384/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 384 / 2016 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 384/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεράσιμο Φουρλάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Πέππα, Γεώργιο Λέκκα, Πηνελόπη Ζωντανού και Αλτάνα Κοκκοβού, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 7 Δεκεμβρίου 2015, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρείας με την επωνυμία "..." και τον διακριτικό τίτλο "...", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σπυρίδωνα Λάλα και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ι. Γ. του Γ., κατοίκου ..., 2) Εταιρείας Περιορισμένης Ευθύνης με την επωνυμία "..." που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, 3) Ιδιωτικής Μετοχικής Εταιρείας Περιορισμένης Ευθύνης με την επωνυμία "…" που εδρεύει στον ... και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίοι δεν εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15/10/2009 ανακοπή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Χίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 36/2013 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 85/2014 του Εφετείου Βορείου Αιγαίου.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 4/3/2015 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Αλτάνα Κοκκοβού ανέγνωσε την από 19/11/2015 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της από 4/3/2015 αίτησης για αναίρεση της υπ’ αριθμ. 85/2014 απόφασης του Εφετείου Βορείου Αιγαίου.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρ. 108, 110 παρ.2, 498 παρ.1, 568 παρ.1, 2 και 4, 576 παρ.1-3 ΚΠολΔ προκύπτει ότι αν κατά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης δεν εμφανισθεί και δεν μετάσχει με τον προσήκοντα τρόπο σ’ αυτή κάποιος διάδικος, το δικαστήριο ερευνά αυτεπαγγέλτως ποιος από τους διαδίκους επέσπευσε τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης και αν μεν τη συζήτησή της επέσπευσε εγκύρως ο απολειπόμενος διάδικος κλητεύοντας νόμιμα και εμπρόθεσμα τους λοιπούς ή κλητεύθηκε ο ίδιος νόμιμα και εμπρόθεσμα από τον επισπεύδοντα τη συζήτηση άλλο διάδικο, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι, διαφορετικά, αν δηλαδή δεν προκύπτει νόμιμη και εμπρόθεσμη κλήτευση του απολειπομένου διαδίκου από τον επισπεύδοντα τη συζήτησή της, αυτή κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς τους απολειπόμενους διαδίκους σε περίπτωση απλής ομοδικίας, ενώ σε περίπτωση αναγκαστικής ομοδικίας, κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς όλους τους διαδίκους και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήση (άρθρο 576 παρ. 3 ΚΠολΔ, όπως το δεύτερο εδάφιο αυτού προστέθηκε με το άρθρο 62 Ν. 4139/2013, ΦΕΚ Α 74/20.3.2013).

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 558 εδ. β’ ΚΠολΔ, αν υπάρχει αναγκαστική ομοδικία, η αναίρεση πρέπει να απευθύνεται κατά όλων των ομοδίκων, αλλιώς απορρίπτεται ως απαράδεκτη. Το άρθρο 76 παρ. 1 ΚΠολΔ ορίζει, μεταξύ άλλων, ότι, όταν η διαφορά επιδέχεται ενιαία μόνο ρύθμιση ή η ισχύς της απόφασης που θα εκδοθεί εκτείνεται σε όλους τους ομοδίκους, οι ομόδικοι που μετέχουν νόμιμα στη δίκη ή, έχουν προσεπικληθεί, αν δεν παραστούν, θεωρούνται ότι αντιπροσωπεύονται από εκείνους που παρίστανται, με τους οποίους συνδέονται με το δεσμό της αναγκαστικής ομοδικίας.

Απαραίτητη όμως και αυτονόητη προϋπόθεση της αντιπροσώπευσης του αδρανούντος και μη παρισταμένου στην κατ’ αναίρεση δίκη ομοδίκου είναι η νόμιμη και εμπρόθεσμη κλήτευσή του, η οποία επιβάλλεται από το άρθρο 76 παρ.3 του ΚΠολΔ (Ολ ΑΠ 11/92). Περίπτωση δε αναγκαστικής ομοδικίας καθιερώνει και η διάταξη του άρθρου 933 παρ. 1 ΚΠολΔ, από την οποία προκύπτει, ότι, αν η ανακοπή κατά της αναγκαστικής εκτέλεσης εγείρεται μετά την κατακύρωση από δανειστή του καθού η εκτέλεση, πρέπει να απευθύνεται κατά του υπερθεματιστή και του επισπεύδοντος δανειστή, μεταξύ των οποίων δημιουργείται δεσμός αναγκαστικής ομοδικίας, γιατί η διαφορά επιδέχεται ενιαία μόνο ρύθμιση, αφού, εξαιτίας της πλήρους γι’ αυτούς ταυτότητας του αντικειμένου της δίκης, δεν μπορεί να νοηθεί ουσιαστική κρίση ακυρότητας του πλειστηριασμού για τον ένα και κύρους για τον άλλο (Ολ ΑΠ 11/1992, ΑΠ 546/2015).

Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 96 παρ. 1, 142 παρ.1 και 2 και 143 παρ. 1, 2 και 3 του ίδιου Κώδικα, συνάγεται, ότι η ιδιότητα του αντικλήτου αποκτάται, με δήλωση στη γραμματεία του πρωτοδικείου της κατοικίας του διαδίκου, με ρήτρα σε σύμβαση (που καλύπτει μόνο τις σχετικές με τη σύμβαση αυτή πράξεις) και με το νόμιμο διορισμό δικαστικού πληρεξουσίου, στον οποίο μπορούν να γίνονται μόνον οι επιδόσεις που ανάγονται στη δίκη για την οποία είναι διορισμένος, συμπεριλαμβανομένης και της επίδοσης της οριστικής απόφασης.

Η ιδιότητα δε κάποιου ως αντικλήτου εξετάζεται από το δικαστήριο και αυτεπαγγέλτως και ο επικαλούμενος επίδοση σε αντίκλητο του διαδίκου φέρει το βάρος επίκλησης και απόδειξης της ιδιότητάς του με ένα από τους καθοριζόμενους, κατά τα παραπάνω, τρόπους, ενώ η επίδοση σε πρόσωπο που δεν έχει την ιδιότητα αντικλήτου είναι ανυπόστατη.

Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 126 παρ. 1 ΚΠολΔ η επίδοση γίνεται α) προσωπικά σε εκείνον, στον οποίο απευθύνεται το έγγραφο, β) για πρόσωπα που δεν έχουν ικανότητα δικαστικής παράστασης, στο νόμιμο αντιπρόσωπό τους, γ) για νομικά πρόσωπα ή άλλες ενώσεις προσώπων, στον εκπρόσωπό τους, σύμφωνα με το νόμο ή το καταστατικό, δ) για το δημόσιο σε εκείνους που το εκπροσωπούν σύμφωνα με το νόμο, ενώ σύμφωνα με το άρθρο 124 παρ. 1 ΚΠολΔ η επίδοση επιτρέπεται οπουδήποτε βρεθεί το πρόσωπο προς το οποίο πρόκειται να γίνει, και κατά την παρ. 2 αν το πρόσωπο έχει στον τόπο όπου πρόκειται να γίνει η επίδοση κατοικία, κατάστημα, γραφείο ή εργαστήριο, είτε μόνο του είτε με άλλον ή εργάζεται εκεί ως υπάλληλος, εργάτης ή υπηρέτης, η επίδοση σε άλλο μέρος δεν μπορεί να γίνει χωρίς τη συναίνεσή του.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 128 παρ. 1 ΚΠολΔ αν ο παραλήπτης της επίδοσης δεν βρίσκεται στην κατοικία του το έγγραφο παραδίδεται σε έναν από τους ενήλικους συγγενείς ή υπηρέτες που συνοικούν μαζί του. Αν απουσιάζουν ή δεν υπάρχουν και αυτοί, η παράδοση γίνεται σε έναν από τους άλλους ενηλίκους συνοίκους που έχουν συνείδηση των πράξεών τους και δεν συμμετέχουν στη δίκη ως αντίδικοι του ενδιαφερομένου και κατά την παρ. 4 αν κανείς από όσους αναφέρονται στην παρ. 1 δεν βρίσκεται στην κατοικία, το έγγραφο πρέπει να κολληθεί στην πόρτα της κατοικίας...

ενώ, κατά το άρθρο 129 παρ. 1 ΚΠολΔ, αν ο παραλήπτης της επίδοσης δεν βρίσκεται στο κατάστημα, το γραφείο ή το εργαστήριο, το έγγραφο παραδίδεται στα χέρια του διευθυντή του καταστήματος, του γραφείου ή του εργαστηρίου ή σε έναν από τους συνεταίρους, συνεργάτες, υπαλλήλους ή υπηρέτες, εφόσον έχουν συνείδηση των πράξεών τους και δεν συμμετέχουν στη δίκη ως αντίδικοι του παραλήπτη της επίδοσης, και κατά την παρ. 2 αν κανένα από τα πρόσωπα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 δεν βρίσκεται στο κατάστημα, στο γραφείο ή στο εργαστήριο, εφαρμόζονται όσα ορίζονται στο άρθρο 128 παρ. 4.

Από το συνδυασμό των παραπάνω διατάξεων σαφώς προκύπτει, ότι προκειμένου να γίνει επίδοση εγγράφου σε ανώνυμη εταιρία, που αποτελεί νομικό πρόσωπο, αυτή γίνεται προς τον κατά το νόμο ή το καταστατικό νόμιμο εκπρόσωπό της, είτε στην κατοικία του, είτε στο κατάστημα, γραφείο ή εργαστήριο του νομικού προσώπου, όταν δε ο νόμιμος εκπρόσωπος δεν βρίσκεται στην κατοικία του το έγγραφο εγχειρίζεται σε συνοικούντα με αυτόν συγγενή ή υπηρέτη και, σε περίπτωση απουσίας τους, σε έναν από τους λοιπούς συνοίκους, ενώ στην περίπτωση που κανείς από αυτούς δεν βρίσκεται στην κατοικία το έγγραφο θυροκολλείται και τηρούνται οι αναφερόμενες στο άρθρο 128 παρ. 4 περ.

β και γ ΚΠολΔ διατυπώσεις. Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζεται η δυνατότητα γνώσεως του επιδιδόμενου εγγράφου εκ μέρους του νομίμου εκπροσώπου του νομικού προσώπου. Δεν έχει σημασία ο τόπος ο οποίος κατά το καταστατικό φέρεται ως έδρα της εταιρίας, αλλά σημασία έχει ο τόπος της κατοικίας (ή και της εργασίας) του εκπροσωπούντος το νομικό πρόσωπο φυσικού προσώπου, που δεν είναι κατά νόμο απαραίτητο να βρίσκεται στον τόπο της κατά το καταστατικό έδρας της εταιρίας (ΑΠ74/2008).

Στην προκειμένη περίπτωση, με την από 15-10-2009 ανακοπή ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χίου, η ήδη αναιρεσείουσα, επικαλούμενη, ότι τυγχάνει δανείστρια του πρώτου αναιρεσίβλητου, καθού η εκτέλεση, ζήτησε για τους λόγους που αναφέρονταν σ’ αυτή να ακυρωθούν α) η υπ’ αριθ. ...9-4-2009 έκθεση αναγκαστικής κατάσχεσης της δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Χίου Δ.

Λ., β) η υπ’ αριθ. .../20-5-2009 έκθεση δημόσιου πλειστηριασμού της συμβολαιογράφου Χίου Στυλιανής Κανάριου-Γιάνναρη του ακινήτου του τελευταίου, και γ) η υπ’ αριθ. .../15-2-2009 περίληψη κατακυρωτικής έκθεσης πλειστηριασμού της ίδιας συμβολαιογράφου, ο οποίος επισπεύθηκε με την επιμέλεια της δεύτερης αναιρεσίβλητης, σε εκτέλεση της υπ’ αριθ. 340/2009 διαταγής πληρωμής του Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, σε βάρος του πρώτου των αναιρεσίβλητων επί ακινήτου του, κειμένου στη Χίο και αναδείχθηκε υπερθεματίστρια η τρίτη αυτών.

Με την υπ’ αριθ. 36/2013 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χίου, απορρίφθηκε η άνω ανακοπή, που απευθύνετο εναντίον των ανωτέρω αναιρεσιβλήτων με την αιτιολογία, ότι η αναιρεσείουσα, δανείστρια του καθού, στερείτο εννόμου συμφέροντος για την άσκησή της, διότι δεν επικαλέστηκε στην ανακοπή της, ότι είχε αναγγείλει την απαίτησή της κατά του πρώτου αναιρεσίβλητου στην επί του πλειστηριασμού υπάλληλο.

Κατά της άνω απόφασης η αναιρεσείουσα άσκησε ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου Βορείου Αιγαίου την από 11-3-2013 έφεσή της, την οποία απηύθυνε κατά των αντιδίκων της στον πρώτο βαθμό (καθού η εκτέλεση, επισπεύδουσα δανείστρια και υπερθεματίστρια). Το Εφετείο με την υπ’ αριθ. 85/2014 απόφασή του δέχτηκε την έφεση τυπικά και την απέρριψε κατ’ ουσίαν, επικυρώνοντας την πρωτόδικη απόφαση.

Κατά της απόφασης αυτής παραπονείται, ήδη, με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης η ηττηθείσα δανείστρια του καθού η εκτέλεση και την αίτησή της αυτή απευθύνει εναντίον όλων των πρωτοδίκως και κατ’ έφεση αντιδίκων της. Με βάση τα όσα προεκτέθηκαν, μεταξύ της δεύτερης και της τρίτης από τους αναιρεσίβλητους (επισπεύδουσας και υπερθεματίστριας), εφόσον η ανακοπή αφορά την εγκυρότητα της τελευταίας πράξης εκτέλεσης (κατακύρωσης), υφίσταται δεσμός αναγκαστικής ομοδικίας.

Κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο (7-12-2015), όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε από το πινάκιο κατά τη σειρά εγγραφής της σ’ αυτό, εμφανίστηκε η αναιρεσείουσα και παρέστη με τον έχοντα σχετική πληρεξουσιότητα, δυνάμει του υπ’ αριθ. .../18-2-2013 πληρεξουσίου της συμβολαιογράφου Αθηνών Αικατερίνης Μαυρουδή, δικηγόρο της Σπύρο Λάλα, δεν εμφανίσθηκαν, όμως, οι αναιρεσίβλητοι, ούτε κατέθεσαν δήλωση, ότι δε θα παραστούν κατά την εκφώνησή της, σύμφωνα, με τα άρθρα 242 παρ. 2 και 573 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ.

Από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτει, ότι η επίσπευση της συζήτησης έγινε από την αναιρεσείουσα. Αυτή προς απόδειξη της κλήτευσης του πρώτου αναιρεσίβλητου (καθού η εκτέλεση) προσκομίζει και επικαλείται την υπ’ αριθ. ...29-7-2015 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών Π. Ρ., από την οποία προκύπτει, ότι αντίγραφο της αίτησης αναίρεσης με πράξη ορισμού δικασίμου της αναφερόμενης στην αρχή της παρούσας (7-12-2015) και κλήση προς συζήτηση κατ’ αυτήν επιδόθηκε στον Ε.

Γ., υπό την ιδιότητά του ως αντικλήτου του εν λόγω απολειπομένου αναιρεσίβλητου, με θυροκόλληση και τήρηση των προβλεπομένων στη διάταξη του άρθρου 128 παρ. 4 περ. α, β, γ ΚΠολΔ, χωρίς, όμως, περαιτέρω, να προσκομίζεται κάποιο στοιχείο, από το οποίο να προκύπτει, ότι ο τελευταίος διορίσθηκε, κατά νόμιμο τρόπο, κατά τα αναφερόμενα στη μείζονα σκέψη, αντίκλητος αυτού.

Συνακόλουθα, δεν είναι νόμιμη η γενόμενη προς αυτόν επίδοση του ανωτέρω εισαγωγικού της δίκης δικογράφου. Περαιτέρω, προς απόδειξη της κλήτευσης της τρίτης αναιρεσίβλητης, που εδρεύει στον ..., προσκομίζει και επικαλείται την υπ’ αριθ. .../29-7-2015 έκθεση επίδοσης του ίδιου δικαστικού επιμελητή, από την οποία προκύπτει, ότι αντίγραφο της αίτησης αναίρεσης με πράξη ορισμού δικασίμου της αναφερόμενης στην αρχή της παρούσας (7-12-2015) και κλήση προς συζήτηση κατ’ αυτήν επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως στην Π.

Π., στην κατοικία της στο Ελληνικό Αττικής επί της οδού ..., υπό την ιδιότητα της νομίμου εκπροσώπου της άνω εταιρείας, με θυροκόλληση και τήρηση των προβλεπομένων στη διάταξη του άρθρου 128 παρ.4 περ .α, β και γ ΚΠολΔ, λόγω απουσίας αυτής και των λοιπών αναφερομένων προσώπων, ενώ δεν επικαλείται, ούτε προσκομίζει έκθεση επίδοσης αντιγράφου της αίτησης αναίρεσης με πράξη ορισμού δικασίμου της αναφερόμενης στην αρχή της παρούσας (7-12-2015) και κλήση προς συζήτηση κατ’ αυτήν για τη δεύτερη αναιρεσίβλητη, παρά μόνο την υπ’ αριθ. ...29-7-2015 βεβαίωση του άνω δικαστικού επιμελητή, ο οποίος βεβαιώνει, ότι δεν κατέστη δυνατή η επίδοση, διότι "στη δοθείσα σε μένα διεύθυνση δεν κατόρθωσα να διαπιστώσω κατοικία ή τόπο εργασίας της προς ήν η επίδοση".

Επομένως, με βάση τα παραπάνω, ενόψει του ότι δεν κλητεύθηκαν νομίμως οι μη εμφανισθέντες πρώτος αναιρεσίβλητος (καθού η εκτέλεση) και δεύτερη αναιρεσίβλητη (επισπεύδουσα) και δεδομένου, ότι αυτή συνδέεται με τη νομίμως κλητευθείσα και ομοίως μη εμφανισθείσα τρίτη αναιρεσίβλητη (υπερθεματίστρια), κατά τα προεκτεθέντα, με δεσμό αναγκαστικής ομοδικίας, πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση ως προς όλους τους διαδίκους.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της από 4-3-2015 αίτησης για αναίρεση της υπ’ αριθ. 85/2014 απόφασης του Εφετείου Βορείου Αιγαίου.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 26 Ιανουαρίου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 24 Μαΐου 2016.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ