύτερο μέρος του, λόγο της αναίρεσης, προβάλλεται η από τον αριθμό 8 περίπτ. β του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο, με το να μη λάβει υπόψη τον ισχυρισμό του αναιρεσείοντος, που παραδεκτά προβλήθηκε ενώπιόν του με τις προτάσεις της συζήτησης μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, περί του ότι η σύνταξη του ...........

διανεμητήριου συμβολαίου της συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Μιλένας Βαβυλοπούλου μεταξύ του Προϊσταμένου της Διαχείρισης Ανταλλάξιμης Περιουσίας (ΔΑΠ), ο οποίος δεν εκπροσωπεί και δεν δεσμεύει το εναγόμενο και ήδη αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο για δασικές εκτάσεις, αφενός, και των άμεσων δικαιοπαρόχων των εναγόντων και ήδη αναιρεσιβλήτων ψ6 και ψ7, αφετέρου, αφορά μόνο το αδιαμφισβήτητο δικαίωμα της κυριότητας του αναιρεσείοντος στο 1/8 εξ αδιαιρέτου της ευρύτερης έκτασης, ως ανταλλάξιμης περιουσίας, στην οποία εμπίπτει το επίδικο ακίνητο και δεν επηρεάζει την αδιαμφισβήτητη, επίσης, κυριότητα του ίδιου στα υπόλοιπα 7/8 εξ αδιαιρέτου της εν λόγω έκτασης, η οποία είναι δασική (και αναδασωτέα) και ως τέτοια τη διαχειρίζεται ανέκαθεν η αρμόδια δασική υπηρεσία του Υπουργείου Γεωργίας, ισχυρισμό που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, αφού με την εν λόγω σύμβαση δεν αναγνωρίστηκαν τα δικαιώματα συγκυριότητας των άμεσων δικαιοπαρόχων των αναιρεσιβλήτων (και των ίδιων) στο ίδιο επίδικο ακίνητο, αλλά η ΔΑΠ διαχώρισε απλώς το 1/8 της ευρύτερης έκτασης, που αποδεδειγμένα αποτελούσε ανταλλάξιμη περιουσία, προς το σκοπό επωφελούς διαχείρισής της.

Ο αναιρετικός αυτός λόγος είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, γιατί ο προβαλλόμενος με αυτόν ισχυρισμός δεν συνιστά πράγμα, με την έννοια του άρθρου 559 αριθμ.8 ΚΠολΔ, αλλά πραγματικό επιχείρημα που κατέτεινε στην αντίκρουση του ισχυρισμού των αναιρεσιβλήτων περί της από μέρους του αναιρεσείοντος αναγνώρισης της συγκυριότητας των άμεσων δικαιοπαρόχων τους, συνακόλουθα δε και των ίδιων στο επίδικο ακίνητο, με τη σύνταξη του διανεμητηρίου συμβολαίου, που προπαρατέθηκε.

Κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 559 αριθ.19 ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση όταν στον αιτιολογικό, που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν αναφέρονται καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν ή όχι οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε.

Αντίθετα, η απόφαση δεν στερείται νόμιμης βάσης, όταν οι πιο πάνω ελλείψεις αφορούν την εκτίμηση των αποδείξεων (άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ), και, ειδικότερα, αναφέρονται στην ανάλυση, αξιολόγηση και στάθμιση του πορίσματος που εξάγεται από αυτές, αρκεί μόνο το πόρισμα να εκτίθεται με σαφήνεια (Ολ.ΑΠ 24/1992). Στην προκείμενη περίπτωση, με το δεύτερο λόγο της αναίρεσης, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμη την ένσταση ίδιας κυριότητας του αναιρεσείοντος στο επίδικο ακίνητο με εσφαλμένες, ανεπαρκείς, ασαφείς και αντιφατικές αιτιολογίες.

Το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, δέχθηκε, μεταξύ άλλων, που δεν ενδιαφέρουν στη συγκεκριμένη περίπτωση, τα ακόλουθα: "Στην κρινόμενη υπόθεση από τα ίδια ως άνω αποδεικτικά μέσα προκύπτει ότι με τη με αριθμό ........ πράξη του Γενικού Διοικητή Μακεδονίας (ΦΕΚ Β' 68/20-6-1935) κηρύχτηκε αναδασωτέα έκταση 14.500 στρεμμάτων στην οποία δεν προέκυψε αν περιλαμβάνεται και το επίδικο (βλ.

το ........ έγγραφο της Δνσης Δασών Νομαρχίας Θεσσαλονίκης) και στα πλαίσια αυτής περιφράχτηκε περιμετρικά αυτή χωρίς να παρεμποδίζονται οι τότε ιδιοκτήτες του Λατομείου να χρησιμοποιούν το επίδικο κατά προορισμό", περαιτέρω δε δέχθηκε, ότι: "Αλλά και αν θεωρηθεί ως πράξη νομής η ως άνω περίφραξη δεν μπορεί να επιφέρει απώλεια της συγκυριότητας των δικαιοπαρόχων των εναγόντων, διότι προς τούτο, ...".

Ο ερευνώμενος αναιρετικός λόγος πρέπει να απορριφθεί, κατά μεν το πρώτο μέρος του, που αναφέρεται στην περίφραξη της αναδασωτέας έκτασης, ως απαράδεκτος, γιατί η εν λόγω αιτίαση ανάγεται στην ανάλυση, αξιολόγηση και στάθμιση των αποδείξεων, το από τις οποίες πόρισμα εκτίθεται σαφώς (άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ), κατά δε το δεύτερο μέρος του, που αναφέρεται στην πλεοναστική και μη αναγκαία για τη στήριξη του διατακτικού της προσβαλλόμενης απόφασης αιτιολογία περί της θεώρησης της περίφραξης της αναδασωτέας έκτασης ως υλικής πράξης νομής, που εκφέρεται επάλληλα με την αμέσως προηγούμενη αιτιολογία, η οποία στηρίζει αυτοτελώς και επαρκώς το διατακτικό της αμέσως πιο πάνω απόφασης, ως αλυσιτελής.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 16-9-2005 αίτηση για αναίρεση της 1039/2005 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Καταδικάζει το αναιρεσείον στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε τριακόσια τριάντα (330) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Μαΐου 2007.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο στις 9 Ιανουαρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ