373/2010 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 373 / 2010 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 373/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Παναγιώτη Κομνηνάκη και Ανδρέα Δουλγεράκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 2 Φεβρουαρίου 2010, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Αγροτικής Συνεταιριστικής Οργάνωσης με την επωνυμία "ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΘΟΥΡΙΟΥ - ΣΟΦΙΚΟΥ", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Βαή Καραφυλλίδου.

Του αναιρεσιβλήτου: Ψ, κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Λιδωρίκη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. Δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 16-9-2004 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ορεστιάδας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 24/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 41/2008 του Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 26-6-2008 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Βαρβάρα Κριτσωτάκη διάβασε την από 24-2-2009 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Η πληρεξούσια της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 281 ΑΚ, η άσκηση του δικαιώματος απαγορεύεται αν υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος. Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής καταχρηστική άσκηση του δικαιώματος υπάρχει όταν από την προηγούμενη συμπεριφορά του δικαιούχου ή την πραγματική κατάσταση που διαμορφώθηκε ή από τις περιστάσεις που μεσολάβησαν, η εκ των υστέρων άσκηση του δικαιώματος έρχεται σε προφανή αντίθεση προς την ευθύτητα και την εντιμότητα που πρέπει να κρατούν στις συναλλαγές ή προς τα επιβαλλόμενα χρηστά συναλλακτικά ήθη ή προς τον κοινωνικό ή οικονομικό σκοπό του δικαιώματος, έτσι ώστε η ενάσκηση του δικαιώματος αυτού να προσκρούει στις περί δικαίου και ηθικής αντιλήψεις του μέσου κοινωνικού ανθρώπου.

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από τις προτάσεις της αναιρεσείουσας, τόσο ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου όσο και ενώπιον του Εφετείου, ισχυρίστηκε ότι η αξίωση του αναιρεισβλήτου για καταβολή αποζημιώσεως λόγω απολύσεως του είναι καταχρηστική, διότι η ίδια (αναιρεσείουσα) από το καλοκαίρι του έτους 2003 αντιμετώπιζε έντονα οικονομικά προβλήματα με αποτέλεσμα να μην μπορεί να καταβάλει τις δεδουλευμένες αποδοχές του αναιρεσιβλήτου για το χρονικό διάστημα από Ιούλιο μέχρι και Δεκέμβριο 2003.

Ότι ο αναιρεσίβλητος εκτός του ότι προέβη σε σχετικές καταγγελίες στο Σώμα Επιθεώρησης Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης με την από 2-3-2004 επιστολή του προς το Διοικητικό Συμβούλιο του Συνεταιρισμού γνωστοποίησε ότι δεν επιτρέπει πλέον στην αναιρεσείουσα να χρησιμοποιεί το πτυχίου του (γεωπόνου) για την έκδοση αδείας εμπορίας γεωργικών φαρμάκων και λιπασμάτων μέχρι να δοθεί λύση στο σχετικό πρόβλημα. "Ότι σε απάντηση της εν λόγω επιστολής η αναιρεσείουσα κοινοποίησε στον αναιρεσίβλητο την με αριθμ.

πρωτ. .../11-3-2004 επιστολή της με το εξής περιεχόμενο "Λόγω της επανειλημμένης άρνησης σας να μας χορηγήσετε το πτυχίο σας για έκδοση άδειας εμπορίας γεωργικών φαρμάκων ... που ο συνεταιρισμός μας το έχει τόσο μεγάλη ανάγκη, παρά το γεγονός ότι γνωρίζετε τη δεινή οικονομική μας κατάσταση, το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε ότι η συνεχής άρνηση για τη χορήγηση του πτυχίου σας εξομοιώνεται με καταγγελία της σύμβασης εργασίας σας την οποία αποδέχεται το Δ.Σ.

και για το λόγο αυτό θέλουμε να μας δηλώσετε την ημερομηνία της οικειοθελούς αποχώρησης σας από το Συνεταιρισμό". Ότι και μετά την επίδοση της ως άνω επιστολής ο αναιρεσίβλητος εξακολούθησε να αρνείται τη χορήγηση του πτυχίου του προς εκτόνωση δε της κατάστασης που είχε δημιουργηθεί μετά από παρέμβαση του Προέδρου της Ένωσης Συνεταιρισμών Διδυμοτείχου ...

συμφωνήθηκε να αποχωρήσει οικειοθελώς ο αναιρεσίβλητος και να συνεχίσει να εργάζεται στην πιο πάνω Ένωση, η οποία ανέλαβε να καταβάλει και τους οφειλόμενους δεδουλευμένους μισθούς σ' αυτόν χρεώνοντας με τα αντίστοιχα ποσά την αναιρεσείουσα. Στη συνέχεια μετά από σχετική υπόδειξη της αναιρεσείουσας, ο αναιρεσίβλητος υπέβαλε την από 22-3-2004 αίτηση προσλήψεως του στην προαναφερόμενη Ένωση, η οποία έγινε αποδεκτή και από 23-3-2004 παρέχει τις υπηρεσίες του πλέον σ' αυτήν.

Ότι με βάση τα πιο πάνω περιστατικά δεν τίθεται θέμα καταγγελίας της συμβάσεως εκ μέρους της, αλλά συνέχιση της εργασίας του αναιρεσιβλήτου στην παραπάνω Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών, και το αίτημα για καταβολή αποζημιώσεως λόγω καταγγελίας της σύμβασης είναι παράνομο και καταχρηστικό, διότι παρά το γεγονός ότι ο αναιρεσίβλητος στέρησε στην αναιρεσείουσα τη χρήση του πτυχίου του που είχε ως περαιτέρω συνέπεια την διακοπή της εμπορίας γεωργικών εφοδίων και την απώλεια σημαντικών εισοδημάτων γνωρίζοντας ότι βρίσκονταν σε δεινή οικονομική θέση, το Διοικητικό Συμβούλιο της κατέβαλε κάθε δυνατή προσπάθεια για την επίλυση του προβλήματος και με δική της παρέμβαση προσλήφθηκε στη νέα του θέση, χωρίς διακοπή της εργασίας του ούτε για μία ημέρα.

Το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφαση του έκρινε, ότι με τη δήλωση του ο αναιρεσίβλητος ότι δεν επιτρέπει στην αναιρεσείουσα να χρησιμοποιεί το πτυχίο του ως γεωπόνου, λόγω της μη καταβολής των δεδουλευμένων αποδοχών του, άσκησε νόμιμα δικαίωμα επισχέσεως εργασίας κατά το άρθρο 325 ΑΚ και η ενέργεια του αυτή δεν συνιστά οικειοθελή αποχώρηση του από την εργασία του, ενώ την ένσταση περί καταχρηστικής ασκήσεως του δικαιώματος του να αξιώσει αποζημίωση απολύσεως ορθά απέρριψε ως μη νόμιμη, αφού πράγματι τα ως άνω επικαλούμενα πραγματικά περιστατικά δεν καθιστούν καταχρηστική την άσκηση του ενδίκου δικαιώματος του.

Επομένως, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αρ. 1 του Κ.Πολ.Δ. με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο παραβίασε τις διατάξεις του άρθρου 281 ΑΚ είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί. Εξάλλου, ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως από τον αριθμό 19 του ίδιου πιο πάνω άρθρου, με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο με το να απορρίψει την ως άνω ένσταση της αναιρεσείουσας περί καταχρηστικής ασκήσεως του δικαιώματος του αναιρεσιβλήτου για καταβολή αποζημίωσης, ως μη νόμιμη, παραβίασε εκ πλαγίου τη διάταξη αυτή με ασαφείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες είναι απαράδεκτος, αφού ο αναιρετικός λόγος του άρθρου 559 αρ. 19 του Κ.Πολ.Δ.

προϋποθέτει ουσιαστική έρευνα της υποθέσεως και δεν έχει εφαρμογή όταν η ένσταση απορρίφθηκε ως μη νόμιμη όπως στην προκείμενη περίπτωση. Επειδή, από τις διατάξεις των άρθρων 335, 338-340 και 346 του Κ.Πολ.Δ., συνάγεται ότι το δικαστήριο για το σχηματισμό της κρίσης του ως προς τα πραγματικά γεγονότα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι και στηρίζουν την άμεση ή έμμεση απόδειξη, την κύρια απόδειξη ή ανταπόδειξη.

Η παράβαση δε της υποχρέωσης αυτής ιδρύει τον προβλεπόμενο από το άρθρο 559 αρ. 11 του Κ.Πολ.Δ. λόγο αναίρεσης. Στην προκείμενη περίπτωση με τον τρίτο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως από τον αριθμό 11 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ., προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη του αποδείξεις μη προσαχθείσες δεδομένου ότι κατέληξε στο αποδεικτικά του πόρισμα, ότι δεν επρόκειτο περί οικειοθελούς παραιτήσεως, αλλά περί καταγγελίας της συμβάσεως του αναιρεσιβλήτου από την αναιρεσείουσα, χωρίς τούτο να προκύπτει από μαρτυρικές καταθέσεις ή άλλα έγγραφα παρά μόνον από τους αγωγικούς ισχυρισμούς των διαδίκων, ενώ με τον τέταρτο λόγο από την ίδια διάταξη προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη την μαρτυρική κατάθεση του μάρτυρος του αναιρεσιβλήτου ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου.

Όμως, από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το Εφετείο για τη θεμελίωση του ως άνω αποδεικτικού πορίσματος έλαβε υπόψη όλα τα νομίμως επικαλούμενα από τους διαδίκους και προσκομισθέντα αποδεικτικά μέσα και δη την κατάθεση του μάρτυρος του αναιρεσιβλήτου που εξετάστηκε ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και όλα τα επικαλούμενα από τους διαδίκους έγγραφα.

Επομένως, πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι οι ως άνω, τρίτος και τέταρτος, λόγοι της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 26-6-2008 αίτηση της Αγροτικής Συνεταιριστικής Οργάνωσης με την επωνυμία "ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΘΟΥΡΙΟΥ-ΣΟΦΙΚΟΥ" για αναίρεση της 41/2008 αποφάσεως του Εφετείου Θράκης. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων εκατό (1.100) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 23 Φεβρουαρίου 2010. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 2 Μαρτίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ