387/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 387 / 2011 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 387/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Κομνηνάκη, Ανδρέα Δουλγεράκη, Νικόλαο Πάσσο και Δημήτριο Κόμη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 15 Φεβρουαρίου 2011, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ΝΠΔΔ με την επωνυμία "Οργανισμός Απασχολήσεως Εργατικού Δυναμικού (ΟΑΕΔ)", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Αγλαΐα Παπασκαρλάτου με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Της αναιρεσίβλητης: Μ. Γ. του Β., κατοίκου ..., η οποία δεν παραστάθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 26-4-2004 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 829/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 2236/2007 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 15-4-2010 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο το αναιρεσείον όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Παναγιώτης Κομνηνάκης διάβασε την από 1-2-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι.- Από την επικαλούμενη και προσκομιζόμενη από το αναιρεσείον υπ' αριθ. 14511/14-12-2010 έκθεση επιδόσεως του αρμόδιου στο Πρωτοδικείο Σπάρτης δικαστικού επιμελητή Δ. Π. προκύπτει ότι, με επιμέλεια του αναιρεσείοντος, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στην αναιρεσίβλητη ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως μαζί με την οικεία πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση για συζήτηση αυτής κάτω από το αντίγραφο του δικογράφου στη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας απόφασης. Επομένως, εφόσον η αναιρεσίβλητη δεν εμφανίσθηκε κατ' αυτήν, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε στη σειρά της από το οικείο πινάκιο, ούτε δικηγόρος της κατέθεσε δήλωση του άρθρου 242 § 2 ΚΠολΔ, πρέπει, κατά το άρθρο 576 § 2 ΚΠολΔ, να προχωρήσει η συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως παρά την απουσία αυτής.

ΙΙ.- Από τις διατάξεις των άρθρων 185, 189, 192, 201, 361, 648 του ΑΚ συνάγεται ότι η προκήρυξη διαγωνισμού για την πρόσληψη σε θέσεις εργασίας, που είναι κενές αποτελεί πρόταση για τη σύναψη συμβάσεως εργασίας, υπό την αίρεση της επιτυχίας στο διαγωνισμό. Η υποβολή αιτήσεως και η συμμετοχή στο διαγωνισμό ενέχει αποδοχή της προτάσεως από μέρους των υποψηφίων, ενώ η επιτυχία στο διαγωνισμό, που κρίνεται από το πρόσωπο το οποίο ορίστηκε ως κριτής, συνήθως επιτροπή, σε σειρά δε που βρίσκεται μέσα στον αριθμό των κενών θέσεων, επιφέρει την τελείωση της συμβάσεως που έκτοτε δεσμεύει αμφότερα τα μέρη.

Μετά από αυτό ο εργοδότης, μη αποδεχόμενος τις υπηρεσίες του επιτυχόντος στο διαγωνισμό, καθίσταται υπερήμερος με τις συνέπειες που ορίζει το άρθρο 656 του ΑΚ. Όταν κριθεί από τον εργοδότη ή το εξουσιοδοτημένο απ' αυτόν όργανο, ότι ο υποψήφιος του διαγωνισμού δεν έχει τις απαιτούμενες από την προκήρυξη προϋποθέσεις για την επιτυχία (πρόσληψή) του και η κρίση αυτή είναι αντίθετη προς την καλή πίστη ως καταφώρως εξ αντικειμένου άδικη, όταν δηλαδή υπερέχει αυτός καταφανούς ως προς τα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα, έναντι έστω και ενός, που πέτυχε στο διαγωνισμό, τότε η αναβλητική αίρεση υπό την οποία τελούσε η πρόσληψη του μη επιτυχόντος λογίζεται, σύμφωνα με το άρθρο 207 παρ.1 ΑΚ, ότι πληρώθηκε από τότε που έπρεπε να είχε συμπεριληφθεί στον πίνακα επιτυχίας και αδίκως παραλήφθηκε.

Κατά το άρθρ. 207 παρ. 1 ΑΚ η αίρεση θεωρείται ότι πληρώθηκε, αν την πλήρωσή της εμπόδισε αντίθετα προς την καλή πίστη, εκείνος που θα τον ζημίωνε η πλήρωσή της. Η έννοια της καλής πίστης νοείται αντικειμενικώς, ως η αντίληψη του μετρίως, ευπρεπώς και τιμίως φερομένου κοινωνικού ανθρώπου και μπορεί η συμπεριφορά να συνίσταται σε θετική ενέργεια ή σε παράλειψη οφειλόμενης από το νόμο ή τη σύμβαση ή τα συναλλακτικά ήθη ενέργειας.

Δόλος δεν απαιτείται αλλ' αρκεί η συμπεριφορά να προσκρούει στην καλή πίστη, υπό την ανωτέρω έννοια, πράγμα που αποτελεί πραγματικό ζήτημα εξαρτώμενο από την εκτίμηση του περιεχομένου της δικαιοπραξίας και του σκοπού των μερών. Στην προκείμενη περίπτωση, το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών με την προσβαλλόμενη απόφασή του, όπως από αυτή προκύπτει, δέχθηκε τα ακόλουθα:

Το εναγόμενο με την με αριθμό Β127840/16-12-02 ανακοίνωσή του η οποία εκδόθηκε ύστερα από την με αριθμ. ΔΙΠΠ/Φ εγκρ. 7/371/18874/4-12-02 απόφαση της Επιτροπής του άρθρου 2 παρ.1 της με αριθμ. 55/11-11-98 Π.Υ.Σ. (ΦΕΚ 252Α/12-11-98) ανακοίνωσε ότι θα προσλάβει προσωπικό με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου, διάρκειας μέχρι ένα έτος, συνολικού αριθμού 489 ατόμων, διαφόρων ειδικοτήτων για την λειτουργία των Κέντρων Προώθησης Απασχόλησης (ΚΠΑ), σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 21 παρ. 3 του Ν. 2190/94.

Ανάμεσα στις προκηρυσσόμενες θέσεις υπήρχε και μία (1) θέση Οικονομολόγου Τ.Ε. για τις ανάγκες του Κ.Π.Α. Σπάρτης, για την κάλυψη της οποίας υπέβαλαν δικαιολογητικά μεταξύ των άλλων υποψηφίων η ενάγουσα και η Π. Σ. του Ε.. Η επιτροπή επιλογής του εναγομένου που συστάθηκε με την με αριθμ. 2/8-1-2003 απόφαση του διοικητή του, επέλεξε για τη θέση την Π.

Σ., η οποία ανέλαβε υπηρεσία την 1-4-2003. Μεταξύ των προσόντων που απαιτείτο να έχουν οι υποψήφιοι ήταν και η μακροχρόνια ανεργία για τουλάχιστον 12 μήνες συνεχείς που έδινε προτεραιότητα έναντι των λοιπών ανέργων. Κατά του πίνακα κατάταξης και της επιτυχούσας Σ. Π., η ενάγουσα άσκησε ενώπιον του Ανώτατου Συμβουλίου Επιλογής Προσωπικού, υπό τον έλεγχο του οποίου τελούσε η διαδικασία πρόσληψης, την από 7-3-2003 προσφυγή ισχυριζόμενη ότι το εναγόμενο κατά παράβαση του νόμου επέλεξε την προαναφερόμενη για τη θέση της οικονομολόγου, διότι η τελευταία δεν υπήρξε άνεργη, κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα του 12μήνου, αλλά εργαζόταν στον Τομέα Διοικητικής υποστήριξης του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων από την 16-7-2002, ενώ η ίδια ήταν άνεργη επιδοτούμενη από το εναγόμενο (Ο.Α.Ε.Δ.) για το λόγο αυτό.

Η ένστασή της έγινε δεκτή δυνάμει της με αριθμ. πρωτ. 19335/8607/20-1-2003 απόφαση του ΑΣΕΠ, διότι η Σ. Π. μαζί με την δήλωση ότι είναι άνεργη και ανεπάγγελτη είχε καταθέσει και βεβαίωση παρακολούθησης προγράμματος επαγγελματικής κατάρτισης και ως εκ τούτου δεν θα έπρεπε να θεωρηθεί άνεργη, αφού σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 3 παρ.2 εδαφ.

γ' του Ν. 1545/85 δεν θεωρούνται άνεργοι οι μαθητευόμενοι των επαγγελματικών σχολών ή όσοι εξασκούνται πρακτικά στα πλαίσια επαγγελματικού προγράμματος χωρίς εργασιακή σχέση. Όπως δε προκύπτει από την 5306/18-12-02 βεβαίωση του Ο.Α.Ε.Δ. είχε καταθέσει και την κάρτα ανεργίας της στην Υπηρεσία Ο.Α.Ε.Δ. Ν. Λακωνίας στις 15-7-2002 και, συνεπώς, δεν θα έπρεπε να θεωρηθεί άνεργη.

Κατόπιν τούτων το Α.Σ.Ε.Π. διέταξε το εναγόμενο να ανασυντάξει τον πίνακα και να συμπεριλάβει την ενάγουσα ως επιτυχούσα στο διαγωνισμό αυτό. Ακολούθως, η ενάγουσα με την υπ' αριθμ. Β118213/4-7-03 απόφαση του διοικητή του εναγομένου προσλήφθηκε ως υπάλληλος με την ειδικότητα Οικονομολόγου Τ.Ε., με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου και ορισμένου χρόνου, διαρκείας 8 μηνών και 25 ημερών (από 5-7-03 έως 1-4-04) σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 3 του άρθρ. 21 του ν. 2190/94 για τις ανάγκες του Κ.Π.Α.

Σπάρτης. Η παράλειψη της επιτροπής να την συμπεριλάβει στον πρώτο πίνακα επιλογής, που συνέταξε, παρακώλυσε την υπέρ αυτής πλήρωση της αιρέσεως, επιτυχία στο διαγωνισμό, ενάντια στις αρχές της καλής πίστης, καθότι στα δικαιολογητικά που είχε καταθέσει η Σ. Π. περιλαμβανόταν, όπως σημειώνεται στην ως άνω απόφαση του Α.Σ.Ε.Π., και η βεβαίωση ότι παρακολουθούσε πρόγραμμα επαγγελματικής καταρτίσεως.

Η επιτροπή ως όργανο του Ο.Α.Ε.Δ. γνώριζε ότι όσοι εξασκούνται πρακτικά στα πλαίσια επαγγελματικού προγράμματος δεν θεωρούνται άνεργοι και ως εκ τούτου ότι η Σ. Π. δεν πληρούσε την προϋπόθεση της μακροχρόνιας ανεργίας τουλάχιστον δώδεκα (12) μηνών σε αντίθεση με την ενάγουσα που ήταν άνεργη κατά το επίδικο διάστημα και εντούτοις κατέταξε στον πίνακα επιτυχίας την πρώτη αντί της τελευταίας. 'Ετσι, η αναβλητική αίρεση υπό την οποία τελούσε η εργασιακή της σύμβαση, δηλαδή η πρόσληψη της ενάγουσας, λογίζεται πλασματικά ότι πληρώθηκε από τότε που έπρεπε να είχε συμπεριληφθεί στον πίνακα επιτυχίας, ήτοι από 1-4-2003.

Τα αντίθετα υποστηριζόμενα από το εκκαλούν με τον δεύτερο λόγο της εφέσεως είναι αβάσιμα. Ειδικότερα, ο ισχυρισμός του ότι και αν ακόμη επέδειξε αμέλεια τούτο δεν τον καθιστά κακόπιστο σύμφωνα με το άρθρο 207 του ΑΚ, αναιρείται από το γεγονός ότι παρέβλεψε την προσκομιζόμενη από τον Σ. Π. βεβαίωση παρακολούθησης προγράμματος επαγγελματικής κατάρτισης για το λόγο αυτό.

Εξάλλου, αποφεύγει να αναφερθεί στο γεγονός αυτό στην έφεση και στις προτάσεις του. Κατόπιν αυτών το εναγόμενο αρνούμενο να αποδεχθεί τις προσφερόμενες υπηρεσίες της ενάγουσας από 1-4-2003 κατέστη υπερήμερο και της οφείλει για την αιτία αυτή τους μισθούς του επιδίκου διαστήματος (1-4-03 έως 5-7-03), οι οποίοι ανέρχονται στο ποσό των 3.511,93 ευρώ με την αναλογία δώρων και επιδόματος αδείας, το ύψος του οποίου δεν αμφισβητείται από το εναγόμενο.

Με την κρίση του αυτή το Πολυμελές Πρωτοδικείο δεν παραβίασε τις προαναφερθείσες διατάξεις ουσιαστικού δικαίου και γι' αυτό ο σχετικός, αληθώς από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 (και όχι 559) ΚΠολΔ, πρώτος λόγος αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, αφού το αναιρεσείον εμπόδισε την πλήρωση της αιρέσεως με συμπεριφορά, η οποία, ενόψει των ανωτέρω παραδοχών, ήταν αντίθετη, αντικειμενικά, προς την καλή πίστη, προς την αντίληψη δηλαδή του μετρίως, ευπρεπώς και τιμίως φερόμενου κοινωνικού ανθρώπου.

Από το άρθρο 560 ΚΠολΔ ορίζονται: "Κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση μόνο 1) αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο ελληνικό ή ξένο εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου.

Η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αποτελεί λόγο αναίρεσης μόνον αν τα διδάγματα αυτά αφορούν την εφαρμογή των κανόνων του δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ' αυτούς. Ο λόγος αυτός αναίρεσης δεν μπορεί να προβληθεί σε μικροδιαφορές. 2) Αν το δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε όπως ορίζει ο νόμος ή δίκασε ειρηνοδίκης του οποίου έγινε δεκτή η εξαίρεση, 3) αν το δικαστήριο έχει υπερβεί τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων ή δεν είχε καθ' ύλην αρμοδιότητα, 4) αν παράνομα αποκλείστηκε η δημοσιότητα της διαδικασίας".

Οι λόγοι αυτοί αναίρεσης ορίζονται περιοριστικά στο ως άνω άρθρο και, συνεπώς, δεν συγχωρείται αναίρεση κατά των ανωτέρω αποφάσεων, εκτός άλλων, και αν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Στην προκείμενη υπόθεση, με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση και η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθμ. 8 περ.

β' ΚΠολΔ, συνιστάμενη στο ότι παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Επομένως, ο σχετικός δεύτερος λόγος της αναίρεσης αυτής είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος. Μετά από αυτά, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 15-4-2010 αίτηση του Οργανισμού Απασχολήσεως Εργατικού Δυναμικού (Ο.Α.Ε.Δ.) Ν.Π.Δ.Δ. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 2236/2007 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα την 1η Μαρτίου 2011. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 15 Μαρτίου 2011.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ