376/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 376 / 2007 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 376/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο, Αχιλλέα Νταφούλη, Ελένη Μαραμαθά, Πλαστήρα Αναστασάκη και Δημήτριο Πατινίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 3 Νοεμβρίου 2006, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Των καλούντων - αναιρεσειόντων: αναφέρονται 37 αναιρεσείοντες υπεισελθούσας στην παρούσα δίκη ως κληρονόμου εκ διαθήκης του ήδη αποβιώσαντος ..... ΄Ολοι οι αναιρεσείοντες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Βλουτόγλου, ο οποίος δήλωσε ότι: Α. ο υπό στοιχείο 8 καλών (....) απεβίωσε την 6 Απριλίου 2006, σύμφωνα με την προσκομισθείσα και με αριθμό πρωτ. ...ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξιάρχου Κρωπίας και την παρούσα δίκη συνεχίζουν επ΄ονοματί του οι μόνοι κληρονόμοι του α....., β. ....γ. ... και δ...., κάτοικοι όλοι Κορωπίου Αττικής, τους οποίους εκπροσωπεί δια πληρεξουσίων εγγράφων και Β. ο υπό στοιχείο 45 καλών (....) απεβίωσε την 18 Μαϊου 2006 και την παρούσα δίκη συνεχίζουν επ΄ονοματί του οι μόνοι κληρονόμοι του α. ...., β..... και γ. ...., τους οποίους εκπροσωπεί ο ίδιος δια πληρεξουσίων εγγράφων.

Του καθού η κλήση - αναιρεσιβλήτου: Ελληνικού Δημοσίου, νομίμως εκπροσωπουμένου από τους Υπουργούς Οικονομικών και ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ., που κατοικοεδρεύουν στην Αθήνα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο Αλέξανδρο Ροϊλό, Πάρεδρο Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Κοινοποιουμένη η κλήση προς: 1. ..... και 2. ...., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν,.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με αιτήσεις, ανταιτήσεις και παρεμβάσεις που κατατέθηκαν στο Εφετείο Αθηνών για καθορισμό οριστικής τιμής μονάδος αποζημιώσεως και συνεκδιάστηκαν λόγω της μεταξύ τους συνάφειας.

Εκδόθηκε η 8364/1997 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζήτησαν οι αναιρεσείοντες με την από 8 Απριλίου 1998 αίτησή τους, επί της οποίας εκδόθηκε η 1148/1999 απόφαση, με την οποία κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Η υπόθεση επανήλθε και πάλι για συζήτηση με την από 27 Σεπτεμβρίου 1999 κλήση των αναιρεσειόντων, η συζήτηση της οποίας ματαιώθηκε κατά την ορισθείσα δικάσιμο της 4 Οκτωβρίου 2000. Η υπόθεση επανήλθε και πάλι για συζήτηση με την από 23 Ιουλίου 2002 νέα κλήση των αναιρεσειόντων, επί της οποίας εκδόθηκε η 1049/2003 απόφαση, με την οποία κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Η υπόθεση εισάγεται και πάλι για συζήτηση με την από 29 Δεκεμβρίου 2005 κλήση των αναιρεσειόντω.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Πατινίδης ανέγνωσε την από 28 Δεκεμβρίου 1998 έκθεση του ήδη αποχωρήσαντος από την υπηρεσία Αντιπροέδρου Σπυρίδωνος Γκιάφη, με την οποία εισηγήθηκε την εν μέρει παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 286 περ. α΄, 287 παρ. 1 και 2, 290, 241, 292 και 573 παρ. 1, νομίμως επαναλαμβάνεται η δίκη από α) τους ....,....,...,..,.... ως μόνους εξ αδιαθέτου κληρονόμους του υπό στοιχ. .... ο οποίος απεβίωσε στις 6.4.2006, σύμφωνα με τη ....ληξιαρχική πράξη θανάτου του ληξίαρχου Κρωπίας και β) τους ....,.....και ...., ως μόνων εξ αδιαθέτων κληρονόμων του υπό στοιχ. 35 καλούντος ...., ο οποίος απεβίωσε στις 18.5.2006, σύμφωνα με την ....ληξιαρχική πράξη θανάτου του ίδιου ως άνω Ληξίαρχου.

ΙΙ. Από τις με αριθμό 1392Ε και 1393Ε/3.2.2006 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών...., που επικαλούνται και προσκομίζουν οι παριστάμενοι από τους αναιρεσείοντες, προκύπτει, ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναιρέσεως και της από 29.12.2005 κλήσεως αυτών για τη δικάσιμο της 7.4.2006, όταν αναβλήθηκε η συζήτηση της αίτησης για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας συνεδρίαση, επιδόθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα προς τους απολιπόμενους ....και ...., οι οποίοι δεν εμφανίσθηκαν κατά την ως άνω συνεδρίαση, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε στη σειρά της, από το οικείο πινάκιο. Πρέπει, επομένως, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 576 παρ. 1 και 3 ΚΠολΔ, να προχωρήσει η συζήτηση που επισπεύδεται από τους παρισταμένους αναιρεσείοντες παρά την απουσία των πιο πάνω απολιπομένων αναιρεσειόντων.

ΙΙΙ. Κατά το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ. λόγος αναιρέσεως για έλλειψη νόμιμης βάσεως της αποφάσεως ιδρύεται, όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της τα αναγκαία περιστατικά για την κρίση στη συγκεκριμένη περίπτωση ως προς τη συνδρομή των νομίμων όρων και προϋποθέσεων της διατάξεως που εφαρμόσθηκε ή για τη μη συνδρομή τους που αποκλείει την εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφάση έχει ελλειπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες στο νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης.

Αντίθετα δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσεως, όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του εξαγόμενου απ΄ αυτές πορίσματος, γιατί στην κρίση του αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανέλεγκτα κατά το άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, εκτός αν δεν είναι σαφές το πόρισμα και για το λόγο αυτό γίνεται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος.

Εξάλλου, κατά τις σύμφωνα με το άρθρο 17 παρ. 2 και 3 του Συντάγματος, διατάξεις των άρθρων 3 και 13 ν.δ. 797/1971, η αναγκαστική απαλλοτρίωση ακινήτου συνεπάγεται αυτοδικαίως και την απαλλοτρίωση κάθε κτίσματος, μόνιμης κατασκευής, που υπάρχει σ΄ αυτό, όπως και κάθε δένδρου ή φυτείας ή συστατικού κατ΄ άρθρο 953 ΑΚ, του πράγματος, έστω και αν αυτά δεν έχουν περιληφθεί ρητά στην απόφαση που κήρυξε την απαλλοτρίωση.

Από τις πιο πάνω διατάξεις συνάγεται, ότι, εφόσον η απαλλοτρίωση του εδάφους εκτείνεται και στην απαλλοτρίωση των συστατικών που υπάρχουν σ΄ αυτό, η αποζημίωση, για να είναι πλήρης, πρέπει να περιλαμβάνει όχι μόνο την αξία του εδάφους αλλά και των συστατικών αυτού. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση το Εφετείο δέχθηκε ότι για την ....κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και ΠΕΧΩΔΕ, η οποία δημοσιεύθηκε στο .....

ΦΕΚ, κηρύχθηκε αναγκαστικά απαλλοτριωτέα δια δημόσια ωφέλεια υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου και με δαπάνη αυτού και των παροδίων ιδιοκτητών, προκειμένου να διανοιχθεί η Εθνική Οδός ...-...., εδαφική έκταση συνολικού εμβαδού 101.854 τ.μ. με τα επικείμενά της, που βρίσκεται μέσα στα όρια της κτηματικής περιφέρειας του Δήμου...

Και ότι η απαλλοτριωθείσα έκταση βρίσκεται εκτός του σχεδίου πόλεως και έχει αμιγή γεωργικό χαρακτήρα, εξυπηρετείται από όλα τα δίκτυα κοινής ωφελείας, πλην αποχέτευσης και από υπεραστική συγκοινωνία ΄Εχει αμπελώνες, ελαιώνες, καθώς, επίσης, και διάφορα άλλα καρποφόρα και μη δένδρα. Ακολούθως τούτων η προσβαλλόμενη απόφαση δέχθηκε ότι κατά τον καθοριζόμενο κρίσιμο χρόνο η πραγματική αξία των φυτειών αμπέλου, δηλαδή εκείνη που ως χρηματικό ποσό καταβλητέας αποζημίωσης παρέχει στους παρισταμένους αναιρεσείοντες η δυνατότητα και αντικατάσταση εκείνων των φυτειών με άλλες ισάξιες, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η ενδεχόμενη μεταβολή της εν λόγω αξίας μετά τη δημοσίευση της πράξεως της απαλλοτρίωσης και εξ αιτίας μόνο αυτής, ανέρχεται σε 1.000 δραχμές ανά τ.μ..

΄Υστερα από τις παραδοχές προσδιόρισε οριστικά την τιμή μονάδας αποζημίωσης για τις φυτείες αμπέλου σε 1.000 δραχμές ανά τ.μ.. Με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφαση, όφειλε, για να είναι η αιτιολογία του πλήρης, να καθορίσει το λόγο για τον οποίο οδηγήθηκε στην παραδοχή της πιο πάνω οριστικής τιμής μονάδας για κάθε φυτεία αμπέλου, με την αναφορά του είδους και του βαθμού της ανάπτυξης αυτών.

Συνεπώς το Εφετείο υπέπεσε στην μνημονευθείσα πλημμέλεια, που καθιστά ανέφικτο τον έλεγχο της ορθής ή μη εφαρμογής της νόμου και συνεπώς ο σχετικός από το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ απορρέων πρώτος αναιρετικός λόγος, πρέπει να γίνει δεκτός, γιατί είναι βάσιμος.

IV. Μετά ταύτα πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το μέρος της που αναφέρεται στον προσδιορισμό οριστικής τιμής μονάδας αποζημιώσεως για τις επικείμενες φυτείες αμπέλου, να παραπεμφθεί, σύμφωνα με το άρθρο 31 παρ. 1 του ν. 2172/1993, το οποίο αντικατέστησε την παράγραφο 3 του άρθρου 580 ΚΠολΔ, η υπόθεση, κατά το πιο πάνω μέρος της, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, αφού είναι εφικτή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές και να καταδικασθεί το αναιρεσίβλητο, λόγω της ήττας του (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ) στα δικαστικά έξοδα των παραστάντων αναιρεσειόντων που κατέθεσαν προτάσεις.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

-

Αναιρεί την υπ΄ αριθμ. 8364/1997 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, κατά το μέρος του που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας.

-

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συντεθεί από άλλους δικαστές. Και

-

Καταδικάζει το αναιρεσίβλητο στη δικαστική δαπάνη των παραστάντων αναιρεσειόντων, την οποία προσδιορίζει σε χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 20 Δεκεμβρίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 23 Φεβρουαρίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ