389/2010 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 389 / 2010 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 389/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Μιχαήλ Θεοχαρίδη, Δημήτριο Μαζαράκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 2 Δεκεμβρίου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΚΤΗΜΑΤΟΜΕΣΙΤΙΚΗ Τουριστική και Ξενοδοχειακή Ανώνυμη Εμπορική Εταιρία Κλωστοϋφαντουργικών Ειδών, Εξοπλισμού χώρων και Σίτισης", (πρώην "ΚΤΗΜΑΤΟΜΕΣΙΤΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΑΓΟΡΑΠΩΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΝ ΑΚΙΝΗ-ΤΩΝ"), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσώπησε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Θεόδωρο Ηλιόπουλο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του ΚΠολΔ.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης Τραπεζιτικής Εταιρίας με την επωνυμία "ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Ελευθερία Βέη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28-1-2005 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 6735/2005 του ίδιου Δικαστηρίου που παρέπεμψε την υπόθεση στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών λόγω αρμοδιότητας, 1849/2007 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και 1511/2008 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 16-5-2008 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Μιχαήλ Θεοχαρίδης ανέγνωσε την από 19-11-2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Η πληρεξούσια της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

-ΕΠΕΙΔΗ από τις διατάξεις των άρθρων 7α περ. γ, 7β παρ. 15 και 7ε του Ν. 2190/1920 " Περί ανωνύμων εταιρειών" προκύπτει, ότι η δημοσιότητα στην οποία υποβάλλεται η πράξη διορισμού μελών ΔΣ ανώνυμης εταιρείας, με την καταχώρησή της στο μητρώο ανωνύμων εταιριών της οικείας Νομαρχίας, δεν έχει συστατικό, αλλά βεβαιωτικό ή δηλωτικό χαρακτήρα.

Συνεπώς, αν η απόφαση δεν έχει υποβληθεί στη δημοσιότητα αυτή, δεν μπορεί να την επικαλεσθεί η ανώνυμη εταιρεία έναντι των τρίτων, εκτός αν αποδείξει ότι οι τρίτοι τη γνώριζαν. Περαιτέρω, κατά τις διατάξεις των άρθρων 2, 18 παρ. 1 και 2 και 34 παρ. 1 στοιχ.β' και 2 στοιχ. β` του ίδιου Ν. 2190/1920, η ανώνυμη εταιρεία, αν δεν ορίζεται διαφορετικά στο καταστατικό της εκπροσωπείται δικαστικά και εξώδικα από το Διοικητικό της Συμβούλιο, το οποίο εκλέγεται από τη γενική συνέλευση, εκτός από το πρώτο διοικητικό συμβούλιο, τα μέλη του οποίου ορίζονται κατά την ίδρυσή της με το καταστατικό και ασκούν τα καθήκοντά τους μέχρι την πρώτη από την ίδρυση τακτική γενική συνέλευση των μετόχων.

Κατά δε τις διατάξεις των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 19 του πιο πάνω νόμου, όπως η τελευταία αντικαταστάθηκε με το άρθρο 10 παρ. 1 του Ν.2.339/1955, "Η θητεία των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου ουδέποτε δύναται να υπερβαίνει τα έξι έτη. Οι σύμβουλοι, μέτοχοι ή μη, είναι πάντοτε επανεκλέξιμοι και ελεύθερα ανακλητοί".

Από τις διατάξεις αυτές, συνδυαζόμενες και με τη διάταξη του άρθρου 2 του ν. 2190/1920, που ορίζει τι πρέπει να περιέχει το καταστατικό της ανώνυμης εταιρίας, συνάγεται ότι: α) η θητεία των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου προσδιορίζεται είτε μόνον από διάταξη του καταστατικού είτε από την περί εκλογής του απόφαση της γενικής συνέλευσης των μετόχων και ο χρόνος αυτής δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερος ούτε των έξι (6) ετών και στις δύο ως άνω περιπτώσεις, ούτε του τυχόν οριζόμενου στο καταστατικό μικρότερου της εξαετίας χρόνου στη δεύτερη περίπτωση.

β) Στο καταστατικό ή στην απόφαση της γενικής συνέλευσης μπορεί να ορίζεται ότι η θητεία των μελών του διοικητικού συμβουλίου που έληξε, παρατείνεται μέχρι την εκλογή νέου διοικητικού συμβουλίου και πάντως όχι πέραν της εξαετίας από την εκλογή του. Στη δεύτερη δε περίπτωση όχι πέραν του οριζόμενου στο καταστατικό χρόνου και γ) εφόσον δεν υπάρχει τέτοια πρόβλεψη παρατάσεως μέχρι την εκλογή νέου διοικητικού συμβουλίου, τα καθήκοντα των μελών παύουν αυτοδικαίως μόλις παρέλθει ο χρόνος της θητείας τους που ορίζεται στο Καταστατικό ή στην απόφαση της Γενικής Συνέλευσης (Ολ.ΑΠ 5/2004).

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 106 του ΚΠολΔ, το δικαστήριο ενεργεί μόνο ύστερα από αίτηση διαδίκου και αποφασίζει με βάση τους πραγματικούς ισχυρισμούς που προτείνουν και αποδεικνύουν οι διάδικοι και τις αιτήσεις που υποβάλλουν, εκτός αν ο νόμος ορίζει διαφορετικά. Κατά δε το άρθρο 224 ΚΠολΔ, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 4 του ν. 2915/2001, "είναι απαράδεκτο να μεταβληθεί η βάση της αγωγής.

Με τις προτάσεις που κατατίθενται κατά την παράγραφο 1 του άρθρου 237 ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, μπορεί ο ενάγων να συμπληρώσει, να διευκρινίσει ή να διορθώσει τους ισχυρισμούς του, αρκεί να μη μεταβάλλεται η βάση της αγωγής". Κατά την έννοια της τελευταίας διάταξης ανεπίτρεπτη μεταβολή της βάσης της αγωγής επέρχεται όταν στις προτάσεις που κατατίθενται ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου γίνεται προσθήκη νέων περιστατικών, παλαιότερων ή οψιγενών, με τα οποία τροποποιείται ή αντικαθίσταται η ιστορική βάση της αγωγής με άλλη ή προστίθεται στην αγωγή και νέα ιστορική βάση (Ολ.ΑΠ 2/1994).

Σύμφωνα δε με την παρ.2 του πιο πάνω άρθρου 224 ΚΠολΔ επιτρέπεται στον ενάγοντα να συμπληρώσει, να διευκρινίσει ή να διορθώσει με τις προτάσεις του της πρώτης πρωτοβάθμιας συζήτησης όσα ουσιώδη γεγονότα αποτυπώθηκαν ανεπαρκώς ή ασαφώς στην αγωγή του, αρκεί να μη μεταβάλλεται η βάση της αγωγής. Στην προκειμένη περίπτωση, από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της υπόθεσης προκύπτουν τα ακόλουθα:

Η ήδη αναιρεσείουσα ανώνυμη εταιρεία με την ένδικη από 28-1-2005 αγωγή της εξέθεσε, ότι η εδρεύουσα στην ... ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία " Ανώνυμος Βιομηχανική Εταιρία Κλωστήρια ΣΙΝΑΝ Α.Ε.", που είχε κηρυχθεί σε πτώχευση με την 1730/1981 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, πώλησε σ'αυτήν και μεταβίβασε κατά κυριότητα, δυνάμει του υπ'αριθμ. ...

αγοραπωλητηρίου συμβολαίου της συμβολαιογράφου Αθηνών Ειρήνης Βασιλικάκη, που μεταγράφηκε νόμιμα, τα αναφερόμενα στην αγωγή ακίνητα, που βρίσκονται στην περιοχή ".... Ότι επί των ακινήτων αυτών η εναγόμενη και ήδη αναιρεσίβλητη Τράπεζα είχε εγγράψει, δυνάμει της υπ'αριθμ. 9268/1983 διαταγής πληρωμής του δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, προς εξασφάλιση απαίτησής της κατά της ανωτέρω πωλήτριας εταιρείας, συνολικού ποσού 8.600.000 δραχμών ή 25.238,44 ευρώ, τις αναφερόμενες τέσσερις προσημειώσεις υποθήκης.

Ότι κατά της ανωτέρω διαταγής πληρωμής η δικαιοπάροχός της οφειλέτρια (πωλήτρια) άσκησε ανακοπή και εκδόθηκε η 5194/6-4-1994 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που απέρριψε την ανακοπή. Ότι η εν λόγω απόφαση επιδόθηκε στις 10-5-1995, κατόπιν εντολής της εναγομένης, στον ..., ως νόμιμο εκπρόσωπο της οφειλέτριας εταιρίας, ο οποίος, όμως, κατά το χρόνο της επίδοσης δεν ήταν ο νόμιμος εκπρόσωπος αυτής, διότι με την υπ' αριθμ. 328/17-1-1995 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου είχε διορισθεί προσωρινό τριμελές Δ.Σ.

της εν λόγω εταιρείας με εξάμηνη θητεία ( από 17-1-1997 μέχρι 17-7-1995), το οποίο και εξέλεξε, με την από 1-2-1995 απόφασή του, ως Πρόεδρο, Διευθύνοντα Σύμβουλο και μόνο νόμιμο εκπρόσωπο της εταιρείας τον .... Ότι η εναγομένη στις 17-8-1995 έτρεψε τις επί των ανωτέρω ακινήτων υφιστάμενες υπέρ αυτής προσημειώσεις σε υποθήκες, με βάση την προαναφερθείσα υπ'αριθμ. 9268/1983 διαταγή πληρωμής.

Ότι, λόγω της μη νόμιμης επίδοσης στην οφειλέτρια της 5194/1994 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών που είχε απορρίψει την ανακοπή της κατά της διαταγής πληρωμής, η εν λόγω διαταγή πληρωμής δεν είχε καταστεί τελεσίδικη κατά την πιο πάνω ημεροχρονολογία (17-8-1995) και ως εκ τούτου η γενόμενη τροπή των προσημειώσεων σε υποθήκες δεν ήταν σύννομη.

Ότι οι ίδιες προσημειώσεις δεν τράπηκαν σε υποθήκες μέσα σε ενενήντα ημέρες από την τελεσιδικία της πιο πάνω διαταγής πληρωμής, η οποία επήλθε στις 6-4-1997, με την άπρακτη πάροδο τριετίας από τη δημοσίευση της προδιαληφθείσης 5194/1994 απόφασης που απέρριψε την ανακοπή κατά της διαταγής πληρωμής, με συνέπεια οι προσημειώσεις αυτές να έχουν αποσβεσθεί.

Με βάση το ιστορικό αυτό ζήτησε η αναιρεσείουσα με την αγωγή της, πλην άλλων, να διαταχθεί από το δικαστήριο η εξάλειψη των παραπάνω υποθηκών από τα οικεία βιβλία του Υποθηκοφυλακείου Αθηνών, ενόψει της άρνησης της εναγομένης να συναινέσει στην εξάλειψή τους. Το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, με την 1849/2007 απόφασή του απέρριψε ως αβάσιμη την αγωγή, αφού δέχθηκε ότι η απόφαση του Δ.Σ.

της οφειλέτριας ανώνυμης εταιρίας περί διορισμού του ... ως διευθύνοντος συμβούλου και νομίμου εκπροσώπου αυτής καταχωρήθηκε στο μητρώο ανωνύμων εταιριών της Νομαρχίας Αθηνών στις 14-2-2000, δηλαδή πολύ μεταγενέστερα από την 10-5-1995, κατά την οποία έγινε η επίδοση της απόφασης που είχε απορρίψει την ανακοπή κατά της διαταγής πληρωμής, ότι εφόσον η οφειλέτρια εταιρεία δεν μπορούσε να αντιτάξει έναντι της αναιρεσίβλητης τρίτης τη μη τήρηση της δημοσιότητας της απόφασης περί ορισμού του ...

ως νομίμου εκπροσώπου αυτής, η γενόμενη στις 10-5-1995 επίδοση της απόφασης που είχε απορρίψει την ανακοπή κατά της διαταγής πληρωμής στον ..., ως νόμιμο εκπρόσωπο της οφειλέτριας εταιρίας, ήταν νόμιμη και ότι, συνεπώς, δεν συνέτρεχε ο επικαλούμενος λόγος απόσβεσης των ανωτέρω προσημειώσεων, στον οποίο θεμελιωνόταν η αιτούμενη εξάλειψη των υποθηκών.

Κατά της πιο πάνω απόφασης του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου η αναιρεσείουσα άσκησε έφεση και εκδόθηκε η προσβαλλόμενη 1511/2008 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, με την οποία το δικαστήριο αυτό, με τις ίδιες παραδοχές και σκέψεις που αναφέρθηκαν παραπάνω, έκρινε ότι δεν συντρέχει ο επικαλούμενος με την αγωγή λόγος για εξάλειψη των επίμαχων υποθηκών και ακολούθως απέρριψε την έφεση της αναιρεσείουσας, ως ουσιαστικά αβάσιμη.

Με τους τρείς λόγους της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης η αναιρεσείουσα αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση αιτιάσεις από τους αριθμούς 1, 8 περ.β' και 19 του άρθρ. 559 ΚΠολΔ, ισχυριζόμενη ότι το Εφετείο α)παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 2, 18 παρ. 1 και 2, 21 παρ.1 και 34 παρ. 1 στοιχ.β' και 2 στοιχ. β` του Ν. 2190/1920 , β)παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη του πράγματα που προτάθηκαν νόμιμα και ασκούσαν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και γ) στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση, διότι δεν διέλαβε καμιά αιτιολογία σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Ειδικότερα οι παραβάσεις αυτές συντελέστηκαν, κατά την αναιρεσείουσα, επειδή το Εφετείο δέχθηκε ότι νομίμως επιδόθηκε στις 10-5-1995 στον ..., ως νόμιμο εκπρόσωπο της οφειλέτριας εταιρίας "Ανώνυμος Βιομηχανική Εταιρία Κλωστήρια ΣΙΝΑΝ Α.Ε.", η 5154/1994 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου, που είχε απορρίψει την ανακοπή της κατά της αποτελούσας τον τίτλο διαταγής πληρωμής , χωρίς να εξετάσει τον ουσιώδη ισχυρισμό που είχε προτείνει η αναιρεσείουσα με τις προτάσεις της στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο και επανέφερε στο Εφετείο με λόγο της έφεσής της, σύμφωνα με τον οποίο " μετά το θάνατο στις 13-5-1994 του ..., ο οποίος ήταν μέλος του εκλεγέντος στις 16-11-1993, για διετή θητεία, τριμελούς Διοικητικού Συμβουλίου της ανωτέρω ανώνυμης εταιρείας, και μη υπαρχούσης αντίθετης πρόβλεψης στο καταστατικό της εταιρείας, επήλθε αυτοδίκαιη λήξη της θητείας του Δ.Σ.

αυτής και ως εκ τούτου υπήρχε έκτοτε έλλειψη διοίκησης της εταιρίας, με συνέπεια ο μέχρι τότε διευθύνων σύμβουλος αυτής ... έπαψε να είναι νόμιμος εκπρόσωπός της, η δε γενόμενη προς αυτόν στις10-5-1995, υπό την ιδιότητα αυτή, επίδοση της παραπάνω απόφασης ήταν ανυπόστατη". Ο ισχυρισμός, όμως, αυτός ήταν απαράδεκτος, γιατί γίνεται με αυτόν προσθήκη νέων περιστατικών, με τα οποία μεταβάλλεται η ιστορική βάση της αγωγής ,η οποία θεμελιώνεται αποκλειστικά στον ισχυρισμό της αναιρεσείουσας ότι η επίμαχη επίδοση είναι άκυρη, γιατί κατά το χρόνο που πραγματοποιήθηκε νόμιμος εκπρόσωπος της οφειλέτριας εταιρίας τύγχανε ο ...

και όχι ο .... Επομένως το Εφετείο, που δεν έλαβε υπόψη τον παραπάνω απαράδεκτο ισχυρισμό της αναιρεσείουσας και δεν εφάρμοσε τις προαναφερθείσες διατάξεις του Ν. 2190/1920 σε σχέση με την αγωγή της, δεν υπέπεσε στις από τους αριθμούς 1, 8 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλειες , οι δε περί του αντιθέτου τρεις λόγοι της αίτησης αναίρεσης είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 16-5-2008 αίτηση της Ανώνυμης Εταιρείας "ΚΤΗΜΑΤΟΜΕΣΙΤΙΚΗ Τουριστική και Ξενοδοχειακή Ανώνυμη Εμπορική Εταιρεία Κλωστοϋφαντουργικών Ειδών, Εξοπλισμού Χώρων και Σίτισης" για αναίρεση της υπ' αριθμ. 1511/2008 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 19 Ιανουαρίου 2010. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 2 Μαρτίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ