36/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 36 / 2008 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 36/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Φώσκολο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου - Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Χαράλαμπο Παπαηλιού, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 7 Νοεμβρίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: ..........., 2 .............. και 3. ........., οι οποίοι παραστάθηκαν με τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χαράλαμπο Μιχάλη.

Των αναιρεσίβλητων: 1. ........., 2. .........., 3. .......... και 4. Δήμου Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου, που εδρεύει στο Μεσολόγγι και εκπροσωπείται νόμιμα, ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο. Ο 1ος και 3ος εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χρήστο Τζήμα και ο 2ος παραστάθηκε με τον ίδιο ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-1-2005 αγωγή, την από 26-1-2005 προσεπίκληση των ήδη αναιρεσειόντων και την πρόσθετη παρέμβαση του ήδη 4ου αναιρεσιβλήτου (Δήμου Μεσολογγίου), που κατατέθηκαν στο Ειρηνοδικείο Μεσολογγίου και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 81/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 26/2006 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Μεσολογγίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 19-3-2006 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη ανέγνωσε την από 16-10-2007 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 68, 556 και 558 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι η αίτηση αναίρεσης, απευθύνεται κατά του νικήσαντος διαδίκου του αναιρεσείοντος ή των καθολικών διαδόχων ή των κληροδόχων του, όχι δε και κατά του ομοδίκου του ως προς τον οποίο είναι απαράδεκτη, λόγω της έλλειψης έννομου συμφέροντος, εφόσον η απόφαση δεν περιέχει διάταξη υπέρ αυτού, η οποία βλάπτει τον αναιρεσείοντα (Ολ.ΑΠ 24/1997), εκτός αν συντρέχει αναγκαστική ομοδικία, οπότε πρέπει η αίτηση αναίρεσης να απευθύνεται κατά των ομοδίκων, αλλιώς απορρίπτεται ως απαράδεκτη (Ολ.ΑΠ 11/1992).

Εξάλλου, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 76 παρ.1, 80, 82, 83 και 558 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι η αναίρεση που ασκείται από το διάδικο υπέρ του οποίου είχε ασκηθεί πρόσθετη παρέμβαση, δεν απαιτείται να απευθυνθεί και κατά του προσθέτως παρεμβαίνοντος, ανεξάρτητα από το εάν πρόκειται περί αυτοτελούς ή μη αυτοτελούς πρόσθετης παρέμβασης.

Η κρινόμενη, επομένως, αίτηση αναίρεσης των εναγόντων, καθόσον μεν στρέφεται κατά του τέταρτου αναιρεσιβλήτου, ο οποίος, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, είχε τόσο στον πρώτο βαθμό, όσο και κατ'έφεση, την ιδιότητα του προσθέτως παρεμβαίνοντος υπέρ των αναιρεσειόντων ύστερα από προσεπίκλησή του σε αναγκαστική παρέμβαση από μέρους τους λόγω του υποστηριζόμενου απ'αυτούς κοινόχρηστου χαρακτήρα της επίδικης οδού, πρέπει να απορριφθεί, κατά την αυτεπάγγελτη από το Δικαστήριο έρευνα (άρθρο 577 παρ.2 ΚΠολΔ), ως απαράδεκτη.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 560 ΚΠολΔ, κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση μόνο 1) αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου..., 2) αν το δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε όπως ορίζει ο νόμος..., 3) αν το δικαστήριο έχει υπερβεί τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων ή δεν είχε καθ' ύλην αρμοδιότητα και 4) αν παράνομα αποκλείστηκε η δημοσιότητα της διαδικασίας.

Από την αμέσως πιο πάνω διάταξη προκύπτει, ότι η απαρίθμηση των λόγων αναίρεσης κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων, που εκδίδονται κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων είναι περιοριστική. Οι λόγοι αναίρεσης είναι μόνο τέσσερις και αντιστοιχούν προς τους λόγους αναίρεσης που προβλέπονται από τους αριθμούς 1, 2, 4, 5 και 7, αντίστοιχα, του άρθρου 559 ΚΠολΔ, προς τους οποίους όμως δεν ταυτίζονται απολύτως.

Έτσι, δεν ιδρύεται ο λόγος, όταν το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίστηκαν ή δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Οι πρώτος, δεύτερος, τρίτος και όγδοος, επομένως, λόγοι της αναίρεσης, με τους οποίους, υπό την επίκληση των αριθμών 11 περίπτ.

β' και γ', αντίστοιχα, του άρθρου 559 ΚΠολΔ, προβάλλονται οι πλημμέλειες, ότι το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, παρά το νόμο έλαβε υπόψη τα στον πρώτο λόγο ειδικότερα μνημονευόμενα τρία (3) έγγραφα, που οι αναιρεσίβλητοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν σ' αυτό μετά τη συζήτηση της υπόθεσης και το πέρας της προθεσμίας προσθήκης - αντίκρουσης, δηλαδή, απαράδεκτα και παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη το ακριβές απόσπασμα του Σχεδίου Πόλεως της πόλης του Μεσολογγίου, που συντάχθηκε κατά το έτος 1864 και άλλα κρίσιμα για τη διάγνωση της υπόθεσης έγγραφα, που συντάχθηκαν μετά το έτος 1939, τα οποία επικαλέστηκαν και νόμιμα προσκόμισαν ενώπιόν του οι αναιρεσείοντες και, τέλος, την ένορκη κατάθεση του μάρτυρα απόδειξης, που περιέχεται στα πρακτικά συνεδρίασης του Ειρηνοδικείου, καθώς και τις περιεχόμενες στις .........

και ........, αντίστοιχα, ένορκες βεβαιώσεις πέντε (5) μαρτυρικές καταθέσεις, είναι απορριπτέοι προεχόντως ως απαράδεκτοι. Από τη διάταξη του άρθρου 560 αριθ. 1 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι λόγος αναίρεσης για ευθεία παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου ιδρύεται αν αυτός δεν εφαρμοστεί ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις της εφαρμογής του ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, αντίστοιχα δε, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου τα πραγματικά περιστατικά ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται με βάση τον πραγματικό κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της.

Για να είναι ορισμένος ο παραπάνω λόγος αναίρεσης πρέπει να καθορίζονται, μεταξύ άλλων η συγκεκριμένη διάταξη του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάστηκε και το αποδιδόμενο στο δικαστήριο νομικό σφάλμα περί την ερμηνεία και εφαρμογή του ουσιαστικού νόμου, εφόσον δε το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν την υπόθεση, η ελάσσων πρόταση του νομικού του συλλογισμού, δηλαδή, τα πραγματικά γεγονότα που αυτό δέχθηκε, υπό τα οποία και συντελέστηκε η προβαλλόμενη παραβίαση των κανόνων του ουσιαστικού δικαίου.

Οι τέταρτος και δέκατος, επομένως, λόγοι της αναίρεσης, με τους οποίους, κατ' ορθή εκτίμησή τους, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ πλημμέλεια, γιατί το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, παραβίασε ευθέως το νόμο με το να δεχθεί, ότι ο μνημονευόμενος στο ........

συμβόλαιο (τίτλος κτήσης της απώτερης δικαιοπαρόχου των αναιρεσιβλήτων ψ) "......." δεν αποδεικνύει την ταύτισή του με την επίδικη οδό λόγω του μη προσανατολισμού των ορίων στο εν λόγω συμβόλαιο και, περαιτέρω, με το να δεχθεί ότι η επίδικη δημοτική οδός........ δεν αποτελεί κοινόχρηστη οδό λόγω της διάνοιξης, στην περιοχή, της οδού ........

με βάση το τροποποιημένο ρυμοτομικό σχέδιο του Δήμου Μεσολογγίου, είναι απορριπτέοι προεχόντως ως αόριστοι, αφού δεν εκτίθενται σ' αυτούς οι συγκεκριμένοι κανόνες ουσιαστικού δικαίου που φέρονται ότι παραβιάστηκαν, δεν παρατίθενται, επίσης, σ' αυτούς οι κρίσιμες ουσιαστικές παραδοχές του δικαστηρίου της ουσίας, δηλαδή τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε το εν λόγω δικαστήριο, υπό τα οποία και συντελέστηκε η φερόμενη ως παραβίαση του νόμου και, τέλος, δεν εξειδικεύεται το υπαγωγικό σφάλμα αυτού, δηλαδή, αν η παραβίαση συνίσταται σε εσφαλμένη εφαρμογή ή ερμηνεία του νόμου, ώστε να μπορεί να ελεγχθεί αν η νομική πλημμέλεια που προσάπτεται στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση οδήγησε σε εσφαλμένο διατακτικό.

Η περιλαμβανόμενη στον τέταρτο λόγο αιτίαση, ότι το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, υπέπεσε στην από τον αριθμό 1 εδάφ. β' του άρθρου 560 ΚΠολΔ πλημμέλεια, γιατί παραβίασε τα διδάγματα της κοινής πείρας, είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη, αφού τα χαρακτηριζόμενα στο αναιρετήριο ως δίδαγμα πραγματικά περιστατικά δεν συγκροτούν την έννοια τέτοιου διδάγματος.

Από τη διάταξη του άρθρου 560 αριθ. 1. εδάφ. β' ΚΠολΔ προκύπτει ότι κατά απόφασης του ειρηνοδικείου ή απόφασης του πρωτοδικείου που εκδόθηκε σε έφεση κατά απόφαση του ειρηνοδικείου δημιουργείται λόγος αναίρεσης, αν το δικαστήριο της ουσίας παραβίασε δίδαγμα της κοινής πείρας που αφορά την ερμηνεία των κανόνων του δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ' αυτούς, ενώ δεν δημιουργείται τέτοιος λόγος αν το δικαστήριο της ουσίας χρησιμοποίησε τέτοιο δίδαγμα προς έμμεση απόδειξη ή προς εκτίμηση της αποδεικτικής αξίας των αποδεικτικών μέσων που προσκομίστηκαν (άρθρο 336 παρ. 4 ΚΠολΔ, ΟλΑΠ 8, 10, 11/2005).

Εξάλλου, για να είναι ορισμένος ο πιο πάνω λόγος αναίρεσης πρέπει να εκτίθενται στο αναιρετήριο η έννοια που αποδόθηκε στον κανόνα δικαίου που χαρακτηρίζεται εσφαλμένη και η κατά τη γνώμη του αναιρεσείοντος ορθή, που προκύπτει από τα επικαλούμενα διδάγματα της κοινής πείρας, τα οποία παρέλειψε η απόφαση να χρησιμοποιήσει.

Στην προκείμενη περίπτωση, με τους συναφείς πέμπτο, έκτο και έβδομο, αντίστοιχα, λόγους της αναίρεσης ψέγεται η προσβαλλόμενη απόφαση για πλημμέλεια από τον αριθμό 1 εδάφιο β' του άρθρου 560 ΚΠολΔ, στην οποία φέρεται ότι υπέπεσε το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, με το να παραβιάσει τα διδάγματα της κοινής πείρας, εκτιμώντας με τον πέμπτο απ' αυτούς, την περιεχόμενη στο ........

συμβόλαιο, που προπαρατέθηκε, αναφορά της ύπαρξης "......." στη θέση της επίδικης οδού ως διαφορετική έννοια από εκείνη της οδού, δεχόμενο, με τον έκτο, ότι ο "χάνδακας" αποτελεί διαφορετική έννοια από εκείνη της οδού και αγνοώντας με τον έβδομο, το κοινώς γνωστό στο μέσο άνθρωπο γεγονός, ότι οι περιγραφές στα παλαιά συμβόλαια ήταν συνοπτικές και συνήθως δεν ανέφεραν τις γύρω οδούς, παρά μόνο τις ιδιοκτησίες των ομόρων.

Οι ερευνώμενοι αυτοί αναιρετικοί λόγοι είναι απορριπτέοι ως απαράδεκτοι, οι πέμπτος και έκτος μεν απ' αυτούς, αφού τα χαρακτηριζόμενα σ' αυτούς ως διδάγματα της κοινής πείρας δεν αφορούν την ερμηνεία των κανόνων του δικαίου ή την υπαγωγή πραγματικών γεγονότων σ' αυτούς, αλλά αναφέρονται στην απόδειξη της ουσίας της υπόθεσης, ο έβδομος δε, ως αιτιώμενος την προσβαλλόμενη απόφαση για τη μη χρησιμοποίηση διδάγματος της κοινής πείρας προς διαπίστωση της βασιμότητας πραγματικών περιστατικών.

Και αυτά ανεξάρτητα από το ότι τα χαρακτηριζόμενα στους πιο πάνω αναιρετικούς λόγους ως διδάγματα κοινής πείρας πραγματικά περιστατικά δεν θεμελιώνουν την έννοια τέτοιων διδαγμάτων. Ο ένατος, επίσης, λόγος της αναίρεσης, με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η ίδια πιο πάνω πλημμέλεια, γιατί το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, με το να μη λάβει υπόψη τις καταθέσεις των μαρτύρων των αναιρεσειόντων περί της ύπαρξης διαμορφωμένης δημοτικής οδού από αμνημονεύτου αρχαιότητας, παραβίασε τα διδάγματα της κοινής πείρας, παρεκτός της αοριστίας του, αφού δεν εκτίθεται στο αναιρετήριο η από το δικαστήριο της ουσίας εσφαλμένη έννοια που αποδόθηκε στον κανόνα δικαίου που εφαρμόστηκε και ποιός είναι ο τελευταίος, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, γιατί ο λόγος δεν ιδρύεται, όταν το δικαστήριο της ουσίας χρησιμοποιεί διδάγματα προς εκτίμηση της αποδεικτικής αξίας των αποδεικτικών μέσων που προσκομίστηκαν.

Οι περιλαμβανόμενες, τέλος, στους πρώτο, δεύτερο και όγδοο, αντίστοιχα, αναιρετικούς λόγους αιτιάσεις, ότι το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, με τις σ' αυτούς ειδικότερα διαλαμβανόμενες αναιρετικές πλημμέλειες παραβίασε τις συνταγματικές αρχές της ισότητας των πολιτών (με τον πρώτο και όγδοο, αντίστοιχα, απ' αυτούς) και ίσης μεταχείρισης των διαδίκων (με το δεύτερο απ' αυτούς), είναι απορριπτέες προεχόντως ως απαράδεκτες, αφού, υπό την επίκληση της παραβίασης των αμέσως πιο πάνω συνταγματικών αρχών, επιχειρείται η έρευνα πλημμελειών εμπιπτουσών στη διάταξη του αριθμού 11 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, η οποία δεν υπόκειται στον αναιρετικό έλεγχο στην περίπτωση εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 560 ΚΠολΔ, όπως στη συγκεκριμένη περίπτωση.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 19 Μαρτίου 2006 αίτηση για αναίρεση της 26/2006 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Μεσολογγίου.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των πρώτου, δεύτερου και τρίτου από αναιρεσιβλήτους, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Δεκεμβρίου 2007.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο στις 9 Ιανουαρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ