374/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 374 / 2011 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 374/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1 Πολιτικό Τμήμα -----

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Εμμανουήλ Καλούδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Φούκα, Γεώργιο Χρυσικό, Ιωάννη Σίδερη και Νικόλαο Λεοντή, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 7 Φεβρουαρίου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανωνύμου εταιρίας με την επωνυμία "ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΑΙ - ΤΑΞΙΔΙΩΤΙΚΑΙ ΚΑΙ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΟΡΙΖΩΝ Α.Ε", η οποία εδρεύει στην Καλλιθέα Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη - Διονύσιο Φιλιώτη, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Δ. Δ. του Ν., κατοίκου ... υπό την ιδιότητά του ως οριστικού συνδίκου της πτωχευσάσης ανωνύμου εταιρίας με την επωνυμία "ΟΡΙΖΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ Α.Ε" (ΟΡΙΖΩΝ Α.Ε), ο οποίος παραστάθηκε αυτοπροσώπως ως εκ της ιδιότητός του, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14 Σεπτεμβρίου 2000 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 6625/2007 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 5028/2008 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 30 Δεκεμβρίου 2008 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Λεοντής, ανέγνωσε την από 10 Ιανουαρίου 2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου κατά τα χαρακτηριζόμενα στην παρούσα με στοιχεία α(αα) και β(αα) σκέλη αυτού και του αυτεπαγγέλτως προτεινομένου και την απόρριψη των λοιπών της 1535/30-12-2008 αιτήσεως για αναίρεση της 5028/29-8-2008 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη 1535/30-12-2008 αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η 5028/29-8-2008 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, κατάληξη της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής, κατ'επιτρεπτή, κατά το άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ, εκτίμηση των διαδικαστικών εγγράφων. Ειδικότερα, με την 89872/7662/14-9-2000 αγωγή ο δι'αυτής ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος, οριστικός σύνδικος της πτωχεύσεως της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΟΡΙΖΩΝ Μεταφορική-Τουριστική Α.Ε.", εδίωκε να κηρυχθούν άκυρες οι συμβάσεις πωλήσεως των με αριθμ.κυκλοφορίας (α)..., ... και (β) ..., ... λεωφορείων, τις οποίες κατάρτισε η πτωχεύσασα εταιρεία με την εναγόμενη και ήδη αναιρεσείουσα ανώνυμη εταιρεία και υποχρεωθεί η τελευταία σε απόδοση των οχημάτων, τα οποία αποτέλεσαν αντικείμενο των εν λόγω συμβάσεων. Επί της εν λόγω αγωγής εκδόθηκε αρχικά η 3107/2002 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία τάχθηκε το οικείο θέμα αποδείξεως και στη συνέχεια, μετά τη διεξαγωγή τους, η απορριπτική αυτής 6625/2007 οριστική αυτού απόφαση και σε δεύτερο βαθμό, κατ'αποδοχή της 10296/10-12-2007 εφέσεως του ενάγοντος, εξαφάνιση της προσβαλλόμενης δι'αυτής πρωτοβάθμιας αποφάσεως κατά το χαρακτηριζόμενο με την παρούσα με στοιχ.(β) κεφάλαιο αυτής, εξέταση κατά τούτο κατ'ουσίαν της υποθέσεως και κατά τούτο παραδοχή της, η 5028/2008 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, κρίση της περί πραγμάτων στην οποία κατέληξε αφού έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε, πλήν άλλων, και, την μαρτυρία του ενόρκως εξετασθέντος μάρτυρα Κ. Ε., Αντιπροέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου της πτωχευσάσης εταιρείας. Κατά της τελευταίας αυτής αποφάσεως και ειδικότερα του χαρακτηριζόμενου με την παρούσα με στοιχ.(β) κεφαλαίου αυτής εναντιώνεται η ηττηθείσα εφεσίβλητη-εναγομένη με την ένδικη αίτηση αναιρέσεως και με την έννοια αυτή ερευνώνται στη συνέχεια κατ'αξιολογική σειρά οι διατυπούμενοι δι'αυτής λόγοι αναιρέσεως. Ειδικότερα, κατά το άρθρο 559 αρ.8 περ.β'ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως ιδρύεται αν το δικαστήριο της ουσίας δεν έλαβε υπόψη του πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα" νοούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί, που συνθέτουν την ιστορική βάση και άρα στηρίζουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 559 αρ.11 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει (περ.α'). Εξάλλου, στα περιοριστικός αναφερόμενα στο άρθρο 339 ΚΠολΔ αποδεικτικά μέσα συγκαταλέγονται οι μάρτυρες, τρίτοι, εκτός των διαδίκων πρόσωπα, καθώς και η εξέταση των διαδίκων, η οποία υλοποιείται, κατά την διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου της ουσίας, με τήρηση των οριζομένων από τις διατάξεις των άρθρων 415-420 ΚΠολΔ. Προς διάδικο εξομοιώνεται, μη δυνάμενος να εξετασθεί ως μάρτυρας, τόσο ο νόμιμος αντιπρόσωπος του ανίκανου να παρίσταται φυσικού προσώπου (ΚΠολΔ 64 παρ.1) ή του νομικού προσώπου (ΚΠολΔ 64 παρ.2) ή το μέλος της διοικήσεως αυτού, τους οποίους μπορεί το δικαστήριο να εξετάσει με την προδιαληφθείσα ιδιότητα τους (ΚΠολΔ 415 παρ.2,3). Διαφορετικά η εξέταση τους ως μαρτύρων αποτελεί ανυπόστατο αποδεικτικό μέσο, η παρά ταύτα λήψη υπόψη της μαρτυρίας των οποίων στοιχειοθετεί τον ερευνώμενο λόγο αναιρέσεως. Υπό την αντίθετη εκδοχή θα ήταν δυνατό να εξετάζεται το ίδιο πρόσωπο ως μάρτυρας και στη συνέχεια ως διάδικος ή νόμιμος εκπρόσωπος φυσικού ή νομικού προσώπου ή μέλος της διοικήσεως αυτού. Αποφασιστικό επομένως κριτήριο είναι η δικονομική δυνατότητα εξετάσεως του μάρτυρα και ως διαδίκου ή νομίμου εκπροσώπου φυσικού ή νομικού προσώπου κατά την διαδικασία των άρθρων 415-420 ΚΠολΔ, εκδοχή η οποία καταλήγει σε προφανή άτοπα δικονομικά αποτελέσματα. Έτσι παρά το γεγονός ότι η πτωχεύσασα ανώνυμη εταιρεία δεν είναι διάδικος στις πτωχευτικές δίκες, αλλά ο σύνδικος αυτής, ο οποίος, ως μη δικαιούχος διάδικος, ενεργεί ιδίω ονόματι (άρθρα 534 του προϊσχύσαντος πτωχευτικού δικαίου και 17 του ν.3588/2007), άποψη η οποία επιβεβαιώνεται και από την παρεχόμενη από τις εν λόγω διατάξεις δικονομική δυνατότητα στον πτωχό να παρέμβει, ως τρίτος, στη δίκη με διάδικο τον σύνδικο της πτωχεύσεως αυτής, παρά ταύτα η εξέταση του νομίμου εκπροσώπου αυτής ή μέλους της διοικήσεως αυτού, ως μάρτυρα, αποτελεί ανυπόστατο αποδεικτικό μέσο, εφόσον με την διάταξη του άρθρου 415 παρ.4 ΚΠολΔ παρέχεται η δυνατότητα εξετάσεως αυτού ή του διαδίκου συνδίκου. Η κρίση αυτή δεν διαφοροποιείται από την διάταξη του άρθρου 47α παρ.1γ του ν.2190/1920, κατά τους ορισμούς της οποίας η ανώνυμη εταιρεία λύνεται με την κήρυξή της σε κατάσταση πτωχεύσεως. Και τούτο για τον λόγο ότι στην περίπτωση αυτή, μετά την λύση της εταιρείας, ακολουθεί η πτωχευτική διαδικασία, που αποτελεί μορφή συλλογικής εκτελέσεως, χωρίς να επέρχεται η εξαφάνιση της νομικής προσωπικότητας της εταιρείας, η οποία θεωρείται κατά πλάσμα δικαίου ότι διατηρείται σε όλο το στάδιο της πτωχεύσεως προς τον αποκλειστικό σκοπό της εξακολουθήσεως της πτωχευτικής διαδικασίας. Κατά την διάρκεια αυτής, αν και δεσμεύεται η εταιρική περιουσία και αναλαμβάνει την διαχείριση αυτής ο σύνδικος της πτωχεύσεως, δεν παύει η ύπαρξη των οργάνων της εταιρίας, αλλ'εξακολουθεί να υφίσταται τόσο η γενική συνέλευση των μετόχων της όσο και το διοικητικό αυτής συμβούλιο, το οποίο την εκπροσωπεί κατά την πτωχευτική διαδικασία, με δικονομική δυνατότητα παρεμβάσεως της πτωχευσάσης εταιρείας, ως τρίτης, στη δίκη με διάδικο το σύνδικο της πτωχεύσεως αυτής, κατά την οποία η εξέταση του εκπροσωπούντος αυτήν διοικητικού συμβουλίου ή μέλους αυτού ως μάρτυρα αποτελεί ανυπόστατο αποδεικτικό μέσο, εφόσον, όπως προαναφέρθηκε, με την διάταξη του άρθρου 415 παρ.4 ΚΠολΔ παρέχεται η δυνατότητα εξετάσεως αυτών ή του μη δικαιούχου διαδίκου συνδίκου. Η αναιρεσείουσα προέβαλε κατά την πρωτοβάθμια δίκη και επαναδιατύπωσε με τις προτάσεις της ως εφεσίβλητη στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο τον θετικά αξιολογούμενο ισχυρισμό ότι η εξέταση του μάρτυρα του μέλους του διοικητικού συμβουλίου της πτωχευσάσης εταιρίας Κ. Ε. αποτελεί ανυπόστατο αποδεικτικό μέσο, τον οποίο δεν έλαβε υπόψη η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά την βάσιμα περί τούτου διατυπούμενη με το δεύτερο σκέλος του πρώτου κατά σειρά λόγου αναιρετική αιτίαση από το άρθρο 559 αρ.8 περ.β ΚΠολΔ, η εκτίμηση περί σιωπηράς απορρίψεως του οποίου στοιχειοθετεί την προβαλλόμενη με το πρώτο σκέλος του υπό την αυτή αρίθμηση λόγου αναιρετική αιτίαση από το άρθρο 559 αρ.11 περ.α ΚΠολΔ. Η αναιρετική εμβέλεια του λόγου αυτού αναιρέσεως στο σύνολο του προσβαλλόμενου με την ένδικη αίτηση αναιρέσεως και χαρακτηριζόμενου με την παρούσα με στοιχ.(β) κεφαλαίου της ελεγχόμενης αποφάσεως (αγωγή ακυρώσεως της συμβάσεως πωλήσεως των με αριθμ.κυκλοφορίας ... και ... λεωφορείων και αποδόσεως αυτών) καθιστά αλυσιτελή την εξέταση των λοιπών λόγων αυτής. Συνακόλουθα αυτών πρέπει, κατά παραδοχή του λόγου αυτού αναιρέσεως, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη δι' αυτής απόφαση κατά το εν λόγω με στοιχ.(β) κεφάλαιο και παραπεμφθεί κατά τούτο η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση ενώπιον του αυτού Εφετείου Αθηνών, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση (ΚΠολΔ 580 παρ.3). Τέλος, πρέπει να καταδικασθεί ο αναιρεσίβλητος στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας που δεν κατέθεσε προτάσεις, τα οποία ορίζει στο ποσό των 2000,00 ευρώ. (ΚΠολΔ 183).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 5028/29-8-2008 απόφαση του Εφετείου Αθηνών κατά το χαρακτηριζόμενο με στοιχ. (β) κεφάλαιο αυτής.

Παραπέμπει κατά τούτο την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκασή της στο αυτό Εφετείο Αθηνών, συντιθέμενο από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 22 Φεβρουαρίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 14 Μαρτίου 2011.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ