386/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 386 / 2011 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Εκείνος που εμφανίζεται κατά το ουσιαστικό δίκαιο δικαιούχος ή υπόχρεος νομιμοποιείται κατ΄ αρχήν ως ενάγων ή εναγόμενος αντίστοιχα. Εργοδότης θεωρείται παν φυσικόν ή νομικόν πρόσωπον, συμπεριλαμβανομένου και του Δημοσίου, ως και των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου, όπερ χρησιμοποιεί την εργασίαν άλλων φυσικών προσώπων, δυνάμει σχέσεως εργασίας ιδιωτικού δικαίου, μισθωτός δε ο παρέχων εις εργοδότην εξηρτημένην εργασίαν έναντι αμοιβής, υπολογιζομένης, είτε κατά χρονικήν διάρκειαν, είτε κατά μονάδα ή κατ΄ αποκοπήν ή ποσοστά.

Αριθμός 386/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Κομνηνάκη, Ανδρέα Δουλγεράκη, Νικόλαο Πάσσο και Δημήτριο Κόμη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 15 Φεβρουαρίου 2011, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Εταιρίας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "ΚΟΝΙΑΡΗΣ ΤΡΑΝΣ ΕΠΕ (KONIARIS TRANS LTD) - ΕΤΑΙΡΙΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ" και το διακριτικό τίτλο "ΚΟΝΙΑΡΗΣ ΤΡΑΝΣ Ι.Μ.Ε.Π.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ευτύχιο - Δημήτριο Καλαμίδα.

Του αναιρεσιβλήτου: Α. (A.) Σ. (S.) του Ρ. (R.), κατοίκου .... Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Απόστολο Ηλία με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, ο οποίος δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4-2-2005 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2199/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 3198/2008 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 14-4-2009 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ανδρέας Δουλγεράκης διάβασε την από 7-4-2010 έκθεση της κωλυομένης να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου αυτού Αρεοπαγίτου Βαρβάρας Κριτσωτάκη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο νόμος 383/1976 "Περί διενεργείας εμπορευματικών μεταφορών δια φορτηγών αυτοκινήτων δημοσίας χρήσεως και άλλων τινών διατάξεων" ορίζει Α) στο άρθρο 2 παρ. 1 ότι "Αι διεθνείς οδικαί εμπορευματικαί μεταφοραί" - ήτοι κατά το άρθρο 1 παρ. 1 εδ. α' περ. αα "αι διενεργούμεναι δι' αυτοκινήτων εκ της ημεδαπής προς την αλλοδαπήν και αντιστρόφως" - διενεργούνται υπό των κατά τας διατάξεις του παρόντος συνιστωμένων μεταφορικών επιχειρήσεων, ως και υπό των ήδη συνεστημένων και λειτουργουσών τοιούτων κατά τα προϊσχυσάσας διατάξεις", Β) στο άρθρο 3 ότι "Επιτρέπεται η σύστασις Ιδιοτύπου Μεταφορικής Εταιρείας (ΙΜΕ) διεπομένης υπό της περί Εταιρειών Περιωρισμένης Ευθύνης (ΕΠΕ) νομοθεσίας, με τας ακολούθους παρεκκλίσεις: α) το εταιρικόν κεφάλαιον αποτελείται εξ εταιρικών μεριδίων. Έκαστον μερίδιον έχει αξίαν τουλάχιστον 1000 δρχ. ανά τόννον μικτού βάρους συμμετέχοντος φορτηγού αυτοκινήτου ........, β) δια την λήψη αποφάσεων υπό της γενικής συνελεύσεως απαιτείται απόλυτος πλειοψηφία επί του συνόλου των εταιρικών μεριδίων, γ) έκαστος εταίρος υποχρεούται να συνεισφέρει εις την εταιρείαν και τας ακολούθους παρεπομένας παροχάς, θεωρουμένας ως ουσιώδεις δια την συμμετοχήν του, αα) την άσκησιν του δικαιώματος εκμεταλλεύσεώς του, δι' ούτινος συμμετέχει, φορτηγού αυτοκινήτου, αδιαλείπτως καθ' άπασαν την διάρκειαν της εταιρικής σχέσεως, δυνάμενος να παρακρατεί πάντα τα λοιπά επί τούτου δικαιώματα και ιδία την κυριότητα και νομή, ββ) την διάθεσιν, κατ' αποκλειστικότητα εις την εταιρείαν και δια το έργο αυτής του φορτηγού αυτοκινήτου εις κατάστασιν πλήρους και αδιαλείπτου ετοιμότητος καθ' άπασαν την διάρκειαν της εταιρικής σχέσεως" και Γ) στο άρθρο 15 παρ. 1 και 2 ότι "Προς αποκατάστασιν επελθούσης ζημίας του εντολέως (φορτωτού), δι' ην ευθύνεται ο μεταφορεύς, πάσα μεταφορική επιχείρησις υποχρεούται όπως κέκτηται την πραγματικήν δυνατότητα καλύψεως της ζημίας ταύτης είτε δια της καθαράς περιουσίας αυτής, είτε δια της διαρκούς ασφαλιστικής καλύψεως των αντιστοίχων κινδύνων, είτε δι' εγγυήσεως αξιοχρέου Τραπέζης, είτε δια συστάσεως ειδικών λογαριασμών αυτασφαλίσεως ή αλληλοασφαλίσεως εις ιδρυθησόμενα αλληλοασφαλιστικά ταμεία. Αι λεπτομέρειαι εφαρμογής του παρόντος άρθρου ρυθμισθήσονται δια Προεδρικού Διατάγματος, εκδοθησομένου προτάσει των Υπουργών Οικονομικών, Εμπορίου και Μεταφορών και Επικοινωνιών. 2. Η μη τήρησις των ως άνω υποχρεώσεων παρά μεταφορικής τινος επιχειρήσεως συνεπάγεται την στέρησιν του δικαιώματος ασκήσεως του επαγγέλματος του μεταφορέως τόσον παρ' αυτής όσον και των μελών αυτών". Εξάλλου η νομιμοποίηση διαδίκου απορρέει κατά κανόνα αμέσως από το νόμο και κυρίως από τις διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου, ενίοτε δε και από διατάξεις του δικονομικού δικαίου. Εκείνος που εμφανίζεται κατά το ουσιαστικό δίκαιο δικαιούχος ή υπόχρεος νομιμοποιείται κατ' αρχήν ως ενάγων ή εναγόμενος αντίστοιχα. Εξάλλου, κατά το άρθρο 648 παρ. 1 του ΑΚ, με τη σύμβαση εργασίας ο εργαζόμενος έχει την υποχρέωση να παρέχει για ορισμένο ή αόριστο χρόνο την εργασία του στον εργοδότη και αυτός να καταβάλει το συμφωνημένο μισθό. Την έννοια των όρων "εργοδότης" και "μισθωτός" απέδωσε το άρθρο 1 του ν. 3239/1955 "περί συλλογικών διαπραγματεύσεων" κατά το οποίο "εργοδότης" μεν θεωρείται παν φυσικόν ή νομικόν πρόσωπον, συμπεριλαμβανομένου και του Δημοσίου, ως και των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου, όπερ χρησιμοποιεί την εργασίαν άλλων φυσικών προσώπων, δυνάμει σχέσεως εργασίας ιδιωτικού δικαίου, μισθωτός δε ο παρέχων εις εργοδότην εξηρτημένην εργασίαν έναντι αμοιβής, υπολογιζομένης, είτε κατά χρονικήν διάρκειαν, είτε κατά μονάδα ή κατ' αποκοπήν ή ποσοστά. Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφαση δέχτηκε κατ' ανέλεγκτη κρίση τα εξής: Ο αναιρεσίβλητος προσελήφθη την 15-6-2004 από την αναιρεσείουσα μεταφορική εταιρία, νομίμως εκπροσωπούμενη από τον δεύτερο εναγόμενο και μη διάδικο στην παρούσα δίκη Α. Κ., με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, προκειμένου να εργαστεί ως οδηγός φορτηγού αυτοκινήτου (ελκυστήρα - ψυγείου), για τις μεταφορές αγαθών τόσο στην Ελλάδα, όσο και σε χώρες του Εξωτερικού. Κατά την κατάρτιση της ως άνω εργασιακής συμβάσεως ο Α. Κ. ενεργούσε αποκλειστικά με την ιδιότητα του νομίμου εκπροσώπου της αναιρεσείουσας, η οποία και ήταν ο εργοδότης του αναιρεσιβλήτου και όχι ατομικά όπως αβάσιμα υποστηρίζει αυτή με τον πρώτο λόγο της έφεσής της, με τον οποίο επαναφέρει τον και πρωτοδίκως προταθέντα ισχυρισμό της περί ελλείψεως εκ μέρους της παθητικής νομιμοποιήσεως, αφού, όπως ισχυρίζεται ο αναιρεσίβλητος, προσελήφθη για να εργαστεί σε συναφή επιχείρηση, την οποία διατηρούσε αυτός. Δέχεται, περαιτέρω, το Εφετείο, ότι ο αναιρεσίβλητος προσέφερε τις υπηρεσίες του στην αναιρεσείουσα εργοδότριά του με την ως άνω ιδιότητά του μέχρι 5-11-2004, οπότε η τελευταία δια του νομίμου εκπροσώπου της προέβη στην καταγγελία της ένδικης εργασιακής σύμβασης. Με βάση δε τις παραδοχές αυτές απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμο τον σχετικό λόγο εφέσεως με τον οποίο η αναιρεσείουσα προέβαλε έλλειψη της παθητικής της νομιμοποίησης. Με την κρίση του αυτή το Εφετείο, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στη μείζονα σκέψη, ορθώς απέρριψε την ένσταση περί ελλείψεως παθητικής νομιμοποιήσεως της αναιρεσείουσας, αφού, κατά την ανέλεγκτη κρίση του, αυτή (αναιρεσείουσα) δια του νομίμου αντιπροσώπου της προσέλαβε τον αναιρεσίβλητο και τον απασχόλησε ως οδηγό φορτηγού αυτοκινήτου για τις μεταφορές αγαθών τόσο στην Ελλάδα όσο και στο Εξωτερικό, δηλαδή για τις ανάγκες της επιχειρήσεως μεταφορών που ασκούσε. Εξάλλου, στην κρινόμενη περίπτωση δεν τίθεται θέμα εφαρμογής των διατάξεων των άρθρων 2 και 3 του ν. 383/1976 (Εμπορευματικές μεταφορές με φορτηγά Δ.Χ.), με την πρώτη από τις οποίες ρυθμίζονται θέματα διενέργειας των οδικών μεταφορών από τις μεταφορικές επιχειρήσεις, ενώ με τη δεύτερη προβλέπεται η σύσταση ιδιότυπης μεταφορικής εταιρίας υπό τις προϋποθέσεις που ορίζονται σ' αυτήν, αφού από τις διατάξεις αυτές δεν προκύπτει ότι η σύμβαση εργασίας των οδηγών των φορτηγών αυτοκινήτων καταρτίζεται αποκλειστικά μεταξύ των οδηγών και των ιδιοκτητών των αυτοκινήτων. Επομένως το Εφετείο δεν παραβίασε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις που προαναφέρθηκαν και ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 του KΠολΔ είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί. Μετά από αυτά πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα, ως ηττώμενη, στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσίβλητου (άρθρ. 176, 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την, από 14-4-2009, αίτηση αναιρέσεως της 3198/2008 αποφάσεως, του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει σε χίλια εκατό (1100) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα την 1η Μαρτίου 2011. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 15 Μαρτίου 2011.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ