Supreme Court dismisses appeal as inadmissible because the defense argument was not properly raised in first instance proceedings.

Απόφαση 380 / 2013 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 380/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Γιαννούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, Παναγιώτη Ρουμπή, Δημητρούλα Υφαντή και Βασίλειο Λαμπρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Ιανουαρίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Γ. Μ. του Π., 2. Π. Μ. του Γ. και 3. Ε. συζ. Π. Μ., κατοίκων ... οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Δημήτριο Παπαδημητρίου, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας Ζημιών με την επωνυμία "VICTORIA A.A.E.Ζ." που εδρεύει στην …και εκπροσωπείται νόμιμα, μετονομασθείσα σε "ERGO Α.Α.Ε.Ζ." η οποία παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Ιωάννη Δαρούδη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την 39243/2002 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 7257/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 824/2006 του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Κατά της τελευταίας απόφασης η ήδη αναιρεσίβλητη άσκησε αναίρεση και εκδόθηκε η 372/2009 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναίρεσε την 824/2006 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Αφού συζητήθηκε η υπόθεση στο ανωτέρω Δικαστήριο, εκδόθηκε η 795/2011 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν oι αναιρεσείοντες με την από 5-7-2011 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Βασίλειος Λαμπρόπουλος, ανέγνωσε την από 3-4-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτή η αίτηση αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από την αρχή της ελευθερίας των συμβάσεων (άρθρ. 361 ΑΚ) προκύπτει η δυνατότητα των μερών στη (σύμβαση ασφάλισης αστικής ευθύνης από αυτοκίνητα να συμφωνήσουν περιπτώσεις απαλλαγής του ασφαλιστή. Μία από αυτές είναι και η προβλεπόμενη από την παρ. 8 του άρθρου 25 της Κ4/585/1978, όταν η ζημία προξενείται σε χρόνο, που ο οδηγός τελεί υπό την επήρεια οινοπνεύματος ή τοξικών ουσιών κατά την έννοια και τις προϋποθέσεις του όρθρου 42 του ΚΟΚ.

Με τη διάταξη του άρθρου 42 παρ. 1 εδ. β'. του ισχύοντος στην υπόθεση που εξετάζεται Ν. 2696/1999 (ΚΟΚ), αφού το αυτοκινητικό ατύχημα έγινε την 18-8-2001, ορίζεται ότι ο οδηγός βρίσκεται υπό την επίδραση οινοπνεύματος όταν το ποσοστό αυτού στον οργανισμό του είναι από 0,50 χιλιοστά του γρ. ανά λίτρο αίματος, μετρούμενο με τη μέθοδο της αιμοληψίας ή από 0,25 χιλιοστά του γρ.

και άνω ανά λίτρο εκπνεόμενου αέρα, μετρούμενο με αλκοόμετρο στον εκπνεόμενο αέρα. Στην περίπτωση που θα διαπιστωθεί η μέθη του οδηγού με τον ως άνω τρόπο, κατά το χρόνο που οδηγούσε το ασφαλισμένο αυτοκίνητο, ο ασφαλιστής, ο οποίος έχει συμφωνήσει τον σχετικό όρο της απαλλαγής του, απαλλάσσεται της ευθύνης του έναντι του ασφαλισμένου.

Περαιτέρω, ο λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δ., δημιουργείται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης (ΑΠ 372/2009). Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε τα ακόλουθα: ".....

Στις 18/8/2001 και ώρα 2.30 περίπου ο πρώτος εναγόμενος, οδηγώντας το με αριθμό κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, ιδιοκτησίας του δεύτερου και του τρίτου των εναγομένων, που ήταν ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη στην " ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ VICTORIA A.A.E.Ζ.", στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της οποίας υπεισήλθε η ενάγουσα ως καθολική διάδοχος κατόπιν συγχώνευσης με την ΜΑΓΔΕΜΒΟΥΡΓΕΡ Α.Ε.

με συνεπιβάτη τον Δ. Χ., κινούνταν στην Ε.Ο. Αθηνών - Θεσσαλονίκης με κατεύθυνση προς Αθήνα. Προσεγγίζοντας την χ/θ … ο εν λόγω οδηγός εγκατέλειψε την ως άνω Εθνική οδό και εισήλθε και εκινείτο στην 1η έξοδο αυτής προς την πόλη της … η οποία είναι μονόδρομος, έχοντας την πρόθεση να μεταβεί μέσω …, στην παραλία της …

Ενώ όμως αυτός εκινείτο προς την οδό όπου υπήρχε στροφή προς τα δεξιά κατά την πορεία του και από αμέλειά του και ανεπιτηδειότητά του να οδηγεί δεν μείωσε την ταχύτητά του λόγω του ότι εισερχόταν σε στροφή και η ορατότητα ήταν περιορισμένη λόγω της νύχτας, αλλά κινούμενος με απερισκεψία, ολιγωρία και επιπολαιότητα έχασε τον έλεγχο του αυτοκινήτου του, καθόσον δεν μπόρεσε να ακολουθήσει την δεξιά κατεύθυνση και λόγω της φυγόκεντρης δύναμης εξέφυγε της πορείας του και προσέκρουσε με το εμπρόσθιο μέρος του αυτοκινήτου του στο αριστερά κατά τη πορεία του υπάρχον μεταλλικό στηθαίο της ως άνω οδού με αποτέλεσμα να τραυματιστεί θανάσιμα ο παραπάνω συνεπιβάτης και να καταστραφεί το αυτοκίνητο.

Ενόψει όλων αυτών το ατύχημα οφείλεται στην αποκλειστική υπαιτιότητα του οδηγού - πρώτου εναγόμενου, ο οποίος δεν κατέβαλε την προσοχή και επιμέλεια που θα κατέβαλε κάθε συνετός οδηγός υπό ανάλογες συνθήκες. Συγκεκριμένα δεν οδηγούσε με σύνεση και προσοχή ούτε ασκούσε τον έλεγχο του αυτοκινήτου του, ώστε να μπορεί σε κάθε στιγμή να εκτελεί τους απαιτούμενους χειρισμούς, μολονότι δε κινούνταν σε στροφή με περιορισμένη ορατότητα δεν μείωσε την ταχύτητα του οχήματος του, ώστε να μπορεί σε κάθε στιγμή να εκτελεί τους απαιτούμενους χειρισμούς ή να διακόψει την πορεία με συνέπεια να επιφέρει το παραπάνω αποτέλεσμα.

Επομένως, το ατύχημα οφείλεται στην αποκλειστική υπαιτιότητα του οδηγού - πρώτου εναγόμενου, ο οποίος δεν κατέβαλε την προσοχή και επιμέλεια που θα κατέβαλε κάθε συνετός οδηγός υπό ανάλογες συνθήκες. Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι η περιεκτικότητα στο αίμα του υπαίτιου οδηγού αλκοόλης βρέθηκε να είναι 0,51 γραμ/λίτρο, ποσοστό το οποίο δεν αμφισβητείται.

Επομένως, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στη μείζονα πρόταση ο οδηγός οδηγούσε υπό την επίδραση οινοπνεύματος και σε κατάσταση μέθης ...". Κρίνοντας έτσι το Εφετείο δεν παραβίασε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις που προαναφέρθηκαν, ενώ διέλαβε στην απόφασή του, σαφείς, επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή μη εφαρμογή των διατάξεων του ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκαν.

Ειδικότερα διέλαβε στην απόφασή του επαρκείς, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες σχετικά με τις συνθήκες του ατυχήματος και αναφορικά με την υπαίτια συμπεριφορά του οδηγού του υπ' αριθ. κυκλ. ... ΙΧΕ αυτοκινήτου του Γ. Μ. και την ύπαρξη ή όχι αιτιώδους συνάφειας από την ανωτέρω συμπεριφορά στην επέλευση του ενδίκου τροχαίου ατυχήματος, καθώς και την επίδραση του οινοπνεύματος που ανιχνεύθηκε στο ληφθέν δείγμα του αίματος του στην οδηγική του συμπεριφορά.

Επομένως, δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια του αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ και συνεπώς ο πρώτος λόγος αναιρέσεως με τον οποίο οι αναιρεσείοντες ισχυρίζονται το αντίθετο είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

Κατά το άρθρο 562 παρ.2 ΚΠολΔ, είναι απαράδεκτος λόγος αναιρέσεως που στηρίζεται σε ισχυρισμό, ο οποίος δεν προτάθηκε νόμιμα στο δικαστήριο της ουσίας, εκτός αν πρόκειται α) για παράβαση που δεν μπορεί να προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας, β) για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια την απόφαση, γ) για ισχυρισμό που αφορά την δημόσια τάξη.

Η διάταξη αυτή αποτελεί εκδήλωση της αρχής ότι ο Άρειος Πάγος ελέγχει την νομιμότητα της προσβαλλομένης αποφάσεως, με βάση τα πραγματικά γεγονότα και τους ισχυρισμούς που τέθηκαν υπόψη του δικαστηρίου από τους διαδίκους. Εξ άλλου από τις διατάξεις των άρθρων 591 παρ.1β, 666 παρ.1, 681Α, 115 παρ.3 και 256 παρ.1δ ΚΠολΔ προκύπτει ότι στην διαδικασία των εργατικών διαφορών, που εφαρμόζεται και κατά την εκδίκαση διαφορών για ζημίες από αυτοκίνητο, καθώς και από τη σύμβαση της ασφάλισης του, κατά την οποία δεν είναι υποχρεωτική η κατάθεση προτάσεων ενώπιον του μονομελούς πρωτοδικείου, οι διάδικοι οφείλουν να προτείνουν όλους τους αυτοτελείς πραγματικούς ισχυρισμούς τους, προφορικά κατά την συζήτηση στο ακροατήριο και επιπλέον οι ισχυρισμοί αυτοί πρέπει να καταχωρισθούν στα πρακτικά, με συνοπτική έκθεση των γεγονότων που τους θεμελιώνουν, εκτός αν τα γεγονότα αυτά περιέχονται στις κατατιθέμενες προτάσεις, απαιτείται, δηλονότι, σε κάθε περίπτωση προφορική πρόταση των ισχυρισμών που "ως γενόμενο κατά τη συζήτηση" σημειώνεται στα πρακτικά.

Από τη δεύτερη δε των άνω διατάξεων συνάγεται, ότι η κατά την πρώτη τούτων σημείωση της προφορικής προτάσεως του ισχυρισμού στα πρακτικά πρέπει να προκύπτει ευθέως εκ του περί των προτάσεων και των δηλώσεων τμήματος αυτών και δεν επιτρέπεται έμμεση συναγωγή της προτάσεως αυτών, είτε εκ του περιεχομένου των υποβαλλομένων εγγράφων προτάσεων (ΑΠ (Ολ.) 2/2005, ΑΠ 190/2011).

Στην προκειμένη περίπτωση οι αναιρεσείοντες με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως υπό την επίκληση του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ, αποδίδουν στο Εφετείο την πλημμέλεια για το λόγο ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν έλαβε υπόψη της τον ισχυρισμό τους ότι ο θανάσιμος τραυματισθείς συνεπιβάτης του υπ' αριθ. κυκλ. ... ΙΧΕ αυτοκινήτου, οδηγούμενο από τον πρώτο αναιρεσείοντα και συνιδιοκτησίας των λοιπών, το οποίο ήταν ασφαλισμένο για τις προς τρίτους ζημίες στην ανώνυμη ασφαλιστική εταιρεία "VICTORIA AAEZ", μετονομασθείσα σε "ERGO AAEZ", με το να μη φορά ζώνη ασφαλείας, κατά το χρόνο του ατυχήματος, είναι υπαίτιος, άλλως συνυπαίτιος κατά ποσοστό 95% για το θανατηφόρο γι' αυτόν αποτέλεσμα.

Από τα προσκομιζόμενα διαδικαστικά έγγραφα και ιδίως από το επίσημο αντίγραφο των πρακτικών συνεδρίασης του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, που πιστοποιούν τις γενόμενες στο ακροατήριο διαδικαστικές πράξεις, τα οποία παραδεκτώς επισκοπεί ο Άρειος Πάγος για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου, αποδεικνύεται μεν ότι ο εν λόγω ισχυρισμός, που συνιστά ένσταση, δεν προτάθηκε και δεν αναπτύχθηκε και προφορικά στο ακροατήριο του ως άνω δικαστηρίου και ως εκ τούτου θεωρείται ότι δεν προβλήθηκε παραδεκτά στο πρώτο βαθμό.

Για το παραδεκτό δε της προβολής της στο Εφετείο έπρεπε να γίνεται επίκληση των λόγων της βραδείας προβολής για να είναι δυνατόν να κριθεί, αν ο λόγος αυτός εμπίπτει σε κάποια από τις εξαιρέσεις του παραδεκτού της βραδείας προβολής, σύμφωνα και με τις διατάξεις των άρθρων 269 παρ.2 και 527 ΚΠολΔ. Τέτοια, όμως, επίκληση, δεν προκύπτει από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων.

Επομένως, το Εφετείο το οποίον δεν έλαβε υπόψη του τον ως άνω ισχυρισμό των εναγομένων-εφεσιβλήτων και ήδη αναιρεσειόντων που επιλήφθηκε συνεπεία άσκησης έφεσης της αναιρεσίβλητης κατά της πρωτόδικης απόφασης που απέρριψε την αγωγή της, που δικάστηκε κατά τη διαδικασία του άρθρου 681Α ΚΠολΔ, δεν υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια του αριθ. 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ και ο σχετικός δεύτερος λόγος αναιρέσεως με τον οποίο οι αναιρεσείοντες ισχυρίζονται το αντίθετο είναι απαράδεκτος.

Κατ' ακολουθίαν όλων των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί η ένδικη αίτηση αναιρέσεως και να καταδικαστούν οι αναιρεσείοντες, λόγω της ήττας τους, στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης ασφαλιστικής εταιρείας (αρθρ. 176, 183 ΚΠολΔ), σύμφωνα με το διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 5-7-2011 αίτηση αναιρέσεως κατά της υπ' αριθ. 795/2011 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης ασφαλιστικής εταιρείας τα οποία ορίζει στο χρηματικό ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε, στην Αθήνα, στις 12 Φεβρουαρίου 2013.

Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 5 Μαρτίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ