37/2019 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 37 / 2019 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 37/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ειρήνη Καλού, Σοφία Ντάντου, Χρήστο Βρυνιώτη και Γεώργιο Χοϊμέ, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Απριλίου 2018, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ε. Ζ. του Ι., κατοίκου ..., υπό την ιδιότητά του ως ομορρύθμου εταίρου και διαχειριστή της ετερόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "... ΕΕ", που εδρεύει στα ... και εκπροσωπείται νόμιμα, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Κουκά με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Του αναιρεσιβλήτου: Ν. Κ. του Σ., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21-10-2014 αίτηση του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκε με την από 22-10-2014 αίτηση του ήδη αναιρεσιβλήτου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 418/2015 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 3019/2017 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 5-7-2017 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Ειρήνη Καλού, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσείων όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από την υπ' αριθμ. …35/2-2-2018 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή της περιφέρειας του Εφετείου Αθηνών, διορισμένου στο Πρωτοδικείο Αθηνών Δ. Α. Μ., την οποία επικαλείται και προσκομίζει ο αναιρεσείων που επισπεύδει τη συζήτηση, προκύπτει ότι κατόπιν έγγραφης παραγγελίας του νομίμως εκπροσωπήσαντος αυτόν πληρεξούσιου δικηγόρου του Δημητρίου Κουκά, ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης από 5-7-2017 αίτησης αναίρεσης κατά της υπ' αριθμ. 3019/2017 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με πράξεις καταθέσεως δικογράφου και ορισμού δικασίμου για τη σημειούμενη στην αρχή της παρούσας (20-4-2018) και κλήση προς εμφάνιση κατά τη συζήτηση αυτής, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στον αναιρεσίβλητο Ν. Κ. του Σ.. Ο αναιρεσίβλητος, όμως, δεν εμφανίστηκε κατά τη συζήτηση της εν λόγω αίτησης κατά την ως άνω δικάσιμο, κατά την οποία εκφωνήθηκε και συζητήθηκε η υπόθεση κατά τη σειρά της από το οικείο πινάκιο, αλλ' ούτε κατέθεσε δήλωση ότι δε θα παραστεί κατά την εκφώνησή της σύμφωνα με τα άρθρα 242 παρ. 2 και 573 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ. Επομένως, πρέπει, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 576 παρ. 2 Κ.ΠολΔικ., παρά την απουσία του, να προχωρήσει το Δικαστήριο στη συζήτηση της υπόθεσης.

Με την κρινόμενη από 5-7-2017 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η υπ' αριθμ. 3019/2017 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, το οποίο δικάζοντας ως εφετείο, κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, απέρριψε ως απαράδεκτη ως προς την εφεσίβλητη ετερόρρυθμη εταιρία με την επωνυμία "... Ε.Ε." και δέχτηκε κατ' ουσίαν, ως προς τον αναιρεσείοντα, την έφεση του αναιρεσίβλητου, κατά της υπ' αριθμ. 418/2015 οριστικής απόφασης του Ειρηνοδικείου Αθηνών, το οποίο είχε συνεκδικάσει α) την από 21.10.2014 αίτηση του αναιρεσείοντος ομορρύθμου εταίρου και διαχειριστή της ως άνω εταιρείας (με Γ.Α.Κ. 20388/22.10.2014 και Ε.Α.Κ. 2094/22.10.2014) περί αποκλεισμού, κατά τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 263 και 271 § 2 του ν. 4072/2012, του αναιρεσιβλήτου ως ετερορρύθμου εταίρου από την προαναφερθείσα ετερόρρυθμη εταιρεία με την επωνυμία "...

Ε.Ε.", εκπροσωπούμενη από τον αναιρεσείοντα, την οποία έκανε δεκτή και διέταξε τον αποκλεισμό του αναιρεσιβλήτου από την ως άνω ετερόρρυθμη εταιρία χωρίς την υποχρέωση καταβολής της εταιρικής του συμμετοχής και β) την από 22.10.2014 (με Γ.Α.Κ. 21078/03.11.2014 και Ε.Α.Κ. 2156/03.11.2014) αίτηση του αναιρεσιβλήτου κατά της ως άνω εταιρίας και του αναιρεσείοντος ατομικά περί λύσεως της εταιρείας αυτής και θέσεώς της υπό εκκαθάριση, την οποία απέρριψε.

Ακολούθως (το Εφετείο), μετά από εξαφάνιση της εκκαλουμένης απόφασης, ως προς τον εφεσίβλητο και ήδη αναιρεσείοντα και τη διακράτηση της υπόθεσης για να δικαστεί κατ' ουσίαν, απέρριψε την αίτηση του αναιρεσείοντος και δέχτηκε την αίτηση του αναιρεσίβλητου και διέταξε τη λύση της ως άνω εταιρίας και τη θέση αυτής υπό εκκαθάριση, διορίζοντας ως εκκαθαριστή τρίτο πρόσωπο, από τον κατάλογο πραγματογνωμόνων, ο οποίος τηρείται στο Πρωτοδικείο Αθηνών.

Κατά τη διάταξη της παρ. 1 του άρθρου 259 του Ν. 4072/ 2012 "Βελτιώσεως επιχειρηματικού περιβάλλοντος - Νέας εταιρικής μορφής - Σημάτων - Μεσιτών ακινήτων - Ρυθμίσεως θεμάτων ναυτιλίας, λιμένων και αλιείας και άλλες διατάξεις" (Φ.Ε.Κ Α` 86/11-4-2012), με τον τίτλο "Λύση της (ομόρρυθμης) εταιρείας", η οποία, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 271 του ίδιου Νόμου, η οποία ορίζει ότι "Εφόσον δεν υπάρχει ειδική ρύθμιση στο παρόν κεφάλαιο (ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β' ΕΤΕΡΟΡΡΥΘΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ), στην ετερόρρυθμη εταιρεία εφαρμόζονται οι διατάξεις για την ομόρρυθμη εταιρεία" η ομόρρυθμη εταιρεία λύνεται:

α) με την πάροδο του χρόνου διαρκείας της, β) με απόφαση των εταίρων, γ) με την κήρυξή της σε πτώχευση και δ) με δικαστική απόφαση ύστερα από αίτηση εταίρου, εφόσον υπάρχει σπουδαίος λόγος. Βάσει της διατάξεως του άρθρου 259 § 2 του Ν. 4072/ 2012, η αίτηση εκδικάζεται από το Μονομελές Πρωτοδικείο της έδρας της εταιρίας, κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας.

Από το συνδυασμό δε των διατάξεων του άρθρου αυτού με εκείνες των άρθρων 249 και 294, όπως ισχύουν, σύμφωνα με το άρθρο 330 του Ν. 4072/2012 (Φ.Ε.Κ. Α' 86/11.04.2012), συνάγεται ότι η ομόρρυθμη εταιρεία λύεται με δικαστική απόφαση ύστερα από αίτηση εταίρου εφόσον υπάρχει σπουδαίος λόγος. Η δικαστική λύση της εταιρίας για σπουδαίο λόγο αφορά τόσο την εταιρία αορίστου όσο και την ορισμένου χρόνου.

Ο σπουδαίος λόγος κρίνεται κατά τις περιστάσεις και σε συνάρτηση με τη γενικότερη οργάνωση της συγκεκριμένης εταιρίας, η οποία θα αποτελεί τον κύριο οδηγό για την εκτίμηση της σοβαρότητας της κατάστασης που δημιούργησε ο επικαλούμενος σπουδαίος λόγος. Οι λόγοι λύσεως προσωπικών εταιριών (Ο.Ε. και Ε.Ε.), υπό το ισχύον δίκαιο του Ν. 4072/2012 διαφέρουν από αυτούς που γίνονταν δεκτοί κατά το προϊσχύσαν δίκαιο και καθορίζονται πλέον με κεντρικούς άξονες τη γενική αρχή της διατήρησης της εμπορικής επιχείρησης και το επιβεβλημένο απομάκρυνσης από τον απόλυτα προσωποπαγή χαρακτήρα των προσωπικών εταιριών.

Μάλιστα, η εκ μέρους εταίρου καταγγελία της εταιρίας έχει πλέον απαλειφθεί ως προβλεπόμενος από το νόμο λόγος λύσεως της προσωπικής εταιρίας, ισχύει όμως ως τέτοιος λόγος, εφόσον προβλέπεται στην εταιρική σύμβαση. Με βάση το σκοπό της διατήρησης της επιχείρησης που κατέχει το ν. 4072/2012 και δεδομένου ότι προβλέπεται και δικαίωμα εξόδου του εταίρου, σύμφωνα με το άρθρο 261 του ως άνω νόμου, το δικαίωμα δικαστικής λύσης της εταιρίας συνιστά έσχατο μέσο αντιμετώπισης της κατάστασης που ανέκυψε με τη συνδρομή του σπουδαίου λόγου και εγείρεται επομένως μόνο σε περίπτωση που δεν ανευρέθη άλλος τρόπος άρσης του αδιεξόδου.

Η ύπαρξη του σπουδαίου λόγου θα πρέπει πάντως να έχει ιδιαίτερη βαρύτητα και σημαντικές επιπτώσεις στην ομαλή λειτουργία της εταιρίας. Ο σπουδαίος λόγος πρέπει, κατά βάση να αναφέρεται στις σχέσεις της εταιρίας και όχι στο πρόσωπο των εταίρων, εκτός αν στη συγκεκριμένη περίπτωση, τα προσωπικά στοιχεία παίζουν πρωτεύοντα ρόλο.

Περιστατικά που συνιστούν σπουδαίο λόγο είναι, υπό το πρίσμα των νέων διατάξεων που επικεντρώνουν στην οπτική της εμπορικής επιχείρησης, φορέας της οποίας είναι το νομικό πρόσωπο της εταιρίας παρά στον προσωποπαγή συμβατικό εταιρικό δεσμό, η κακή πορεία των εταιρικών υποθέσεων και η έλλειψη κερδών, η αθέτηση των εταιρικών υποχρεώσεων και η κακή διαχείριση των εταιρικών υποθέσεων, οι διαρκείς διαφωνίες, η έλλειψη συνεργασίας, κατανόησης.

Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 263 του Ν. 4072/2012 με τον τίτλο "Αποκλεισμός εταίρου" "Αν συντρέχει στο πρόσωπο ενός εταίρου περιστατικό που θα δικαιολογούσε τη λύση της εταιρείας σύμφωνα με την περίπτωση δ' της παραγράφου 1 του άρθρου 259, το μονομελές πρωτοδικείο μπορεί, ύστερα από αίτηση των λοιπών εταίρων, η οποία εκδικάζεται κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, αντί της λύσης της εταιρείας, να διατάξει τον αποκλεισμό του εταίρου".

Ο αποκλεισμός εταίρου είναι δυνατός και στις διμελείς εταιρίες, εφόσον ο σπουδαίος λόγος που καθιστά αδύνατη τη συνέχιση τns εταιρίας με τον αιτούντα αφορά το πρόσωπο του καθ' ου η αίτηση, αφού, μετά τον αποκλεισμό και μέσα στο τετράμηνο που ακολουθεί, ο εναπομείνας εταίρος μπορεί να συνεχίσει την εταιρία με νέο εταίρο, σύμφωνα με το άρθρο 267 του ίδιου ως άνω Νόμου με τον τίτλο "Μονοπρόσωπη εταιρία" που ορίζει ότι "Αν αποχωρήσουν για οποιονδήποτε λόγο ένας ή περισσότεροι εταίροι και παραμείνει μόνο ένας εταίρος, η εταιρεία λύνεται, εφόσον μέσα σε τέσσερις μήνες δεν δημοσιευτεί στο Γ.Ε.ΜΗ.

η είσοδος νέου εταίρου". Επίσης το άρθρο 281 § 1 του Νόμου αυτού προβλέπει ρητά ότι "σε περίπτωση αποκλεισμού του μοναδικού ομορρύθμου εταίρου" ετερόρρυθμης εταιρίας, η εταιρία λύνεται, εκτός αν μέσα σε 4 μήνες "εισέλθει στην εταιρία νέος εταίρος ως ομόρρυθμος". Η θέση ότι δεν είναι δυνατός ο αποκλεισμός εταίρου σε διμελή εταιρία, διότι, ενώ το δικαστήριο αποφασίζει τον αποκλεισμό του ενός εταίρου για να συνεχισθεί η εταιρική επιχείρηση, η συνέπεια αυτή εξαρτάται αποκλειστικά από τη βούληση του αιτούντος τον αποκλεισμό, έρχεται σε αντίθεση με την παραπάνω ρύθμιση του νόμου.

Οι παραπάνω διατάξεις των άρθρων 267 και 281 παρ. 1 βρίσκονται σε συστηματική ενότητα μέσα στον ν. 4072/ 2012, επιτρέποντας την προσωρινή διατήρηση της εταιρίας, με σκοπό την εξομάλυνσή της, με την είσοδο νέου εταίρου.

Συνεπώς, στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 267 που, κατά το γράμμα του, ρυθμίζει τις περιπτώσεις "αποχώρησης" "για οποιονδήποτε λόγο", χωρίς να διακρίνει ειδικότερα, εντάσσεται και ο αποκλεισμός εταίρου διμελούς εταιρίας. Άλλωστε, η ερμηνευτική συστολή του πεδίου των άρθρων 263 και 267, ώστε να μην είναι δυνατός ο αποκλεισμός εταίρου στις διμελείς εταιρίες, οδηγεί κατ' αποτέλεσμα στη δυνατότητα περιέλευσης της εταιρικής επιχείρησης σε έναν από τους δύο εταίρους με βάση την "ΚΠολΔ 483" (Διανομή επιχειρήσεων που αποτελούν οικονομικό σύνολο), η οποία προβλέπει τη διανομή της επιχείρησης με τη δυνατότητα του δικαστηρίου κατόπιν αίτησης κάποιου από τους κοινωνούς να επιδικάσει την επιχείρηση που πρέπει να διανεμηθεί σε εκείνον που το ζητεί έναντι καταβολής χρηματικού ποσού ίσου προς την αξία της επιχείρησης, η οποία όμως τελεί υπό προϋποθέσεις, οι οποίες είναι διαφορετικές από αυτές με τις οποίες κρίνεται ο αποκλεισμός εταίρου.

Με βάση τον σκοπό της διατήρησης της επιχείρησης που διακατέχει τον ν. 4072/2012, δεν πρέπει να αποκλείεται ο δικαστικός αποκλεισμός εταίρου διμελούς εταιρίας, όταν αυτός δεν έχει τη δυνατότητα συμμετοχής στην εταιρία, επειδή π.χ. αδυνατεί να εισφέρει την εργασία του, όπως προβλέπει η εταιρική σύμβαση για όλους τους εταίρους (διότι έχει απωλέσει την επαγγγελματική ιδιότητα που είναι απαραίτητη ή για άλλο λόγο) ή ενεργεί κατ' εξακολούθηση πράξεις εις βάρος του συμφέροντος της εταιρίας, π.χ.

πράξεις ανταγωνισμού. Η θέση ότι δεν είναι δυνατός ο αποκλεισμός εταίρου διμελούς εταιρίας οδηγεί σε αδιέξοδο, όταν ζητείται ο αποκλεισμός εταίρου για παράβαση των υποχρεώσεών του, ενώ ο καθ' ου η αίτηση αποκλεισμού υποβάλλει αίτηση λύσης της εταιρίας ασκώντας καταχρηστικά το σχετικό δικαίωμα. Εξάλλου, είναι ισχυρή η πρόβλεψη στην εταιρική σύμβαση της υποχρεωτικής εξόδου του εταίρου διμελούς εταιρίας, αν επέλθει γεγονός ή κατάσταση που ορίζεται στην εταιρική σύμβαση ότι συνιστά απόλυτο λόγο υποχρεωτικής εξόδου από την εταιρία.

Τέλος, από τη διάταξη του άρθρου 560 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, αντίστοιχη της διάταξης του άρθρου 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι ο λόγος αναίρεσης για ευθεία παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου ιδρύεται, αν αυτός δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, ή, αν εφαρμοστεί, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, αντίστοιχα δε, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου τα πραγματικά περιστατικά ή, όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται με βάση το πραγματικό κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της.

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει πραγματικών περιστατικών, που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν, το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης, αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν φανερή την παραβίαση.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τους δύο λόγους της αίτησης αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ, επειδή το δικάσαν ως εφετείο Μονομελές Πρωτοδικείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του παραβίασε με την παράλειψή του να εφαρμόσει, μετά από εσφαλμένη ερμηνεία της, την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 263 του ν. 4072/2012, κρίνοντας, στη μεν πρώτη περίπτωση ότι η διάταξη αυτή δεν μπορεί να τύχει εφαρμογής σε περίπτωση διμελούς προσωπική εταιρίας, παρά τη ρητή πρόβλεψη της διατάξεως του άρθρου 267 του ιδίου νόμου, και απαιτώντας στη δεύτερη περίπτωση να μνημονεύονται στην αίτηση περί αποκλεισμού εταίρου ειδικά περιστατικά ενδεικτικά της πρόθεσης του αιτούντος να ανεύρει νέο εταίρο, προκειμένου να συνεχιστεί η εταιρία.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το δικάσαν ως εφετείο Μονομελές Πρωτοδικείο, αναφορικά με το περιεχόμενο της ένδικης αίτησης και της προβληθείσας κατ' αυτής, ένστασης καταχρηστική ασκήσεως δικαιώματος δέχτηκε τα εξής: "Στην προκειμένη περίπτωση, από την εκτίμηση των ενόρκων καταθέσεων των μαρτύρων απόδειξης και ανταπόδειξης, Μ.

Λ. και Σ. Κ., αντίστοιχα, που νομότυπα εξετάστηκαν στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, οι οποίες περιέχονται στα ταυτάριθμα με την εκκαλουμένη πρακτικά δημοσίας συνεδρίασης αυτού, καθώς και όλων των επικαλούμενων και νομίμως προσκομιζομένων από τους διαδίκους εγγράφων, αποδεικνύονται τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά:

Οι διάδικοι με το από 04.11.2013 ιδιωτικό συμφωνητικό συνέστησαν την ετερόρρυθμη εταιρεία με την επωνυμία "... Ε.Ε.", με έδρα τον ... στην οδό ..., η οποία καταχωρήθηκε στο Γ.Ε.ΜΗ. με αριθμό 12...000. Σκοπός της εταιρείας ήταν η εισαγωγή, εξαγωγή και εμπορία συσκευασμένων συμπληρωμάτων διατροφής, φαρμακευτικών και καλλυντικών προϊόντων και μοναδικοί εταίροι ορίστηκαν οι διάδικοι, ο μεν εφεσίβλητος ομόρρυθμος εταίρος και διαχειριστής και ο εκκαλών ετερόρρυθμος εταίρος, ο καθένας τους με ποσοστό συμμετοχής 50% στα κέρδη και στις ζημίες της εν λόγω εταιρίας (άρθρο 5).

Το κεφάλαιο της εταιρίας ορίστηκε σε 3.000 ευρώ, εκ των οποίων οι συνέταιροι συνεισέφεραν από 1.500 ευρώ ο καθένας (άρθρο 5) και η ευθύνη του ετερορρύθμου εταίρου περιορίστηκε μέχρι του ποσού των 15.000 ευρώ (άρθρο 5). Στο άρθρο 4 του εν λόγω ιδιωτικού συμφωνητικού συμφωνήθηκε ότι "Η διάρκεια της εταιρείας ορίζεται για είκοσι πέντε (25) χρόνια, αρχίζει από την ημέρα της δημοσίευσης του παρόντος και λήγει την αντίστοιχη ημέρα του έτους 2038.

Πριν τη λήξη της, η εταιρία μπορεί να παραταθεί με έγγραφη συμφωνία των εταίρων που θα δημοσιευθεί νόμιμα". Επίσης στο άρθρο 11 του ανωτέρω συμφωνητικού προβλέφθηκαν οι λόγοι λύσεως της συσταθείσης εταιρίας, μεταξύ των οποίων είναι: "με δικαστική απόφαση ύστερα από αίτηση εταίρου, εφόσον υπάρχει σπουδαίος λόγος".

Από τα παραπάνω συνάγεται ότι υφίσταται συμβατικό υπόβαθρο αναγόρευσης της καταγγελίας για σπουδαίο λόγο ως λόγο λύσης της εταιρίας και επομένως, τυγχάνει εφαρμογής εν προκειμένω η διάταξη του άρθρου 259 παρ. 1 εδ β' του Ν. 4072/ 2012. Η σύλληψη της ιδέας για τη δημιουργία της εταιρίας ανήκει στον εφεσίβλητο, ο οποίος ήταν και χρηματοδότης της, όπως αποδεικνύεται από τα προσκομιζόμενα extrait της Τράπεζας Eurobank και του λογαριασμού κίνησης της εταιρίας.

Ειδικότερα, πέραν του εταιρικού του κεφαλαίου, ο ομόρρυθμος εταίρος στις 11.12.2013 χρηματοδότησε την εταιρία με το ποσό των 38.000 ευρώ. Ο ετερόρρυθμος εταίρος και ήδη εκκαλών θα εισέφερε στην εταιρία την προσωπική του κυρίως εργασία, το δίκτυο πελατών που ο ίδιος είχε δημιουργήσει από την παράλληλη εργασία του σε γνωστή εταιρία καλλυντικών, ενώ εισέφερε στην εταιρία προς χρήση συγκεκριμένα κινητά πράγματα (τηλεφωνικό κέντρο, υπολογιστές).

Λίγους μήνες μετά την έναρξη λειτουργίας της εταιρίας, με το από 11.01.2014 ιδιωτικό συμφωνητικό που συνήφθη μεταξύ των διαδίκων, εξειδικεύτηκαν οι εσωτερικές τους σχέσεις, ενώ η συμμετοχή στα κέρδη και τις ζημίες της εταιρίας καθορίστηκε σε ποσοστό 70% για τον ομόρρυθμο εταίρο και σε ποσοστό 30% για τον ετερόρρυθμο.

Η συνεργασία των δύο εταίρων όμως, δεν εξελίχθηκε ομαλά από τους πρώτους ακόμα μήνες λειτουργίας της εταιρίας. Ο ετερόρρυθμος εταίρος, ο οποίος όπως προαναφέρθηκε εργαζόταν ήδη σε άλλη εταιρία, απασχολούνταν λίγες ώρες με την επίτευξη του εταιρικού σκοπού, ενώ όταν στη συνέχεια απολύθηκε και του χορηγήθηκε μετά από απαίτηση του εταιρικό αυτοκίνητο, αυτός το χρησιμοποιούσε ως προσωπικό του όχημα, πέραν των ωρών εργασίας και παρά την αντίθετη συμφωνία ως προς τη χρήση του.

Άρχισαν να υπάρχουν συνεχείς έριδες ως προς τον τρόπο που πρέπει να συμβάλλει ο κάθε εταίρος στην επίτευξη του εταιρικού σκοπού, διαφωνίες ως προς τον στρατηγικό σχεδιασμό της εταιρίας και ειδικά στο θέμα της παρασκευής ή εισαγωγής σκευασμάτων συμπληρωμάτων διατροφής. Ο εκκαλών και ετερόρρυθμος εταίρος άρχισε να αμφισβητεί το διευθυντικό δικαίωμα του εφεσιβλήτου και ομορρύθμου εταίρου, ενώ εμφανιζόταν στους πελάτες ως ο ιδρυτής και υπεύθυνος της εταιρίας.

Οι διαρκείς αυτές διαφωνίες επέφεραν μεγάλη διαταραχή στις σχέσεις των διαδίκων, ως συνεταίρων, η οποία είχε αντίκτυπο στη γενικότερη οργάνωση της εταιρίας και σοβαρές επιπτώσεις στην ομαλή λειτουργία της, επιπτώσεις μάλιστα που απέκτησαν το χαρακτήρα της μονιμότητας, συνεπεία έλλειψης πλέον αμοιβαίας εμπιστοσύνης στις μεταξύ των διαδίκων σχέσεις και την ως εκ τούτου αδυναμία να εξακολουθούν να συνεργάζονται για την επίτευξη του εταιρικού σκοπού.

Χαρακτηριστικά είναι, στις 19.08.2014, η μονομερής από την πλευρά του ετερορρύθμου εταίρου ακύρωση της συμφωνημένης παράδοσης παραγγελίας του προμηθευτή ..., η ανταλλαγή εξωδίκων και το μεταξύ των εταίρων επεισόδιο που έλαβε χώρα στις 28.08.2014, με αφορμή την απόλυση της Ζ. Κ. από την εταιρία, η οποία ήταν σύντροφος του εκκαλούντος.

Ενόψει όλων των ανωτέρω, της παντελούς έλλειψης συνεργασίας των εταίρων ως προς τη λειτουργία της ένδικης εταιρίας και της ως εκ των ανωτέρω αδυναμίας πραγμάτωσης του εταιρικού σκοπού, γεγονότα που έχουν χαρακτήρα μόνιμο, καθώς ο εκκαλών έχει στην πραγματικότητα αποχωρήσει από την εταιρία, όπως προκύπτει και από το από 24.09.2014 πρωτόκολλο παράδοσης παραλαβής των κινητών που είχε εισφέρει προς χρήση στην εταιρία και παρά τη συνέχιση της εμπορικής δραστηριότητάς της από τον ομόρρυθμο εταίρο και εφεσίβλητο, το Δικαστήριο κρίνει ότι δεν είναι δυνατή η συνέχιση της ομαλής και απρόσκοπτης λειτουργίας της.

Κατά συνέπεια, πρέπει να διαταχθεί η λύση της ως άνω ετερόρρυθμης εταιρίας, κατά παραδοχή του σχετικού αιτήματος του εκκαλούντος, λόγω σπουδαίου λόγου, που συνίσταται σε όλα τα παραπάνω αναφερόμενα περιστατικά, εξαιτίας του διμελούς χαρακτήρα της ετερορρύθμου εταιρίας, αφού ο αποκλεισυός ενός εκ των δύο μόνο εταίρων ενδέχεται να οδηγήσει στη λύση της εταιρίας εάν μέσα σε δύο μήνες δεν δημοσιευτεί στο Γ.Ε.ΜΗ η είσοδος νέου εταίρου, διότι δεν είναι ανεκτό το σχήμα της μονοπρόσωπης ετερορρύθμου εταιρίας για το πέραν του διμήνου αυτού χρονικό διάστημα.

Το αίτημα του εφεσιβλήτου να αποκλειστεί ο εκκαλών - ετερόρρυθμος εταίρος από την εταιρία πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο κατά την ουσία του, διότι προϋπόθεση του αποκλεισμού του εταίρου είναι η ύπαρξη άλλων δύο τουλάχιστον εταίρων, με αίτηση των οποίων και υπό τη συνδρομή των λοιπών προϋποθέσεων της ανωτέρω διατάξεως, θα προτιμηθεί από το Δικαστήριο η επιλογή του αποκλεισμού του εταίρου αντί της λύσης της ομορρύθμου εταιρίας.

Εν προκειμένω δε ο εφεσίβλητος δεν εκθέτει πραγματικά περιστατικά πρόθεσής του να ανεύρει νέο συνεταίρο, δεν εκθέτει σε ποιές ενέργειες έχει προβεί προς την κατεύθυνση αυτή, ούτε ανθρώπους που να έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για να συμμετέχουν στην εταιρία, αλλά αναφέρει την πρόθεσή του αορίστως, επαναλαμβάνοντας απλώς τη διατύπωση του νόμου.

Επομένως, εφόσον πρόκειται για εταιρικό δεσμό ετερορρύθμου εταιρίας δύο μόνο προσώπων, δεν μπορεί να τύχει εφαρμονής η διάταξη του άρθρου 263, αφού μετά το άπρακτο πέρας του διμήνου, θα ανατραπεί εν τοις πράγμασι η προηγηθείσα εναλλακτική επιλογή - απόφαση του Δικαστηρίου να αποκλείσει τον εταίρο αντί να λύσει την εταιρία, κατά τα αναλυτικά αναφερόμενα στην παραπάνω μείζονα πρόταση.

Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο που με την εκκαλουμένη απόφασή του έκανε δεκτή την αίτηση του εφεσιβλήτου και διέταξε τον αποκλεισμό του εκκαλούντος από την εταιρία και απέρριψε την αίτηση του εκκαλούντος, δεν έκρινε ορθώς και βασίμως παραπονείται ο εκκαλών με τους σχετικούς λόγους της έφεσης, οι οποίοι πρέπει να γίνουν δεκτοί ως βάσιμοι κατ' ουσία".

Όπως προκύπτει από τις παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, το Εφετείο, παρά το ότι δέχτηκε ότι συντρέχουν στο πρόσωπο του τότε εκκαλούντος και ήδη αναιρεσιβλήτου εταίρου περιστατικά συμπεριφοράς που υπάγονται στην έννοια του σπουδαίου λόγου αποκλεισμού του εταίρου σύμφωνα με το άρθρο 263 του Ν. 4072/2012, δεχόμενο ειδικότερα ότι η συνέχιση της εταιρίας με τον υπό αποκλεισμό εταίρο, ενόψει της προαναφερθείσας συμπεριφοράς του, είναι δυσβάστακτη έως αφόρητη για τον ομόρρυθμο εταίρο, έτσι ώστε να κινδυνεύει η ομαλή λειτουργία και η υπόσταση της εταιρίας, εν τούτοις, στη συνέχεια, ερμηνεύοντας εσφαλμένα την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 263 του Ν. 4072/2012, για αποκλεισμό του εταίρου, ο οποίος σύμφωνα με τα αναφερόμενα ειδικότερα στη μείζονα σκέψη είναι δυνατός και στις διμελείς εταιρίες, εφόσον ο σπουδαίος λόγoς που καθιστά αδύνατη τη συνέχιση τnς εταιρίας με τον αιτούντα αφορά το πρόσωπο του καθ' ου η αίτηση, και ειδικότερα θεωρώντας εσφαλμένα ότι "προϋπόθεση του αποκλεισμού του εταίρου σύμφωνα με την εν λόγω διάταξη είναι η ύπαρξη άλλων δύο τουλάχιστον εταίρων, με αίτηση των οποίων και υπό τη συνδρομή των λοιπών προϋποθέσεων της ανωτέρω διατάξεως θα προτιμηθεί από το Δικαστήριο η επιλογή του αποκλεισμού του εταίρου αντί της λύσης της ομορρύθυου εταιρίας" έκρινε ότι "στην προκειμένη περίπτωση δεν μπορεί να τύχει εφαρμογής η διάταξη του άρθρου 263 του Ν. 4072/2012 καθόσον πρόκειται για εταιρικό δεσμό ετερορρύθμου εταιρίας δύο μόνο προσώπων".

Επομένως, ο πρώτος λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός. Εξάλλου, ο δεύτερος λόγος της αίτησης αναίρεσης, σύμφωνα με τον οποίο, το δικάσαν ως εφετείο Μονομελές Πρωτοδικείο, απαίτησε να μνημονεύονται στην αίτηση περί αποκλεισμού εταίρου ειδικά περιστατικά ενδεικτικά της πρόθεσης του αιτούντος να ανεύρει νέο εταίρο, προκειμένου να συνεχιστεί η εταιρεία, αλυσιτελώς προβάλλεται και είναι απορριπτέος, εφόσον το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο δεν στήριξε σ' αυτή την αιτιολογία το διατακτικό του, αφού η αίτηση δεν απορρίφθηκε ως αόριστη, λόγω μη αναφοράς στην αίτηση των ως άνω περιστατικών, αλλά με την αιτιολογία που προαναφέρθηκε.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά παραδοχή του ως άνω πρώτου λόγου της αίτησης αναίρεσης, να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, η σύνθεση του οποίου είναι δυνατή από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως (άρθρ. 580 § 3 Κ.Πολ.Δ.), να διαταχθεί η επιστροφή στον αναιρεσείοντα του κατατεθέντος από αυτόν για την άσκηση της αναίρεσης παραβόλου (άρθρ. 495 § 4 Κ.Πολ.Δ., όπως η §4 προστέθηκε με το άρθρο 12 § 2 του Ν. 4055/2012, που άρχισε να ισχύει από 2.4.2012, σύμφωνα με το άρθρο 113 αυτού) και να καταδικαστεί ο αναιρεσίβλητος στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος (άρθρ. 183 Κ.Πολ.Δ.), ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 3019/2017 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο παραπάνω δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλον δικαστή, εκτός από εκείνον που εξέδωσε την αναιρεθείσα απόφαση. Διατάσσει την επιστροφή στον αναιρεσείοντα του παραβόλου που έχει καταθέσει για την άσκηση της αίτησης αναίρεσης. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ. ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 16 Νοεμβρίου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 10 Ιανουαρίου 2019.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ