Supreme Court partially allows appeal on evidence review failure in expropriation compensation case.

Απόφαση 373 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 373/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Πετράκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση και Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 10 Οκτωβρίου 2008, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Χ1, κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε αυτοπροσώπως λόγω της δικηγορικής του ιδιότητας, 2) Χ2, κατοίκου ..., 3) Χ3, κατοίκου ..., 4) Χ4, κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Μιχαήλ Μήλια-Αργείτη και κατέθεσαν προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Ελληνικού Δημοσίου, όπως νόμιμα εκπροσωπείται από τον Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον Χρήστο Μητκίδη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25/5/2004 αίτηση του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πατρών, επί της οποίας εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 363/2005 οριστική απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου. Ακολούθως κατατέθηκαν οι από 1/9/2005, 19/9/2005, 10/10/2005, 24/10/2005, 25/10/2005, 25/10/2005, 8/11/2005, 21/11/2005, 25/11/2005, 14/12/2005 και 27/12/2005 αιτήσεις στο Εφετείο Πατρών, επί των οποίων εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 1249/2006 οριστική απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 15/3/2007 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ευτύχιος Παλαιοκαστρίτης, ανέγνωσε την από 2/10/2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του δεύτερου λόγου της αναίρεσης και την απόρριψη των υπολοίπων.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 335, 338, 340, 346 ΚΠολΔ και 19 παρ. 9 και 10, 20 παρ. 6 και 8 του Ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ) προκύπτει ότι στην ειδική διαδικασία των απαλλοτριώσεων, το δικαστήριο της ουσίας προκειμένου να σχηματίσει τη κρίση του για το αποδεικτικό του πόρισμα, αναφορικά με τους πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων, που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι.

Η παράβαση της υποχρέωσης αυτής ιδρύει τον λόγο αναίρεσης από το άρθρο 559 αρ. 11 ΚΠολΔ. Αυτός θεμελιώνεται όχι μόνον όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν βεβαιώνει ότι έλαβε υπόψη του και τα έγγραφα τα οποία επικαλέσθηκαν, και προσκόμισαν οι διάδικοι, αλλά και όταν παρά τη βεβαίωση αυτή από το όλο περιεχόμενο της απόφασης δεν καθίσταται αδίστακτα βέβαιο ότι για το σχηματισμό της δικανικής πεποίθησης του δικαστηρίου λήφθηκαν υπόψη όλα ή ορισμένα από τα έγγραφα αυτά.

Στην προκειμένη περίπτωση όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, το Εφετείο προκειμένου να σχηματίσει το αποδεικτικό του πόρισμα αναφορικά με την κατά τον κρίσιμο χρόνο πραγματική αξία των απαλλοτριωθέντων ακινήτων των αναιρεσειόντων αναφέρει μεν ότι έλαβε υπόψη του όλα τα έγγραφα τα οποία προσκόμισαν και επικαλέστηκαν οι διάδικοι, δεν κάνει, όμως, καμία ειδική αναφορά για τις τεχνικές εκθέσεις των μηχανικών ...

και ..., που προσκόμισαν και επικαλέστηκαν οι αναιρεσείοντες. Λαμβανομένου δε υπόψη και του ότι στην απόφαση γίνεται ειδική αναφορά σε αποδεικτικά στοιχεία, που προσκόμισαν άλλοι διάδικοι, παρά την πιο πάνω γενική διαβεβαίωση, δημιουργείται αμφιβολία για το εάν ελήφθησαν υπόψη και οι εν λόγω εκθέσεις για τον σχηματισμό της δικανικής πεποίθησης του Εφετείου ως προς την πραγματική αξία των ανωτέρω ακινήτων.

Κατά συνεπεία ο δεύτερος λόγος της αναίρεσης με τον οποίο οι αναιρεσείοντες προσάπτουν στην προσβαλλομένη απόφαση την πλημμέλεια από το εδ. 11 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος. Μετά την παραδοχή αυτού του λογού παρέλκει η εξέταση των υπολοίπων και πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση μόνο κατά το μέρος που αφορά τους αναιρεσείοντες και το αίτημα καθορισμού της οριστικής αποζημίωσης των απαλλοτριουμένων εδαφικών εκτάσεων, να παραπεμφθεί η υπόθεση προς εκδίκαση κατά το αναιρούμενο μέρος της στο ίδιο Εφετείο Πατρών, του οποίου είναι δυνατή η σύνθεση από άλλους δικαστές (άρθρο 589 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί, εν μέρει, την 1249/2006 απόφαση του Εφετείου Πατρών, όπως αναφέρεται στο σκεπτικό.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση κατά το αναιρούμενο μέρος της στο ίδιο Εφετείο Πατρών, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Καταδικάζει το αναιρεσίβλητο στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειόντων την οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 11 Νοεμβρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 18 Φεβρουαρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ